Το συστημα ολοκληρωμενης διαχειρισης της αγροτικης παραγωγης
Του Κώστα Μπούντα, γεωπόνου
Στο σημερινό άρθρο θα ασχοληθούμε με το θέμα της «ολοκληρωμένης διαχείρισης της αγροτικής παραγωγής». Αφορά ένα σύστημα παραγωγής που κερδίζει έδαφος και από αρκετούς χαρακτηρίζεται ως η γεωργία του άμεσου μέλλοντος.
Η γεωργία τις τελευταίες δεκαετίες ασκείται στις ανεπτυγμένες χώρες με ένα τρόπο όχι απλά εντατικό αλλά υπερεντατικό έως ληστρικό, αποτέλεσμα της θεοποίησης της ποσοτικής γεωργίας. Οι απαιτήσεις των νέων παραγωγικότερων ποικιλιών σε αυξημένη χρήση χημικών λιπασμάτων, φυτοπροστατευτικών ουσιών και υπεράντλησης των υπόγειων νερών, οδήγησαν σε αύξηση της παραγωγής αγροτικών προϊόντων αλλά προκάλεσαν σταδιακά μεγάλη ρύπανση του περιβάλλοντος αλλά και υποβάθμιση της ποιότητας και της ασφάλειας των γεωργικών προϊόντων.
Ιδιαίτερα δε μετά τα σοβαρότατα διατροφικά σκάνδαλα τα τελευταία χρόνια, το κοινωνικό σύνολο έχει έντονα ευαισθητοποιηθεί και με το δίκιο του βέβαια. Οι καταναλωτές, πέραν από τα συνηθισμένα χαρακτηριστικά ποιότητας των προϊόντων, επιζητούν την υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων, καθώς και το σεβασμό προς το περιβάλλον.
Το θέμα της αγροτικής παραγωγής με σύγχρονη και αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος είναι μεγάλης σημασίας για τον καθένα μας αλλά και υποχρέωσή μας για τις γενιές που έρχονται, γιατί τη γη δεν την κληρονομήσαμε από τους γονείς μας, αλλά την δανειστήκαμε από τα παιδιά μας και σε αυτά πρέπει να την παραδώσουμε και μάλιστα καλύτερη από ό,τι την παραλάβαμε.
Τα γεγονότα αυτά οδήγησαν σε διαφοροποίηση της παραγωγής από τους συμβατικούς τρόπους, από τη συμβατική γεωργία και διαμόρφωσε κάποια άλλα συγκεκριμένα συστήματα καλλιέργειας, όπως είναι η Βιολογική Γεωργία και η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παραγωγής.
Η κατηγοροποίηση των μορφών γεωργίας
Οι μορφές γεωργίας λοιπόν που εφαρμόζονται από τους αγρότες, θα μπορούσαμε να πούμε σε γενικές γραμμές, ότι είναι βασικά τρεις:
1. Η συμβατική γεωργία
2. Η ολοκληρωμένη διαχείριση της αγροτικής παραγωγής
3. Η βιολογική γεωργία
Υπάρχουν βέβαια και κάποιες άλλες παραπλήσιες εκδοχές όπως η βιοδυναμική γεωργία, η φυσική γεωργία κ.α.
Η σύγχρονη γεωργία καλείται σήμερα να υπηρετήσει τρείς βασικές αξίες:
• Σεβασμός στο περιβάλλον (Φύση –εργασιακό περιβάλλον)
• Ποιότητα γεωργικών προϊόντων (πιστοποιημένη ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων)
• Ανταγωνιστικότητα προϊόντων
Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της συμβατικής γεωργίας
Στο σημερινό άρθρο θα ασχοληθούμε κυρίως με το σύστημα ολοκληρωμένης διαχείρισης της αγροτικής παραγωγής. Να δούμε όμως πρώτα, με απλά λόγια, ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των διαφόρων μορφών γεωργίας που τα διαφοροποιούν μεταξύ τους.
Στη συμβατική γεωργία είναι ελεύθερη η χρήση γεωργικών φαρμάκων και λιπασμάτων και γενικά τα μέσα και τα εφόδια παραγωγής, κατά γενική ομολογία, χρησιμοποιούνται σπάταλα, γι’ αυτό και με τα σημερινά δεδομένα και τις απαιτήσεις της αγοράς , θεωρείται ξεπερασμένη. Η συμβατική γεωργία στη χώρα μας έχει τη μερίδα του λέοντος, όπως λέμε, δεδομένου ότι καταλαμβάνει τις μεγαλύτερες από τις καλλιεργούμενες εκτάσεις.
Είναι λοιπόν η μέχρι σήμερα ευρύτατα ασκούμενη γεωργική πρακτική, με ανεξέλεγκτη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Λειτουργεί ακόμη όπου ο έλεγχος των παραγόμενων προϊόντων είναι ανύπαρκτος, η πίεση για καθαρά τρόφιμα από τους καταναλωτές ελάχιστη και όταν η πληροφόρηση και η γνώση γύρω από τους γενικότερους και ειδικότερους κινδύνους, είναι μικρή.
Αναφερθήκαμε εκτεταμένα, σε προηγούμενα άρθρα, στους κινδύνους από την αλόγιστη χρήση των ΦΠΠ, όπου διαπιστώσαμε ότι η γνώση από τις έρευνες συνετέλεσε σε πολλές βελτιώσεις, αλλαγές αλλά και απαγορεύσεις, όπως η γνώση για τους κινδύνους από τον αμίαντο στις σωλήνες του νερού οδήγησε σε απαγόρευσή του και αντικατάστασή με ασφαλέστερα προϊόντα. Η γνώση λοιπόν οδηγεί σε καλύτερη ποιότητα, σε ασφαλή προϊόντα, σε ασφαλέστερη διαχείριση.
Η φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας
Στη βιολογική γεωργία, αποκλείεται εντελώς η χρήση εισροών συνθετικής προέλευσης (χημικά λιπάσματα, φυτοφάρμακα). Έχει το δικό της «οπλοστάσιο», θα μπορούσαμε να πούμε, για την αντιμετώπιση εχθρών και ασθενειών των φυτών καθώς και βελτίωσης της γονιμότητας του εδάφους με τη χρήση εδαφοβελτιωτικών. Θα πρέπει όμως να τονίσουμε ότι η «βιολογική γεωργία» δεν είναι απλά μια άλλης μορφή γεωργία, μια άλλη «συνταγή» παραγωγής. Είναι ουσιαστικά μια άλλη φιλοσοφία, μια άλλη αντίληψη των πραγμάτων και θα μιλήσουμε αναλυτικότερα γι αυτή σε άλλο μας άρθρο.
Οι στόχοι της ολοκληρωμένης διαχείρισης παραγωγής
Η ολοκληρωμένη διαχείριση παραγωγής είναι ένα σύστημα καλλιέργειας που στηρίζεται στην ορθολογική και συνδυασμένη χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων και εισροών, με σκοπό να επιτυγχάνεται το καλύτερο οικονομικό αποτέλεσμα σε μια γεωργική εκμετάλλευση, αλλά ταυτόχρονα, να διασφαλίζεται η ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων, η υγεία του παραγωγού και του καταναλωτή, χωρίς να διαταράσσεται σημαντικά το περιβάλλον.
Θα μπορούσαμε λοιπόν με απλά λόγια να πούμε ότι η ολοκληρωμένη διαχείριση παραγωγής είναι ένα σύστημα παραγωγής αγροτικών προϊόντων που βρίσκεται ανάμεσα στη συμβατική και στη βιολογική γεωργία. Είναι η χρυσή τομή. Χρησιμοποιεί τις πρακτικές της βιολογικής γεωργίας και όταν αυτές δεν αποδεικνύονται αποτελεσματικές τότε καταφεύγει στη λελογισμένη χρήση με τον ασφαλέστερο τρόπο, των πρακτικών της συμβατικής γεωργίας.
Για να το κάνουμε πιο σαφές, στην ολοκληρωμένη διαχείριση της αγροτικής παραγωγής επιτρέπεται μεν η χρήση λιπασμάτων και γεωργικών φαρμάκων αλλά μόνο όταν είναι απόλυτη ανάγκη και μετά από εδαφολογικές αναλύσεις και διάγνωσης των αναγκών της καλλιέργειας για θέματα θρέψης και φυτοπροστασίας από εχθρούς ή ασθένειες .
Τι είναι οι κώδικες ορθής γεωργικής πρακτικής (ΚΟΓΠ)
Στην ολοκληρωμένη διαχείριση, είναι επιβεβλημένη η τήρηση των κωδίκων ορθής γεωργικής πρακτικής. Είναι ένα σύνολο σχετικά απλών κανόνων και αρχών για τη σωστή χρήση των συντελεστών παραγωγής (όπως είναι το έδαφος) των μέσων και των εφοδίων (φάρμακα, λιπάσματα, σπόροι, νερό, μηχανήματα, ενέργεια κλπ) τα οποία χρησιμοποιούνται στη διαδικασία της αγροτικής παραγωγής με στόχο την παραγωγή ασφαλών και ποιοτικών προϊόντων, την προστασία των καταναλωτών, την προστασία των γεωργικών εδαφών και της γονιμότητάς τους, την προστασία του περιβάλλοντος και της αειφορικής παραγωγής.
Να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι όσοι εισπράττουν επιδοτήσεις είναι υποχρεωμένοι να τηρούν τους ΚΟΓΠ, είναι η αναγκαία και ικανή συνθήκη όπως λέμε. Οι παραγωγοί που παίρνουν επιδοτήσεις υπογράφουν στα σχετικά έγγραφα ότι τους εφαρμόζουν, άρα τους γνωρίζουν.
Η φιλοσοφία του συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης
Πάμε όμως ξανά στην ολοκληρωμένη διαχείριση. Η φιλοσοφία του συστήματος αυτού, όπως εφαρμόζεται σε διάφορες καλλιέργειες, στηρίζεται στη συνεχή επαγρύπνηση και τη στενή παρακολούθηση της καλλιέργειας, έτσι ώστε οποιοδήποτε πρόβλημα να εντοπιστεί έγκαιρα, να αξιολογηθεί σωστά και να αντιμετωπιστεί με τον πιο κατάλληλο τρόπο.
Είναι μια μέθοδος παραγωγής φιλική προς το περιβάλλον, σύμφωνα με την οποία ο παραγωγός μειώνει δραστικά τη χρήση χημικών σκευασμάτων και την ανεξέλεγκτη εφαρμογή καλλιεργητικών παρεμβάσεων. Ο παραγωγός είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει συγκεκριμένους κανόνες παραγωγής, που θα περιγράψουμε περιληπτικά παρακάτω, σύμφωνα με τις υποδείξεις επιβλέποντα γεωπόνου, που είναι απαραίτητη η παρουσία και συνεργασία του με τον ή τους παραγωγούς.
Ο παραγωγός είναι υποχρεωμένος να τηρεί αρχείο που περιλαμβάνει γραπτά αρχεία καταγραφών των πρακτικών που εφαρμόζει, τις καλλιεργητικές φροντίδες που εφαρμόζει σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, τη συγκομιδή και την αποθήκευση των προϊόντων που παράγει, με στόχο τη διασφάλιση της υγείας του καταναλωτή και την προστασία του περιβάλλοντος.
Η ολοκληρωμένη διαχείριση εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας, από τις καλλιεργητικές φροντίδες στο χωράφι, τη συγκομιδή, τη συσκευασία, την τυποποίηση και την αποθήκευση των παραγόμενων προϊόντων, με κύριο στόχο την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και την προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.
Λαμβάνει σοβαρά υπ’ όψη της, τον άνθρωπο – τον χρήστη και τον καταναλωτή- την ποιότητα και ασφάλεια των παραγομένων προϊόντων και κατ’ επέκταση την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας. Βασική απαίτηση του συστήματος είναι να υπάρχει ένας γραπτός τρόπος ανίχνευσης, έτσι ώστε να μπορεί εύκολα να εντοπιστεί η εκμετάλλευση, ακόμα και το αγροτεμάχιο απ’ όπου έχουν παραχθεί τα συγκεκριμένα προϊόντα. Είναι το θέμα της ιχνηλασιμότητας.
Εκτιμάται ότι το μέλλον της ευρωπαϊκής και ειδικότερα της ελληνικής γεωργίας βρίσκεται στην ολοκληρωμένη διαχείριση της γεωργικής παραγωγής με τις γνωστές πλέον ποιοτικές πιστοποιήσεις. Με την ολοκληρωμένη διαχείριση μάλιστα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αντιμετωπίζονται οι αδυναμίες της συμβατικής γεωργίας, όπως είναι η σπατάλη των φυσικών πόρων και η υπερβολική χρήση των εισροών (λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, ενέργειας).
Βασικής σημασίας προϋπόθεση όμως, για την παραγωγή υψηλής ποιότητας γεωργικών προϊόντων και την προστασία του περιβάλλοντος, είναι η σωστή χρήση των εισροών και κυρίως των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων, που τόσο έχουν κατηγορηθεί για τις δυσμενείς συνέπειές τους στο περιβάλλον και τις επιπτώσεις τους στην υγεία των χρηστών και των καταναλωτών.
Η πιστοποίηση της ολοκληρωμένης διαχείρισης
Η βιώσιμη γεωργία ακροβατεί μεταξύ της ανάγκης για οικονομική επιβίωση, την εξυπηρέτηση των αναγκών της ανθρωπότητας και των περιβαλλοντικών δεσμεύσεων. Η ολοκληρωμένη γεωργία, έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξασφαλίσει την εύθραυστη ισορροπία όμως δεν αρκεί ένας παραγωγός να ισχυρίζεται ότι εφαρμόζει ολοκληρωμένη διαχείριση, πρέπει και να το αποδεικνύει και επίσημα μέσω πιστοποίησης από αναγνωρισμένο πιστοποιητικό οργανισμό.
Η πιστοποίηση της ολοκληρωμένης διαχείρισης είναι η επίσημη αναγνώριση ότι ένας παραγωγός εφάρμοσε την ολοκληρωμένη διαχείριση στην καλλιέργειά του. Η πιστοποίηση αποτελεί διαβεβαίωση προς τους πελάτες ότι τα προϊόντα είναι ασφαλή και είναι εγγύηση ότι εφαρμόζεται η σχετική νομοθεσία που αφορά στην παραγωγή των προϊόντων αυτών. Η πιστοποίηση με συστήματα ολοκληρωμένης διαχείρισης αποτελεί εμπορικό διαβατήριο για την προώθηση φρούτων και λαχανικών στην Ε.Ε.
Πολλά προϊόντα διατροφής, ανάμεσά τους και αρκετά ελληνικά, παράγονται σύμφωνα με παγκοσμίως αναγνωρισμένα ιδιωτικά πρωτόκολλα παραγωγής, όπως π.χ. του Διεθνούς Οργανισμού Πιστοποίησης Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (EUREPGAP- GLOBALGAP), τα οποία δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στους κανόνες που υποχρεούται να ακολουθήσει ο παραγωγός, ώστε να αποκτήσει τη δυνατότητα διάθεσης των προϊόντων του.
Τα συγκεκριμένα πρωτόκολλα δημιουργήθηκαν από τη συνεργασία ευρωπαϊκών αλυσίδων λιανεμπορίου και αγροτικών φορέων. Τα παραγόμενα προϊόντα είναι υψηλότατης ποιότητας και προδιαγραφών, διότι παράγονται σύμφωνα με τις αρχές της ολοκληρωμένης διαχείρισης, που εξασφαλίζουν «ορθή γεωργική πρακτική», φιλική προς το περιβάλλον, και πλήρως καταγεγραμμένη διαδικασία παραγωγής.
Επιπλέον, διαθέτουν άριστη σήμανση και κωδικοποίηση (στοιχεία ιχνηλασιμότητας), για να αναγνωρίζεται η ακριβής προέλευσή τους. Μέσω του συστήματος ιχνηλασιμότητας μπορεί να προσδιορισθεί, σε περίπτωση προβλήματος, όχι μόνο ο παραγωγός αλλά ακόμη και το αγροτεμάχιο από όπου προέρχεται η προβληματική παραγωγή.
Τι περιλαμβάνει το ελληνικό πρότυπο πιστοποίησης
Στην Ελλάδα, ο επίσημος πιστοποιητικός Οργανισμός του Κράτους είναι ο Οργανισμός Πιστοποίησης και Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων (Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π.), ο οποίος συστήθηκε και λειτουργεί από το 1999. Όταν μιλάμε για προϊόντα ολοκληρωμένης διαχείρισης στην Ελλάδα, εννοούμε αυτά που έχουν παραχθεί σύμφωνα με το πρότυπο AGRO 2.1 & 2.2, το οποίο έχει εκπονηθεί το 1999 από τον Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π., και πιστοποιούνται τόσο από ιδιωτικούς φορείς, διαπιστευμένους για τη λειτουργία τους από το Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.) όσο και από τον ίδιο τον Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π.
Το παραπάνω πρότυπο περιλαμβάνει τις γενικές απαιτήσεις, που μπορούν να επιθεωρηθούν αντικειμενικά με σκοπό την πιστοποίηση του συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης και είναι εφαρμόσιμο σε κάθε γεωργική εκμετάλλευση ανεξάρτητα από το είδος της παραγωγικής κατεύθυνσης.
Για την ανάπτυξη του συστήματος απαιτείται η παρουσία και υποστήριξη από το επιβλέποντα τεχνικό σύμβουλο γεωπόνο. Αυτός συντάσσει τα σχέδια διαχείρισης, παρακολουθεί την εφαρμογή και ενημερώνει τη διοίκηση της γεωργικής εκμετάλλευσης.
Τα σχέδια διαχείρισης που απαιτούνται για την εφαρμογή στη φυτική παραγωγή, επιγραμματικά είναι τα παρακάτω:
1. Σχέδιο διαχείρισης πολλαπλασιαστικού υλικού (πιστοποιημένοι σπόροι και φυτωριακό υλικό, τήρηση νομοθεσίας για τα γενετικά τροποποιημένα)
2. Σχέδιο γενικών καλλιεργητικών εργασιών (περιγραφή καλλιεργητικών μέτρων και οδηγιών απαραίτητων για την καλή ποιότητα -κλάδεμα ,αραίωμα κλπ)
3. Σχέδιο διαχείρισης του εδάφους (τοπογραφικό σκαρίφημα αγροτεμαχίων, σχεδιασμός καλλιεργειών, αμειψισποράς, καταλληλότητα και βελτίωση αγρού, οξύτητα, οργανική ουσία, συμπιεση,κλπ)
4. Παρακολούθηση μετεωρολογικών δεδομένων
5. Σχέδιο θρέψης φυτών (απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία (ανάλυση ανά 3-5 χρόνια)
6. Σχέδιο διαχείρισης νερού (απαιτήσεις, μέθοδος άρδευσης, ποιότητα νερού, παροχή, υδρόμετρα)
7. Σχέδιο φυτοπροστασίας (μέθοδοι και μέσα φυτοπροστασίας, επιλογή φυτοπροστατευτικού προϊόντος -οι παραγωγοί πρέπει να χρησιμοποιούν μόνο εγκεκριμένα στην Ε.Ε. ΦΠΠ-, τήρηση οδηγιών για την ποσότητα, τύπο και χρόνο εφαρμογής του ΦΠΠ, αξιοποίηση των δελτίων γεωργικών προειδοποιήσεων, υποχρέωση τήρησης ημερολογίου εφαρμογών, χρήση μέσων ατομικής προστασίας, τήρηση χρόνου αναμονής πριν από τη συγκομιδή, συντήρηση, έλεγχος, ρύθμιση ψεκαστικών, αναλύσεις υπολειμμάτων ΦΠΠ, ασφαλής φύλαξη των ΦΠΠ, χειρισμός κενών συσκευασίας, χρήση ληγμένων ΦΠΠ)
8. Σχέδιο συγκομιδής και μετασυλλεκτικών χειρισμών της παραγωγής
9. Σχέδιο διαχείρισης εξοπλισμού και ενέργειας
10. Σχέδιο διαχείρισης ρύπων και ανακύκλωσης
11. Σχέδιο προστασίας περιβάλλοντος – βιοποικιλότητας
12. Σχέδιο προστασίας της υγείας, ασφάλειας και κατάρτισης των εργαζομένων
Οι βασικοί άξονες του ελληνικού συστήματος πιστοποίησης
Ο όρος «ολοκληρωμένη» όπου χρησιμοποιείται προσπαθεί να αποδώσει τη συνδυασμένη χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων και τη σωστή χρήση των εισροών, με σκοπό το καλύτερο δυνατό οικονομικό αποτέλεσμα με τη μικρότερη διατάραξη του περιβάλλοντος. Δεν θα πρέπει, λοιπόν, να δημιουργείται σύγχυση, με τα προϊόντα που έχουν παραχθεί με τα ιδιωτικά πρωτόκολλα παραγωγής των Ευρωπαϊκών super markets (EUREPGAP, BRC, κ.λπ.) τα οποία έχουν και αυτά στοιχεία ολοκληρωμένης διαχείρισης, αλλά είναι περισσότερο κανόνες παραγωγής που υποχρεούται να ακολουθήσει μία αγροτική εκμετάλλευση, εφόσον επιθυμεί να διαθέσει τα προϊόντα της σε συγκεκριμένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Το AGRO 2.1 & 2.2, είναι ένα σύγχρονο σύστημα παραγωγής και διοίκησης μιας γεωργικής εκμετάλλευσης, το οποίο στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες:
1. παράγουμε σύμφωνα με τις απαιτήσεις και τις αρχές της ολοκληρωμένης διαχείρισης, δηλαδή καλλιεργούμε με σεβασμό στο περιβάλλον και σύμφωνα με τις αρχές της αειφόρου γεωργίας
2. η διοίκηση της γεωργικής εκμετάλλευσης γίνεται σύμφωνα με τις αρχές της ολικής ποιότητας, δηλαδή με σεβασμό στον καταναλωτή σχετικά με την ποιότητα και την ασφάλεια των παραγόμενων προϊόντων
Πώς μπορεί να ενταχθεί κάποιος στην ολοκληρωμένη διαχείριση
Η ένταξη μεμονωμένων παραγωγών στο σύστημα, εκτός από τις περιπτώσεις που υπάρχει μία αρκετά μεγάλη εκμετάλλευση, δεν συμφέρει για λόγους κόστους και διαχείρισης. Το Agro είναι καλύτερα εφαρμόσιμο σε συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών, κ.λπ.
Τα βήματα για την ένταξη είναι:
1. Πρέπει να υπάρχει ένας επιβλέπων σύμβουλος γεωπόνος, ο οποίος θα εγκαθιδρύσει το σύστημα και θα συντάξει τα 12 καλλιεργητικά σχέδια που απαιτούνται
2. Να υπάρξει φροντίδα για εκπαίδευση των παραγωγών
3. Εφαρμογή των σχεδίων από τους παραγωγούς και αυτό να αποδεικνύεται από τις καταγραφές που υποχρεωτικά τηρούνται
4. Εσωτερικός έλεγχος και μετρήσεις από τον γεωπόνο σύμβουλο. Εφόσον αποδεικνύεται από τις καταγραφές και τα αρχεία, ότι οι παραγωγοί ακολουθούν το πρότυπο -για τουλάχιστον τρεις μήνες- γίνεται η αίτηση για πιστοποίηση σε διαπιστευμένο ιδιωτικό φορέα ή στο Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π.
5. Στο τέλος της καλλιεργητικής περιόδου και εφόσον από τους ελέγχους δεν έχουν προκύψει προβλήματα, η ομάδα παραγωγών παίρνει την πιστοποίηση και μπορεί να χρησιμοποιήσει το σήμα AGRO του Agrocert.
Προϊόντα που είναι πιστοποιημένα σήμερα με το AGRO 2.1 & 2.2 είναι ροδάκινα, νεκταρίνια, μήλα, κεράσια, ακτινίδια, δαμάσκηνα, σταφύλια, κηπευτικά, σπαράγγια, βαμβάκι, σιτηρά, όσπρια, ελιές, επιτραπέζιες και ελαιοποιήσιμες, κ.λπ.
Πώς μπορεί ο καταναλωτής να αναγνωρίσει ότι ένα προϊόν είναι πιστοποιημένο σύμφωνα με το AGRO 2.1 & 2.2
Τα προϊόντα εφόσον είναι συσκευασμένα, μπορούν να φέρουν το σήμα του Agrocert, ότι έχουν δηλαδή παραχθεί σύμφωνα με το συγκεκριμένο πρότυπο, έτσι είναι αναγνωρίσιμα από τον καταναλωτή. Στις περιπτώσεις που διατίθενται σε τελάρα, υπάρχει και εκεί η δυνατότητα να φέρουν την ίδια επισήμανση.
Τα Agro δεν πιστοποιούν προϊόν, όπως συμβαίνει στην βιολογική γεωργία, αλλά σύστημα παραγωγής, ότι δηλαδή τα προϊόντα έχουν παραχθεί ακολουθώντας συγκεκριμένες προδιαγραφές.
Να σημειώσουμε ότι αναλύσεις υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων στα παραγόμενα προϊόντα γίνονται από τις ίδιες τις ομάδες των παραγωγών και είναι στοιχείο του εσωτερικού ελέγχου που πρέπει να εφαρμόζουν. Επίσης και ο Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π., μέσα στο πλαίσιο της επίβλεψης του όλου συστήματος, εφόσον υπάρχουν στοιχεία ή ενδείξεις, μπορεί να κάνει αναλύσεις.
Τα οφέλη του συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης
Το σύστημα ολοκληρωμένης διαχείρισης δεν εφαρμόζεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Θέλει οργάνωση, εκπαίδευση και τεχνογνωσία. Ο τρόπος εφαρμογής του προσαρμόζεται στην καλλιέργεια, την περιοχή και στις συνθήκες που επικρατούν σε κάθε περιοχή (εχθροί, ασθένειες, άρδευση κ.ά.).
Στα οφέλη της ολοκληρωμένης διαχείρισης και της πιστοποίησης, περιλαμβάνονται τα παρακάτω:
• εξασφαλίζει στον παραγωγό τον πλήρη έλεγχο των καλλιεργειών του και όλων των φάσεων παραγωγής
• εξασφαλίζει την παραγωγή υψηλής ποιότητας γεωργικών προϊόντων και έτσι το παραγόμενο προϊόν: -γίνεται επώνυμο ,-αποκτά ταυτότητα , διαφοροποιείται από τα υπόλοιπα μη-πιστοποιημένα προϊόντα της συμβατικής γεωργίας, αποκτά προστιθέμενη αξία, γίνεται ανταγωνιστικό, αυξάνει το «κύρος» της συγκεκριμένης εκμετάλλευσης καθώς και του παραγωγού, αυξάνει την εμπιστοσύνη του καταναλωτή, επιτυγχάνεται η συμμόρφωση με τις νομικές απαιτήσεις και τους κανόνες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, εξασφαλίζει την προστασία του περιβάλλοντος (αφού γίνεται συνετή και όχι άσκοπη χρήση φυτοφαρμάκων), προστατεύει την υγεία του παραγωγού και αυτών που απασχολούνται στις εκμεταλλεύσεις του
• εξασφαλίζει την προστασία του καταναλωτή μιας και τα παραγόμενα προϊόντα είναι ασφαλή για την υγεία τους
Το οικονομικό όφελος για τον παραγωγό (άμεσο ή έμμεσο) είναι σημαντικό και προέρχεται:
• από την μείωση του κόστους λόγω μείωσης των αναγκών των εισροών (νερό, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά προϊόντα)
• από την αύξηση της παραγωγής
• από την επίτευξη υψηλότερης ζήτησης και καλύτερων τιμών πώλησης του προϊόντος, λόγω της βελτιωμένης ποιότητάς του
• από την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας του παραγωγού και της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων
• από την άμεση συμμετοχή στις παρεχόμενες ενισχύσεις (π.χ. ποιοτικό παρακράτημα)
Να σημειώσουμε τέλος ότι ήδη οι αγορές νωπών προϊόντων της Ευρώπης και οι μεγάλες αλυσίδες των super markets θέτουν ως απαίτηση το προϊόν που προμηθεύονται να είναι επίσημα πιστοποιημένο ως προϊόν ολοκληρωμένης διαχείρισης.
Ο χρυσός κανόνας του συστήματος ολοκληρωμένης διαχείρισης
• Σχεδιάζουμε τι θα κάνουμε
• Κάνουμε ό,τι σχεδιάζουμε
• Καταγράφουμε ό,τι κάνουμε
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
