Τι αναπτυξη μπορει να υποστηριξει η περιοχη μας;

Αλεξάνδρα Γκεμιτζή: «Πρέπει να στηριχτούμε και σε άλλους πυλώνες ανάπτυξης και όχι μόνο τον τουρισμό»

Ένα εργαλείο-δείκτη  για τον εντοπισμό των δυνατοτήτων και της φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής για ανάπτυξη κάθε είδους, δημιούργησε η Ομάδα Γεωπληροφορικής στο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος ΔΠΘ με επιβλέπουσα την Καθηγήτρια κ. Αλεξάνδρα Γκεμιτζή, ώστε να δώσει πληροφορίες για την διαμόρφωση πολιτικών για την κατάλληλη διαχείριση και την βιωσιμότητά της.

Τα μοντέλα που δημιούργησε η Ομάδα μετρούν την Φέρουσα Ικανότητα για Ανάπτυξη, συνδυάζοντας κοινωνικοοικονομικούς και περιβαλλοντικούς δείκτες για να διασφαλίσει τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Ισόρροπη ανάπτυξη για να μην υποβαθμιστεί το σύστημα

Μιλώντας στο Ράδιο Παρατηρητής, η κ. Γκεμιτζή τόνισε πως ο δείκτης τους αναφέρεται στις δυνατότητες των διαφόρων περιοχών της Ελλάδας, τους πόρους που έχουν και την ανάπτυξη που μπορούν να υποστηρίξουν.

Η ανάπτυξη όμως δεν είναι μόνο τουριστική, αλλά μπορεί να είναι αγροτική, οικιστική, βιομηχανική.

Σε πρόσφατο άρθρο τους εστίασαν στον τουρισμό, τη βαριά βιομηχανία της χώρας, σε μια πρώτη προσπάθεια ποσοτικοποίησης της φέρουσας ικανότητας, εντοπίζοντας πως υπάρχει μεγάλη ανισοκατανομή της φέρουσας ικανότητας.

Η βόρεια και η δυτική Ελλάδα φαίνονται να μην είναι κορεσμένες, για αυτό προτείνουν να έρθει ο τουρισμός, και μπορούν να εξεταστούν διάφορες δυνατότητες ανάπτυξης.

Πολλές από αυτές τις περιοχές, όπως η επαρχία στη Ροδόπη, εγκαταλείπονται από τους κατοίκους, ερημώνουν οι οικισμοί, και χρειάζεται να υπάρξει προβληματισμός για το πώς θα σταματήσει η μετακίνηση των πληθυσμών από τους οικισμούς αυτούς που  είναι πολύτιμη πηγή ζωής για την ύπαιθρο, και να έχουμε μια πιο  ισορροπημένη ανάπτυξη στη χώρα.

Βέβαια ο τουρισμός, είναι μια βιομηχανία ιδιαίτερα ευαίσθητη σε έκτακτα γεγονότα, όπως φυσικές καταστροφές, πολιτική αστάθεια κ.α., για αυτό και όπως εξήγησε να στηρίζεται η χώρα μας μονοθεματικά στον τουρισμό, δεν είναι φρόνιμο. «Πρέπει να στηριχτούμε και σε άλλους πυλώνες ανάπτυξης και όχι μόνο τον τουρισμό. Έχουμε εξαιρετικό πολιτισμό  στην Ελλάδα τον οποίο πρέπει να  προβάλουμε ως εναλλακτικό τρόπο ανάπτυξης, τα πανεπιστήμιά μας, όπως το ΔΠΘ, επίσης μπορούν να προσφέρουν εναλλακτικούς τρόπους ανάπτυξης» σημείωσε η κ. Γκεμιτζή.

Ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και το περιβάλλον

Η Φέρουσα Ικανότητα για Ανάπτυξη είναι ένας όρος που έχει εμφανιστεί από τη  δεκαετία του ’90 οπότε και η παγκόσμια ανάπτυξη είχε πια  αρχίσει να δημιουργεί προβληματισμούς για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον, με τους επιστήμονες να προσπαθούν να φέρουν μια  ισορροπία μεταξύ της ανάπτυξης και  των επιπτώσεων στο περιβάλλον.

Αναφέρεται στο μέγιστο επίπεδο της ανθρώπινης δραστηριότητας και του  πληθυσμού  που  ένα περιβάλλον ή σύστημα  μπορεί να αντέξει μακροπρόθεσμα χωρίς να υποβαθμιστεί. 

«Ήδη βλέπουμε», τόνισε, «την υποβάθμιση του συστήματος σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, με την υπερεκμετάλλευση των πόρων ή την υπερπαραγωγή απορριμμάτων και υγρών αποβλήτων. Όλα αυτά δημιουργούν μια εκρηκτική κατάσταση, που πρέπει να αναγνωριστεί, και να κριθεί τι ανάπτυξη θέλουμε και περιμένουμε, εστιάζοντας στους τρόπους με τους οποίους μπορούν να μετριαστούν ή να εξαλειφθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, ώστε το περιβάλλον να εξακολουθεί να  συντηρεί τις δραστηριότητές για την επιβίωσή μας και των παιδιών μας».

Αντιμετωπίζοντας τις πιέσεις που δημιουργούνται στις διάφορες περιοχές

Για αυτή την προσπάθεια εξετάζουν έξι  δείκτες από ευρωπαϊκά, παγκόσμια δεδομένα, που με την τεχνολογική πρόοδο που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια είναι εύκολο να έχουν στα χέρια τους και να τα αναλύσουν, ώστε όλη αυτή η πληροφορία να γίνει χρηστική και να μπορεί να δώσει στοιχεία ώστε να χαράζονται πολιτικές.

Στα ευρήματά τους ήταν πως η Ελλάδα έχει περιοχές με έλλειψη πόρων που δεν  μπορεί  να  υποστηρίξει παραπάνω, όπως οι Κυκλάδες και η Κρήτη. Για παράδειγμα στην Κρήτη,  δεν μπορούμε να υποστηρίξουν 15  εκατ. επισκέπτες τον χρόνο τη στιγμή που  οι  υδάτινοι  πόροι φαίνεται να είναι πάρα πολύ περιορισμένοι, ιδιαίτερα κατά την παρατεταμένη ξηρασία που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή.

Αυτό δείχνει πως η περιβαλλοντική παράμετρος περιορίζει πάρα πολύ  τις  δραστηριότητες  που  μπορούν να αναπτυχθούν σε κάθε  περιοχή. Ειδικά η ξηρασία, που έχει επηρεάσει σημαντικά και την περιοχή μας, ελπίζουν να είναι κάτι παροδικό, όπως στο παρελθόν, όμως υπάρχουν εργασίες που υποστηρίζουν  ότι το κλίμα  της Μεσογείου, που  θεωρείτε hot spot για την κλιματική  αλλαγή, επηρεάζεται από το λιώσιμο των πάγων στον Βόρειο Ατλαντικό, που αποσταθεροποιεί το δικό μας κλίμα.

Αν λοιπόν αυτό επιβεβαιωθεί, θα πρέπει να σχεδιάσουμε το μέλλον με βάση πολύ λιγότερους διαθέσιμους υδάτινους  πόρους.

Αντίστοιχα θα πρέπει υπάρχει σχεδιασμός για την ποιότητα της ατμόσφαιρας, για τη διαχείριση του εδάφους και άλλα θέματα που αφορούν  τους πόρους μιας περιοχής.

Τόνισε δε πως όσο αφορά τους πόρους τα μακροπρόθεσμα μέτρα δεν μπορούν να λαμβάνονται την τελευταία στιγμή, αλλά πριν προκύψει το φαινόμενο.

Ο περιορισμός της χρήσης, στον οποίο καλούν το τελευταίο διάστημα οι Δήμοι, αποτελεί προσωρινό μέτρο, παρόλο που υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης στη χρήση τόσο του νερού της ύδρευσης όσο και της άρδευσης.

«Αυτό που θα έπρεπε οπωσδήποτε να έχουμε κάνει εδώ και δεκαετίες, είναι  να  σχεδιάσουμε τη  μακροπρόθεσμη διαχείριση των υδάτινων πόρων μας» και να έχει ξεκινήσει ήδη ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, για αποθήκευση νερού, εμπλουτισμό  των υδροφορέων, διασφάλιση της οικολογικής  παροχής των ποταμών, και  γενικότερα να διατηρήσουμε τα οικοσυστήματά  μας σε μια  καλή  κατάσταση.

Ανάγκη δημιουργίας δομών για την αξιοποίηση και διάχυση της πληροφορίας

Για αυτό και χρειάζονται δομές όπως το Εθνικό  Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων, που θα δίνει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, αλλά και το Παρατηρητήριο Περιβάλλοντος  στην Περιφέρεια.

Η κ. Γκεμιτζή θεωρεί πως η πολιτεία πρέπει να εφαρμόσει την περιβαλλοντική παρακολούθηση, ώστε να ξέρουμε τι δεχόμαστε από  βροχοπτώσεις, τι  έχουμε διαθέσιμο για να εκμεταλλευτούμε και  με βάση  αυτά  να γίνει ο μακροπρόθεσμος  σχεδιασμός.

«Η  τεχνολογική πρόοδος είναι απίστευτη και  μας  δίνει πραγματικά πολύτιμα εργαλεία για να τα χρησιμοποιήσουμε. Πρέπει κι  αυτά να τα  κάνουμε  διαθέσιμα  άμεσα στους πολίτες και στην  περιοχή  μας, έτσι  ώστε να τα χρησιμοποιήσουμε προκειμένου να  βοηθήσουμε τη βιώσιμη  ανάπτυξη,  την προστασία του  περιβάλλοντος, και  όλα αυτά που  επιθυμούν οι πολίτες για  την  προώθηση της καλής ποιότητας της  ζωής τους» κατέληξε.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.