Μουσειο Ελληνικης Παραδοσιακης Μουσικης, Μουσικων Οργανων, Ερευνας και Τεκμηριωσης «Θυραθεν»

Μόλις 15 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο της Κρήτης στο ιστορικό χωριό Κρουσώνα βρίσκεται το Μουσείο Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής, Μουσικών Οργάνων, Έρευνας και Τεκμηρίωσης με το χαρακτηριστικό όνομα «Θύραθεν».

Το «Θύραθεν», το οποίο πήρε το όνομά του από την θύραθεν παιδεία, την κλασική δηλαδή παιδεία, μετράει μόλις λίγους μήνες ζωής και αποτελεί το όνειρο ζωής της οικογένειας Πιτσικάκη, που έλαβε σάρκα και οστά, μετά από πολυετή προσπάθεια με τη συνδρομή της ΑΚΟΜΜ Ψηλορείτη.

Σε ένα ανακαινισμένο παραδοσιακό κρητικό σπίτι, στο σημείο όπου, όπως αναφέρεται στην ταυτότητα του Μουσείου, «οι ήχοι της φύσης γονιμοποιούν τα παραδοσιακά όργανα και γεννούν αενάως αξεπέραστες μελωδίες, επιφυλάσσεται στον επισκέπτη ένα ταξίδι στη γοητεία της μουσικής». Παραδοσιακά μουσικά όργανα από όλη την ελληνική επικράτεια, συμπεριλαμβανομένης και της Θράκης, βρίσκονται στις βιτρίνες του Μουσείου ταξινομημένες σύμφωνα με το σύστημα E VON HORUBASTEL – S. SAHS με κριτήριο τους παραγόμενους ήχους από τις αντίστοιχες παλμικές κινήσεις των υλικών σε αερόφωνα , χορδόφωνα, μεμβρανόφωνα και ιδιόφωνα.

Εύα Κουτσογιαννάκη – Πιτσικάκη «Δεν έχουμε να προωθήσουμε τίποτα άλλο πέραν του πολιτισμού μας»

Με αφορμή την πρώτη του εκδήλωση η οποία πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης, με τίτλο «Ήρθε ήρθε χελιδόνα» η μαέστρος της οικογένειας Πιτσικάκη κ. Εύα Κουτσογιαννάκη – Πιτσικάκη μίλησε στο «Ράδιο Παρατηρητής 94FM» για το περιεχόμενο του μουσείου, την απόφασή τους να επενδύσουν στην Ελλάδα της κρίσης στον πολιτισμό αλλά και τη συμβολή της μουσικής και των τεχνών στην ανύψωση του πνεύματος και της ψυχής των ανθρώπων.

«Πρέπει πλέον να καταλάβουμε ότι το επιχειρείν του τόπου μας στηρίζεται στον πολιτισμό»

Όπως τόνισε η ίδια θεωρεί το «Θύραθεν» λιγότερο ως επιχείρηση και περισσότερο ως ένα φορέα προσφοράς πολιτισμού. Άλλωστε όπως υπογράμμισε «το επιχειρείν του τόπου μας στηρίζεται στον πολιτισμό πια και πρέπει να το καταλάβουμε όλοι αυτό». Περιγράφοντας το Μουσείο έκανε λόγο για έναν χώρο, πρόσφατα ανακαινισμένο μέσω ενός προγράμματος του ΑΚΟΜΜ Ψηλορείτη, το οποίο πραγματοποιώντας ένα «όνειρο ζωής» η οικογένεια Πιτσικάκη αποφάσισε να το διαμορφώσει σε Μουσείο Παραδοσιακών Οργάνων. Μουσικά παραδοσιακά όργανα όχι μόνο από την περιοχή της Κρήτης αλλά και απ’ όλη την Ελλάδα. Παραδείγματος χάρη όπως επισήμανε η κ. Πιτσικάκη, στο «Θύραθεν» φιλοξενούνται και παραδοσιακά όργανα της Θράκης, όπως γκάϊντες, καβάλι, νταούλια και κρουστά.

«Στόχος του «Θύραθεν» να εξακτινώσει την παράδοση του τόπου και της Ελλάδας στην Ευρώπη και στους επισκέπτες που ευελπιστούμε να έχουμε»

Στόχος του Μουσείου είναι η ανάδειξή του σε κοιτίδα πολιτισμού, μέσω ποικίλων εκδηλώσεων και δράσεων με κεντρικό άξονα την παραδοσιακή μουσική, αλλά και η γνωριμία της τοπικής κοινωνίας με την ελληνική παραδοσιακή μουσική στο σύνολό της και η εξοικείωσή της με τα παραδοσιακά μουσικά όργανα της Κρήτης αρχικά και κατόπιν και των γειτονικών χωρών. Όπως υπογράμμισε η κ. Πιτσικάκη, «ευελπιστούμε ο χώρος μας να αποτελέσει έναν φορέα που να εξακτινώσει την παράδοση του τόπου και γενικά της Ελλάδας στην Ευρώπη και γενικά στους επισκέπτες, που ευελπιστούμε να έχουμε στον χώρο μας».

Υλοποιώντας το δεύτερο μέρος του τίτλου του, το «Θύραθεν» επιδιώκει τη συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς φορείς της περιοχής για τη διεξαγωγή εκπαιδευτικών επισκέψεων σχολείων οι οποίες θα συνοδεύονται από ποικίλες δράσεις, όπως μουσικοκινητικά παιχνίδια, ξενάγηση, προβολές.

«Αν θέλουμε να ξεφύγουμε από τη σημερινή κατάσταση, πρέπει να δώσουμε βάση στον πολιτισμό»

Ερωτηθείσα σχετικά με τη χρονική στιγμή που επέλεξαν να δημιουργήσουν το «Θύραθεν» αλλά και τις δυσκολίες που ενδεχομένως αντιμετώπισαν στο στήσιμό του η κ. Πιτσικάκη υπογράμμισε πως «σίγουρα αποτελεί ένα ρίσκο, ωστόσο πιστεύουμε πως, ως λαός, θα πρέπει να δώσουμε βάση και βαρύτητα στον πολιτισμό, αν θέλουμε η χώρα μας να ξεφύγει από αυτή τη κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε σήμερα. Δεν έχουμε άλλωστε και κάτι άλλο, να προωθήσουμε. Έχουμε τόσες βαθιές ρίζες, τόσα πράγματα να δείξουμε σε ό,τι αφορά το θέμα του πολιτισμού μας, που αν αυτά τα διαχειριστούμε σωστά θεωρώ ότι θα μας βγάλουν από την κρίση. Πέραν αυτού πιστεύουμε επίσης και ζούμε με την παραδοχή ότι η μουσική και γενικά οποιαδήποτε μορφή τέχνης δίνει ανάσα, δίνει ζωή και την αίσθηση ότι υπάρχει μέλλον και προοπτική».

Ήρθε ήρθε χελιδόνα..

Το «Θύραθεν» άνοιξε τις πόρτες του για πρώτη φορά καλωσορίζοντας μαζί με τους πρώτους επισκέπτες του και την άνοιξη. Συγκεκριμένα, όπως επεσήμανε η κ. Πιτσικάκη, η πρώτη εκδήλωση που έλαβε χώρα την Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου, ήταν αφιερωμένη στο έθιμο των παραδοσιακών καλάντων της Χελιδόνας, για το καλωσόρισμα της άνοιξης, ένα έθιμο που όπως τόνισε έχει ξεχαστεί στην Κρήτη.

Στην εκδήλωση αυτή ο δημοσιογράφος Ν. Ψυλάκης μίλησε για τα έθιμα του Μάρτη, η χορωδία «ΑΝΑΠΝΟΗ» τραγούδησε, ενώ το χορευτικό τμήμα του Πολιτιστικού Συλλόγου Κρουσώνα, ανέλαβε το χορευτικό κομμάτι.
Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν ο Σεβασμιότατο Μητροπολίτης Ειρηναίος, ο Περιφερειάρχης Γιάννης Δεικτάκης, ο δήμαρχος Μαλεβιζίου κ. Κώστας Μαμουλάκης, ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου κ. Κώστας Τσαγκαράκης, ο πρόεδρος ΔΟΠΑΜ κ. Γιώργος Αεράκης, ο αντιδήμαρχος Κρουσώνα κ. Γιάννης Μακριδάκης, ο αντιδήμαρχος Τυλίσου κ. Θανάσης Κύρκος, ο πρόεδρος τοπικής κοινότητας κ. Αστρινός Τζωράκης, η αντιπρόεδρος της ΔΟΚΑΠΑΜ κ. Μαρία Αντωνογιαννάκη, ο πρώην δήμαρχος κ. Γιάννης Δρακουλάκης, ο πρώην αντιπεριφερειάρχης κ. Ηρακλής Πυργιαννάκης, ο πρώην αντιδήμαρχος Ηρακλείου κ. Μιχάλης Περισυνάκης, ο καθηγητής πανεπιστημίου κ. Γεώργιος Νικολακάκης και η καθηγήτρια ΤΕΙ κ. Μαρία Ψυλλάκη.

Το δεύτερο σκέλος της εκδήλωσης θα πραγματοποιηθεί σήμερα, με τα παιδιά των δημοτικών σχολείων του Κρουσώνα, να επισκέπτονται το Μουσείο, όπου υπό την καθοδήγηση της κ. Πιτσικάκη θα κατασκευάσουν χελιδόνες, θα μάθουν τα κάλαντα και έπειτα θα ξεχυθούν στους δρόμους του χωριού για να τα τραγουδήσουν, όπως άλλωστε ορίζει και το έθιμο. 

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.