Κοκκιν Πεφτ’ στο Ορμενιο ν. Εβρου

[Η Χρυσούλα Ιωαννίδου γεννήθηκε και μεγάλωσε στο ακριτικό Ορμένιο του νομού Έβρου. Υπήρξε Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας, ενώ σήμερα ασχολείται με τις γεωργικές εργασίες και τη συγγραφή και διάσωση της συλλογικής μνήμης του Oικισμού.

«Στα σοκάκια της μνήμης», με άρωμα νοσταλγίας, μας καθιστά κοινωνούς του παρελθόντος, και με διάθεση εορταστική, στο νέο της κείμενο, μας μεταφέρει στη Μεγάλη Πέμπτη των παλιών νοικοκυραίων του Ορμενίου, σε μια ημέρα γεμάτη ευλάβεια και προετοιμασία για τη Λαμπρή.]

Τη Μεγάλη Πέμπτη βάφουμε τα αυγά για το Πάσχα. Η Μεγάλη Πέμπτη σε μας ονομάζεται κόκκιν Πέφτ’ ή Πέμπτ’. Αρκετές μέρες πριν, πηγαίνουμε και βγάζουμε με το δικράνι το ριζάρ (ριζάρι), και συγκεκριμένα τις ρίζες του φυτού. Τις πλένουμε καλά και τις χτυπάμε με ένα σφυρί ή τσεκούρι για να σπάσει ο φλοιός τους. Το βράδυ της Μεγάλης Τετάρτης βάζουμε το ριζάρ σε έναν τενεκέ με νερό και το βράζουμε για να βγάλει το χρώμα του και να είναι έτοιμο το πρωί για να βάλουμε μέσα τα αυγά μας. Άλλες νοικοκυρές στραγγίζουν το υγρό και σε αυτό βάζουν τα αυγά, άλλες τα τοποθετούν αφήνοντας τις ρίζες από το ριζάρι μέσα στον τενεκέ. Επίσης, κάποια από τα αυγά μας τα τυλίγουμε με καλτσόν, βάζοντας πάνω στο αυγό ένα φύλλο από λουλούδια ή φύλλα φράουλας.

Πρωί πρωί οι νοικοκυρές πηγαίνουν στο κοτέτσι για να πάρουν το φρέσκο αυγό που γέννησαν οι κότες. Αυτό, όμως, θα το βάψουν μόνο του, για να μην μπερδευτεί με τα άλλα, και θα αντικαταστήσει το αυγό της προηγούμενης χρονιάς στο εικονοστάσι. Πριν το βάλουμε στο εικονοστάσι, θα κάνουμε στα πρόσωπα των παιδιών έναν κύκλο, λέγοντας τα εξής: «Καλώς ήρθες Πασχαλιά, με τα κόκκινα τα αυγά, δώσε στο παιδί υγειά». Ύστερα, παίρνουμε το παλιό αυγό για να το ρίξουμε στα κεραμίδια. Το κόκκινο αυγό από το εικονοστάσι το έβγαζαν κάθε φορά που έριχνε χαλάζι μαζί με την πυροστιά από το τζάκι, ενώ για να μην ρίχνει χαλάζι όλη την χρονιά απέφευγαν να πλένουν και να απλώνουν άσπρα ρούχα τη Μεγάλη Πέμπτη.

Εκτός από το ριζάρι, βάφουμε τα αυγά και με φύλλα από τα κρεμμύδια. Αποβραδίς βράζουμε τα κρεμμυδότσουφλα, για να είναι έτοιμα, κι όσο πιο πολλά τσόφλια έχουμε τόσο πιο σκούρα γίνονται τα αυγά μας. Μπορούμε να βγάλουμε διάφορα χρώματα αυγών και με τα φύλλα των κρεμμυδιών όπως και με το ριζάρι.

Το τρίτο υλικό που χρησιμοποιούμε για βαφή αυγών είναι τα φύλλα της αμυγδαλιάς. Όμως, για να βγάλουν χρώμα τα φύλλα της, χρειάζεται να ρίξουμε μέσα στην κατσαρόλα κι ένα μικρό κομμάτι στυπτηρίας. Έτσι, έχουμε το καλύτερο κίτρινο χρώμα. Να σημειωθεί πως κανένα από τα τρία χρώματα δεν βγαίνει στα χέρια.

Τη Μεγάλη Πέμπτη έφτιαχναν επίσης και τα τσουρέκια. Δεν τα έπλαθαν σε πλεξούδες, αλλά σε μικρά μικρά στρογγυλά σαλιγκάρια και έβαζαν επάνω αμύγδαλα και σουσάμι. Ετοίμαζαν πολλά ταψιά με τσουρέκια, τα οποία και ψήνονταν στον ξυλόφουρνο και για να μην αρπάξουν από πάνω, έβρεχαν ένα φύλλο εφημερίδας και σκέπαζαν ένα ένα τα ταψιά. Τσουρέκι και κόκκινα αυγά έπρεπε απαραιτήτως να πάνε τα παιδιά στον νονό τους. Πασχαλιές δε έφτιαχναν οι νοικοκυρές για τα παιδιά των συγγενών και έβαζαν στη μέση κι ένα κόκκινο αυγό.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.