Κωστας Μαγγινας, κιθαριστας «Oι μουσικες που εμπεριεχουν αυτοσχεδιασμο, οπως η jazz εχουν τελετουργικο χαρακτηρα»

Μόλις δέκα μέρες έπειτα από το εντυπωσιακό live των Κώστα Μαγγίνα και David Lynch στον κατάμεστο χώρο του cafe bar Οχτώ, ο πρώτος επέστρεψε και πάλι στο ίδιο μέρος, με διαφορετική αυτή τη φορά αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα μουσική συντροφιά.

 

Tο κοινό της Κομοτηνής είχε την ευκαιρία να απολαύσει τον Κώστα Μαγγίνα, μαζί με τον εξαιρετικό σαξοφωνίστα Greg Bailey, τον Αγαμέμνονα Μάρδα στο ακουστικό μπάσο και τον Χρήστο Γερμένογλου στα τύμπανα.

 

Ο Κώστας Μαγγίνας μίλησε στο Ράδιο Παρατηρητής, στον Θάνο Βαφειάδη και στη Σοφία Τριανταφυλλίδου, για το concept της βραδιάς, ένα αφιέρωμα στον μεγάλο Rey Charles, για την τεράστια προσφορά του στον χώρο της jazz –και όχι μόνο μουσικής– και για τα δρώμενα αναφορικά με την jazz σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

 

Επιπλέον, για τον «διονυσιακό» χαρακτήρα και την εξωστρέφεια της jazz μουσικής, τον αυτοσχεδιασμό που είναι αναπόσπαστο μέρος της και αυτό που τον τράβηξε στο να ασχοληθεί με το είδος.

 

Τέλος, ο Κώστας Μαγγίνας έκανε λόγο για «μιζέρια» που υπάρχει στη Θεσσαλονίκη και της στερεί την ευκαιρία να είναι μια ιδανική πόλη για καλλιτέχνες αλλά και για την ενασχόλησή του με μια άλλη μορφή τέχνης, αυτή του θεάτρου.

 

ΠτΘ: Για τη συνεισφορά του Rey Charles στη μουσική έχουν γραφτεί πολλά και από πολλούς. Το περιοδικό Rolling Stone, για παράδειγμα, τoν έχει κατατάξει στη δεύτερη θέση της λίστας με τους εκατό καλύτερους τραγουδιστές όλων των εποχών. Σε εσένα, ως έλληνα καλλιτέχνη, τι επιρροή έχει ο Ray Charles;

Κ.Μ.: Μπορεί να μην έχω γεννηθεί στις ΗΠΑ αλλά, παρ’ όλα αυτά, δεν ζούμε σε μια εποχή που δεν μπορείς να έχεις πρόσβαση σε όλα αυτά τα πράγματα. Εξάλλου, έχω ζήσει στις ΗΠΑ, είχα πάει εκεί για να σπουδάσω. Βέβαια, το να είσαι εκεί και να παίζεις με αμερικανούς μουσικούς, σε κάνει να καταλαβαίνεις λίγο καλύτερα την ουσία αυτής της μουσικής και τον τρόπο, με τον οποίο είναι δομημένη. Αυτό που χαρακτηρίζει πάρα πολύ τον Ray Charles είναι ότι ήταν ο πρώτος άνθρωπος, ο οποίος στην αμερικανική μουσική συνδύασε όλα αυτά τα είδη μουσικής. Δηλαδή, ήταν ένα μίγμα από rhythm & blues, blues, jazz, country –ήταν από τους πρώτους μαύρους που προσέγγισαν τον χώρο της country. Και, επίσης, ήταν πέρα από το ότι είναι απίστευτος ως τραγουδιστής, μιλάμε για έναν μαύρο τυφλό πιανίστα, ο οποίος είχε και πρόβλημα με τα ναρκωτικά για πάρα πολλά χρόνια αλλά, παρ’ όλα αυτά, έκανε αυτή την καριέρα. Αυτό που έρχεται στο μυαλό μου σκεφτόμενος τον Ray Charles είναι και η εκπληκτική αμεσότητα που έχει.

 

«Οι ΗΠΑ είναι η κοιτίδα της jazz αλλά και οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν σπουδαίους μουσικούς και ανεπτυγμένες σκηνές»

 

ΠτΘ: Μιας και σπούδασες και έζησες στις ΗΠΑ, θεωρείς ότι εκεί είναι πολύ μπροστά στη jazz μουσική σε σχέση με την Ελλάδα;

Κ.Μ.: Οι ΗΠΑ είναι η κοιτίδα αυτής της μουσικής. Βέβαια, αυτό είναι και λίγο σχετικό γιατί και οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν πολλούς σπουδαίους μουσικούς και πολύ ανεπτυγμένες σκηνές. Αυτό συμβαίνει γιατί τους έχει δοθεί η ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τους αμερικανούς μουσικούς. Ήδη από τη δεκαετία του ’40 αλλά και νωρίτερα, πολλοί αμερικανοί μουσικοί, λόγω του ρατσισμού και των φυλετικών διακρίσεων, είχαν αρχίσει να μεταναστεύουν στην Ευρώπη. Οπότε τώρα δεν νομίζω ότι υπάρχει τόσο μεγάλη διαφορά. Αυτό είναι και μία συνέπεια της παγκοσμιοποίησης. Ο καθένας έχει πρόσβαση στη γνώση και σε πληροφορίες, πολλοί μουσικοί πηγαίνουν από την Ευρώπη –και από την Ελλάδα ακόμα– στο εξωτερικό και σπουδάζουν στις ΗΠΑ.

Επίσης, σκεφτείτε ότι παλιότερα δεν ήταν δυνατόν κάποιοι ευρωπαίοι μουσικοί πραγματικά να παίξουν αυτή τη μουσική με τον τρόπο που τον παίζανε στις ΗΠΑ για τον απλούστατο λόγο ότι και ο τρόπος που μάθαινες αυτή τη μουσική ήταν διαφορετικός. Δηλαδή, το να παίζεις με τον άλλον, να «κλέψεις» φράσεις του, να καταλάβεις πως λειτουργεί αυτή η μουσική. Κάποια στιγμή αυτό άρχισε να διδάσκεται στα πανεπιστήμια. Ή, αν θέλεις να μελετήσεις κάποιον σαξοφωνίστα, μπαίνεις στο ίντερνετ και βρίσκεις όλα τα σόλο του. Βέβαια, αυτό που είναι πολύ δύσκολο να το μάθεις και ο μόνος τρόπος είναι το να παίξεις με καλούς μουσικούς είναι η ουσία και το πνεύμα της jazz.

 

ΠτΘ: Είσαι κιθαρίστας και οι κιθαρίστες ξεκινάνε από τη ροκ μουσική…

Κ.Μ.: Ακριβώς. Είναι τρελός να ξεκινήσει κανείς την jazz μουσική διαλέγοντας την κιθάρα. Εγώ μερικές φορές την αποκαλώ ένα παρά φύσιν όργανο για την jazz. Στην ουσία είναι ένα αρκετά εσωστρεφές όργανο, ντελικάτο –δεν αναφέρομαι στο πώς εξελίχθηκε από τον Hendrix και μετά. Και η jazz από μόνη της είναι πολύ διονυσιακή, εξωστρεφής μουσική. Είναι μια αντίθεση που έχει τα καλά της και τα κακά της. Είναι ενδιαφέρον το πώς να βρεις τις ισορροπίες και το πώς τις βρήκαν όλοι αυτοί οι μεγάλοι μουσικοί λαμβάνοντας υπ’ όψιν και την ιδιομορφία του οργάνου.

 

«Τη μουσική την έχουμε μέσα μας, όπως και πολλά άλλα πράγματα, τα οποία ούτε και οι ίδιοι ξέρουμε»

 

ΠτΘ: Η επιθυμία σου για μια ισορροπία μεταξύ εξωστρέφειας και εσωστρέφειας ήταν αυτό που σε τράβηξε προς την jazz;

Κ.Μ.: Όχι, αυτό που με τράβηξε είναι η έννοια του αυτοσχεδιασμού, να παράγεις μουσική μέσα σε πραγματικό χρόνο. Αυτός ο αυθορμητισμός και η ελευθερία που μπορείς να πάρεις από αυτό το πράγμα. Μπορεί να έπαιζα κάποια άλλη μουσική, γιατί, από ένα σημείο και έπειτα, χρησιμοποιείς και ένα είδος μουσικής σαν μια οδό πρόσβασης προς την ίδια τη μουσική. Συν το γεγονός ότι σε κάνει και γενικότερα καλύτερο άνθρωπο κατά μία έννοια. Για να παίξεις καλά, στην ουσία, πρέπει να αφεθείς στη στιγμή και, για να αφεθείς στη στιγμή, πρέπει εκ των προτέρων να μην προσπαθείς να αυτοεπιβεβαιωθείς από αυτό που κάνεις. Αν προσπαθείς να παίξεις κάτι που έχεις στο κεφάλι στου και μέσα από αυτό προσπαθείς να βρεις μια επιβεβαίωση, ιδίως όταν αυτοσχεδιάζεις δεν υπάρχει περίπτωση να το κάνεις καλά.

 

ΠτΘ: Αυτός ο μουσικός αυτοσχεδιασμός εμπεριέχει και συναίσθημα;

Κ.Μ.: Όταν πραγματικά συμβαίνει –γιατί δεν συμβαίνει κάθε φορά σε όλο το live, δεν είναι τα πράγματα τόσο ρομαντικά– είναι σαν να μιλάμε για μια εμπειρία πέρα από τον χώρο και τον χρόνο. Είναι δύσκολο να το εξηγήσω. Επομένως, δεν είναι μόνο συναίσθημα γιατί αφήνεσαι πραγματικά στη στιγμή. Όλα παύουν να έχουν ένα νόημα πλέον, είναι ένα μαγικό πράγμα. Επίσης, πολύ δημιουργικό γιατί αυτό που μας δίνει ενέργεια είναι αυτή η ίδια η έννοια της δημιουργίας, το να παράγεις κάτι εκείνη τη στιγμή, το οποίο να είναι ατόφιο. Γιατί, στην ουσία, τη μουσική την έχουμε μέσα μας, όπως και πολλά άλλα πράγματα, τα οποία ούτε και οι ίδιοι ξέρουμε.

 

ΠτΘ: Σας φοβίζει το να μην αρέσει αυτό που παράγεται εκείνη την ώρα στη σκηνή;

Κ.Μ.: Ποτέ δεν νομίζω ότι είναι εκεί το θέμα. Όταν παίζεις μουσική σε έναν χώρο, το όλο παιχνίδι παίζεται περισσότερο σε αυτή την ανταλλαγή ενέργειας. Αν βγει ένα πράγμα από μέσα σου ο κόσμος το αντιλαμβάνεται. Αν πραγματικά γίνεται καλά, αρέσει στον κόσμο και δεν χρειάζεται ο κόσμος να ακούει jazz μουσική απαραίτητα. Μιλάμε για μια αλήθεια και για μια επικοινωνία και, μέσα από αυτό, όλοι βγαίνουν κερδισμένοι. Είναι ίσως ένα τελετουργικό συμβάν, οι μουσικές που εμπεριέχουν αυτοσχεδιασμό έχουν έναν τέτοιο τελετουργικό χαρακτήρα. Στην κλασική μουσική αυτό είχε πάψει να υπάρχει γιατί η μουσική, στη βασική έννοιά της, είναι τελετουργική. Επομένως, τα πράγματα που μου αρέσουν στη μουσική είναι αυτά που ούτε καν μπορώ να μπω στη λογική να τα κρίνω.

 

«Τα τελευταία χρόνια υπάρχει πολλή μιζέρια στη Θεσσαλονίκη, είναι κάτι πάρα πολύ ενοχλητικό»

 

ΠτΘ: Μεγάλωσες στην Αθήνα ενώ έχεις ως βάση τη Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια, ενώ πολλοί συνάδελφοί σου ακολουθούν την αντίστροφη πορεία. Έχεις νιώσει ότι η Θεσσαλονίκη έχει αποτελέσει τροχοπέδη για τη μουσική σου εξέλιξη;

Κ.Μ.: Το θέμα δεν είναι εκεί αλλά στο ότι δεν μου αρέσει η Θεσσαλονίκη όπως έχει γίνει τα τελευταία χρόνια. Ο τρόπος που λειτουργώ και κάνω πράγματα δεν έχει και τόσο σχέση με το πού μένω. Απλώς τυχαίνει να μένω στη Θεσσαλονίκη. Σε κάθε περίπτωση νομίζω ότι η Θεσσαλονίκη ήταν παλιότερα μια ιδανική πόλη για να γίνονται τέτοια πράγματα. Τα τελευταία χρόνια λοιπόν, υπάρχει πολλή μιζέρια στη Θεσσαλονίκη, είναι κάτι πάρα πολύ ενοχλητικό. Νομίζω ότι γι’ αυτό φταίνε οι ίδιοι οι Θεσσαλονικείς. Όταν είχα ανέβει στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσω είχα πάθει σοκ με αυτό το μοντέλο, που υπάρχει ακόμα και σήμερα. Για όλα τους φταίνε οι άλλοι, η πρωτεύουσα. Είναι μια πολύ ωραία πόλη με το σωστό μέγεθος –δεν είναι μικρή ούτε τόσο μεγάλη ώστε να γίνει αχανής–, που παλαιότερα είχε στέκια, οι άνθρωποι γνωριζόντουσαν μεταξύ τους, και έχει πάρα πολλούς φοιτητές, που είναι ενεργό δυναμικό γι’ αυτή. Ακόμα κι αυτοί όμως, εδώ και πολλά χρόνια έχουν γκετοποιηθεί, έχουν τους δικούς τους χώρους και νομίζω ότι και αυτό έκανε κακό στη Θεσσαλονίκη.

 

ΠτΘ: Γεννάει ακόμα όμως ποιοτικούς καλλιτέχνες, και όχι μόνο στη μουσική…

Κ.Μ.: Και στατιστικά να το πάρεις, είναι η δεύτερη σε μέγεθος πόλη της Ελλάδος. Ίσως δηλαδή και αυτό να έχει λίγο υπερεκτιμηθεί. Όταν είναι 15 στη Θεσσαλονίκη, δεν θα μιλήσεις για τον έναν που είναι από την Κομοτηνή. Το θέμα είναι γιατί ακόμα και οι ίδιοι οι θεσσαλονικείς καλλιτέχνες έφυγαν στην Αθήνα. Μετά γκρινιάζουμε ότι για όλα φταίει η Αθήνα. Δηλαδή, δεν μπορεί κάποιος να ζήσει στη Θεσσαλονίκη και να κάνει από εδώ κάποια πράγματα; Πρέπει να είναι στην Αθήνα, για να είναι στο κέντρο των αποφάσεων και να παίρνει πιο εύκολα επιχορηγήσεις;

 

«Το θέατρο ως τέχνη είναι αρκετά κοντά στη μουσική, και αυτό παράγεται σε πραγματικό χρόνο»

 

ΠτΘ: Έχεις ασχοληθεί και με το θέατρο, έχεις γράψει τη μουσική για παραστάσεις. Τι είναι αυτό που σε τραβάει σε αυτό;

Κ.Μ.: Δεν είναι κάτι που το κάνω συχνά. Όταν το έκανα ήταν πάντα κάτι το οποίο ήθελα να κάνω, δεν το είχα επιδιώξει και ποτέ μου και δεν μου είχε δοθεί η αφορμή. Οπότε, όταν μου δόθηκε, το έκανα. Είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον από συνθετικής πλευράς γιατί μπορείς να πλησιάσεις τη μουσική με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο από το να τη γράφεις απλώς. Μπορείς να κάνεις μουσική, η οποία να συμπληρώνει μια εικόνα, μια σκηνή. Αυτό το οποίο είναι ενδιαφέρον είναι ότι μπορείς να γράψεις μουσική, η οποία δεν είναι ανάγκη να είναι τόσο αυτόνομη με τον τρόπο της μουσικής που θα γράψεις για να την παίξεις live. Είναι τελείως διαφορετικός ο τρόπος αντιμετώπισης. Οπότε, είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον να βρίσκεσαι σε χώρους παράλληλους γιατί, στην ουσία, όλες οι μορφές της τέχνης διέπονται πάνω κάτω από τους ίδιους κανόνες. Εξάλλου, το θέατρο ως τέχνη είναι αρκετά κοντά στη μουσική, και αυτό παράγεται σε πραγματικό χρόνο. Επίσης, κάνεις και κάτι διαφορετικό. Είναι κι αυτό κάτι πάρα πολύ ωραίο, να βρεθείς ξαφνικά σε ένα περιβάλλον, διαφορετικό απ’ ό,τι συνήθως.

 

«Με τον David Lynch κάνουμε ένα project-αφιέρωμα στη μουσική του Leonard Cohen»

 

ΠτΘ: Έχεις κάτι άλλο «στα σκαριά»;

Κ.Μ.: Είναι πολλά πράγματα. Απλώς ήταν και ένα διάστημα που δεν ήμουν έτοιμος και δούλευα κάποια διαφορετικά πράγματα. Μετά ήταν και όλη αυτή η περίοδος αναμπουμπούλας με τις δισκογραφικές εταιρείες να κλείνουν. Αυτό, βέβαια, είναι το λιγότερο, πλέον δεν υπάρχουν καν δισκοπωλεία. Οπότε, για κάποιο διάστημα δεν το επεδίωξα πάρα πολύ. Σε κάθε περίπτωση, είναι 3-4 πράγματα που θέλω να τα κάνω. Με τον Greg λέμε να κάνουμε κάτι αλλά και με τον David Lynch κάνουμε ένα project-αφιέρωμα στη μουσική του Leonard Cohen, το οποίο κάποια στιγμή θέλω να το ηχογραφήσω, κάποια πράγματα με σόλο κιθάρα κ.ά. Υπάρχει δηλαδή υλικό και σύντομα θα ξαναμπώ στη διαδικασία ώστε να καλύψω και τον χαμένο χρόνο.

 

Συνέντευξη: Θάνος Βαφειάδης, Σοφία Τριανταφυλλίδου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.