Χαληλ Μουσταφα, Αχμετ Βεισελ, μελη «Βαλκανατολια» «Ο Βαλκανατολιος ουσιαστικα ειναι μια ιδεα…»

Με όχημα τη μουσική, «τη μοναδική γλώσσα που δεν χρειάζεται να μάθεις», και την εξωτερίκευση του ρυθμού. Με προορισμό τον άνθρωπο, με πίστη σ’ αυτόν και τη μοναδικότητα των βιωμάτων και των συναισθημάτων του. Μουσικοί και πολίτες με θέση και άποψη επί των διαφόρων ερωτημάτων, καλλιτεχνικών και μη, που θέτει η ζωή. Θέση και άποψη, λογικά εκπορευόμενη και εκφρασμένη, προϊόν μιας ποιότητας ανθρώπων που όλο και περισσότερο εκλείπει στη σημερινή κοινωνία, αντικαθιστάμενη από ανθρώπους φοβικούς, έρμαια της έλλειψης παιδείας, εμπιστοσύνης στον εαυτό και στον συνάνθρωπό τους και με τη ματιά τους στραμμένη μόνο πάνω τους και ποτέ προς τους διπλανούς. Με κριτήριο τις πράξεις και όχι τις «ταμπέλες» του καθενός, Χαλήλ και Βεϊσέλ δύο υπέροχοι «Βαλκανατόλιοι», μιας ιδέας που τα τελευταία χρόνια έφεραν στο φως για εμάς τους πολίτες της Θράκης, και όχι μόνο, και την οποία υποστηρίζουν καθημερινά. Βεϊσέλ και Χαλήλ, που σήμερα το βράδυ στον χώρο της Πολιτιστική Κίνησης, παρέα με φίλους και συντρόφους «Βαλκανατολίτες» υπόσχονται να μας προκαλέσουν πλειάδα συναισθημάτων με την μουσική τους…

Χαλήλ και Βεϊσέλ, εφ’όλης της ύλης στη συνέχεια, παρέα με τον Παναγιώτη και τον Θάνο σε μια κουβέντα από το στούντιο του Ράδιο Παρατηρητής στο πλαίσιο της εκπομπής «Επί Πτυχίω»… Καλή σας ανάγνωση!

ΠτΘ: Βεϊσέλ, Χαλήλ καλησπέρα και καλωσήρθατε στο στούντιο του Παρατηρητή. Επιστροφή στα πάτρια εδάφη μετά τις εμφανίσεις στην Αθήνα…
Χ.Μ.: Ναι, όπως και πέρσι αυτή την περίοδο, ήμασταν για τέσσερις μέρες στην Αθήνα στο “Half note”, γνωστό χώρο για αυτούς που ασχολούνται με την καλή μουσική και ιδίως με την τζαζ. Εμείς βέβαια ήμασταν παρένθεση και πέρσι και φέτος σε αυτό το πλαίσιο. Αν και ο χώρος εκεί σε εμπνέει και γενικότερα αλλάζει και ο ήχος μας κάθε φορά που πάμε. Για παράδειγμα πέρσι είχαμε πιο ηλεκτρονικό ήχο, λόγω του ότι ο Μεχμέτ ο βιολιστής μας, για κάποιο λόγο, δεν ήταν μαζί μας και αντικαταστάθηκε από τον φίλο Καρυπίδη, βιολιστή από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος έχει έναν πιο ηλεκτρονικό ήχο, επομένως κι όλα τα κομμάτια βγήκαν πιο ηλεκτρονικά, ενώ φέτος ο Μάριος Βλάχος, ο οποίος ήταν και πέρσι μαζί μας, αλλά φέτος για πρώτη φορά με ηλεκτρική κιθάρα, μας ενέπνευσε έναν πιο ροκ ήχο.

ΠτΘ: Και μετά την Αθήνα επιστρέφετε στην Πολιτιστική Κίνηση Κομοτηνής για να παίξετε αυτή την Παρασκευή…
Χ.Μ.: Ναι, στις 9:30 το βράδυ. Στη συνέχεια, στις 29 Μαρτίου, θα παίξουμε στην Αθήνα στον Ιανό, ενώ ενδιάμεσα υπάρχει το ενδεχόμενο να είμαστε στη Θεσσαλονίκη.

ΠτΘ: Ποιοι θα παίξετε;
Α.Β.: Η σύνθεση που θα έχουμε αυτή τη φορά δεν θα είναι η ίδια με αυτή της Αθήνας γιατί εκεί μας συνόδευε και ο Δημήτρης Μπρέντας στα πνευστά, ο οποίος είναι μέλος των Χαϊνιδων. Θα είναι ο Χαλήλ Μουσταφά, στο σάζι, στο ούτι και στη φωνή, ο Μεχμέτ Μουσταφά, δεν είναι αδέρφια αλλά καλοί φίλοι, θα είναι στο βιολί, εγώ ο Βεϊσέλ Αχμέτ, στα κρουστά, ο Ισμαήλ Αχμέτ, να σημειώσω και πάλι ότι δεν είμαστε αδέλφια, στα κρουστά και στη φωνή, ο Μάριος Βλάχος, στην κιθάρα, και ο Βαγγέλης Κοντόπουλος, που εδώ και δύο χρόνια περίπου μας συνοδεύει στις εμφανίσεις μας στο μπάσο.

ΠτΘ: Τα δύο τελευταία θα είναι ηλεκτρικά ή ακουστικά για να μπαίνουμε λίγο στο κλίμα;
Χ.Μ.: Αυτό συζητούσαμε πριν λίγο με τον Βεϊσέλ. Ο Βαγγέλης Κοντόπουλος είναι, για όσους δεν το ξέρουν, από τους καλύτερους μπασίστες της Ελλάδας, αλλά και κοντραμπασίστες, και όχι μόνο θα έλεγα. Παίζει και ηλεκτρονικό μπάσο και αυτό συζητούσαμε με τον Βεϊσέλ τι να αποφασίσουμε για το χώρο της Πολιτιστικής Κίνησης να παίξει ο Βαγγέλης. Δεν έχουμε καταλήξει ακόμα, πάντως είναι από τους καλύτερους και είναι τιμή για εμάς και είμαστε τυχεροί που κάποια στιγμή οι δρόμοι μας έσμιξαν. Δεν γνωρίζαμε ότι ο Βαγγέλης μένει τόσο κοντά μας μέχρι που μας έστειλε ένα πρωινό μήνυμα μέσω facebook στο οποίο έλεγε «Γειά σου Χαλήλ». Ψάχνοντας να δω ποιος είναι προβληματίστηκα και του είπα ότι αν και κοντά δεν συναντηθήκαμε και από τότε ξεκίνησε μια συνεργασία. Θα παίξουμε και τραγούδια του Βαγγέλη Κοντόπουλου, από ένα cd που έχει βγάλει το «Όλα είναι αλλού».

«O ήχος μας παραπέμπει στον Ελλαδίτικο και στον ήχο της Ανατολίας»

ΠτΘ: Επειδή ο σταθμός μας έχει κι ένα μεγάλο φοιτητικό κοινό που μπορεί να μη σας γνωρίζει όπως εμείς θα ήθελα να ξεκινήσουμε από το πώς ονομαστήκατε «Balkanatolia». Γιατί δεν αναφέρεται τόσο πολύ στο είδος της μουσικής, το πρώτο που θα σκεφτεί κάποιος ακούγοντας το όνομα είναι Μπρέγκοβιτς και πνευστά, που παίζετε, αλλά σε μία ιδέα.
Χ.Μ.: Ακριβώς αυτό. Ο Βαλκανατόλιος ουσιαστικά είναι μια ιδέα… Το όνομα το βρήκε ο Μεχμέτ. Παρενθετικά να πω ότι είχε κυκλοφορήσει μια γνωστή τραγουδίστρια, Βουλγάρα, έναν δίσκο με αυτό τον τίτλο και είπαμε να το χρησιμοποιήσουμε. Αυτή είχε την ατυχία να μη το χρησιμοποιήσει στο σχήμα της τότε. Ο τίτλος ήδη υπήρχε βέβαια, αλλά εμείς το αντιληφθήκαμε με τον τρόπο που το είπε ο Θάνος. Ναι μεν παίζουμε τραγούδια από την Αλβανία, τώρα τελευταία πολύ από την Σερβία, κάποια τσιγγάνικα κομμάτια που παραπέμπουν στον Βαλκανικό ήχο, το σίγουρο όμως είναι ότι δεν χρησιμοποιούμε τα χάλκινα με τον τρόπο που αναφέρθηκε. Τώρα πιο πολύ ο ήχος μας παραπέμπει στον Ελλαδίτικο και στον ήχο της Ανατολίας και οι εκτελέσεις φέρνουν σε αυτό τον ήχο, ακόμη και αν είναι τραγούδι σέρβικο για παράδειγμα.
Α.Β.: Για να πούμε ιστορικά πώς ξεκινήσαμε είχαμε μια καλή συνεργασία, μακρόχρονη, με το Θανάση Γκαϊφύλλια, η οποία όταν έκλεισε τον κύκλο της νιώσαμε ότι έπρεπε να συνεχίσουμε.

«Ελπίζουμε να βγάλουμε  φέτος το CD»

ΠτΘ: Μια συνεργασία με πολύ ωραία τραγούδια η οποία τελείωσε το 2001…
Α.Β.: Εκεί περίπου. Κατ’ αρχήν όλοι ήμασταν Κομοτηναίοι τότε. Μαζί μας ήταν και η Στέλλα Γκόνη παίζοντας φλάουτο, ο Νίκος Βερβερίδης στο μπουζούκι, ο οποίος συνεχίζει να είναι μαζί μας σε κάποιες συναυλίες, ο Οζκάν Ρουσέν που έπαιζε μπάσο. Αρχικά συνοδεύαμε τον Θανάση Γκαϊφύλλια και στη συνέχεια αποφασίσαμε να το συνεχίσουμε ως συγκρότημα. Έτσι ξεκίνησε η ιστορία μας και συνεχίζεται εδώ και δώδεκα χρόνια.
Χ.Μ.: Και αυτό που μας είπαν χαριτολογώντας στο “Half Note” όταν τελείωσαν οι εμφανίσεις ήταν ότι αν του χρόνου δεν έχουμε βγάλει δίσκο δεν θα παίξουμε, γιατί πάντα μετά τις συναυλίες ζητάνε το cd μας, και λέγαμε ότι είμαστε το μοναδικό σχήμα που υπάρχει περίπου εδώ και δώδεκα χρόνια και δεν έχει βγάλει cd. Ελπίζουμε ότι μέχρι να καταργηθούν τα cd να το έχουμε βγάλει και ελπίζουμε να το βγάλουμε φέτος.

«Δεν αποσκοπούμε σε κάποιο όφελος από την μουσική»

ΠτΘ: Εξ όσων φαίνεται οδηγούμαστε στην κατάργηση…
Α.Β.: Προχθές μου έλεγε μια ιστορία ο Χαλήλ. Μιλούσε με μια πιτσιρίκα, κόρη ενός φίλου, και του είπε ότι αυτά είναι πολύ παλιά τραγούδια τα έχω σε κασέτα και αναρωτήθηκε τι είναι αυτό. Φανταστείτε οι νέοι δεν γνωρίζουν τι είναι κασέτα!

ΠτΘ: Ήδη είμαστε στη φάση που καταργούνται τα cd. Είδα ένα ηλεκτρονικό δίσκο στο διαδίκτυο και μου άρεσε πολύ το στήσιμο. Έμπαινες στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα άκουγες τα τραγούδια, τα είχες σε ηλεκτρονική μορφή, με συγκεκριμένες παραπομπές. Οπότε γιατί να μην είστε πρωτοπόροι;
Χ.Μ.: Ούτως ή άλλως αυτή τη σκέψη την έχουμε. Πιθανότατα μπορεί να κυκλοφορήσει το cd κυρίως για λόγους συναισθηματικούς, γιατί ακριβώς όπως κάποιοι άνθρωποι κυκλοφορούσαν κάποια στιγμή LP για λόγους συναισθηματικούς και μόνο και όχι γιατί θα πουλούσαν πιθανότατα να κυκλοφορήσουμε και εμείς έτσι το cd. Σίγουρα όμως έτσι όπως το βλέπω θα κυκλοφορεί μέσω του site στο ίντερνετ, μπορεί και ελεύθερα, δεν ξέρουμε γιατί ο σκοπός πλέον στη μουσική δεν είναι, ιδιαίτερα ο δικός μας, να αποκομίσουμε κάποιο όφελος από αυτό, γιατί απλούστατα εμείς δεν ζούμε από αυτό το πράγμα. Δεν αποσκοπούμε σε κάποιο όφελος και μπορεί να κυκλοφορήσει και εντελώς ελεύθερα από το διαδίκτυο με την λογική που προανέφερες. Γνωρίσαμε και έναν άλλο καλλιτέχνη ο οποίος λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο έχει βάλει όλο το booklet και λέει ότι όποιος θέλει το κατεβάζει.

«Δεν έχει σημασία στη μουσική ο στίχος αλλά τα συναισθήματα»

ΠτΘ: Μπήκα στο site σας “balkanatolia.gr” και παρατήρησα ότι το είχατε στα ελληνικά, στα τουρκικά και στα αγγλικά και είχα ένα δίσκο των «Χαϊνιδων», που έβγαλαν το 1997, το «Μεγάλο ταξίδι», όπου πέρα από τα ελληνικά έδιναν και στα αγγλικά το όνομα του δίσκου. Εσείς πώς το φαντάζεστε άμα βγει;
Α.Β.: Είναι δύσκολη ερώτηση. Δεν το έχουμε σκεφθεί ακόμη όταν θα τον κάνουμε θα σε πάρουμε να μας πεις το όνομα!
Χ.Μ.: Το σίγουρο είναι ότι όπως η τεχνολογία έχει κάνει πολλά κακά στη ζωή μας, έχει κάνει και πολλά καλά. Όταν ένα τραγούδι βγαίνει στο διαδίκτυο δεν υπάρχουν σύνορα. Επομένως, σίγουρα το αγγλικό στοιχείο των κομματιών και των στίχων θα υπάρχει. Εννοείται πως θα υπάρχει και στα ελληνικά, ενώ δεν ξέρω αν θα βάλλουμε και άλλη γλώσσα. Περνώντας τα χρόνια και παίζοντας και επειδή οι άνθρωποι ωριμάζουν, ωριμάζει η σκέψη τους, η αντίληψή τους για τη μουσική και για τα κοινωνικά γεγονότα, για τον χώρο, για την περιοχή που ζουν και όλα αυτά, σίγουρα και καλώς η πορεία της μουσικής, γενικότερα, ακολουθεί την πορεία των “Balkanatolia”. Οι “Balkanatolia” είναι ένα σχήμα στο οποίο οι γλώσσες δεν παίζουν και ιδιαίτερο ρόλο. Iδιαίτερο ρόλο παίζει η ψυχή. Άρα και οι άνθρωποι που τους ακούν. Φανταστείτε ότι είχα πρόταση από τη Γερμανία από ένα άσχετο Φεστιβάλ, το οποίο δεν το ξέρω και μας ρωτούσαν πώς μπορούμε να πάμε του χρόνου στη Γερμανία για να παίξουμε. Επομένως, η κοινωνική, αλλά και καλλιτεχνική, στάση και θέση μας είναι ότι για εμάς δεν έχουν τόσο μεγάλη σημασία οι στίχοι αλλά η μουσική. Έτσι όπως εγώ ακούω στο σπίτι μου ένα αφρικάνικο κομμάτι και με συνεπαίρνει η μουσική, όπως η μουσική συνεπαίρνει την μικρή κορούλα μου που ουσιαστικά δεν καταλαβαίνει, δεν μιλά, αλλά κουνιέται ακούγοντας μουσική σε οποιαδήποτε γλώσσα κι αν είναι, αυτό ακριβώς συμβαίνει και με τους “Balkanatolia”. Αυτό προσπαθούμε να περάσουμε βασικά και στον κόσμο. Η μουσική δεν έχει σύνορα, δεν έχει σημασία στη μουσική ο στίχος, παρά μόνο τα συναισθήματα που δημιουργεί στον άνθρωπο. Είναι η μοναδική γλώσσα που δεν χρειάζεται να την μάθεις.
Α.Β.: Είναι έμφυτο από την ημέρα που γεννήθηκες.

«Μόνο και μόνο η ύπαρξή μας είναι ένα μήνυμα προς τους ανθρώπους»

ΠτΘ: Σε μια πρόσφατη συνέντευξή σας (σ.σ. στον Μπάμπη Καλπάνη για το blog “Kulturosupa”) αναφέρεστε στην συνεργασία σας με τον Θανάση Γκαϊφύλλια και σημειώνετε «αυτό που κρατάμε και μας έμαθε η συνεργασία με το Θανάση Γκαϊφύλλια είναι ότι οι άνθρωποι για να εκφράσουν τις θέσεις και τις απόψεις τους, οι άνθρωποι που πιστεύουν στη συνύπαρξη, τη φιλία και την κοινή δημιουργία συναισθημάτων και πολιτισμού πρέπει να μην είναι αμέτοχοι, αλλά να συμμετέχουν και να κάνουν τις προτάσεις τους» Με αφορμή αυτό είστε ικανοποιημένοι από τη συμμετοχή των Θρακιωτών καλλιτεχνών και όχι μόνον, Χριστιανών και Μουσουλμάνων, στη συνδιαμόρφωση αυτής της κοινής κουλτούρας;
Χ.Μ.: Δυστυχώς η γνώμη μου είναι όχι, διότι όπως είχα πει και σε αυτή τη συνέντευξή μου, ένα από τα σημαντικά που άφησε ο Θανάσης σε εμάς είναι ότι μας βοήθησε να διευρύνουμε τον ορίζοντά μας. Να ξεκινάμε πάντα με αφετηρία τον τόπο μας, διότι κατ’ αρχήν ο καθένας πρέπει να συγυρίζει και να προστατεύει και να καλλωπίζει το σπίτι του για να ασχοληθεί στη συνέχεια με το σπίτι του γείτονά του, κάπως έτσι το αντιλαμβάνομαι. Παρ’ όλα αυτά η ματιά του θα πρέπει να είναι στραμμένη προς όλους τους ανθρώπους. Επομένως, αυτό που μας άφησε ο Θανάσης είναι ότι δεν σταθήκαμε έχοντας το βλέμμα μας μόνο στη Θράκη. Αλλά παίρνοντας μηνύματα και αφουγκραζόμενοι την περιοχή μας και όλα αυτά που ζούμε εδώ και χρόνια στον τόπο μας, να κάνουμε μια πρόταση που θα απευθύνεται σε μεγαλύτερο πληθυσμό. Βέβαια αυτό γίνεται όχι με ένα τόσο επαγγελματικό τρόπο.
Α.Β.: Γίνεται περισσότερο με ένα συναισθηματικό τρόπο και με αγάπη για τη μουσική και για τον τόπο μας.
Χ.Μ.: Πάντα όταν μιλώ για αυτά τα ζητήματα θυμάμαι το Θανάση που έλεγε για το τότε εγχείρημα «εμείς με αυτό που κάνουμε δεν θα αλλάξουμε τον κόσμο, ξέρουμε ότι δεν αλλάζει αυτό, απλά δεν θέλουμε να είμαστε αμέτοχοι». Και εμείς ως “Balkanatolia”, ουσιαστικά δεν εκφράζουμε πολιτικές θέσεις ως σχήμα, αλλά έτσι όπως αντιλαμβάνονται και οι άνθρωποι, μόνο και μόνο η ύπαρξή μας είναι ένα μήνυμα προς τους ανθρώπους. Βέβαια αυτό το μήνυμα δεν προσπαθούμε να το περάσουμε με πύρινη και σκληρή γλώσσα και με πολιτικές τοποθετήσεις. Kάτι που δεν μας αφορά ειλικρινά, ούτως ή άλλως όλοι αυτοί που συμμετέχουν στους “Balkanatolia” έχουν διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις και ιδέες, δεν είμαστε ένα ομοιογενές από πολιτικές απόψεις σχήμα, αλλά παρόλα αυτά υπάρχουν κοινά σημεία συνάντησης και την πρόταση που καταθέτουμε στους ανθρώπους προσπαθούμε να την περάσουμε με ένα τρόπο με τον οποίο θα διασκεδάσουν, δηλαδή θα την αγκαλιάσουν κατ’ αρχήν συναισθηματικά και όταν επιστρέψουν στα σπίτια τους να πουν ότι πέρασαν ωραία, με τραγούδια ουσιαστικά που δεν γνώριζαν, αλλά παρόλα αυτά κινήθηκαν, χόρεψαν, ευχαριστήθηκαν και αυτό έχει σημασία για εμάς.
Α.Β.: Θα προσθέσω κάτι. Το τελευταίο βράδυ που παίξαμε στην Αθήνα σηκώθηκε μια κυρία και ζήτησε ένα τραγούδι και στη συνέχεια σηκώθηκε ένας άλλος κύριος και είπε ότι αυτά τα τραγούδια παίζονται καθημερινά στα μπαράκια και στις σκηνές της Αθήνας, ζητώντας να ακούσει κάτι διαφορετικό, κάτι που δεν το έχουν ακούσει. Αυτό προσπαθούμε να δώσουμε, το κάτι διαφορετικό και κάτι που δεν έχει ακούσει ο κόσμος με τις διασκευές μας, με τις μουσικές τοποθετήσεις μας, γιατί ο καθένας έχει μια διαφορετική υποδομή από τον άλλον.

«Μας αρέσει να εξωτερικεύουμε το ρυθμό»

ΠτΘ: Συνήθως όταν τόσοι άνθρωποι συγκεντρώνονται να παίξουν μουσική, έχουν διαφορετικό υπόβαθρο, διαφορετικές μουσικές καταβολές και προτιμήσεις. Εσείς πόσες τέτοιες διαφορετικές μουσικές πρέπει να έχετε στο κεφάλι σας;
Α.Β.: Εγώ ως παιδί έπαιζα και συμμετείχα σε συγκροτήματα πανκ ροκ, αλλά και όταν ήμουν φοιτητής. Έχω υποδομές ροκ. Ο Βαγγέλης Κοντόπουλος έχει παίξει με όλα τα γνωστά ονόματα της Αθήνας από λαϊκά ρεμπέτικα μέχρι και ροκ έντεχνα.
Χ.Μ.: Φανταστείτε έχει τζαζ δίσκους και ο τελευταίος του δίσκος είναι εντελώς έντεχνος, όχι βέβαια ότι όλες οι άλλες μουσικές του είναι άτεχνες.
Α.Β.: Ο Μεχμέτ, ενώ παίζει κλασικό βιολί, παίζει ανατολίτικα παραδοσιακά τραγούδια. Δεν έχει δηλαδή εκείνο το ανατολίτικο βιολί που κάνει τον αμανέ, το ταξιμάκι που λέμε, είναι λίγο πιο ορχηστρικό και κλασικό.
Χ.Μ.: Για χρόνια ήμουν λάτρης της κλασικής ροκ μουσικής και κάποια στιγμή ανακάλυψα την παραδοσιακή μουσική. Αλλιώς βγαίνει ο ήχος μας και αυτό γίνεται με ένα πάντρεμα. Λέγαμε ότι αλλιώς βγαίνει ο ήχος μας όταν την ηλεκτρική κιθάρα παίζει ο Μάριος Βλάχος, που έχει πιο έντεχνη και ροκ υποδομή και αλλιώς όταν την ηλεκτρική κιθάρα παίζει ο Νίκος Σαρλάνης που έχει πιο φαν τζαζ επιρροές. Το σίγουρο όμως είναι ότι όλο αυτό μας αρέσει, δηλαδή είναι κάτι που μας εκπλήσσει και εμάς. Σίγουρα πάντως αυτό που μας χαρακτηρίζει είναι ότι τα τραγούδια μας, το πρόγραμμά μας αποτελείται γενικότερα από έντονα ρυθμικά κομμάτια. Μας αρέσει να εξωτερικεύουμε το ρυθμό, ίσως και είναι η ψυχική μας διάθεση προς τους ανθρώπους.

«Οι πράξεις μας δείχνουν τι είμαστε»

ΠτΘ: Αυτό που μου αρέσει σε εσάς είναι ότι θεωρείτε τη μουσική στην ολότητά της, δηλαδή πέρα από ταμπέλες και ταυτότητες που μπορεί να ορίσει κανείς. Και όσον αφορά το καλλιτεχνικό έργο, αλλά και γενικότερα, γιατί έχουμε μάθει να λειτουργούμε με ταμπέλες;
Χ.Μ.: Δυστυχώς, σε όλη τη ζωή μας, έχουμε μάθει να λειτουργούμε με ταμπέλες και αυτό δεν αφορά μόνο τη μουσική. Για κάποιο λόγο οι άνθρωποι προσπαθούν να εντάξουν τους ανθρώπους σε ένα όχλο, ή κάποιοι άνθρωποι κατ’ επιλογή τους εντάσσονται ή νιώθουν πιο προστατευμένοι όταν νιώθουν ότι ανήκουν σε ένα όχλο. Προσωπικά αισθανόμουν άσχημα, όταν ένιωθα ότι είμαι μέσα σε ένα όχλο. Αισθανόμουν καλύτερα όταν θεωρούσα τον εαυτό μου να απέχει από τον όχλο και να μην εντάσσεται σε συγκεκριμένες ιδέες. Λόγω και των τελευταίων συγκυριών βλέπω τους πολιτικούς στην τηλεόραση πολλές φορές ακόμη και τους απλούς ανθρώπους να λένε εσύ είσαι τάδε, δεν ξέρεις από αυτά. Εγώ πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν κάτι μοναδικό να πουν. Δεν αποκλείω τις πολιτικές θέσεις και ιδέες βέβαια, εννοείται ότι ο καθένας μας ψηφίζει ένα συγκεκριμένο κόμμα ή μπορεί να μην ψηφίζει καθόλου, και όχι μόνο σ’ αυτό το κομμάτι αλλά να λειτουργεί έτσι και στην προσωπική του ζωή. Ειλικρινά όμως με ενδιαφέρει περισσότερο ο άνθρωπος να συμπεριφέρεται έτσι όπως είναι, παρά να δείχνει κάτι άλλο, ενώ είναι κάτι άλλο. Πολλές φορές λέμε αυτός είναι συντηρητικός, ο συντηρητισμός υπάρχει παντού, δεν είναι ίδιον μόνο των δεξιών, εγώ έτσι το αντιλαμβάνομαι, ή των αριστερών. Μπορεί να πούμε για κάποιον ότι είναι συντηρητικός, αν όμως δούμε την καθημερινότητά του βλέπουμε ότι είναι πολύ ελεύθερος και δημοκρατικός άνθρωπος. Δηλαδή έχω δει ανθρώπους στη ζωή μου συντηρητικούς αριστερούς, φιλελεύθερους δεξιούς, αλλά και πολλούς συντηρητικούς δεξιούς και φιλελεύθερους αριστερούς. Δεν έχει δηλαδή σημασία τόσο τι λέμε ότι είμαστε, αλλά οι πράξεις μας δείχνουν τι είμαστε. Εγώ θεωρώ ότι έτσι πρέπει να αξιολογούμε τους ανθρώπους. Δυστυχώς όμως οι κοινωνίες έχουν μάθει να βάζουν ταμπέλες. Το ίδιο συμβαίνει και με τη μουσική και παλιότερα ήταν ένα θέμα στο οποίο και εμείς πέφταμε και κάναμε το λάθος. Παλιότερα δεν άκουγα τίποτα εκτός από ροκ. Θεωρούσα όλες τις άλλες μουσικές πολύ ήπιας μορφής αλλά ειλικρινά το παν στη μουσική είναι το συναίσθημα και πολλές φορές όταν με ρωτάνε τι μουσική παίζουμε απαντώ δεν ξέρω, γιατί μπορεί να ακούσει κάποιος από την πιο παραδοσιακή μορφή μουσικής στο σχήμα μας μέχρι και ροκ ή τζαζ.
Α.Β.: Ή το τελείως παραδοσιακό να το ακούσει σε μορφή ροκ ή τζαζ.
Χ.Μ.: Και συνήθως μας αρέσει να τα μπερδεύουμε κιόλας.

«Μπορείς να νιώσεις μειονότητα σε αυτή τη ζωή ανά πάσα στιγμή»

ΠτΘ: Μεγαλώσατε στην Κομοτηνή ακούγοντας συνεχώς τον όρο μειονοτικός. Είμαστε πλέον στο 2013. Τον δέχεστε αυτόν τον όρο, αυτή την ταυτότητα που σας βάζουν; Και στην τελική τι σημαίνει ο όρος μειονοτικός για έναν άνθρωπο του σήμερα;
Α.Β.: Ταυτότητες και ταμπέλες υπάρχουν παντού, το θέμα είναι πώς αισθάνεται ο άνθρωπος και πού προσδιορίζει και εντάσσει τον εαυτό του, έτσι ώστε να πει είμαι αυτός ή είμαι άλλος. Εμείς ζούμε στη Θράκη και είμαστε Θρακιώτες. Αυτό μάθαμε, αυτό ζούμε, αυτό βιώνουμε καθημερινά. Δεν μπορούμε από τη μια μέρα την άλλη να αλλάξουμε τα πράγματα στην κοινωνία με τα καλά της, με τα κακά της, με τα άσχημα, με τα ωραία, όπως είναι και η ζωή. Θα υπάρχουν και οι καλές και οι κακές στιγμές. Για μένα δεν υπάρχει μειονοτικός ή πλειονοτικός για μένα στον τόπο μου υπάρχει ο Θρακιώτης. Αυτό.
Χ.Μ.: Θα έλεγα ότι καλώς ή κακώς αυτός ό όρος υπάρχει και δυστυχώς δεν έχουμε ακόμη ως κοινωνία, ως τόπος, την ικανότητα να αλλάξουμε αυτό το δεδομένο. Δηλαδή και να μη θέλει κάποιος να χαρακτηρίζεται ως μειονοτικός ή πλειονοτικός, λόγω των συγκυριών πολλών ετών, υπάρχει ως πραγματικότητα αυτή τη στιγμή. Θα αρχίσουμε να λέμε ότι δεν εκφράζει κανένα αυτό όταν πλέον θα δημιουργηθούν εκείνες οι συνθήκες που δεν θα υπάρχει πλέον ως μια πραγματικότητα αυτός ο όρος. Το να καταργήσουμε τον όρο ενώ πάντα στο μυαλό μας θα υπάρχει δεν σημαίνει και τίποτα. Το ζήτημα είναι ότι εμένα δεν θα με ενοχλούσε αν υπήρχε ο όρος και παρέμενε, αλλά δεν υπήρχε στο μυαλό μας.

ΠτΘ: Και στην πράξη…
Χ.Μ.: Ακριβώς. Επομένως γυρνάμε στο θέμα που είπαμε. Σημασία δεν έχει τι δηλώνουμε τι κάνουμε ή τι λέμε, αλλά τι υπάρχει όντως στην πραγματικότητα. Πέραν αυτών όμως, εγώ πάντα ένιωθα μειονότητα όχι ως Χαλήλ, όχι ως ένα άτομο που ανήκει στη μειονότητα της Δυτικής Θράκης, ένιωθα μειονότητα μέσα στην παρέα μου, μέσα στην οικογένειά μου, διαφωνώντας μαζί τους. Άλλες φορές είχαμε φίλους που ένοιωθαν μειονότητα και αυτοί στις παρέες τους. Ο όρος μειονότητα δεν προσδιορίζεται μόνο με πολιτική έννοια, αλλά μπορείς να νιώσεις μειονότητα σε αυτή τη ζωή ανά πάσα στιγμή.

«Οι “Balkanatolia” ήταν τυχεροί που γνώρισαν μέσω των φοιτητών φίλους που ενδυνάμωσαν την ομάδα»

ΠτΘ: Συνεργαστήκατε χριστιανοί και μουσουλμάνοι, συνεργαστήκατε ντόπιοι και φοιτητές που με την δική μου ματιά είναι ακόμη πιο δύσκολο. Πώς έχει «χρησιμοποιήσει» η Κομοτηνή τους φοιτητές που είναι μια μονάδα υπολογίσιμη, αλλά δεν παίρνει πλέον πολλά από αυτούς σε πολιτιστικό επίπεδο;
Χ.Μ.: Εγώ νομίζω ότι οι Κομοτηναίοι, εκτός των κατοικιών και των καφετεριών δεν επικοινωνούν και πολύ.

ΠτΘ: Το να συμπράξουν με φοιτητές μουσικά φαίνεται σπάνιο πλέον.
Χ.Μ.: Και πάλι θα πω ότι νοιώθουμε πολύ τυχεροί γιατί μπορεί να μην υπήρχαν οι “Balkanatolia” αν δεν υπήρχε εδώ η φοιτητική κοινότητα, διότι η δημιουργία μας και έτσι όπως ενδυναμώθηκε αυτό το σχήμα έγινε μέσω των φοιτητών όπως είπε και ο Βεϊσέλ. Κάποια στιγμή υπήρχε η Στέλλα Γκόνη στο φλάουτο, ένας ωραίος ήχος στο σχήμα, μετά ο Αλέξανδρος Πισκιούλης, ο Νίκος Σαρλάνης, όλοι αυτοί ήταν φοιτητές. Εμείς ήμασταν μέσα στην παρένθεση εκείνης της περιόδου που όντως οι φοιτητές και μέρος των ντόπιων νέων επικοινωνούσαν με τη φοιτητική κοινότητα μέσω της Κοινότητας Νέων. Ειλικρινά για να πω την αλήθεια και εγώ έχω χάσει την επαφή με την Κοινότητα.

ΠτΘ: Και κάπως έτσι παλιότερα βγήκε και ο δίσκος «Επί πτυχίω», από τον οποίο πήρε και η εκπομπή το όνομα.
Χ.Μ.: Πιστεύω ότι σε μια περίοδο άνοιξε μια αρκετά μεγάλη παρένθεση σε διάρκεια που υπήρξε μια άμεση σχέση με τους φοιτητές και βέβαια υπήρχε και δημιουργία και για αυτό λέω ότι και εμείς εν τέλει ήμασταν πολύ τυχεροί που γνωρίσαμε μέσω των φοιτητών φίλους που ενδυνάμωσαν την ομάδα μας και παραμένουν μέχρι σήμερα. Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα ο Αλέξανδρος από την Αθήνα, ο Σαρλάνης από το Λαύριο συμμετέχουν, όποτε μπορούν, στις συναυλίες μας.

ΠτΘ: Και το ωραίο είναι ότι σε όλη αυτή την κουλτούρα της πολυπολιτισμικότητας της περιοχής συμμετέχουν και οι φοιτητές και πολλές νέες ιδέες προέρχονται από αυτούς.
Χ.Μ.: Με βρίσκεις απόλυτα σύμφωνο.
Α.Β.: Έχει η ίδια η περιοχή ένα πολυπολιτισμικό πλούτο και αυτόν τον ενδυναμώνουν ακόμη περισσότερο οι φοιτητές.
Χ.Μ.: Το πανεπιστήμιο είναι πλούτος για την περιοχή μας και δυστυχώς δεν το αντιλαμβανόμαστε αυτό όσο θα έπρεπε.

«Να κάνουμε το παν για να μην πέσουμε αιχμάλωτοι»

ΠτΘ: «Δεν έχει σημασία το να είσαι αιχμάλωτος, σημασία έχει να μην πέσεις αιχμάλωτος», φράση του Ναζίμ Χικμέτ. Πολύ δύσκολο αυτό…
Χ.Μ.: Είναι μια φράση που μου αρέσει πολύ, από ένα ποίημά του. Μάλλον εννοεί, γιατί ο καθένας μας το αντιλαμβάνεται όπως θέλει, να μην παινευόμαστε ότι κάποια στιγμή πέσαμε αιχμάλωτοι στη ζωή μας, αλλά να κάνουμε το παν για να μην πέσουμε αιχμάλωτοι ή να μην παραδοθούμε.

«Το συναίσθημα είναι ότι βγαίνει από το εσωτερικό του καθενός»

ΠτΘ: Όντας άτομα που μπορείτε να προσλάβετε δύο γλώσσες στον ίδιο βαθμό και μπορείτε να δημιουργήσετε κατά τον ίδιο βαθμό και στις δύο έχετε σκεφθεί να μεταφράσετε ή να παρουσιάσετε κάποια ποιήματα ή στίχους από τη μια γλώσσα στην άλλη;
Α.Β.: Η μετάφραση είναι δύσκολη. Κάποτε ένας συγγραφέας μου είπε ότι «αν η μετάφραση είναι πιστή δεν είναι όμορφη, όπως και η γυναίκα, και το αντίθετο» για αυτό είναι δύσκολο.
Χ.Μ.: Το θέμα δεν είναι αν μπορείς να κάνεις μια μετάφραση, όταν μιλάμε για λογοτεχνικά κείμενα θέλει και μια ιδιαίτερη χάρη του μεταφραστή.
Α.Β.: Και χάρη και υποδομή.
Χ.Μ.: Θέλει πάρα πολλά. Έτσι όπως ένας μπορεί να γράψει ένα πάρα πολύ ωραίο άρθρο, αλλά να μη γράψει το ίδιο καλά ένα στίχο, ένα τραγούδι, έτσι και κάποιοι ποιητές δε μπορούν να γράψουν στίχους για τραγούδια. Γι’ αυτό νομίζω ότι θέλει ειδικό ταλέντο.
Α.Β.: Εμείς είμαστε περισσότερο της μουσικής.
Χ.Μ.: Γράφουμε στίχους για τραγούδια, αλλά αν κάποιους μου έλεγε μπορείς να μεταφράσεις στίχους του Χικμέτ πιθανότατα δεν θα μπορούσα να το κάνω. Αν και έχω μεταφράσει στα τουρκικά κάποτε, όταν εκδίδονταν το περιοδικό Σαφάκ δηλαδή «Αυγή», ένα τουρκόγλωσσο λογοτεχνικό περιοδικό είχα μεταφράσει κάποια μικρά ποιήματα του Λειβαδίτη, αλλά ήταν μικρά και αφιέρωνα πολλές ώρες τότε και είχα και το θράσος να το κάνω.
Α.Β.: Είναι δύσκολο όντως. Όταν ήμουν στο μεταπτυχιακό των Παρευξεινίων η καθηγήτρια μας μοίρασε ποιήματά της, που είχε γράψει παλιότερα, και μας ζήτησε να τα διαβάσουμε και να της πούμε τι καταλαβαίνετε, δηλαδή τι εννοούσε ο ποιητής. Κάποια στιγμή είπε ότι και η ίδια ξέχασε γιατί το είχε γράψει, είναι και αυτό δηλαδή. Το συναίσθημα είναι ότι βγαίνει από το εσωτερικό του καθενός.

«Οι συγχωνεύσεις πανεπιστημιακών τμημάτων μας οδηγούν πίσω»

ΠτΘ: Τις τελευταίες ημέρες στην τοπική επικαιρότητα κυριαρχεί το θέμα της συγχώνευσης του Τμήματος Ιστορίας Εθνολογίας με αυτό των Παρευξεινίων, αλλά και του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων με το ΔΟΣΑ. Είναι καλή αυτή η συγχώνευση ή είναι βήματα προς τα πίσω, με δεδομένο ότι το Τμήμα Παρευξεινίων έφερνε σε επαφή τους φοιτητές, ένα κομμάτι νέων ανθρώπων, που μπορεί στις πόλεις τους να μην είχαν αυτή την κουλτούρα, σε επαφή και γνωριμία τόσο με τη Ρώσικη, όσο και με την Τούρκικη και όχι μόνο λογοτεχνία και παράδοση;
Α.Β.: Όχι μόνο με αυτές, αλλά και με τη Βουλγάρικη και με τη Ρουμάνικη, γιατί είμαι μεταπτυχιακός φοιτητής του Τμήματος Παρευξεινίων. Είναι ένα βήμα προς τα πίσω, γιατί είναι άλλος τομέας, ο ένας και άλλος ο άλλος. Μας πάνε πίσω αυτά τα πράγματα.
Χ.Μ.: Όταν ακούω για τέτοιες κινήσεις αυτή την περίοδο στην Ελλάδα αναρωτιέμαι για ποιο λόγο γίνονται αυτά. Αν δεν ήμασταν στην κατάσταση αυτή, αν δεν ήμασταν αναγκασμένοι να κάνουμε κάποιες κινήσεις, θα τις κάναμε; Αν σε κάθε περίπτωση τις κάναμε πιθανολογώ και είμαι υποψιασμένος ότι όντως υπάρχει μια υποδομή και άρα ξέρουμε πού βαδίζουμε, επομένως η πιθανότητα να δημιουργήσουμε κάτι καλύτερο από αυτό που ήδη υπήρχε είναι πιο μεγάλη. Αλλά αν δημιουργούμε ή κάνουμε τέτοιες κινήσεις, λόγω κάποιων πιέσεων ή κάποιων δεσμεύσεων της χώρας μας, το μόνο σίγουρο, που μου έρχεται στο μυαλό, είναι ότι γίνονται για να δείξουμε στους άλλους κάποια χαρτιά με το τι κάναμε, δηλαδή, αν κάναμε την εργασία, που μας έβαλαν στο σπίτι, γεγονός που δείχνει ότι ουσιαστικά δεν υπάρχει κάποια υποδομή. Αυτό με φοβίζει. Δηλαδή, αν ένοιωθα πεπεισμένος, ότι υπάρχει υποδομή και γίνεται για το καλύτερο δεν θα είχα πρόβλημα και νομίζω ότι κανείς δεν θα είχε. Το θέμα είναι με ποια βάση γίνεται αυτό το πράγμα. Υποψιάζομαι ότι δεν είμαστε έτοιμοι, απλά το κάνουμε για να πούμε σε κάποιους άλλους ότι το κάναμε.

«Πιστεύω περισσότερο σε πιο άμεσα συναισθήματα και στους ανθρώπους»

ΠτΘ.: Χαλήλ όντας και δικηγόρος, πιστεύεις ότι η Νομική επιστήμη μπορεί να δώσει λύσεις στα σύγχρονα προβλήματα του καιρού μας;
Χ.Μ.: Μου κάνεις δύσκολες ερωτήσεις! Μπήκα στη Νομική γιατί ήταν κάτι που το επιθυμούσα πολύ και είναι και ο λόγος που πήγα και σπούδασα στην Τουρκία. Είχα μπει και εδώ στη Σχολή Ιστορίας κι Εθνολογίας, αλλά εγώ ήθελα να σπουδάσω Νομική. Μεγαλώνοντας όμως άρχισα να πιστεύω περισσότερο σε πιο άμεσα συναισθήματα και στους ανθρώπους. Η Νομική καλώς ή κακώς υπάρχει στη ζωή μας ως επιστήμη και ουσιαστικά διαμορφώνει την κοινωνία στην οποία ζούμε στήνοντας κατά κάποιο τρόπο τη λειτουργία του κράτους. Άρα λοιπόν δεν γίνεται χωρίς τη λειτουργία αυτή και άρα με κάποιο τρόπο εννοείται ότι μπορεί να διαμορφώσει προς το καλύτερο μια κοινωνία. Γιατί ουσιαστικά επηρεάζει η Νομική και οι άνθρωποι που κάνουν τους νόμους. Επειδή όμως όντως είναι οι άνθρωποι που ουσιαστικά στήνουν μια κοινωνία πάλι επανερχόμαστε στο κοινωνικό θέμα του ποιοι άνθρωποι, κάτω από ποιες συγκυρίες, τι δημιουργούν. Πάντοτε όταν μιλώ με τους φίλους μου λέω ότι ναι όταν μιλάμε για σύσταση της κοινωνίας μιλάμε για νόμους, ένας νόμος μπορεί να είναι ηθικός, αλλά δεν είναι πάντα ηθικός. Άρα ακόμη και μια πράξη που δεν είναι άμεσα μέσα στα πλαίσια της νομιμότητας, δεν εννοώ όλα αυτά τα γεγονότα που ακούμε τελευταία μιλώ γενικότερα, ενώ μπορεί να είναι παράνομη ως πράξη, ηθικά να είναι μια σωστή πράξη. Επομένως στο μυαλό μου αυτά τα πράγματα, που πολλές φορές τα αντιμετωπίζω και στην καθημερινότητά μου συγχέονται, δεν είναι πολύ ξεκάθαρα.

«Οποιαδήποτε επένδυση για να γίνει πρέπει να γίνει στο πλαίσιο της προστασίας του περιβάλλοντος και των ανθρώπων»

ΠτΘ: Ποια είναι η άποψή σας για ένα θέμα που έχει προκύψει εδώ και χρόνια στην ευρύτερη περιοχή και τώρα πάλι είναι στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Αναφέρομαι στο θέμα του χρυσού. Εντάσσεται και αυτό στη λογική του αν υπάρχει πλάνο από πίσω ή έχετε ξεκάθαρη άποψη;
Χ.Μ.: Δεν είμαι ειδικός για το θέμα, προσπαθώ όμως να είμαι ανήσυχος πολίτης. Με αυτά που διαβάζω και ακούω, χωρίς να είμαι αγκιστρωμένος σε συγκεκριμένες ιδέες, νομίζω ότι δεν μπορώ να ταχθώ υπέρ του χρυσού, γιατί πιστεύω ότι οποιαδήποτε επένδυση για να γίνει πρέπει να γίνει στο πλαίσιο της προστασίας του περιβάλλοντος και των ανθρώπων. Το θέμα είναι να λειτουργήσει μια επένδυση για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά να βοηθήσει και στην ανάπτυξη του τόπου όχι μόνο από χρηματικής άποψης, αλλά και περιβαλλοντικής. Αυτοί που είναι υπέρ λένε ότι λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα προστασίας, εγώ όμως όταν σκέφτομαι το θέμα σκέφτομαι ότι αν δεν τι θα γίνει. Κάποια στιγμή είχαμε το Τσέρνομπιλ και γελούσαμε και λέγαμε ότι κάποια στιγμή δεν θα ζούμε όλοι. Και τώρα θα μιλήσω σαν κάποιους ηλικιωμένους, αλλά όταν βλέπω ανθρώπους τριάντα χρονών να «πέφτουν» από αιτίες τις οποίες μικρός δεν τις φανταζόμουν μου έρχεται αυτό το πράγμα στο μυαλό. Με ενδιαφέρει η καλή και σωστή ανάπτυξη και όχι η ανάπτυξη για να ονομαστεί ανάπτυξη.
Α.Β.: Σε αυτή την δύσκολη οικονομική συγκυρία σκέφτεσαι και λες ότι θα ανοίξουν κάποιες θέσεις εργασίας, από την άλλη οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι εταιρείες εξόρυξης χρυσού δεν είναι και ότι καλύτερο για το περιβάλλον και μετά σκέφτεσαι τι περιουσία περιβαλλοντική θα αφήσεις στα παιδιά σου. Θα είσαι συνένοχος σε αυτό που είπες ναι ή σε αυτό που είπες όχι. Είμαι σε ένα δίλημμα. Ο τρόπος που θα γίνει η εξόρυξη θα έχει επιπτώσεις αρνητικές στο περιβάλλον; Εξ όσων γνωρίζω ο χρυσός βγαίνει με κυάνιο και αυτό είναι θανατηφόρο όχι μόνο για τη φύση και για τον άνθρωπο και για αυτό λέω όχι.
Χ.Μ.: Όλα τα στοιχεία που μπαίνουν στο χώμα ταξιδεύουν πολύ γρήγορα υπογείως. Το να βγαίνει χρυσός ή να γίνεται ανασκαφή σε ένα σημείο δεν σημαίνει ότι η βλάβη επέρχεται μόνο σε εκείνο το σημείο, αλλά σε πολύ μεγάλη έκταση.
Α.Β.: Σε μια ακτίνα γύρω στα πενήντα χιλιόμετρα εξ όσων έχω διαβάσει.

Συνέντευξη: Θάνος Βαφειάδης – Παναγιώτης-Αλέξανδρος Ροζάκης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.