«Η πυλη της κολασης» του Γιαννη Καλαβριανου

Με αφορμή τη θερμή υποδοχή που έλαβε η παράσταση στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής

Στις 12 έως 16 Μαρτίου, στην κεντρική σκηνή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής, ανέβηκε η θεατρική παράσταση «Η πύλη της κόλασης», σε σκηνοθεσία του Γιάννη Καλαβριανού. Το θεατρικό έργο έχει γραφτεί από τον ίδιο τον σκηνοθέτη, με την πρώτη του έκδοση να τοποθετείται το 2024. Βασισμένο στην αφήγηση και τον ποιητικό λόγο, η θεατρική παράσταση προσέφερε τόσο ερεθίσματα παρμένα από την ιστορία της τέχνης όσο και προβληματισμούς για τα ανθρώπινα τρωτά αισθήματα του παρελθόντος, τα οποία συνυπάρχουν με αυτά του παρόντος.

Αγάλματα

Τέσσερις ηθοποιοί ντυμένοι στα λευκά περίμεναν ευλαβικά τους επερχόμενους θεατές στον σκηνικό χώρο, τοποθετημένοι επάνω σε βράχια, προδίδοντας τον θεματικό πυρήνα της κεντρικής δραματουργίας του έργου. Ανάμεσα στις μούσες και στην καλλιτεχνική γέννηση, ο σκηνοθέτης Γιάννης Καλαβριανός δημιούργησε ένα ιδεατό πλέγμα αφιερωμένο στη γλυπτική, στον χρόνο και στη θνητότητα. Δύο παράλληλες ιστορίες με την τεχνική του εγκιβωτισμού εκτυλίχτηκαν επί σκηνής, με τους ηθοποιούς να μεταμορφώνονται σε «ζωντανά γλυπτά».

Ένας γεωμετρικός ρυθμός, τόσο στον κινητικό χρόνο όσο και στον σκηνικό τόπο, με εναλλαγές βασισμένες στα συναισθηματικά ερεθίσματα της αφηγηματικής ροής του θεατρικού λόγου. Ενδυμασίες έξυπνες, που σμιλεύτηκαν για μία άλλη εποχή, υποδηλώνοντας τόσο το παρελθόν όσο και την καίρια ιδιότητα που διαπερνούσε τον άξονα των χαρακτήρων –άμεσα και έμμεσα– «τα αγάλματα».

H γνωριμία

Στη σύμπραξη των δύο παράλληλων ιστοριών αναγνωρίστηκε πρώτος ο γάλλος γλύπτης Ογκίστ Ροντέν, διάσημος στο ευρύ φιλότεχνο κοινό, με το έργο του από χαλκό «Ο σκεπτόμενος» να αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά αριστουργήματα της γλυπτικής. Μέσα σε άλλες εμβληματικές δημιουργίες, ξεχώρισε ως έμπνευση του θεατρικού έργου «Η πύλη της κόλασης», γλυπτό που κόστισε στον Ροντέν 40 χρόνια από τη ζωή του και είναι εμπνευσμένο από το ορόσημο της ιταλικής λογοτεχνίας «Θεία κωμωδία» του Δάντη Αλιγκέρι.

Η υπόθεση, όμως, του έργου δεν εστίασε μόνο στο δέος των έργων τέχνης, αλλά και στην ανάληψη της ευθύνης, η οποία περιέχει την ειλικρίνεια που αφορά την πρόσβαση και την ελευθερία των θηλυκών καλλιτεχνών, κατά τη διάρκεια του 19^ου και 20^ού αιώνα. Μία αφανής ηρωίδα «ακροβατούσε» στον βίο του Ροντέν και στη θέση της στον καλλιτεχνικό χώρο, γνωστή με το όνομα Καμίλ Κλοντέλ. Η Καμίλ ήταν μία γυναίκα, μία κόρη, μία ερωμένη, μία γλύπτρια, ένας άνθρωπος με πολλούς κοινωνικούς και μη ρόλους, καθώς και τραγικό θάνατο. Ήταν αναγκασμένη να ζει και να δημιουργεί πάντα στη σκιά του ερωμένου της Ροντέν, με ελάχιστη αναγνώριση, ώσπου κατέληξε στην ψυχιατρική κλινική, καταρρέοντας με νευρικό κλονισμό από την αδικία, και όχι μόνο από το πλήγωμα του έρωτα.

Με την τεχνική του εγκιβωτισμού, ο θεατής μεταφέρθηκε σε ένα από τα πιο αριστουργηματικά φιλιά όλων των εποχών. Οι δύο ηθοποιοί μεταμορφώθηκαν στους πρωταγωνιστές του «5^ου  άσματος της Κόλασης», στη Φραντσέσκα ντε Ρίμινι και στον Πάολο Μαλατέστα, ζευγάρι το οποίο με την ένωσή του δημιούργησε «Το φιλί» και αποτυπώνεται ανάμεσα σε 180 άλλες φιγούρες του γλυπτού. Οι δύο νέοι ερωτεύτηκαν κεραυνοβόλα, όταν ο Πάολο εμφανίστηκε ως σύζυγος στη Φραντσέσκα στη θέση του αδερφού του Τζιοβάννι, ο οποίος γνώριζε πως η νέα δεν θα ήθελε να τον παντρευτεί. Ο γάμος αυτός, όμως, της επιβλήθηκε ώστε να είναι εφικτή η διατήρηση της εξουσίας από τη φατρία της. Κόντρα στην ηθική του παρελθόντος, οι εραστές προσπάθησαν να πάνε ενάντια στο πεπρωμένο τους, βρέθηκαν όμως νεκροί από το σπαθί του Τζιοβάννι, ο οποίος δεν άντεξε την ντροπή.

Η έκβαση

Στους δύο μύθους δεν υπήρξε ευτυχισμένο τέλος και αυτός είναι ένας πολύ σημαντικός παραλληλισμός με την πραγματικότητα, όπου πολλές από τις ιστορίες της ενήλικης ζωής μας δεν έχουν ένα καλό τέλος. 600 χρόνια πριν οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα επιλογής συντρόφου, 100 χρόνια πριν οι γυναίκες δεν είχαν επιλογή καριέρας, 100 χρόνια πριν οι καλλιτέχνιδες ήταν αόρατες όσο ο χώρος δεχόταν με άνεση τους άντρες. Η συγκεκριμένη παράσταση δεν είναι ακόμα ένα μανιφέστο της κοινότοπης φράσης «να κυνηγάς τα όνειρά σου», αντίθετα είναι η αποτύπωση της γλυκόπικρης αλήθειας «ο κόσμος είναι σκληρός».

Ο θεατής θα χρειαστεί τον χρόνο ως όπλο, όχι μόνο μέσα στην αίθουσα του θεάτρου, αλλά και στη ζύμωσή της μετέπειτα. Οι πληροφορίες εισέρχονται με ταχύτητα, ενώ η αποκάλυψη των άσημων σημείων επιτρέπει την ανασκόπηση καθώς και την προσωπική αναζήτηση, τόσο στην τόλμη όσο και στην κάθαρση της ρεαλιστικής ανάγκης να ελέγχουμε τις συνθήκες. Η Καμίλ ξεψύχησε στο ψυχιατρείο από ασιτία μόνη, κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ο Ροντέν έζησε καλύτερα, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει με ευτυχία. Οι ήρωες του φιλιού βρέθηκαν νεκροί, αν και τόλμησαν, και εμείς, ως θνητοί, έχουμε να θαυμάζουμε μοναχά τα μνημεία.

⸻Πόσο προσβάσιμος είναι ο καλλιτεχνικός χώρος για τις γυναίκες σήμερα;

⸻Πόσο κοστίζει το ρίσκο;

⸻Πού βρίσκεται κρυμμένο το μεγαλύτερο τραγικό τέλος, στον μύθο ή στη ζωή;

Η ταυτότητα της παράστασης

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Γιάννης Καλαβριανός

Σκηνικά: Μαρία Καραθάνου

Κοστούμια: Βάνα Γιαννούλα

Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου

Κίνηση: Μαριάννα Καβαλλιεράτου

Σχεδιασμός φωτισμών: Εβίνα Βασιλακοπούλου

Ηχητικός σχεδιασμός: Κώστας Μπώκος

Βίντεο: Βασίλης Κουντούρης

Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή

Βοηθός σκηνοθέτη: Αλεξία Μπεζίκη

Βοηθός ενδυματολόγου: Τζίνα Ηλιοπούλου

Ιστορικός σύμβουλος: Ελένη Δρίβα

Παίζουν: Γιώργος Γλάστρας, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Λυγερή Μητροπούλου, Αλεξία Μπεζίκη

Βίντεο: Λυδία Φωτοπούλου

Συμπαραγωγή: ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής – Εταιρεία Θεάτρου Sforaris

*Η Ραφαηλία Γενήουστα είναι πτυχιούχος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.