Σημερα η εναρξη της 4ης Συναντησης Μεταπτυχιακων Φοιτητων, Υποψηφιων Διδακτορων και Νεων Ερευνητων του Εργαστηριου Νεοτερης και Συγχρονης Ιστοριας του ΤΙΕ ΔΠΘ

Αθηνά Συριάτου: «Εμείς θεωρητικά έχουμε ειρήνη, ωστόσο μπορούμε να δούμε την παρουσία του πολέμου παντού»

Αφορμή συνάντησης παλαιότερων αλλά και νεότερων επιστημόνων, αναμένεται να αποτελέσει για ακόμα μια φορά η 4η Συνάντηση Μεταπτυχιακών Φοιτητών, Υποψηφίων Διδακτόρων και Νέων Ερευνητών που διοργανώνει το Εργαστήριο Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ που ξεκινά σήμερα.

Όπως «μαρτυρά» και το όνομά της πρόκειται για την 4η κατά σειρά διοργάνωση, ενώ η φετινή της θεματική είναι αφιερωμένη σε κάτι, δυστυχώς, ιδιαίτερα επίκαιρο ακόμα και εν έτει 2025, ήτοι στον πόλεμο και τις «κοινωνικές ιστορίες του».

Η συνάντηση διεξάγεται υβριδικά, διά ζώσης και εξ αποστάσεως, στην Κομοτηνή, στις εγκαταστάσεις του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, με την συμμετοχή συνέδρων από όλη την Ελλάδα και στόχο όπως εξήγησε η διευθύντρια του Εργαστηρίου,  Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ιστορίας του ΤΙΕ κ.Αθηνά Συριάτου «ο κόσμος να προβληματιστεί πάνω στο τι είναι ο πόλεμος αλλά και στη στάση των ανθρώπων κατά τη διάρκειά του. Τόσο εκείνων που συμμετέχουν, αλλά κυρίως εκείνων που δεν συμμετέχουν».

Άλλωστε όπως έκανε σαφές η ίδια η επιλογή της συγκεκριμένης θεματικής δεν είναι τυχαία αλλά αποτέλεσμα της πολύ ιδιάζουσας περιόδου που ζούμε, στην οποία «εμείς θεωρητικά έχουμε ειρήνη, ωστόσο μπορούμε να δούμε την παρουσία του πολέμου παντού».

«Θέλουμε να δούμε πώς διαμορφώθηκε ο κόσμος μέσα από τους μεγάλους πολέμους, και τα αποτελέσματα αυτών, που ήταν πολλά και ποικίλα, στη ζωή των ανθρώπων» ανέφερε η ίδια χαρακτηριστικά εξηγώντας ότι με βάση αυτά επιλέχτηκαν και οι διαφορετικές θεματικές που αναμένεται να αναπτυχθούν κατά την διάρκεια της διοργάνωσης, όπως η προσφυγιά και η μετανάστευση,  αλλά και τα «μύχια» του πολέμου, δηλαδή ο τρόπος που οι άνθρωποι ζούν μετά από έναν πόλεμο και το τραύμα που αυτός δημιουργεί.

Η «διαχρονία» του τραύματος από τις βασικές θεματικές

Το τραύμα αναμένεται να αποτελέσει μια από τις βασικές θεματικές των εισηγήσεων, γεγονός που επίσης κατά την ίδια δεν είναι τυχαίο, δεδομένου ότι το τραύμα παραμένει  διαχρονικό και συνεχίζεται. «Ένας πόλεμος μπορεί να τελειώνει, αλλά πολλοί λένε ότι οι  πόλεμοι δεν τελειώνουνε ποτέ και συνεχίζονται με άλλον τρόπο. Υπάρχουν ολόκληρες κοινωνίες που αναγκάζονται να γίνουν πρόσφυγες, να μεταναστεύσουν, να πάρουν ό,τι ιερότερο έχουν μαζί τους και να κάνουν μια νέα ζωή, η οποία θα έχει ένα μέρος της παλιάς τους ζωής και να αρχίσουν μια καινούργια. Ένας πόλεμος σε βάζει αντιμέτωπο με την ιστορία και κυρίως με τη μνήμη και τη λήθη. Τι πρέπει να ξεχάσουν και τι πρέπει να θυμηθούν για να συνεχίσουν τη ζωή» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ερωτηθείσα ως προς τον ρόλο της ιστορίας στην κατανόηση των πολέμων αλλά και της πραγματικότητας η κ.Συριάτου ήταν σαφής, υπογραμμίζοντας τη σημασία της γνώσης της. «Η ιστορία αφορά πολύ περισσότερους ανθρώπους από τους ίδιους τους ιστορικούς και απόδειξη είναι ότι πάρα πολλοί έχουν ενδιαφέρον για τη λεγόμενη δημόσια ιστορία, για την ιστορία δηλαδή που απευθύνεται – και καμιά φορά γράφεται και διαμορφώνεται – από τους μη ιστορικούς, δηλαδή από τους ανθρώπους που έχουν ενδιαφέρον, γιατί ουσιαστικά  αφορά τη συνείδησή μας, αφορά τον τρόπο που σκεφτόμαστε εντός της κοινωνίας» τόνισε για να αναφερθεί επίσης στις προκλήσεις που βρίσκουν μπροστά τους όσους ασχολούνται με αυτήν, δεδομένου ότι η ιστορία συνήθως ξεκινά με τους προβληματισμούς του παρόντος.

«Ο πόλεμος δεν πρέπει να αγνοείται»

«Σήμερα ζούμε σε μια εποχή που έχουμε δυο πολύ σκληρούς και φριχτούς πολέμους που μαίνονται πολύ κοντά μας, και τους οποίους δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Και μακριά μας να γίνονταν δεν θα έπρεπε να τους αγνοούμε, αλλά όταν είναι πια στην πόρτα μας μάς αφορούν ακόμα περισσότερο. Πολύ δε περισσότερο όταν κάθε βράδυ στο σπίτι μας, βλέπουμε όλη τη φρίκη του πολέμου» πρόσθεσε για να εξηγήσει πως ο πόλεμος, και ως προβληματική αφορά τους νέους ερευνητές και σε πάρα πολλά επίπεδα, παρά τα πολλαπλά προβλήματα που αυτοί αντιμετωπίζουν δεδομένου ότι πολύ σπάνια εξασφαλίζουν χρηματοδοτήσεις για τις έρευνές τους, όσο επίπονες και ευφάνταστες και αν είναι.

«Γενικότερα οι  ανθρωπιστικές επιστήμες θεωρείται πως πλέον ότι δεν είναι τόσο  παραγωγικές, όσο οι επιστήμες που μπορεί να βγάλουν άμεσα χρήματα» ανέφερε η ίδια καλώντας ωστόσο άπαντες να το εξετάσουν εκ νέου το πόσο αυτές συμβάλλουν στον πολιτισμό και την κριτική σκέψη των ανθρώπων, και κατ’ επέκταση το πόσο σημαντική είναι η δουλειά των νέων επιστημόνων που προχωρούν σε αυτές τις έρευνες και ταυτίζουν τη ζωή τους με αυτές.

Ως προς τις προσδοκίες της διοργάνωσης η διευθύντρια του Εργαστηρίου τόνισε πως η πρώτη και κύρια εξ αυτών είναι «να προβληματιστεί ο κάθε ένας και η κάθε μία πάνω στο τι είναι ο πόλεμος, αλλά  και για τη στάση των ανθρώπων στη διάρκεια του πολέμου, τόσο εκείνων που συμμετέχουν, αλλά κυρίως εκείνων που δεν συμμετέχουν». «Να δούνε τη βαθιά επίδραση του πολέμου στο μέλλον και να πάρουμε μια γεύση, όχι μόνο για τα συμβατικά πράγματα που ξέραμε, αλλά κι  αυτά που δε ξέραμε ή για  αυτά που  δεν προσέχαμε σε άλλες περιπτώσεις». «Αυτό το συνέδριο δηλαδή, εκτός από τις μάχες, εκτός από τις προσφυγικές ροές ή τον τρόπο που οι μετακινήσεις πληθυσμών διαμόρφωσαν τη  ζωή και στις χώρες υποδοχής, ευελπιστεί να προβληματίσει και για άλλα πράγματα που δεν φανταζόμασταν, όπως για παράδειγμα η καθημερινότητα του πολέμου, όχι σε επίπεδο μόνο μάχης, αλλά και σε επίπεδο σκέψης» ανέφερε, δίνοντας το παράδειγμα των ημερολογίων αξιωματικών που έχουν ηθικά διλήμματα και μέσα από τα οποία βλέπει κανείς το τι σκέφτονταν όσοι έπρεπε να πάρουν αποφάσεις για το ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει, των επιστολών που στέλνουν οι στρατιώτες στο σπίτι τους ή ακόμα και την σχέση του πολέμου με την τέχνη,  μέσα από το παράδειγμα του Καραγκιόζη που έδειχναν στους αγράμματους στρατιώτες των Βαλκανικών Πολέμων ή τα τραγούδια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

«Το συνέδριο έχει ένα πολύ μεγάλο φάσμα θεμάτων που καλύπτει αναπάντεχες πτυχές του πολέμου, κατά την άποψή μου πάρα πολύ σημαντικές και πρωτότυπες» πρόσθεσε η ίδια υπογραμμίζοντας το ζήλο και το μεράκι των φοιτητών, που, όπως τόνισε, στην ουσία αποτέλεσαν και το κίνητρο για την όλη διοργάνωση.  Άλλωστε έκανε λόγο για την μεγαλύτερη διοργάνωση του Εργαστηρίου φέτος, για την οποία δέχτηκαν σχεδόν 100 αιτήσεις από τις οποίες έγιναν αποδεκτές περίπου οι 70.

Κλείνοντας η κ.Συριάτου απηύθυνε πρόσκληση συμμετοχής προς όλους, είτε δια ζώσης είτε και διαδικτυακά να παρακολουθήσουν τις εισηγήσεις του συνεδρίου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.