Να ενωσει Μουσικη, Λαογραφια και Γαστρονομια θελει ο Συλλογος Θρακων Κομοτηνης

Ιδιαίτερα παραγωγική, βάζοντας και τις βάσεις για μελλοντικές συνεργασίες ήταν η συνάντηση εργασίας των μελών του Πολιτιστικού Χορευτικού Συλλόγου Θρακών Κομοτηνής με πολιτιστικούς Συλλόγους και Φορείς, με στόχο την ανάδειξη της Θρακιώτικης παράδοσης όχι μόνο μέσα από το χορό και τη μουσική, αλλά σε όλες τις πολιτιστικές εκφάνσεις της.

Σε αυτήν για την παραδοσιακή Θρακιώτικη κουζίνα και πώς αυτή μπορεί να «δέσει» με άλλα στοιχεία της παράδοσης μίλησε ο Πρόεδρος της ΟΕΒΕΣ κ. Ανέστης Βαφειάδης, για το κομμάτι της μουσικής μίλησε ο κ. Γιώργος Παπαντωνίου, ενώ για την ζώσα παράδοση, φέρνοντας το παράδειγμα της αναβίωσης του Θρακιώτικου γάμου στο Διδυμότειχο, μίλησε ο κ. Πασχάλης Λιγούδης, Εκπαιδευτικός – Λαογράφος – Συγγραφέας.

Εμβαθύνοντας στον Θρακιώτικο γάμο

Ο κ. Λιγούδης ασχολείται για πολλά χρόνια με την παράδοση, και μίλησε για τον Θρακιώτικο Γάμο, τον οποίο αναβιώσαν. Ο ίδιος έχει επικεντρώσει την έρευνά του στα χωριά των Μάρηδων στο Βόρειο Έβρο, και αυτόν τον γάμο περιέγραψε κατά την διάρκεια της εκδήλωσης, παρόλο που θεωρεί πως σε γενικό επίπεδο και στον υπόλοιπο Έβρο οι γάμοι γινόταν με παρόμοιο τρόπο, με παραλλαγές στη φορεσιά και σε κάποια έθιμα.

Το θετικό είναι πως έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια να μεταφερθούν αυτά τα έθιμα στη νεολαία, με τον κ. Λιγούδη να αναφέρει με ικανοποίηση πως υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από αυτή. Ο ίδιος έχει βιώσει, ως νέος, τον θρακιώτικο γάμο, όταν παντρεύτηκαν οι αδερφές του, κα ήθελε να τα καταγράψει και να τα μεταδώσει στις επόμενες γενιές.

Είχαν μάλιστα την ευκαιρία στο χωριό του στους Ασβεστάδες να κάνουν κανονικό γάμο με παραδοσιακό τρόπο, με όλα τα έθιμα όπως γινόταν παλιά, τον οποίο κατέγραψε για να υπάρχει και στο μέλλον.

Πώς γινόταν ο γάμος

Ο γάμος κρατούσε περίπου μία εβδομάδα, ξεκινώντας από την Πέμπτη μέχρι την επόμενη Πέμπτη, με τη στέψη να γίνεται πάντα Κυριακή.

Συνήθως λάμβαναν χώρα το φθινόπωρο, όταν ολοκληρωνόταν οι αγροτικές εργασίες και μπορούσαν τα κορίτσια να πάνε στα πεθερικά τους.

Ήδη από την προηγούμενη Κυριακή, τόνισε, έλεγαν τα συμπεθέρια πως θα γινόταν ο γάμος. Είχαν προηγηθεί βέβαια το συνοικέσιο, ο λόγος και οι αρραβώνες, για να ακολουθήσει ο γάμος. Τότε μάλιστα ο πατέρας του γαμπρού συμφωνούσε πόσα θα πληρώσει για να πάρουν την κοπέλα.

Την Πέμπτη ξεκινούσαν τα έθιμα, τα οποία είχαν συγκεκριμένη σειρά. Εκείνη την ημέρα ξεκινούσε η χαρά, με το «τσάκισμα» του ψωμιού. Η μάνα του γαμπρού ζύμωνε μια κουλούρα ψωμί, και οι στενοί συγγενείς του γαμπρού πήγαιναν το βράδυ το ψωμί στο σπίτι της νύφης, και το έσπαζαν σε τρία κομμάτια και έτρωγαν όλοι από αυτό.

Το πρωί της Παρασκευής οι φίλες της νύφης ζύμωναν το ψωμί που θα χρειάζονταν καθ’ όλη τη διαδικασία του γάμου, και ξεχώριζαν τρεις κουλούρες, τα Πρωτόψωμα, που ήταν στολισμένες με κεντίδια. Τη μία κουλούρα θα την χόρευαν και θα την έτρωγαν την ίδια μέρα, τη δεύτερη το Σάββατο και την τελευταία την ημέρα της χαράς.

Το απόγευμα της Παρασκευής άπλωναν τα προικιά σε σχοινιά, που τέντωναν στην αυλή, της νύφης για το σκοπό αυτό. Τα προικιά απλώνονταν για να αεριστούν αλλά και για να τα δει ο κόσμος.

Το Σάββατο το βράδυ στο σπίτι της νύφης γίνονταν «γίκνες». Με το φυτό χένα έφτιαχναν κόκκινη βαφή με την οποία έβαφαν το μικρό δαχτυλάκι της νύφης. Το ίδιο δάχτυλο έβαφαν και οι φίλες της νύφης, που της παραστέκονταν όλες τις μέρες της «χαράς».

Το πρωί της Κυριακής γινόταν οι τελευταίες προετοιμασίες για τον γάμο. Στη συνέχεια έφευγαν όλοι από το σπίτι του γαμπρού και πήγαιναν, να πάρουν τον «νούνο» (κουμπάρο) με όλο του το σόι και τους παρακούμπαρους (παράνυμφους).

Μετά το νούνο όλοι μαζί πήγαιναν να πάρουν τη νύφη. Η νύφη, μόλις πλησίαζε το ασκέρι, έβγαινε έξω στο πλατύσκαλο και έπρεπε να δει το γαμπρό μέσα από το «γυαλί» (καθρέφτη) και όχι να τον κοιτάξει κατάματα.

Στην Εκκλησία τον γάμο παρακολουθούσαν μόνο οι στενοί συγγενείς του ζευγαριού, ενώ οι υπόλοιποι χόρευαν από έξω.

Ο πατέρας και η μάνα του γαμπρού υποδέχονταν τους νεόνυμφους κρατώντας ένα δίσκο με ρύζι, καραμέλες, κέρματα και δυο μήλα. Μόλις έφταναν οι νεόνυμφοι και πριν μπουν στο σπίτι, τους κερνούσαν γλυκό και αφού τους έβαζαν να πατήσουν σε σίδερο (για να είναι σιδερένιοι και στεριωμένοι) πετούσαν τα μήλα, το ρύζι και τις καραμέλες στο πλήθος.

Μετά έβγαιναν έξω από το σπίτι και χόρευαν στην αυλή του σπιτιού. Το χορό ξεκινούσε η κουμπάρα, μετά χόρευε η νύφη, ο κουμπάρος και ο γαμπρός. Κατά τη διάρκεια του χορού οι συγγενείς του γαμπρού δώριζαν χρήματα στο γαμπρό και τη νύφη.

Από το έθιμο ξεκινά ο χορός και το τραγούδι

Ο κ. Παπαντωνίου ασχολείται και αυτός για πολλά χρόνια με την παράδοση, και μίλησε στους παρευρισκόμενους για το τρίπτυχο έθιμο-τραγούδι-χορός.

Γεννημένος άλλωστε μέσα στα έθιμα, καταγόμενος από τα Δίκαια του Έβρου, που κρατούσαν τα έθιμα και την παράδοση γιατί ήταν τρόπος ζωής. Έχοντας ακούσματα από την γιαγιά του, πέρασε μέσα του το τραγούδι, κυρίως της Ανατολική Ρωμυλίας, και έχει αρχίσει να το εκφράζει, με κύρια πηγή έμπνευσης το έθιμο. «Για να βγει ο χορός και το τραγούδι, ξεκινά από το έθιμο» σημείωσε, και θεωρεί θετικό ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχουν πολιτιστικοί σύλλογοι που νοιάζονται για να σώσουν και να διατηρήσουν την παράδοση.

Είναι όμως σημαντικό αυτή η προσπάθειά τους να βαδίζει σε σωστά πρότυπα και να μην παραποιούν την παράδοση, και αυτό εξαρτάται κυρίως από τους χοροδιδασκάλους, που είναι πλέον οι κύριοι φορείς της. Το θετικό είναι ότι ασχολείται ιδιαίτερα η νεολαία, τόνισε, οπότε δεν θα χαθεί ο αφάνταστος πλούτος που είναι ο πολιτισμός και η παράδοση της χώρας μας.

Η γαστρονομία αναπόσπαστο κομμάτι της παράδοσης

Για την ένωση γαστρονομίας και παράδοσης μίλησε ο κ. Βαφειάδης, που θύμισε πως η πρώτη συνεργασία της ΟΕΒΕΣ Ροδόπης με τον Σύλλογο Θρακών ήταν η παρουσίαση προϊόντων και χορών της Θράκης στο Ηράκλειο πριν από αρκετά χρόνια, που όμως δεν συνεχίστηκε μιας και δεν υπήρξε η ανάλογη αρωγή.

Παρόλα αυτά θέλουν να συνεχίσουν να κάνουν προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση. Άλλωστε θεωρεί πως η γαστρονομία της Θράκης είναι πιο πλούσια από αυτή της υπόλοιπης Ελλάδας, διότι έχει μίξη από όλους όσους έχουν κατοικήσει και κατοικούν ακόμα σε αυτή, συνθέτοντας ένα κράμα πολιτισμών και γεύσεων.

Η βάση όλων αυτών βέβαια είναι τα υλικά, με τις καλλιέργειες και τα είδη διατροφή να είναι άμεσα συνυφασμένα με την προετοιμασία κάθε σπιτικού, με το θέρος και το φθινόπωρο να αποτελούν την βάση όλης της κουζίνας.

Ο κ. Βαφειάδης περιέγραψε όλα τα προϊόντα που προετοίμαζαν οι παλιότεροι για το σπίτι τους, που δεν είναι πολύ μακριά από το σήμερα, μιας και σε πολλά νοικοκυριά γίνονται ακόμα προετοιμασίες για το χειμώνα, μαρμελάδες, ζυμαρικά, με πιο σύγχρονες μεθόδους αλλά κρατώντας την νοοτροπία της συντήρησης.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.