Μιχαλης Ανδρεοβιτς: «Ενα βιβλιο βγαλμενο απο τα “σπλαχνα” της Θρακης»
Ένα βιβλίο «βγαλμένο από τα “σπλάχνα” της Θράκης» είναι το δεύτερο συγγραφικό δημιούργημα του Μιχάλη Ανδρέοβιτς που κυκλοφόρησε πριν από λίγα εικοσιτετράωρα από τις Εκδόσεις «Γκοβόστη».
Το «Μίσια / το καζακί», όπως είναι ο τίτλος του, είναι ένα αυτόνομο ανάγνωσμα, ωστόσο παράλληλα αποτελεί και μια ιστορική συνέχεια του πρώτου βιβλίου του Εβρίτη συγγραφέα «ΜΙΣΙΑ / МИШΑ αριστοκρατία, πόλεμος, επανάσταση, προσφυγιά», στο οποίο ο ίδιος «αφηγείται» την προσωπική ιστορία του παππού του, Μίσια επί ελληνικού πλέον εδάφους, αλλά και του γιού του, Αντρέα.
Παράλληλα με την πορεία τους τρέχει και η Ελληνική Ιστορία του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα, ενώ συνοδεύεται και από τις προσωπικές ιστορίες των λοιπών ηρώων του βιβλίου – ανιόντων προγόνων του συγγραφέα, στη Ρωσία, στον Πόντο και στη Θράκη, τις «ρίζες» του, όπως ο ίδιος χαρακτηρίζει τους προαναφερθέντες τόπους.
Ένα βιβλίο που «μυρίζει» Θράκη, καθώς πέραν των ιστοριών αυτό εμπεριέχει και ένα τετρασέλιδο «αφιέρωμα» στο Θρακιώτικο γλωσσικό ιδίωμα, το οποίο εμπλουτίζει την αφήγηση και το περιεχόμενο του, για το οποίο ο κ.Ανδρέοβιτς μίλησε στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm».
Σε μια συζήτηση «γεμάτη» Θράκη, για το περιεχόμενο αλλά και την «πρωτοβουλία» του βιβλίου, μεταξύ άλλων, ως ένα μικρό «λιθαράκι» στην αναγκαία προσπάθεια ενίσχυσης της Θρακικής μας ταυτότητας.
Μιχάλης Ανδρέοβιτς όμως…
«Δυστυχώς η Θράκη συνεχίζει να αποτελεί μέχρι και σήμερα μόνο χώρο φυγής»
ΠτΘ.: κ.Ανδρέοβιτς η δεύτερη αυτή συγγραφική σας προσπάθεια αφορά, μεταξύ άλλων και στη Θράκη. Αυτό αφενός οφείλεται και στην καταγωγή σας καθότι είστε Εβρίτης , ωστόσο υπάρχει μέσα στις σελίδες του και ένα τετρασέλιδο αφιερωμένο στο Θρακιώτικο ιδίωμα, κάτι που δεν συναντάται συχνά στην λογοτεχνία…
Μ.Α.: Δεν συναντάται από ό,τι ξέρω καθόλου το συγκεκριμένο κομμάτι, αλλά δεν έχω την ψευδαίσθηση ότι έχω κάνει κάτι τρομερά σημαντικό. Ωστόσο την όποια σημαντικότητα αποκτά το γεγονός ότι είμαστε, δυστυχώς, αδρανείς στον χώρο μελέτης του Θρακικού κόσμου και αυτό πιστεύω είναι το μεγάλο μας πρόβλημα. Δυστυχώς αυτό που με τρομάζει, για την γεωγραφική μας περιοχή, είναι ότι δεν έχει γίνει ποτέ συμπαγές τμήμα της χώρας. Δεν αποκτήσαμε ποτέ ισχυρή ταυτότητα και δυναμικό ρόλο στο εθνικό καταμερισμό, αλλά η Θράκη, από την απελευθέρωση της και μέχρι τώρα, παρέμεινε απλά ως χώρος, τουλάχιστον ως προς τον τρόπο με τον οποίο την «βλέπει» το Αθηναϊκό κράτος. Το χειρότερο όμως είναι ότι συνεχίζει μέχρι και σήμερα να αποτελεί μόνο χώρο φυγής. Ο Έβρος, η Θράκη δεν ήταν και ποτέ δεν έγιναν η αρχή της χώρας. Ήταν πάντα το τέλος. Ήταν πάντα μια εσχατιά της, μια αμελητέα «ποσότητα». Η δυνατότητα ανατροπής αυτής της κατάστασης είναι κυρίως ευθύνη κυρίως του ίδιου λαού της. Εκείνο που θα πρέπει να βάλουμε ως προμετωπίδα είναι η ενίσχυση της θρακικής ταυτότητας, γιατί αν μη τι άλλο κανένας δεν θα έρθει να μας σώσει από την Αθήνα.
ΠτΘ.: κ. Ανδρέοβιτς το νέο σας βιβλίο με τίτλο «Μίσια- Το Καζακί» αποτελεί μια τέτοια προσπάθεια υπό την έννοια ότι αποτελείται από κάποιες προσωπικές ιστορίες που ακολουθούν την ιστορική διαδρομή και το ιστορικό παράδειγμα τόπων όπως η Θράκη κ.α. Πως θα περιγράφατε εσείς τα περιεχόμενα του βιβλίου;
Μ.Α.: Το συγκεκριμένο βιβλίο το διατρέχουν 4+1 άξονες. Ο πρώτος είναι η προσωπική ιστορία του κεντρικού προσώπου, του παππού μου του Μίσια – υποκοριστικό του Μιχάλη στα Ρώσικα – τον οποίο βρίσκουμε πλέον στην Ελλάδα. Στο πρώτο βιβλίο μου αφηγούμουν την πορεία του στην Ρωσία από το 1920 μέχρι και το1954, ενώ σε αυτό μαζί με την συνέχεια της ιστορίας του, ακολουθεί και η ιστορία του γιου του, Αντρέα του πατέρα μου. Παράλληλα με τη ζωή των πρωταγωνιστών υπάρχουν και τα ιστορικά γεγονότα τα οποία συνθέτουν τον «καμβά» της ελληνικής ιστορίας κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, που είναι και ο δεύτερος άξονας του βιβλίου. Ένας τρίτος άξονας είναι οι προσωπικές ιστορίες των λοιπών ηρώων, μέσα από τις οποίες φαίνονται οι ιστορίες του Πόντου, της Θράκης κ.α. ενώ ένας τέταρτος άξονας είναι οι ιστορίες των τόπων αυτών που φιλοξένησαν ή που γέννησαν αυτούς τους ανθρώπους που συμμετέχουν, άνθρωποι οι οποίοι είναι οι ανιόντες πρόγονοί μου. Άφησα τελευταίο έναν άξονα που θεωρώ ότι έχει ένα ειδικό ενδιαφέρον και αφορά στις εθνικές και γλωσσολογικές καταγραφές με τις οποίες εμπλουτίζεται το κείμενο και με την ανάλυσή τους. Μέσα στο κείμενό και σε συγκεκριμένα σημεία εμφανίζεται το Θρακικό γλωσσικό ιδίωμα. Έχοντας την πολυτέλεια το θρακικό γλωσσικό ιδίωμα, να αποτελεί τη μητρική μου γλώσσα το καταθέτω, για να «σώσω» κάποια πράγματα. Είναι ένα βιβλίο βγαλμένο από τα «σπλάχνα» της Θράκης.
«Υπάρχουν πολλά πράγματα για την Θράκη που δεν έχουμε εκτιμήσει»
ΠτΘ: Δεδομένου ότι δεν υπάρχει για παράδειγμα ένα επίσημο λεξικό του Θρακιώτικου ιδιώματος, πως εργαστήκατε για τις καταγραφές αυτές;
Μ.Α.: Ήταν μια ανησυχία που είχα ακόμα από τα παιδικά μου χρόνια. Ξέρετε μέσα στις πολλές αιτίες που συζητήσαμε πριν για την Θράκη, υπήρχε και εκείνη η ντροπή να χρησιμοποιήσουμε το λεξιλόγιο μας, γιατί αισθανόμασταν ότι μιλώντας το τοπικό γλωσσικό μας ιδίωμα στο σχολείο, θα δεχόμασταν προσβλητικές κριτικές. Θυμάμαι άλλωστε χαρακτηριστικά στο γυμνάσιο τα σχόλια ορισμένων καθηγητών που είχαν αυτή την μορφή. Μεγαλώνοντας και βλέποντας την Ελληνικότητα που υπάρχει μέσα στην Θρακιώτικη γλώσσα, έπρεπε να πάρουμε το θάρρος πρώτα από όλα να σεβαστούμε την γλώσσα μας και εφόσον την αποσαφηνίσουμε, να νιώσουμε. περήφανοι για την κουλτούρα της Θράκης μας. Εμείς – και δυστυχώς μιλάμε για έναν πολύ μεγάλο αριθμό ανθρώπων – πάντα νιώθαμε μειονεκτικά και αυτό ήταν φαινόμενο εκείνης της εποχής, την ώρα που θα έπρεπε να είμαστε περήφανοι γιατί υπάρχουν πράγματα τα οποία δεν τα έχουμε εκτιμήσει. Για παράδειγμα δεν εκτιμήσαμε ότι η Θράκη για 16 τουλάχιστον αιώνες ήταν η πρωτεύουσα δυο αυτοκρατοριών. Όπως ποτέ δεν εκτιμήσαμε τις δυσκολίες που είχε η περιοχή αυτή στην προσπάθεια της να αναδείξει τον εαυτό της. Ήρθε η απελευθέρωση από το ‘20 και μετά, την οποία ποτέ η Θράκη δεν την ένιωσε σαν μια διαδικασία σύγχυσης με τον Ελληνικό κόσμο.
ΠτΘ: Σε ποιον βαθμό οι ιστορίες αυτές αποτελούν αυτούσια παράθεση πραγματικών γεγονότων που μεταφέρετε από προφορικές μαρτυρίες και σε ποιόν βαθμό χρησιμοποιείτε την μυθοπλασία για τις ανάγκες της ροής του βιβλίου;
Μ.Α.: Στην πραγματικότητα ήταν πολύ πιο εύκολα τα πράγματα γιατί πλησιάζοντας πιο κοντά στο ’54, που είναι παροντικός χρόνος του βιβλίου, ήταν πολύ κοντά στα δικά μου πράγματα, στις δικές μου εικόνες. Εγώ γεννήθηκα στα τέλη του ‘58, άρα οι εικόνες ήταν πολύ χαρακτηριστικές. Άλλωστε εκείνες τις εποχές ο χρόνος κυλούσε πιο αργά. Άρα δεν υπήρξε ζήτημα κάποιας ιδιαίτερης αναζήτησης και έρευνας δεδομένου ότι όσο πλησιάζουμε τα γεγονότα είναι σχεδόν αληθινά και βιωμένα, μεταφερμένα από ανθρώπους που δεν είχα λόγους να αμφισβητήσω, όπως ο πατέρας μου.
ΠτΘ: Άρα αποτελεί έναν συνδυασμό προφορικών ιστοριών και βιωμάτων και δικών σας, με λίγη «μυθοπλασία» για την υποβοήθηση της ροής του βιβλίου…
Μ.Α.: Ακριβώς αυτό. Αυτήν την προβληματική την αντιμετώπισα πιο έντονα στο πρώτο βιβλίο. Αν χρησιμοποιήσουμε το παράδειγμα του μπετόν αρμέ ως προς το αποτέλεσμα, η αλήθεια των γεγονότων είναι τα σίδερα που μπαίνουν σε αυτό. Είναι λογικό να μην γνωρίζω επακριβώς και με λεπτομέρειες τους διαλόγους που έγιναν το 1890. Αυτά είναι στοιχεία της μυθοπλασίας που εμπεριέχει, όμως υπάρχουν τα γεγονότα, πολύ σημαντικά στοιχεία, τα οποία όπως ακριβώς μπαίνει το σίδερο να «δέσει» το μπετόν αρμέ, υπάρχουν στο βιβλίο για να το κάνουν το αποτέλεσμα πιο «στέρεο».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
