Η αρχαια ελληνικη λυρα στην εκπαιδευση

Επιμορφωτικό Πρόγραμμα του Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ. του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Με βασικό σκοπό τη γνωριμία με την αρχαία ελληνική λύρα, την εισαγωγή στην εκμάθησή της και την κατανόηση του ρόλου της στην εκπαίδευση

Για δεύτερη συνεχή ακαδημαϊκή χρονιά, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης πρωτοτυπεί με το Επιμορφωτικό του Πρόγραμμα, «Η αρχαία ελληνική λύρα στην εκπαίδευση», το μοναδικό διεθνώς σε πανεπιστημιακό επίπεδο για το ελληνικό αυτό μουσικό όργανο, σύμβολο της μουσικής ανά τους αιώνες. Η ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου του επιτεύχθηκε με επιτυχία, με όλους σχεδόν τους αποφοίτους του στις δύο τελικές συναυλίες του, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και στους Δελφούς.

Η λύρα είναι το μοναδικό έγχορδο όργανο του οποίου η ύπαρξη μαρτυρείται ήδη στη Μινωική και Μυκηναϊκή εποχή, γεγονός που προοιωνίζει την κυριαρχία της στην κλασική Ελλάδα, με μόνο τους αυλούς να τη συναγωνίζονται σε σπουδαιότητα, ενώ τα άλλα μουσικά όργανα να προσλαμβάνουν μόνο μία περιθωριακή σημασία.  Η λύρα, σε σύγκριση με τον αυλό, είχε την πρωτοκαθεδρία. Ήταν το μοναδικό όργανο που έπαιζε ένας Ολύμπιος θεός (ο Απόλλων) και έχαιρε και της εκτίμησης των άλλων θεών. Ο Αριστόξενος και οι άλλοι αρμονικοί συγγραφείς είχαν, κατά κύριο λόγο, υπόψη στα έργα τους τη μουσική της. Χάρη στον απλό μηχανισμό και την ιδιαίτερη και χαρακτηριστική ποιότητα του ήχου της, η λύρα χρησιμοποιήθηκε ως κύριο όργανο για την εκπαίδευση των νέων. Με δεδομένο ότι η εκπαίδευση στην Αρχαία Ελλάδα έδινε βαρύτητα στη μουσική, η λύρα γίνεται ο άρχων των οργάνων και δεν κατεβαίνει ποτέ από το βάθρο της, ακόμη και όταν εξαφανίζεται από το προσκήνιο και περνάει στο συλλογικό ασυνείδητο του δυτικού κόσμου ως το σύμβολο της μουσικής.

Η ενασχόληση του Νίκου Ξανθούλη με την αρχαία ελληνική λύρα τα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια και η αναβίωσή της, με τον μοναδικό αυτό τρόπο για τον σύγχρονο ερμηνευτή και ακροατή, οδήγησε στη δημιουργία αυτού του προγράμματος, στο συγκεκριμένο Κέντρο Διά Βίου Μάθησης. Διότι μία μέθοδος εκμάθησης ενός οργάνου δημιουργείται όταν οδηγεί στην πλήρη γνώση του οργάνου, που αξιοποιεί όλες του τις δυνατότητες και το καθιστά εφάμιλλο των ήδη αναγνωρισμένων, ένα σύστημα εκμάθησης όταν έχει συγκεκριμένο πρόγραμμα, στόχους και αποτελέσματα και μία σχολή όταν αποκτά τους πρώτους αποφοίτους και συνεχιστές της μεθόδου και του συστήματος. Το όργανο υπάρχει, η αρχαία ελληνική λύρα. Η μέθοδος εκμάθησης επίσης υπάρχει, αυτή του Νίκου Ξανθούλη, ο οποίος με κάθε τρόπο επιχειρεί να διαφυλάξει και να ενδυναμώσει την αγάπη για την αρχαία ελληνική λύρα, δημιουργώντας μεταξύ άλλων και βίντεο, για να μυήσει ακόμη και τους αδαείς στα ακούσματα και στον τρόπο σύνθεσης.

Οι τρεις πρώτοι απόφοιτοι, με δεύτερη την Ευαγγελία Κοψαλίδου και άλλους τρεις να ακολουθούν είναι εδώ, επιδεικνύουν και μεταδίδουν την αποτελεσματικότητα της μεθόδου.

Και το συγκεκριμένο πρόγραμμα του Κέντρου Διά Βίου Μάθησης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης δημιουργεί το σύστημα και έχει ήδη τους πρώτους του αποφοίτους.

Tο πρόγραμμα οδηγεί στην απόκτηση Πιστοποιητικού Εξειδικευμένης Επιμόρφωσης, 300 ωρών διδασκαλίας, με 25 ECTS.

Απευθύνεται σε μουσικούς, δασκάλους, νηπιαγωγούς, μονωδούς, συνθέτες, χορευτές, φοιτητές Τμημάτων Μουσικών Σπουδών, Παιδαγωγικών, Προσχολικής Ηλικίας, Φιλολογίας, Φιλοσοφίας, Ιστορίας, Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, Καλών Τεχνών ή οποιουδήποτε άλλου Τμήματος.

Οι εκπαιδευόμενοι θα αποκτήσουν τεχνικές γνώσεις εκτέλεσης της αρχαίας ελληνικής λύρας, μέσω της πρώτης ολοκληρωμένης μεθόδου εκμάθησής της, γνώσεις που αφορούν στη μουσική εκπαίδευση στην αρχαία Ελλάδα, αλλά και σε μουσικοπαιδαγωγικά συστήματα ανά τους αιώνες –με βαρύτητα σε εκείνα των δύο τελευταίων αιώνων–, γνώσεις φωνητικής ερμηνείας αρχαίων μουσικών αποσπασμάτων και σύνδεσης του λόγου με τη μουσική, καθώς και γνώσεις συνοδείας κειμένων, μύθων, ποιημάτων της αρχαίας Ελλάδας αλλά και σύγχρονων. Τέλος, γνώσεις που αφορούν στη φιλοσοφία και μουσική και στη συμβολή των μαθηματικών στη μουσική.

Η αρχαία ελληνική λύρα για πρώτη φορά αποκτά ολοκληρωμένη μέθοδο εκμάθησης –του Δρ. Νίκου Ξανθούλη–, βασισμένη σε αρχαία πρότυπα, αλλά και στις ερμηνευτικές δυνατότητες σύγχρονων εκτελεστών και συνθετών. Η μη ύπαρξη αντίστοιχου προγράμματος στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, καθώς και η έλλειψη κατάλληλα εκπαιδευμένων ατόμων, παρά τον αυξανόμενο αριθμό αυτών που ενδιαφέρονται για την εκμάθησή της, καθιστά τούτο το πρόγραμμα αναγκαίο.

Το πρόγραμμα διεξάγεται από 01/11/24 έως 31/07/25, με Επιστημονικά και Ακαδημαϊκά Υπεύθυνη την Ευαγγελία Κοψαλίδου, ΕΕΠ Μουσικής Παιδείας της Σχολής Επιστημών Αγωγής του ΔΠΘ.

Στο Επιμορφωτικό Πρόγραμμα διδάσκουν:

—Νίκος Ξανθούλης, Συνθέτης, Σολίστ της αρχαιοελληνικής λύρας, Επιστημονικός Συνεργάτης της Ακαδημίας Αθηνών και Αντεπιστέλλον Μέλος του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Αμερικής

—Ευαγγελία Κοψαλίδου, Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό Μουσικής Παιδείας της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Ιστορική Μουσικολόγος – Μουσικοπαιδαγωγός – Λυρίστρια 

—Γεώργιος Τσομής, Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΔΠΘ, Υφηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Goethe της Φρανκφούρτης

—Δημήτριος Γουλιμάρης, Καθηγητής Οργάνωσης του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού στη Σχολή Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης 

—Χάρης Μιχαλόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Λατινικής Φιλολογίας στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

—Μυρσίνη Λαντζουράκη, Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό Θεατρικής Παιδείας του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία, της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Θεατροπαιδαγωγός –Σκηνοθέτις

—Σοφία Καρακούτα, Διδάσκουσα Μονωδίας, Διεύθυνση χορωδίας, Mezzo Soprano (Boston – New England Conservatory)

—Αντώνης Καπετανάκης, Δρ. Φιλοσοφίας, Διευθυντής Μουσικού Σχολείου Αθήνας

—Σουζάνα Βουγιουκλή, Μαθηματικός, Μουσικός, Μονωδός.

INFO

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του Επιμορφωτικού Προγράμματος: https://kedivim.duth.gr/portfolio-items/23724/

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.