Αλεξανδρα Πεταλωτη: «Οι Ελληνες του Βελγιου προσπαθουν να βιωσουν την κατανυξη της Μεγαλης Εβδομαδας και την αναστασιμη χαρα οσο πιο εντονα μπορουν»

Η Αλεξάνδρα Πεταλωτή είναι Δικηγόρος και κάτοχος μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών στη Βιοηθική, καθώς και στο Ευρωπαϊκό και Διεθνές Δίκαιο. Εργάζεται ως Διαπιστευμένη Κοινοβουλευτική Βοηθός στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Σήμερα μας μιλά “επιστρέφοντας” στην Κομοτηνή και το Πάσχα των παιδικών της χρόνων, μεταφέροντάς μας επίσης στο Βέλγιο και τον εορτασμό του Πάσχα από τους Έλληνες του Βελγίου.

―Τι μυρωδιές και εικόνες σας κατακλύζουν όταν ανακαλείτε το Πάσχα των παιδικών σας χρόνων;

Η μυρωδιά από τις ανθισμένες πασχαλιές στη γειτονιά μου, στον Σταθμό και τα αρώματα του Επιταφίου αποτελούν χρονομηχανές, που ξεκλειδώνουν πολύτιμες αναμνήσεις. Στο άκουσμα της λέξης «Πάσχα» ανατρέχω αυτόματα στο σπίτι της αγαπημένης μου γιαγιάς, που μοσχοβολούσε από τα φρέσκα τσουρέκια και τη μαγειρίτσα της, μια εικόνα παράδοσης, σοφίας χρόνων και προσμονής. Ήμουν πάντα δίπλα της, όταν βάφαμε αυγά, η «μικρή βοηθός» της, σημείο αναφοράς αξεπέραστο.

Καθοριστικές οι εικόνες από την περιφορά των Επιταφίων. Από νωρίς, με συγκίνηση, όλη η πόλη παρούσα. Πάντα ακολουθούσαμε τον Επιτάφιο της Αρμένικης Εκκλησίας, οικογενειακή παράδοση δεκαετιών. Στη συνέχεια, η πλατεία γέμιζε φως. Συνάντηση όλων, αναμμένα κεριά και κατάνυξη, σχόλια και «βαθμολογία» για τον ωραιότερα στολισμένο Eπιτάφιο.

Τα πασχαλινά τραπέζια της αγάπης, των ευχών και της ελπίδας μιας μεγάλης αγαπημένης οικογένειας τα κρατώ σαν πολύτιμο φυλακτό.

―Τι σημαίνει για εσάς το Πάσχα τώρα και πόσο διαφορετικά το βιώνετε μακριά από την Ελλάδα;

Είναι μια αναφορά στην ευτυχία των παιδικών μου χρόνων, μια νοερή επιστροφή σε λατρεμένους ανθρώπους, ανάκληση στιγμών χαράς και ξεγνοιασιάς. Αισθάνομαι ευτυχής για τις αναμνήσεις μου από το Πάσχα στην Κομοτηνή. Παράλληλα, βέβαια, συνειδητοποιώ πως πολλά έχουν αλλάξει. Συνήθως, επιδιώκω να επιστρέφω στην πόλη μου αυτές τις μέρες, για να γιορτάζω μαζί με την οικογένειά μου και να απολαμβάνω τα πασχαλινά έθιμα.

Όταν δεν τα καταφέρνω, δίνω το «παρών» στις γιορτές των Ελλήνων στις Βρυξέλλες. Θρακιώτες, Κρητικοί, Ηπειρώτες, άνθρωποι από όλες τις περιοχές της χώρας μας ζουν μακριά από την Ελλάδα και μοιράζονται την ίδια νοσταλγία. Τα συναισθήματα, μάλιστα, είναι πιο έντονα τις μέρες αυτές. Προσπαθούν όλοι να μεταφέρουν με κάθε τρόπο την ομορφιά του ελληνικού Πάσχα σε έναν αρκετά διαφορετικό τόπο.

Πλέον, η Μεγάλη Εβδομάδα και η Ανάσταση είναι για μένα περισσότερο μια εσωτερική διαδικασία. Πέρα από το καθαρά θρησκευτικό κομμάτι, αποτελεί μια πνευματική και συναισθηματική κατάσταση αναλογισμού και επικαιροποίησης του μηνύματος των ημερών, αποκωδικοποίησης της προσμονής και ελπίδας.

―Πώς γιορτάζεται το Πάσχα στις Βρυξέλλες όπου ζείτε; Υπάρχουν ελληνικές κοινότητες που διοργανώνουν παραδοσιακές εκδηλώσεις ή μόνον η εκκλησία είναι η αρμόδια για τέτοιου είδους εορτασμούς;  

Οι Έλληνες του Βελγίου προσπαθούν να βιώσουν την κατάνυξη της Μεγάλης Εβδομάδας και την αναστάσιμη χαρά όσο πιο έντονα μπορούν. Δεν είναι πάντα εύκολο. Η Εκκλησία πρωταγωνιστεί, ενώ οι Κοινότητες λειτουργούν συμπληρωματικά.

Οι πέντε ορθόδοξες εκκλησίες των Βρυξελλών γεμίζουν ασφυκτικά, γίνεται η περιφορά του Επιταφίου πέριξ των ναών, πολλοί νηστεύουν, βάφουν αυγά, μαγειρεύουν την παραδοσιακή μαγειρίτσα και, όταν ο καιρός το επιτρέπει, ψήνουν και γιορτάζουν το Πάσχα «παραδοσιακά». Τολμώ να πω ότι βιώνουν τη γιορτή πιο έντονα συναισθηματικά, με ιδιαίτερη συγκίνηση και φόρτιση, εξαιτίας της νοσταλγίας για τόπους και πρόσωπα.

Οι Βρυξέλλες, ως έδρα των ευρωπαϊκών θεσμών, φιλοξενούν αντιπροσωπείες και κοινότητες πολιτών από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από πολλές άλλες χώρες, ώστε εκ των πραγμάτων καθίστανται μια πολυεθνική πόλη, που καθημερινά σέβεται, ενδιαφέρεται, συνθέτει νοοτροπίες και έθιμα όλων των κατοίκων της. Έτσι, αυτονόητα, η έννοια του “ξένου” και του “ντόπιου” είναι διαφορετική απ’ ό,τι στις άλλες χώρες. Και αυτή η πολυμορφία σε ανθρώπους, συνήθειες και έθιμα είναι η ιδιαίτερη ελκυστικότητα της πόλης που μας φιλοξενεί.

―Πώς αντιμετωπίζουν οι ξένοι το ελληνικό Πάσχα; Τους προκαλούν εντύπωση κάποια από τα έθιμά μας; 

Τα έθιμά μας αρέσουν στους Βέλγους. Μάλιστα, λειτουργούν υποστηρικτικά. Αποδέχονται θετικά την εικόνα των Ελλήνων να επιστρέφουν στο σπίτι τους με τα αναμμένα κεριά, μεταφέροντας το Άγιο Φως, μας διευκολύνουν και μας εύχονται. Στις εκκλησίες εδώ, το «Χριστός Ανέστη» ψάλλεται στα ελληνικά, αλλά και στα φλαμανδικά ή και τα γαλλικά, λόγω των μικτών γάμων. Εντυπωσιάζονται από το τσούγκρισμα των αυγών και ενδιαφέρονται συχνά να μάθουν για τη σημειολογία και τους συμβολισμούς.

Οι ίδιοι, βέβαια, δεν έχουν ανάλογα έθιμα. Η Μεγάλη Εβδομάδα και η ημέρα του Πάσχα μοιάζουν για αυτούς σαν όλες τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου. Οι συνήθειές τους δεν αλλάζουν. Το μόνο χαρακτηριστικό των ημερών είναι τα σοκολατένια αυγά
–χώρα της σοκολάτας άλλωστε–, που στολίζουν τις βιτρίνες των καταστημάτων.

Εξάλλου, οι Βρυξέλλες, ως έδρα των ευρωπαϊκών θεσμών, φιλοξενούν αντιπροσωπείες και κοινότητες πολιτών από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από πολλές άλλες χώρες, ώστε εκ των πραγμάτων καθίστανται μια πολυεθνική πόλη, που καθημερινά σέβεται, ενδιαφέρεται, συνθέτει νοοτροπίες και έθιμα όλων των κατοίκων της. Έτσι, αυτονόητα, η έννοια του «ξένου» και του «ντόπιου» είναι διαφορετική απ’ ό,τι στις άλλες χώρες. Και αυτή η πολυμορφία σε ανθρώπους, συνήθειες και έθιμα είναι η ιδιαίτερη ελκυστικότητα της πόλης που μας φιλοξενεί.

―Αν μπορούσατε να φέρετε ένα στοιχείο του ελληνικού Πάσχα στη χώρα που ζείτε, ποιο θα ήταν αυτό;

Η εικόνα που μου λείπει είναι μια ηλιόλουστη ημέρα –μέγα ζητούμενο στις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης–, με την οικογένεια σε πλήρη σύνθεση γενεών και προσώπων να γιορτάζει γύρω από το πασχαλιάτικο τραπέζι! Οι συνθήκες της ζωής εδώ, οι διαφορετικές συνήθειες, ακόμη και ο καιρός δρουν ανασταλτικά. Γι’ αυτό, οι Έλληνες με κάθε ευκαιρία αποζητούμε την επιστροφή στην Ελλάδα, ιδίως το Πάσχα, για να αγκαλιάσουμε τους αγαπημένους μας ανθρώπους και να νιώσουμε τη ζεστασιά, τη χαρά και την ελπίδα.

Και τελικά, όσο κι αν είναι δύσκολο, επικεντρωνόμαστε άλλοι στη θεολογική και άλλοι στη φιλοσοφική διάσταση των ημερών, με την ευχή να γίνουν όλα καλύτερα, ομορφότερα, ειρηνικά, μετά από σκληρές δοκιμασίες, για τους δικούς μας και ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.