Η Μητηρ Μεγαλη Εκκλησια ως «Παρεµβολη Θεου»
Προσφυώς και θεοπνεύστως έχει γράφει ότι το Φανάριον και οι Φαναριώτες αποτελούν ένα παράδοξο φαινόµενο, µια «Παρεµβολή Θεού», µέσα στο ιστορικό γίγνεσθαι του ανθρωπίνου γένους, αφού µπορούν επί αιώνες να υπερπηδούν τα εµπόδια και τις δυσκολίες των περιπετειών της ιστορίας και να επιβιώνουν διατηρώντας την «ιδιοπροσωπία» και την «αυτοσυνειδησία» του ευσεβούς Γένους µας.
Ο αοίδιµος Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος Μελίτων µε θεία έµπνευση προσεγγίζει βιωµατικά και οντολογικά το «είναι» και την «ταυτότητα» του Φαναρίου ως Εσταυρωµένης Μητρός Αγίας Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, διότι το Φανάρι κυρίως και εξόχως είναι σταυρός και ανάσταση Χριστού, είναι σταυραναστάσιµη Εκκλησία που χριστοµιµήτως βιώνει το Σταυρό και την Ανάσταση του Κυρίου της.
Ο αοίδιµος Μητροπολίτης Μελίτων στον θεόπνευστο λόγο του, που εκφωνήθηκε στον πάνσεπτο πατριαρχικό ναό κατά την θρονική εορτή του Οικουµενικού Πατριαρχείου (30 Νοεµβρίου 1971) γράφει µεταξύ άλλων: «… Εσταυρωµένος ο αρχηγός της πίστεως και κεφαλή της Εκκλησίας, εσταυρωµένος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος, ο ευαγγελιστής και ιδρυτής της Μεγάλης Εκκλησίας, ο συσταυρωθείς µε τον Χριστό.
Εσταυρωµένη η Μεγάλη Εκκλησία, συσταυρωθείσα µε τον Κύριό της και τον Απόστολο ιδρυτή της. Και τούτο, όχι απλώς και µόνο από γενέσεως και καταγωγής, αλλ’ υπαρξιακώς και βιωµατικώς συνεσταυρωµένη µε τον Χριστό και τον Απόστολο, µάλιστα δε όχι σε µία και µόνο περίσταση και κατάσταση, αλλά σε ποικίλες καταστάσεις και ιδιαιτέρως µέσα στην αντιθετική χριστιανική παραδοξότητα, «δια δυσφηµίας και ευφηµίας», «δια δόξης και ατιµίας», εις ένδειξη του χριστογεννήτου εαυτού της, της γνήσιας αποστολικότητός της.
Η Μεγάλη Εκκλησία, σήµερα… αναθεωρώντας το χθες, θεωρώντας το σήµερα και προθεωρώντας το αύριο, µε προφητική πάντοτε διάθεση, αναγνωρίζει και συνειδητοποιεί ότι υπέρ παν άλλο, υπέρ πάσαν αξίαν, είναι, ως Εκκλησία, µυστήριο Θεού, ότι ο Οικουµενικός αυτός θρόνος, στην έσχατη ανάλυσή του, είναι Σταυρός, είναι ευθύνη και χρέος, είναι συγκατάβαση και ενανθρώπιση, είναι καταλλαγή και αγάπη και ειρήνη – είναι τόπος θεώσεως. Είναι σταυρός, όχι όµως αυτοσκοπός, αλλά έξοδος σε Ανάσταση. Ο Σταυρός επί του οποίου ο εσταυρωµένος θρόνος, είναι σταυρός Αναστάσεως. Και πλέον τούτου. Είναι σταυρός που προσδοκά την τέλεια δικαίωση στα έσχατα, στην όλη αποκάλυψη της Αποκαλύψεως του Θεού…
Διότι, υπήρξαν περίοδοι στην ιστορική πορεία της Μεγάλης Εκκλησίας κατά τις οποίες αυτή, περιβεβληµένη την από του κόσµου ισχύ και εξουσία, επενδεδυµένη στην ανασφάλεια της κρατικής προστασίας, «έζησε καθ’ εαυτήν, εις αυτήν και δι’ εαυτήν»… απογυµνωµένη πλέον πάσης έξωθεν προνοµίας και κοσµικής εξουσίας, επανακαλύπτει δι’ εαυτήν και αποκαλύπτει σε όλους τη µόνη όντως ασφάλεια και προνοµία και εξουσία και αίγλη, δηλαδή την εν αυτή ζωή του Χριστού…
Η Μεγάλη Εκκλησία εν πλήρει επαφή αφ’ ενός µεν προς την πραγµατικότητα του θείου αυτής προορισµού, αφ’ ετέρου δε προς την πραγµατικότητα του κατεπείγοντος και αγχώδους αιτήµατος του συγχρόνου ανθρώπου, και υπέρ ου Χριστός απέθανεν, αυτού του συγχρόνου ανθρώπου, ο οποίος ζητεί σήµερα µια Εκκλησία άσχετη προς πάσα πολιτική, προς πάσα κατά κόσµον εξουσία, ανεξάρτητη πάσης πολιτειακής προνοµιακής µεταχειρίσεως, εσωτερικώς ελευθέρα, έστω και εξωτερικώς υπό το της δουλείας πρόσχηµα, έστω και τον διωγµό και την κατακόµβη, υποµιµνήσκουσα…
Από του παλαιού των ηµερών και αειζώου τούτου θυσιαστηρίου… ατενίζουµε προς το αύριο του Θεού. Και διακηρύττουµε την πίστη και την αφοσίωσή µας στον πάνσεπτο και εσταυρωµένο τούτο θρόνο και στο αµετάθετο και αµετακίνητο αυτού από του θεµελίου του Πρωτοκλήτου, στις ιερές αυτού, από κανονικής Εκκλησιαστικής και µακραιώνος παραδόσεως, προνοµίες και διακονίες στην Αγία Ορθοδοξία…
Οι τριακόσιοι ίσως να είναι ολίγοι στα µάτια του αριθµοκράτου, στον λογισµό του τεχνικού, στην δίκη των περιστάσεων. Όµως οι ολιγότεροι των τριακοσίων είναι απειράριθµοι στα χέρια του Θεού. Διότι, µη λησµονούµε ότι «δύναται ο Θεός και εκ των λίθων τούτων να εγείρει τέκνα…».
Ο αοίδιµος Μητροπολίτης Μελίτων σε ένα µοναδικής αξίας κείµενό του προσδιορίζει και σκιαγραφεί µε απαράµιλλο τρόπο την «υπόσταση» και την «ταυτότητα» του Φαναριώτου Ιεράρχου και εν γένει κληρικού.
Ο υψιπέτης ιεράρχης γράφει µεταξύ άλλων: «… Είναι ιδιότυπος είτε ο Ιεράρχης, είτε ο εν γένει κληρικός του Φαναρίου. Αυτό το Φανάριο, είναι κάτι πλέον της καθεστηκύιας έδρας στην Πόλη αυτή που είναι κεφαλή της Ορθοδοξίας. Είναι µία έννοια. Συµβολίζει την ικανότητα της ζωής να υπερβαίνει τον χαλασµό, την δυνατότητα της επιβιώσεως µέσα από την συνύπαρξη. Το Φανάριο είναι η τέχνη του να εξάγει κάποιος εκ των χειρίστων δεδοµένων το άριστο δυνατό. Το Φανάριο είναι φορέας υψίστων αξιών. Είναι υποµονή. Είναι σιωπή. Είναι ευγένεια. Η ευγένεια των παλαιών. Όχι ναρκισσισµός και στατικότητα.
Φύλακας του θησαυρού της αµωµήτου ηµών πίστεως και της Ιεράς παραδόσεως της Ανατολής, επενδεδυµένη τις άλλες παραδόσεις του Γένους, όµως και φύλακας ενεργός και δυναµικός. Είναι η πύλη της Ανατολής, ανεωγµένη προς την Δύση. Είναι ο ευαίσθητος δέκτης των µηνυµάτων της Δύσεως. Ερµηνευτής των µεγάλων στροφών του βίου του κόσµου. Το Φανάριο είναι µια σχολή.
Και ο Φαναριώτης, ενώ είναι γέννηµα της αναγκαιότητος µιας στιγµής της ιστορίας, αποβαίνει και αυτός έννοια, η οποία διαπορεύεται τις εποχές, επίκαιρη σε καθεµιά ως προς τα κύρια χαρακτηριστικά της.
Διότι ο Φαναριώτης εκπροσωπεί τον φορέα µιας µεγάλης κληρονοµιάς, την οποία ο ίδιος διασώζει όχι διά της ταφής, αλλά διά της αξιοποιήσεως υπέρ των πολλών. Ο Φαναριώτης είναι συγκερασµός της παραδόσεως και της προόδου, στην κατά πρόσωπο αντιµετώπιση της πραγµατικότητας, οποιαδήποτε και αν είναι» (Λόγος εκφωνηθείς την 30η Νοεµβρίου 1970, κατά την θρονική εορτή του Οικουµενικού Πατριαρχείου).
Εάν δε κάποιος έθετε το ερώτηµα: Τι είναι η Μήτηρ Αγία Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως; Τότε η απάντηση αυθορµήτως θα ήταν: «Η Μήτηρ Μεγάλη Εκκλησία είναι σταυρός και Ανάσταση, όντως «Παρεµβολή Θεού» επί της γης».
Στο πλαίσιο αυτής της «σταυραναστάσιµου οντολογίας», ο αοίδιµος Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Μελίτων σε µια θεόπνευστη και συγκλονιστική οµιλία του, την οποία εκφώνησε στις 6 Απριλίου, κατά το εσπέρας της Μεγάλης Πέµπτης, γράφει: «…Ο τόπος, όπου ιστάµεθα, ο κρανίου τόπος, είναι τόπος µας. Ο Γολγοθάς οικείος µας. Δεν επιστρέφοµεν εις αυτόν ως προς κάτι έξω του καθ’ ηµέραν, ως προσκυνηταί άπαξ του έτους. Μόνιµοι πολίται του, απόψε, βεβαιότερον, και σαφέστερον τον επανααναγνωρίζοµεν και τον επαληθεύοµεν. Ποίος θα είπη, ότι αγνοούµεν τας ατραπούς του; Μας είναι γνώριµοι. Είναι γνώριµα εις την Μητέρα αυτήν Εκκλησίαν όλα τα σύνδροµα πρόσωπα και όργανα του Πάθους και της Σταυρώσεως…
Γνώριµοι είναι εις αυτήν την εσταυρωµένην Εκκλησίαν οι εµπτυσµοί, οι κολαφισµοί, αι µάστιγες, τα ραπίσµατα και ο ακάνθινος στέφανος και η χολή µετά όξους και η λόγχη, τα οποθενδήποτε. Γνώριµός της και η πολυτέλεια του οίκτου. Είναι οικείαι της αι φωναί «σταύρωσον», «ουκ έχοµεν βασιλεία ει µη Καίσαρα», «κατάβηθι». Και εις ωρισµένας στιγµάς η φωνή της συνοδεύει την φωνήν του Κυρίου της, «ίνα τι µε εγκατέλιπες;» Μη σας εξαπατά η λάµπουσα δεσποτική µίτρα, η εντεύθεν προελθούσα και πολλαπλασιασθείσα. Είναι περικάλυµµα διά να αποκρύψη από την κοινήν θέαν µε την λαµπρότητα των ψευδοπολυτίµων λίθων την αλήθειαν των ακανθών, τον όντως θησαυρόν της.
Και είναι ακόµη αυτή ένας κλήρος. Κλήρος δυσβάστακτος και πολυδάπανος µιας παρακαταθήκης αδαπανήτου. Και ο σταυρός; Ο Σταυρός είναι δικός της. Της Μεγάλης Εκκλησίας. Το πρώτον και το ύστατον, το µέγιστον προνόµιόν της. Θεού δύναµις και Θεού σοφία. Εις την όλην αυτήν συµφωνία της Σταυρώσεως και συσταυρώσεως, µία µόνον παραφωνία υψούται από της Εσταυρωµένης Εκκλησίας: «Ου τετέλεσται».
Αυτό λοιπόν το βίωµα του Σταυρού και της συσταυρώσεως είναι για τους ιεροπρεπείς φύλακες του Φαναρίου πρόγευση της Αναστάσεως επειδή αυτοί ανά τους αιώνες ουδέποτε πιστεύουν «εις την ισχύν του θανάτου, αλλά πάντοτε εις την αλήθειαν της Αναστάσεως».
Έτσι, η οντολογία του Σταυρού λαµβάνει νόηµα και αξία από την οντολογία του φωτός και της Αναστάσεως διότι η Μεγάλη Εκκλησία είναι φως και Ανάσταση. Ταύτα κηρύττει και διακηρύττει ο Χαλκηδόνος Μελίτων στην παρακάτω ως εκ θείας αποκαλύψεως οµιλία του, η οποία εκφωνήθηκε κατά τον Εσπερινό της Αναστάσεως, την 9η Απριλίου 1972, και έχει ως εξής: «… Εδώ, εις την Μητέρα Σας Αγίαν του Χριστού Μεγάλην Εκκλησίαν, υπάρχει φυλαγµένον από αιώνων ένα φως. Είναι το φως της Αναστάσεως…
Και το φυλαγµένον εδώ, εις αυτήν την Μεγάλην Εκκλησίαν, φως της Αναστάσεως και της Ορθοδόξου Πίστεως, είναι ένας φως δυνάµεως, ένα φως δυναµικόν. Το φως αυτό δυνάµεως, το µυστικόν αυτό φως, έχει διατηρηθεί από αιώνος εις αιώνα µε το έλαιον της ευσεβείας, όχι της αντιγράφου, της πεποιηµένης, της διατεινοµένης, της δυτικής, αλλά της ανατολικής, της ευσεβείας των πατέρων ηµών, της πηγαίας. Και όταν το έλαιον αυτό δεν ήτο αρκετόν διά να συντηρήση το φως αυτό, τότε προσετίθεντο τα δάκρυα της δοκιµασίας και το αίµα της Μαρτυρίας. Αυτό το φως είναι ένα φως αντοχής. Καµµία νύκτα, οσονδήποτε ασέληνος, δεν ηµπόρεσε να το υπερβή. Κανέν έρεβος, όσον βαθύ, δεν κατώρθωσε να νικήση την λάµψιν του. Και καµµία θύελλα και καµµία καταιγίς δεν ίσχυσε ποτέ να το σβήση. Αλλά και καµµία εγκατάλειψις δεν απογοήτευσε ποτέ τους φύλακας του αγίου τούτου φωτός, οσονδήποτε ολίγοι αν αυτοί είχον αποµείνει…
Αλλά το φως αυτό δεν µεταλαµπαδεύεται εις λαµπάδας. Μεταγγίζεται εις τας καρδίας. Έχετε την δύναµιν να ανοίξετε σήµερον τας καρδίας Σας και να τας ανάψετε από την καδνήλαν της Μεγάλης Εκκλησίας; Κάµετέ το. Θα φωτισθήτε και θα φωτίσετε και αυτούς, προς τους οποίους θα πορευθήτε. Κάτω από το φως αυτό θα ιδήτε, ότι έχουσι γνώσιν οι φύλακες.
Εάν ήλθατε εδώ, δια να λάβητε εντεύθεν κάτι ολιγώτερον από φως, δεν έχοµεν να σας δώσωµεν. Έχοµεν φως και περισσότερον φως. Εάν ήλθατε εδώ, δια να ίδητε κάτι ολιγώτερον από Ανάστασιν, δεν υπάρχει. Εδώ υπάρχει Ανάστασις. Εάν υπάρχουν σταυροί και εάν υπάρχουν σκότη, αυτά είναι δι’ ηµάς. Δια Σας υπάρχουν: Φως και Ανάστασις».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
