Χρυσανθος Τασσης: «Ζουμε μια συνολικη κριση απονομιμοποιησης των θεσμων»
Από την απόρριψη με 157 «όχι» της πρότασης δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης που είχαν καταθέσει το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η Νέα Αριστερά, η Πλεύση Ελευθερίας και 9 ανεξάρτητοι βουλευτές για την τραγωδία των Τεμπών, χαρακτηρίζεται η πολιτική επικαιρότητα της εβδομάδας.
Ένα αποτέλεσμα αναμενόμενο, δεδομένης της κοινοβουλευτικής «υπεροχής» του κυβερνώντος κόμματος, όχι όμως και μια αναμενόμενη διαδικασία πρώτα και κύρια λόγω του γεγονότος ότι η πρόταση δυσπιστίας ήρθε ως βασικό αποτέλεσμα της τεράστιας κοινωνικής κατακραυγής και του πάνδημου αιτήματος για δικαιοσύνη, που εκφράστηκε και συνεχίζει να εκφράζεται και από τα μεγαλειώδη συλλαλητήρια εντός και εκτός Ελλάδας.
Κατά την τριήμερη συζήτηση της πρότασης δυσπιστίας σημειώθηκε ρεκόρ διάρκειας, αλλά και ομιλητών, καθώς σύμφωνα με τον πρόεδρο της Βουλής, τοποθετήθηκαν συνολικά 172 ομιλητές, σε μία τριήμερη συζήτηση, που διήρκεσε περισσότερο από 42 ώρες, με βασικό ωστόσο «αποτέλεσμα» αυτής την συνέχεια της αμφισβήτησης, από πλευράς της κοινωνίας, τόσο των πολιτικών κομμάτων, όσο και συνολικά των θεσμών.
Ένα αναμενόμενο κατά τον Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Χρύσανθο Τάσση αποτέλεσμα, δεδομένου ότι οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας δεν είχαν ποτέ στη σύγχρονη ιστορία της χώρας, μεγαλύτερη αδυναμία κατανόησης των αναγκών της κοινωνίας και των πολιτών.
Τον «απολογισμό» της κοινοβουλευτικής αυτής διαδικασίας, αλλά και μια εκτίμηση των όσων ενδεχομένως ακολουθήσουν έκανε στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm» ο κ. Τάσσης.
Ο λόγος στον ίδιο…
«Από την πρόταση δυσπιστίας αναδείχθηκε για ακόμα μια φορά πως οι πολιτικές δυνάμεις δεν καταλαβαίνουν τις ανάγκες της κοινωνίας και των πολιτών»
ΠτΘ: κ.Τάσση, ολοκληρώθηκε και η πρόταση δυσπιστίας που κατατέθηκε στη Βουλή, με αναμενόμενο αποτέλεσμα δεδομένης της κοινοβουλευτικής «υπεροχής» του κυβερνώντος κόμματος…
Χ.Τ.: Η πρόταση δυσπιστίας δεν μας έκανε σοφότερους ή ενδεχομένως μας έκανε σοφότερους γιατί αποδείχθηκε, για μια ακόμη φορά, πως οι πολιτικές δυνάμεις δεν καταλαβαίνουν τις ανάγκες της κοινωνίας και των πολιτών. Κι αυτό, αν δεν το έχει ήδη κάνει, θα οδηγήσει ενδεχομένως σε μια μεγαλύτερη κρίση εκπροσώπησης, κρίση της πολιτικής. Η Νέα Δημοκρατία έχασε μια ευκαιρία να δείξει ότι μπορεί να έχει κάποια αντανακλαστικά, είτε σε θέμα διαφοροποίησης βουλευτών εκτός από την πλατφόρμα του κ.Σαμαρά – ο οποίος είναι διαγραμμένος ωστόσο από τη Νέα Δημοκρατία – είτε στο στοιχείο του αιφνιδιασμού, που μπορεί να ήταν κάποιες εκλογές, έτσι ώστε να εκτονωθεί το πολιτικό σκηνικό. Το γεγονός ότι όλοι οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας με πολύ χαρά πανηγύριζαν που καταψήφισαν αυτή την πρόταση δυσπιστίας, σε ένα κλίμα το οποίο χαρακτηρίζεται από κακή οικονομική κατάσταση, από την κρίση των θεσμών που υπάρχει και με το σύνθημα των Τεμπών που είναι και η κρίση της δικαιοσύνης, και το γεγονός ότι φαίνεται να υπάρχει μια προσπάθεια της κυβέρνησης να μην οδηγηθεί στη δικαστική ή να μην αφεθεί η δικαστική διαδικασία να λειτουργήσει ομαλά, νομίζω ότι είναι αρνητικό. Όχι μόνο για τη Νέα Δημοκρατία, αλλά ιστορικά για το πολιτικό σύστημα και για τη δημοκρατία εν γένει.
ΠτΘ: Υπήρξε και μια κριτική ως προς την κοινοβουλευτική διαδικασία. Από πλευράς των κομμάτων που συμφώνησαν και υπέγραψαν την πρόταση δυσπιστίας πιστεύετε ότι ήταν καλή η χρονική συγκυρία;
Χ.Τ.: Ήταν μια καλή χρονική συγκυρία. Το ζήτημα είναι ότι όταν μια κυβέρνηση είναι με την πλάτη στον τοίχο από δικά της λάθη και δεν μπορεί να βρει ένα βηματισμό, μια διαφορετική αφήγηση και ερμηνεία των γεγονότων, το γεγονός ότι δεν μπορεί να βρεθεί μια λύση μέσα από τη Νέα Δημοκρατία, νομίζω ότι δυσκολεύουν τα πράγματα και παρά το γεγονός ότι αριθμητικά η Νέα Δημοκρατία βγήκε αλώβητη στην κοινοβουλευτική διαδικασία, η συμπεριφορά των βουλευτών της ήταν λάθος σε σχέση με την κοινωνία που θα απογοητευτεί. Σε αυτό ήταν πετυχημένη. Δεν ήτανε πετυχημένη η πρόταση για τον κ.Τριαντόπουλο, διότι αν κάποιες πολιτικές δυνάμεις θέλουν να έχουν μια πραγματική υπόσταση σε σχέση με το ζήτημα των Τεμπών, ο κ.Τριαντόπουλος είναι Υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ. Την ευθύνη δηλαδή την έχει ο Πρωθυπουργός, κι όχι ο κ.Τριαντόπουλος και μάλιστα σε ζήτημα πλημμελήματος. Άρα λοιπόν υπάρχουνε δυο ζητήματα, ότι η προανακριτική επιτροπή στη βουλή για τον κ.Τριαντόπουλο ήταν άκαιρη διότι έπρεπε να είναι στον Πρωθυπουργό κι αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης θεωρούσαν ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη κρίση πολιτικής εκπροσώπησης θα μπορούσαν – αναφέρομαι στο ΠΑΣΟΚ που κατέθεσε εκείνο την πρόταση, τουλάχιστον ως επικεφαλής – να ζητήσουν εκλογές. Όταν αυτό το πράγματα δεν το κάνει καταδεικνύει και βαθαίνει με ευθύνη του ίδιου, την κρίση του κομματικού συστήματος για την κρίση της δημοκρατίας.
ΠτΘ: κ.Τάσση αναφερθήκατε στην αγανάκτηση των πολιτών και της κοινωνίας προς το πολιτικό σύστημα. Τι είναι αυτό που θα μπορούσε να γίνει για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα;
Χ.Τ.: Έχουμε κόμματα τα οποία είναι ουσιαστικά εικονικά κόμματα. Τα κόμματα έχουν καταρρεύσει εδώ και πάρα πολύ καιρό κυρίως στο στοιχείο της εκπροσώπησης. Τα πολιτικά κόμματα είναι ένας διφυής θεσμός. Από τη μια είναι φορείς εκπροσώπησης κοινωνικών αιτημάτων, δηλαδή είναι, παλεύουν, οργανώνουν και εκπαιδεύουν την κοινωνία και προωθούν αιτήματα κοινωνικών ομάδων που εκπροσωπούν και από την άλλη έχουν την λειτουργία της ενσωμάτωσης. Δηλαδή όταν το κόμμα πάει στην κυβέρνηση ή στο κοινοβούλιο, συναντάται με τους θεσμούς, όπως διοικητές, γενικοί γραμματείς, ολόκληρο πλέγμα επιστημονικών συμβούλων κ.α., που αφορά στο γεγονός ότι είναι στην καρδιά του κράτους. Αυτά τα δυο πρέπει να είναι σε ισορροπία. Η κρίση πολιτικής που βιώνουμε τα τελευταία αρκετά χρόνια, αφορά στο γεγονός ότι τα κόμματα έχουν ξεχάσει τη σχέση τους με την κοινωνία, την εκπροσώπηση κοινωνικών αιτημάτων και συμφερόντων και έχουν αφεθεί αποκλειστικά στη διαχείριση των κρατικών προταγμάτων. Κι αυτό γιατί εκεί είναι η υλική βάση της αναπαραγωγής τους και οικονομικά – με τον κρατικό προϋπολογισμό και τα χρήματα τα οποία παίρνουν – αλλά και υλικά ή μη υλικά μέσα με προβολή από τα κυρίαρχα ιδιωτικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, κυρίως των Αθηνών. Σε αυτό το σκέλος τα κόμματα δίνουν βάση, ξεχνώντας αιτήματα και ανάγκες των πολιτών και αυτό είναι που λέμε στην Πολιτική Επιστήμη, κρίση εκπροσώπησης, δημοκρατίας και πολιτικής. Θα πρέπει λοιπόν τα κόμματα να γυρίσουν πάλι στην κοινωνία. Να οργανώσουν την κοινωνία, να πολιτικοποιήσουν την κοινωνία η οποία πρέπει να συμμετέχει ενεργά μέσα σε αυτά.
«Είμαστε σε κατάσταση αναζήτησης μιας διαφορετικής θέσμισης στη μεταμνημονιακή κατάσταση»
ΠτΘ: Μιλήσατε για κρίση στο πολιτικό σύστημα κ.Τάσση. Πιστεύετε ότι όλες αυτές οι εξελίξεις, με την αφορμή και της υπόθεσης των Τεμπών, με κύριο παράδειγμα αυτό των μεγαλειωδών κινητοποιήσεων, μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία μιας νέας μεταπολιτευτικής εποχής στην Ελλάδα;
Χ.Τ.: Το κομματικό σύστημα, το οποίο οικοδομήθηκε από το 1974 πάνω στη βασική διαιρετική τομή «δεξιά-αντιδεξιά», κράτησε μέχρι το 2010-12, με έναν σταθερό δικομματισμό της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ ως τρίτο βασικό κόμμα ή και τον Συνασπισμό, το ΚΚΕ Εσωτερικού λίγο νωρίτερα. Από το 2010-12 όμως, υπάρχει μια νέα διαιρετική τομή, μνημόνιο-αντιμνημόνιο, το οποίο διέλυσε το βασικό κομματικό σύστημα της σοσιαλιστικής δημοκρατίας που είναι το ΠΑΣΟΚ, οδήγησε στην άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και στη διάσπαση της Νέας Δημοκρατίας, διότι ο κ.Σαμαράς, τον Μάιο του 2010 αρνήθηκε να υπερψηφίσει το μνημόνιο, και επίσης και οι Ανεξάρτητοι Έλληνες ήταν ένα κομμάτι της Νέας Δημοκρατίας. Με την κατάρρευση της νέας διαιρετικής τομής διαλύθηκε και ο ΣΥΡΙΖΑ. Άρα λοιπόν είμαστε σε κατάσταση αναζήτησης μιας διαφορετικής θέσμισης στη μεταμνημονιακή κατάσταση. Αυτό είναι κάτι το οποίο είναι ζητούμενο. Στην κρίση του ’12 υπήρχε μια δημοκρατική εναλλακτική, αυτή του ΣΥΡΙΖΑ, σε σχέση με την αυταρχική-φασιστική εκδοχή της Χρυσής Αυγής. Στην πτώση του ΣΥΡΙΖΑ υπήρχε η Νέα Δημοκρατία με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η οποία όμως δεν είναι η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη, γιατί είναι μαζί με το εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ και συγκυβερνούν, κορυφαίοι υπουργοί – στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Η δυσκολία που έχει αυτό το μπλοκ να αναπαραχθεί, νομίζω ότι εκφράζει μια συνολική δυσκολία του κομματικού συστήματος να αναπαραχθεί. Θα δούμε πώς οι κινητοποιήσεις θα βοηθήσουν στη δημιουργία μιας περισσότερο δημοκρατικής έκφρασης, γιατί η δημοκρατία «κλείνει-ανοίγει», ανάλογα με τα πολιτικά κόμματα και τη συμμετοχή της κοινωνίας. Όσο συμμετέχει η κοινωνία τόσο η δημοκρατία διευρύνεται. Όταν φεύγει η κοινωνία από την πολιτική και το προσκήνιο των πολιτικών πραγμάτων, τόσο η δημοκρατία συρρικνώνεται και εδώ βλέπουμε – και με την υπόθεση των υποκλοπών – ότι η δημοκρατία τείνει να συρρικνώνεται.
ΠτΘ: Δεδομένων λοιπόν όλων αυτών που συναποτελούν την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα στη χώρα μας, τι ενδεχομένως κατά την δική σας εκτίμηση ακολουθεί; Κρατώντας ως ξεχωριστό το σύνθημα που ακούγεται πλέον στους δρόμους «είμαστε εδώ και γράφουμε τη δική μας ιστορία».
Χ.Τ.: Οι κοινωνίες πάντα γράφουν ιστορία, αν και οι κοινωνικοί αγώνες δεν είναι δεδομένοι και συνήθως ακολουθούν μια διαδικασία έκπληξης. Το 2008, πριν την οικονομική κρίση, μέσα στην μετα-ολυμπιακή ευμάρεια και την ευμάρεια του ευρώ, υπήρχαν διαδηλώσεις για τη δολοφονία του Γρηγορόπουλου, που ήταν ένα σοκ για την ελληνική κοινωνία. Υπήρχαν οι αγανακτισμένοι το 2010-12 κ.α. Τώρα στο πλαίσιο της νέας κανονικότητας, όπως φαινόταν να διαμορφώνεται η κατάσταση μετά το 2019 – κυρίως μετά το ’23 με την μονοκρατορία της Νέας Δημοκρατίας – μακριά από το μνημόνιο και τις προβληματικές πολιτικές, οι διαδηλώσεις και οι κινητοποιήσεις λαϊκού παράγοντα φαίνεται να το αμφισβητούν, γιατί φαίνεται να υπάρχει μια συνολική κρίση θεσμών στη χώρα. Κι αυτό είναι το πρόβλημα. Στην πολιτική επιστήμη το λέμε κρίση εποικοδομήματος, κρίση θεσμών, είτε είναι τα πολιτικά κόμματα, είτε είναι η δικαιοσύνη, είτε είναι τα κυρίαρχα μίντια, είτε είναι οι άλλες οργανώσεις κοινωνίας των πολιτών. Ζούμε μια συνολική κρίση απονομιμοποίησης.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
