Νικος Βερβεριδης, ο μουσικος που ζει στην Κομοτηνη «Χρειαζονται αρκετα χρονια για να δημιουργησει μουσικο πολιτιστικο περιβαλλον η Κομοτηνη»
Η συνέντευξη ενός κατ’ επάγγελμα μουσικού που ζει και εργάζεται σε μια μικρή αλλά πλούσια, από άποψης πολιτισμού, πόλη όπως η Κομοτηνή, πάντα παρουσιάζει ενδιαφέρον. Πόσο μάλλον, όταν πρόκειται για τον «μπουζουκτσή» Νίκο Βερβερίδη, ο οποίος, κάπου στο 1995 ήρθε στην πόλη μας ως φοιτητής –αν και έχει καταγωγή από την Ξυλαγανή από την πλευρά του πατέρα του–, αποφάσισε ενσυνειδήτως, όπως ο ίδιος δηλώνει, να μείνει σε αυτήν, «στέριωσε» και καταξιώθηκε επαγγελματικά.
Ο κ. Βερβερίδης μίλησε στο Ράδιο Παρατηρητής και στον Χαλήλ Μουσταφά, για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες μουσικοί τη σήμερον, την αγάπη τους για τη μουσική που αποτελεί και το βασικό κίνητρο για να συνεχίσουν παρά αυτές, αλλά και την αδυναμία του στη λαϊκή και παραδοσιακή μουσική. Ειδικά για την τελευταία, τόνισε ότι δεν μπορούμε να μιλάμε σήμερα για αυθεντικότητα, όταν αναφερόμαστε σε μουσικές, οι οποίες δεν είναι καταγεγραμμένες σε νότες, δεν έχουν ήχο και έχουν «μεταφερθεί» πειραγμένες στην εποχή μας.
Σε ό,τι αφορά στα πολιτιστικά δρώμενα της Κομοτηνής, επεσήμανε ότι δεν γίνονται οι απαραίτητες προσπάθειες από τον ντόπιο πληθυσμό ώστε να αναδειχθεί ο μουσικός πολιτισμός της, εντούτοις, «τα τελευταία χρόνια ανοίγουν μαγαζιά, τα οποία σιγά σιγά φέρνουν στοιχεία μουσικού πολιτισμού». «Πρέπει, ωστόσο, να γίνουν μικρά και σταθερά βήματα», υπογράμμισε.
Ο κ. Βερβερίδης εξέφρασε επίσης την άποψή του περί έλλειψης δημιουργικότητας τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό μουσικό στερέωμα, γεγονός, το οποίο διαπιστώνεται και «από τις πολλές διασκευές», ενώ αναφερόμενος στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, δήλωσε ότι «αυτός ο τόπος δεν μπορεί να αλλάξει από μια κυβέρνηση, πρέπει να αλλάξει από όλους μας».
Νίκος Βερβερίδης λοιπόν…
«Για να επιβιώσει ένας μουσικός σήμερα πρέπει να αγαπάει αυτό που κάνει»
ΠτΘ: κ. Βερβερίδη, τι πρέπει να κάνει για να επιβιώσει ένας μουσικός σήμερα;
Ν.Β: Κατ’ αρχάς πρέπει να αγαπάει αυτό που κάνει. Στο Μουσικό Σχολείο, όπου δίδασκα για έναν χρόνο, είχα πει στα παιδιά «μην αναζητάτε χώρους όπου παίζονται μουσικές που θα σας αποφέρουν περισσότερα λεφτά». Αναφέρομαι βέβαια στα μεγάλα κέντρα, μπουζουξίδικα και «σκυλάδικα», χωρίς να το λέω υποτιμητικά. Να παίζουν κάπου επειδή το αγαπάνε. Εγώ κατάφερα να παίζω τη μουσική που θέλω χωρίς να χρειαστεί να πάω σε χώρους που το ξενύχτι είναι μεγαλύτερο και η δουλειά είναι αρκετά πιο δύσκολη. Και, με αυτό το είδος μουσικής, παλιά λαϊκά ή έντεχνα λαϊκά –Θεοδωράκης, Ξαρχάκος, Χατζιδάκις– καταφέρνω να βγάζω μεροκάματο και μπορώ να ζω την οικογένειά μου.
ΠτΘ: Δημιουργείς τη δική σου μουσική, που έχει επιρροές από τη λαϊκή μουσική, τη ρεμπέτικη μουσική κ.λπ. Επηρεάζεσαι και από άλλα είδη βέβαια…
Ν.Β: Έχω επιρροές τόσο από την παραδοσιακή όσο και από τη λαϊκή μουσική. Αν πρέπει να ορίσουμε ποια είναι η έντεχνη μουσική θα δυσκολευτούμε. Γενικότερα, αναζητώ κάθε φορά μουσικές, οι οποίες να με αγγίζουν, ανεξαρτήτως από το πώς λέγονται. Με το συγκρότημα «Balkanatolia», ακόμα και τα παραδοσιακά τραγούδια των Βαλκανίων που παίζουμε με αγγίζουν. Βέβαια, άλλοι δρόμοι έχουν ανοιχτεί τώρα και άλλες δουλειές κάνω, πιο λαϊκές. Αλλά, η μουσική δεν έχει όρια και καλό είναι να μην τη στενεύουμε. Άλλωστε, το μπουζούκι και γενικότερα όλα τα όργανα μπορούν να παίξουν τα πάντα.
«Ο ντόπιος κόσμος της Κομοτηνής έχει εγκλωβιστεί στο να φτιάχνει σπίτια και καφετέριες για να ευχαριστήσει τους φοιτητές που έχουμε, και ζει από αυτό»
ΠτΘ: Για κάποιον που έχει αποφασίσει να ασχοληθεί στη ζωή του με τη μουσική, δεν είναι πιο λογικό να πάει προς το κέντρο;
Ν.Β: Είχα κάνει κι εγώ αυτή η σκέψη. Την πρώτη φορά δηλαδή που έφυγα από την Άρτα, το 2004, θα μπορούσα να έχω πάει στη Θεσσαλονίκη. Αλλά ακολούθησα αυτή την παροιμία, που λέει ο λαός, «καλύτερα πρώτος στο χωριό παρά τελευταίος στην πόλη». Δεν εννοώ φυσικά ότι είμαι πρώτος εδώ, απλά ο λόγος που με έκανε να μην πάω στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, είναι ότι δεν έχω μεγαλώσει σε μεγάλες πόλεις, αλλά σε μια κωμόπολη και η αμέσως μεγαλύτερη πόλη ήταν η Κομοτηνή. Μου αρέσει ο τρόπος ζωής της Κομοτηνής, που όλα είναι κοντά, που μπορώ να βλέπω εύκολα φίλους. Είμαι από τους προνομιούχους που μένουν στο κέντρο και είναι ευχάριστο το ότι δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσω το αυτοκίνητο για να πάω οπουδήποτε. Αυτό νομίζω ότι δεν είναι εφικτό σε μια μεγάλη πόλη. Σαφώς ήταν και επαγγελματικοί λόγοι, σκέφτηκα δηλαδή ότι εδώ είχα γνωριμίες ως φοιτητής, ήδη δούλευα σε μαγαζιά, ήξερα κόσμο και με ήξερε. Θεώρησα ότι θα τους βοηθήσω και θα με βοηθήσουν και έτσι έμεινα.
ΠτΘ: Τι έχει να δώσει από πνευματικής πλευράς σε έναν μουσικό η Κομοτηνή; Και, τι πιστεύεις, γενικότερα, για τον μουσικό πολιτισμό της περιοχής μας;
Ν.Β: Νομίζω ότι τα τελευταία χρόνια, ο ντόπιος κόσμος της Κομοτηνής έχει εγκλωβιστεί στο να φτιάχνει σπίτια και καφετέριες για να ευχαριστήσει τους φοιτητές που έχουμε, και ζει από αυτό. Δεν το κατακρίνω, απλά λέω τι συμβαίνει. Όσον αφορά στον πολιτισμό, νομίζω ότι δεν γίνονται πράγματα, που να κινούν το ενδιαφέρον τόσο του ντόπιου πληθυσμού όσο και των γύρω. Δηλαδή, κάποια φεστιβάλ που έγιναν κατά περιόδους, όπως το «Balkan bus», είναι πολύ μεγάλα και, για να καθιερωθούνε δράσεις που αφορούν στον πολιτισμό, πρέπει να γίνουν μικρά και σταθερά βήματα.
Από ’κει και πέρα δεν έχουμε ούτε από τον δήμο ούτε και από τον πληθυσμό προσπάθειες, όπως αυτές που γίνονται στην Ξάνθη ή, τα τελευταία χρόνια, στην Αλεξανδρούπολη. Δεν βλέπουμε τον ντόπιο πληθυσμό να είναι ενεργοποιημένος, πέρα από κάποιους συγκεκριμένους συλλόγους, είτε χορευτικά συγκροτήματα με παραδοσιακούς χορούς είτε την Πολιτιστική Κίνηση. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, ανοίγουν μαγαζιά στην Κομοτηνή, τα οποία σιγά σιγά φέρνουν στοιχεία μουσικού πολιτισμού. Όπως έχω πει και στους φίλους που έχουν αυτά τα μαγαζιά, καλά είναι να μη βιάζονται. Εξάλλου, είμαστε σε μια πόλη που μέχρι πριν κάποια χρόνια ο σημαντικότερος προορισμός ήταν το «Stork», χωρίς να το κατακρίνω αυτό. Οπότε, για να δημιουργήσει μουσικό πολιτιστικό περιβάλλον η πόλη, θέλει παραπάνω χρόνο, μάλλον αρκετά χρόνια.
Γνωρίζουμε επίσης, ότι η Κομοτηνή έχει από τα μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας, οπότε φυσικό είναι ότι ένας νέος άνθρωπος που παλεύει για να ζήσει, δεν θα σκεφτεί και πολύ τον πολιτισμό. Ας μη μιζεριάζουμε συνέχεια ότι τα καφέ είναι γεμάτα. Έχουμε ωραίο κλίμα, έχουμε συνέχεια ήλιο, οπότε είναι φυσικό. Είναι και ένας τρόπος να ξεδώσουν οι άνθρωποι.
«Η δημιουργία δεν είναι στα φόρτε της τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και αυτό φαίνεται και από τις πολλές διασκευές που ακούμε»
ΠτΘ: Θεωρείς ότι χρειάζεται μια ανανέωση η ελληνική μουσική σκηνή; Νομίζω ότι άνοιξε μια παρένθεση με τον Θανάση Παπακωνσταντίνου…
Ν.Β: Ο Θανάσης ακόμα ψάχνεται και πειραματίζεται. Κάθε δίσκος του είναι και κάτι διαφορετικό. Σαφώς και η δημιουργία δεν είναι στα φόρτε της τα τελευταία χρόνια και αυτό φαίνεται και από τις πολλές διασκευές που ακούμε. Όταν παίρνεις ένα κομμάτι και απλά βάζεις από πίσω ένα beat διαφορετικό, αυτό δεν είναι δημιουργία και, προσωπικά, δεν το θεωρώ διασκευή. Όταν άκουσα για πρώτη φορά τη μουσική στη σειρά «Το Νησί» του Mega, και το τραγούδι της Μπάμπαλη «Εσύ είσαι ο άνθρωπός μου», μου έκανε εντύπωση. Δεν ήξερα ποιο είναι και όταν μπήκα στο youtube για να το βρω, ξαφνικά είδα ότι είναι της Σωτηρίας Μπέλλου. Όταν άκουσα το τραγούδι της Μπέλλου λοιπόν, συνειδητοποίησα ότι το άλλο ήταν ένα τελείως διαφορετικό πράγμα, ήταν όντως μια διασκευή, μια δημιουργία.
ΠτΘ: Οι δικές σου πηγές έμπνευσης και δημιουργίας ποιες είναι;
Ν.Β: Νομίζω ότι μέχρι τώρα, ο λόγος που δημιούργησα ήταν επειδή δεν είχα τηλεόραση. Όταν ήμουν φοιτητής στις εστίες, τελείωνα από τη δουλειά αργά, πέντε η ώρα, γυρνούσα σπίτι, έπαιζα και τα ηχογραφούσα. Τις έχω ακόμα τις κασέτες. Τώρα, βέβαια, η κόρη μου θέλει και αποκλειστικότητα, δεν με αφήνει να πάρω το μπουζούκι. Η αλήθεια είναι ότι θα ήθελα λίγο παραπάνω χρόνο για να μπορώ να βγάλω αυτά που έχω μέσα μου. Αυτό που λείπει και δεν μπορώ να το κάνω ο ίδιος είναι ο στίχος. Το ευχάριστο είναι ότι βλέπω πολύ γνωστούς μουσικούς, όπως ο Μπάμπης Παπαδόπουλος, ο γνωστός κιθαρίστας από τις Τρύπες, οι οποίοι δεν έχουν την ανάγκη από στίχο και γράφουν μουσική. Οπότε αν κάποτε με ανησυχούσε αυτό και το έψαχνα, τώρα δεν το ψάχνω.
«Η μουσική δεν έχει σύνορα και η Ελλάδα είναι επηρεασμένη και από την ανατολή και από τη δύση»
ΠτΘ: Ποια είναι η θέση της παραδοσιακής μουσικής σήμερα; Πρέπει να παραμείνει ατόφια ή μπορούμε να πούμε ότι η σύγχρονη μουσική είναι η παραδοσιακή μουσική των επόμενων γενιών;
Ν.Β: Οι μουσικές πειραγμένες μας ήρθαν έτσι κι αλλιώς. Όλα τα παραδοσιακά τραγούδια που ξέρουμε, δεν παιζόντουσαν ούτε με φλάουτα, ούτε με βιολιά, ούτε με κλαρίνα, αλλά με τη φωνή. Οι περισσότεροι, στα χωριά τους, τραγουδούσαν και χόρευαν. Δεν μπορούμε να μιλάμε για αυθεντικότητα, όταν αναφερόμαστε σε μουσικές, οι οποίες δεν είναι καταγεγραμμένες σε νότες και δεν έχουν ήχο. Ο ρόλος της παραδοσιακής μουσικής δεν είναι κανένας άλλος, από να εκφράζει και να ψυχαγωγεί τον κόσμο. Φυσικά, βλέπουμε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία «μόδα» προς αυτή την κατεύθυνση. Απλά, αυτό που με ενοχλεί, και γι’ αυτό αποχώρησα από τα χορευτικά συγκροτήματα, είναι ότι αντιμετωπίζουν την παραδοσιακή μουσική ως μουσειακό είδος. Δεν είναι όμως. Ακόμα και σήμερα, στα πανηγύρια και στους γάμους μας κλαρίνα και ζουρνάδες έχουμε και με αυτά διασκεδάζουμε. Δεν είναι κάτι που το βάζουμε πάνω στη σκηνή και το αναβιώνουμε επειδή δεν υπάρχει πια.
ΠτΘ: Ζούμε σε μια περιοχή όπου συμβιώνουν πολλοί πολιτισμοί. Υπάρχει το χριστιανικό στοιχείο, το μουσουλμανικό, οι παλιννοστήσαντες… Επηρεάζονται οι μουσικές από αυτό;
Ν.Β: Έτσι κι αλλιώς, η μουσική δεν έχει σύνορα και η Ελλάδα είναι επηρεασμένη και από την ανατολή και από τη δύση. Βέβαια, από τότε που δημιουργήθηκε το ελληνικό κράτος, περισσότερο προσπαθούμε να πλαγιάσουμε προς τη δύση γιατί προφανώς θέλουμε να νιώθουμε Ευρωπαίοι και να διώξουμε ό,τι θυμίζει ανατολή. Αυτό όμως δεν μπορεί να συμβεί γιατί είναι τόσο κοινά τα ακούσματα.
Η προσωπική διαδρομή ενός μουσικού που τον κέρδισε η Κομοτηνή
«Ο πατέρας μου είναι από την Ξυλαγανή, έφυγε κι αυτός πριν από χρόνια στην Κοζάνη. Εκεί, ως εργαζόμενος στη ΔΕΗ, γνώρισε τη μητέρα μου, η οποία είναι από την Κοζάνη και, όπως συμβαίνει με πολλούς ανθρώπους, παντρεύτηκε εκεί, ερωτικός μετανάστης κι αυτός. Εγώ μεγάλωσα στη Νεάπολη Κοζάνης και εκεί πέρασα όλα τα σχολικά μου χρόνια, μέχρι που πέρασα, το 1995, στο ΤΕΦΑΑ. Η πρώτη μου κίνηση τότε ήταν να βρω παρέα για να παίξω μουσική. Ήταν αυτό που μου έλειπε, καθώς στην τάξη ήμουν ο μόνος που έπαιζα μπουζούκι. Σαν τώρα το θυμάμαι, ότι πήγα στο τμήμα –τότε ήταν στη Σχολή Αστυφυλάκων–, είδα ένα χαρτάκι που έγραφε «Κοινότητα Νέων», και ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι έχει και μουσικό τμήμα. Και, φυσικά, πήγα.
Εν συνεχεία, τελείωσα το 2000 το ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής και επειδή είδα ότι το επάγγελμα του γυμναστή απλά δεν ήταν ό,τι ήθελα, αποφάσισα να πάω στο ΤΕΙ Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής στην Άρτα, καθώς θεώρησα ότι ήταν ευκαιρία να μάθω κάτι περισσότερο όσον αφορά στη λαϊκή μουσική –και θεωρητικά και πρακτικά. Έδωσα κατατακτήριες λοιπόν και πέρασα στη σχολή το 2002 αλλά το 2004 γύρισα πίσω για οικονομικούς λόγους. Και, μετά από χρόνια, με τη βοήθεια και της γυναίκας μου, κατάφερα να το τελειώσω».
«Αυτός ο τόπος δεν μπορεί να αλλάξει από μια κυβέρνηση, πρέπει να αλλάξει από όλους μας»
«Δυστυχώς έχουμε δει ότι οι πολιτικοί και η πολιτική που ασκούσαν μέχρι τώρα δεν αποσκοπούσε στο καλό αυτού του τόπου και των κατοίκων του. Έχω πολλούς φίλους που αναγκάστηκαν και έφυγαν έξω και εγώ κάνω μία δουλειά που δεν είναι σταθερή, μπορεί να μην την έχω κάποια στιγμή, ενώ έχω τελειώσει δύο πανεπιστήμια. Δεν είναι το όνειρό μου να διοριστώ κάπου, απλά αυτό που θέλω είναι να δω αξιοκρατία, να γίνονται τα πράγματα σύμφωνα με τους νόμους και αυτοί να τηρούνται απ’ όλους. Είμαι πλέον κοντά στα 40. Ο λόγος που ψήφισα για να βγει αυτή η κυβέρνηση ήταν στην προσπάθεια να καλυτερέψει το μέλλον του παιδιού μου. Ουδέποτε χτύπησα πόρτες, ουδέποτε σήκωσα σημαία και ουδέποτε ήμουν κομματικοποιημένος. Αν δεν πάνε τα πράγματα καλά, προφανώς και θα ψάξω κάτι άλλο. Αλλά και πάλι όχι για το δικό μου συμφέρον αλλά για το κοινό καλό. Αυτός ο τόπος δεν μπορεί να αλλάξει από μια κυβέρνηση, πρέπει να αλλάξει από όλους μας.»
Συνέντευξη: Χαλήλ Μουσταφά
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
