ΗΠΑ – ΚΙΝΑ: Η επομενη ημερα μετα την «ανακωχη» 90 ημερων
Σε συμφωνία για τη μείωση των αμοιβαίων δασμών κατέληξαν ΗΠΑ και Κίνα, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις που έγιναν λίγα εικοσιτετράωρα πριν, γεγονός που σύμφωνα με αναλυτές δείχνει την διάθεση των δύο πλευρών να τέλος σ’ έναν εμπορικό πόλεμο που προκαλεί αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Σύμφωνα με δηλώσεις του Αμερικανού Υπουργού Οικονομικών, έπειτα από συνομιλίες με κινέζους αξιωματούχους στη Γενεύη, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία για παύση 90 ημερών στα μέτρα και ότι οι αμοιβαίοι δασμοί θα μειωθούν κατά 115%, εξέλιξη που είχε άμεσα θετικά αποτελέσματα καθώς οι χρηματοπιστωτικές αγορές υποδέχθηκαν με ανακούφιση την εκτόνωση της κατάστασης που είχε οδηγήσει σε αδιέξοδο το αμφίδρομο εμπόριο ύψους σχεδόν 600 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Παρόλα αυτά δεδομένων των πολλών «κενών» που η συμφωνία αυτή παρουσιάζει αλλά και ο βραχυπρόθεσμος χαρακτήρας της, οδηγούν πολλούς αναλυτές στο να εκφράζουν επιφυλάξεις για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της συμφωνίας, καθώς παραμένουν άλυτα ζητήματα όπως το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ και η κρίση των οπιοειδών.
Για την απρόσμενη αλλά «εύθραυστη» αυτή συμφωνία, τις επιδιώξεις κάθε πλευράς και τα αποτελέσματα του εμπορικού αυτού πολέμου στην παγκόσμια οικονομία μίλησε στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm» ο διδάσκων διεθνών σχέσεων στο ΔΠΘ, ερευνητής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής και ειδικός σε θέματα ΜΜΕ, διεθνών σχέσεων και κινεζικών υποθέσεων κ.Γιώργος Τζογόπουλος.
Ο λόγος στον ίδιο…
ΠτΘ: κ.Τζογόπουλε, ο εμπορικός «πόλεμος» ανάμεσα στις ΗΠΑ και Κίνα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα κατά την διάρκεια του Σαββατοκύριακου υπήρξαν συνομιλίες των δύο αντιπροσωπειών οι οποίες συμφώνησαν σε μείωση των δασμών σε αγαθά που διακινούνται μεταξύ των δύο χωρών που θεωρείται από τους αναλυτές το πρώτο βήμα για την πιθανή αποκλιμάκωση του μεταξύ τους εμπορικού πολέμου…
Γ.Τ.: Υπάρχει σωστά μια συμφωνία για εμπορική «ανακωχή» μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Αυτό που σε γενικές γραμμές συμβαίνει τα τελευταία χρόνια και ανεξάρτητα από τον Πρόεδρο Τραμπ, είναι ότι οι ΗΠΑ πλέον αξιολογούν την Κίνα ως στρατηγικό τους αντίπαλο. Για τον λόγο αυτό προσπαθούν να βρουν διάφορους τρόπους, ώστε να μην αναπτύσσεται η Κίνα με τέτοιο τρόπο που να μπορεί να απειλεί την αμερικανική παντοδυναμία στο διεθνές σύστημα. Μία από τις μεθόδους που ακολουθεί ο Πρόεδρος Τραμπ είναι η μέθοδος των δασμών, με τρόπο τέτοιο ώστε όσο το δυνατόν περισσότερο να μειωθεί το εμπορικό έλλειμμα στις αμερικανικές εμπορικές σχέσεις, το έλλειμμα δηλαδή που έχουν οι ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, αν είναι εφικτό, να μπορέσουν να αυξηθούν οι εξαγωγές αμερικανικών προϊόντων προς την Κίνα. Αυτή είναι με λίγα λόγια η διπλή στρατηγική του Προέδρου Τραμπ.
ΠτΘ: Ποιος από τους δύο έχει πληγεί περισσότερο από αυτή τη «σύγκρουση» μέχρι στιγμής;
Γ.Τ.: Αμφότερες είναι χώρες με τεράστιο εμπορικό τζίρο συναλλαγών, συνεπώς όταν ξεκινάει ένας εμπορικός πόλεμος μεταξύ των δύο, τότε και οι δύο μετρούν ζημιές. Αυτό το οποίο είχε γίνει πριν την προσωρινή ανακωχή, ήταν ότι η Αμερική έβαζε δασμούς, απαντούσε η Κίνα με νέους δασμούς, ξανά δασμούς η Αμερική, ξανά δασμούς η Κίνα, μέχρι να φτάσουνε στην προσωρινή ανακωχή. Συνεπώς είναι πολύ δύσκολο να μπορέσουμε να πούμε ότι ένας από τους δυο βλάπτεται περισσότερο, δεδομένης της πολύ μεγάλης εμπορικής σύνδεσης μεταξύ τους. Αμφότεροι λοιπόν βλέπονται σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό από αυτήν την αναστάτωση στο διμερές τους εμπόριο.
ΠτΘ: Ο πόλεμος όμως αυτός έχει προκαλέσει αναταράξεις επηρεάζοντας τις περισσότερες χώρες και την παγκόσμια οικονομία.
Γ.Τ.: Μιλάμε για τις δυο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, συνεπώς προφανώς όταν οι διμερής εμπορικές σχέσεις μεταξύ τους επηρεάζονται από δασμούς, είναι απολύτως λογικό και η παγκόσμια οικονομία να επηρεάζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό. Γι’ αυτό άλλωστε και στα μέσα Απριλίου, στην κορύφωση δηλαδή της κρίσης, παρουσιάστηκε και αυτή η πολύ μεγάλη μείωση στα διεθνή χρηματιστήρια, και η πολύ μεγάλη εμπορική αναστάτωση για όλο τον κόσμο, ο οποίος δεν ήξερε πού θα οδηγήσει αυτή, μέχρι να φτάσουμε στην προσωρινή ανακωχή.
«Πιθανή η εφαρμογή αντίστοιχης του 2020 εμπορικής συμφωνίας, προσαρμοσμένης στα δεδομένα της εποχής»
ΠτΘ: Σε ό,τι αφορά την εμπορική αυτή ανακωχή, ο Αμερικανός πρόεδρος την χαρακτήρισε ως «νίκη» των ΗΠΑ, ενώ η Κίνα απάντησε πως «δεν υπάρχουν νικητές σε έναν εμπορικό πόλεμο». Με βάση την συμφωνία αυτή, υπάρχει τελικά προβάδισμα;
Γ.Τ.: Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε στάση αναμονής, διότι η προσωρινή ανακωχή των 90 ημερών σημαίνει ότι η Κίνα και οι ΗΠΑ κερδίζουν χρόνο, ώστε να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις τους και να δουν αν μπορούν να καταλήξουν σε μια οριστική συμφωνία. Είναι ακόμα πολύ νωρίς για να μπορούμε να κάνουμε λόγο για μια βέβαιη συμφωνία, ωστόσο αναμφίβολα είναι θετικό ότι οι δυο πλευρές αυτή τη στιγμή μιλούν η μία στην άλλη. Η εμπειρία δε από την προηγούμενη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ δείχνει ότι κάτι αντίστοιχο είχε συμβεί και τότε, με τις δύο πλευρές να φτάνουν σε οριστική εμπορική συμφωνία το 2020, η οποία όμως δεν εφαρμόστηκε ποτέ λόγω πανδημίας. Θεωρώ ότι υπάρχει μια πιθανότητα να πάμε σε μια αντίστοιχη του 2020 συμφωνία, προσαρμοσμένη προφανώς στα καινούργια δεδομένα τα οποία έχουμε πλέον στον κόσμο.
«Το πρώτο που ενδιαφέρει την Ε.Ε. είναι να μπει κι αυτή σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, ώστε να καταλήξει πιθανών σε μια εμπορική συμφωνία τους επόμενους μήνες»
ΠτΘ: Πώς επηρεάζεται η Ε.Ε. από τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας; Υπάρχει περιθώριο στρατηγικής ουδετερότητας;
Γ.Τ.: Η Ε.Ε. από τη δική της πλευρά αυτή τη στιγμή έχει πρώτα να αντιμετωπίσει το δικό της εμπορικό πρόβλημα, διότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ναι μεν βλέπει την Κίνα ως στρατηγικό αντίπαλο, αλλά ταυτόχρονα βλέπει και άλλες χώρες του κόσμου ως «προβληματικές» για τις ΗΠΑ και μέσα σε αυτές ανήκουν και οι ευρωπαϊκές χώρες και η Ε.Ε. συνολικά. Άρα το πρώτο που ενδιαφέρει αυτήν την στιγμή την Ε.Ε. είναι να μπει κι αυτή σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, έτσι ώστε να καταλήξει πιθανόν σε μια εμπορική συμφωνία τους επόμενους μήνες. Από εκεί και πέρα προφανώς, η Ε.Ε. κοιτάει και προς τα «απόνερα» του εμπορικού πολέμου Κίνας-ΗΠΑ, διότι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ανησυχεί είναι το τι μπορεί να συμβεί για παράδειγμα με κινεζικά προϊόντα, τα οποία θα έρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά επειδή δεν θα μπορούν να πηγαίνουν στην αμερικανική, λόγω υψηλών δασμών. Υπάρχουν δηλαδή πολλά απόνερα, τα οποία λαμβάνει υπόψη της αυτή τη στιγμή η Ε.Ε.. Ωστόσο βασική της προτεραιότητα είναι το τι θα κάνει η ίδια με τις ΗΠΑ. Είναι καλό ότι μάλλον φαίνεται να σπάει ο πάγος και ξεκινούν συζητήσεις προκειμένου να υπάρξει συμφωνία και σε επίπεδο ΗΠΑ-Ευρώπης.
«Η πολιτική που ακολουθούν οι ΗΠΑ αυτή τη στιγμή ως προς τον στόχο είναι παρόμοια σε όλους του Αμερικανούς προέδρους των τελευταίων ετών, απλώς διαφοροποιείται η μέθοδος»
ΠτΘ: Αυτός ο εμπορικός πόλεμος μπορεί να κρύβει άλλες επιδιώξεις σε επίπεδο γεωπολιτικών;
Γ.Τ.: Ο βασικός λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ προσπαθούν να πιέσουν την Κίνα είναι ότι θεωρούν πως με τον τρόπο αυτόν θα καταφέρουνε να περιορίσουν την εντυπωσιακή άνοδο την οποία είχε η Κίνα όλα τα προηγούμενα χρόνια. Πιέζοντας δηλαδή την άλλη πλευρά θεωρούν ότι κυρίως τεχνολογικά θα αντιμετωπίσει τέτοια εμπόδια που δεν θα μπορεί να συνεχίσει με αυτόν τον εντυπωσιακό ρυθμό ανάπτυξης. Αυτό είναι που προσπαθούν να κάνουν οι ΗΠΑ και το οποίο επί της ουσίας αποτελεί κοινή ή παρόμοια πολιτική όλων των Αμερικανών προέδρων τα τελευταία χρόνια ως στόχος, παρόλο που διαφοροποιείται η μέθοδος.
ΠτΘ: Μπορούν όλα αυτά να οδηγήσουν στη δημιουργία εθνικών οικονομιών;
Γ.Τ.: Είναι πολύ πιθανό να συμβεί. Βέβαια επειδή λόγω της παγκοσμιοποίησης υπάρχει μια έντονη διασύνδεση των οικονομιών μεταξύ τους, θα γίνει μια προσπάθεια έτσι ώστε, παρά τις προσαρμογές οι οποίες θα γίνονται, να εξακολουθήσει να υπάρχει συνεργασία. Και αυτό διότι και μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ, αλλά και μεταξύ άλλων οικονομιών του κόσμου, η παγκόσμια αλυσίδα σε ό,τι αφορά την παραγωγή, την κατασκευή και το εμπόριο των προϊόντων, συνδέει διάφορες πλευρές του κόσμου μεταξύ τους. Δεν είναι πάρα πολύ δύσκολο δηλαδή να φανταστούμε μια καινούργια κατάσταση όπου μια χώρα θα μπορεί να κάνει τα πάντα μόνη της χωρίς να συνεργάζεται με κάποια άλλη. Αλλά επειδή έχουμε εισέλθει σε ένα καινούργιο επίπεδο στρατηγικού ανταγωνισμού, γίνεται λόγος για αυτές τις προσαρμογές, δηλαδή στην προσπάθεια των χωρών να μειώνουν την εξάρτησή τους από άλλες.
«Δεν υπάρχει έκπληξη στις αγορές δεδομένου ότι ο Ντόναλντ Τραμπ υλοποιεί πλήρως την προεκλογική του ατζέντα»
ΠτΘ: Η εκεχειρία των 90 αυτών ημερών αποτελεί ευκαιρία για τις αγορές να βρουν τρόπους να οχυρωθούν; Μπορεί να υπάρξει εφησυχασμός;
Γ.Τ.: Αυτό το οποίο συμβαίνει αυτή τη στιγμή είναι ότι ο Πρόεδρος Τραμπ υλοποιεί πλήρως την προεκλογική του ατζέντα και άρα δεν υπάρχει κάποια έκπληξη προς τις αγορές. Ωστόσο άλλο πράγμα να λέει κάτι ένας πολιτικός όπως ο Ντόναλντ Τραμπ και άλλο να το εφαρμόζει. Υπό αυτήν την έννοια η εφαρμογή των πολιτικών δημιουργεί μια πολύ μεγάλη αναστάτωση και σε επιχειρήσεις και σε εμπορικές εταιρείες σχετικά με το τι μπορούν να περιμένουν. Αυτό το οποίο μπορούμε να πούμε με βάση τα δεδομένα μέχρι στιγμής είναι ότι υπάρχει μόνο μια συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Βρετανίας που αφορά το εμπόριο, παρόλο που και σε αυτή τη συμφωνία ορισμένοι δασμοί εξακολουθούν να ισχύουν. Τώρα, αν αυτή θα αποτελέσει τη βάση και για μελλοντικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και άλλων χωρών όπως η Κίνα ή η Ινδία και η Ε.Ε. προφανώς είναι κάτι το οποίο θα το δούμε. Μέχρι στιγμής ωστόσο δεν φαίνεται οι δασμοί να αποσύρονται εντελώς.
«Στάση αναμονής για τις επιπτώσεις στους καταναλωτές»
ΠτΘ: Κλείνοντας οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης έχουν γίνει ορατές στους πολίτες ή θα τις δούμε στο άμεσο μέλλον;
Γ.Τ.: Θεωρώ ότι χρειάζεται λίγο περισσότερος χρόνος και το λέω αυτό γιατί ακόμα δεν υπάρχει μια ξεκάθαρη αμερικανική πολιτική. Υπάρχουν ορισμένοι δασμοί που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή, άλλοι που έχουν αναπροσαρμοστεί, άλλοι που έχουν ακυρωθεί και άλλοι που έχουν επί της ουσίας παγώσει μέχρι μια ενδεχόμενη οριστική συμφωνία. Προφανώς δημιουργείται πολύ μεγάλη αναστάτωση που επηρεάζει τον καταναλωτή, υπό την έννοια ότι αν ο καταναλωτής αναγκαστεί να πληρώσει για το κόστος των δασμών, αυτό θα φανεί και στην τσέπη του. Ωστόσο επειδή βρισκόμαστε σε αυτή την περίοδο έντονης αστάθειας, θα έλεγα ότι δεν έχει φανεί πάρα πολύ έντονα κάτι τέτοιο, παρόλο που προφανώς τουλάχιστον στις ΗΠΑ ορισμένες τιμές ήδη αρχίσουν και αυξάνονται. Θα δούμε πώς θα εξελιχθούν οι σινοαμερικανικές εμπορικές διαπραγματεύσεις, για να μπορέσουμε να απαντήσουμε σε βάθος χρόνου πιο σωστά και ορθολογικά.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
