«Ο Φυλακισμενος της διπλανης πορτας» σημερα στο Μεγαρο Μουσικης Κομοτηνης

«Ο Φυλακισμένος της Διπλανής Πόρτας» μετά από μια θριαμβευτική πορεία στην Αθήνα, έρχεται στο Μέγαρο Κομοτηνής την Τρίτη 29 Μαΐου στις 21:15.

Στο σημείωμα του δελτίου τύπου της παράστασης για τη υπόθεση του έργου και το πώς προκύπτει ο τίτλος «Ο φυλακισμένος της διπλανής πόρτας» διαβάζουμε:

«Πώς είναι να ζεις στη θορυβώδη πόλη, να σκας από τον καύσωνα, οι διπλανοί να το γλεντάνε όλη νύχτα, να μυρίζεις τα σκουπίδια από τους ξέχειλους κάδους, να απεργούν τα νοσοκομεία και τα Μέσα Μεταφοράς, να πέφτεις θύμα ληστείας, να σε διώχνουν από τη δουλειά σου, να μένεις κλεισμένος στο διαμέρισμά σου σαν φυλακισμένος, να απογοητεύεσαι από το πολιτικό σύστημα, να καταρρέουν όλα γύρω σου, να φοβάσαι τη φτώχεια, να μη σε καταλαβαίνει η οικογένειά σου και να σε μπουγελώνει με έναν κουβά νερό ο γείτονας του πάνω ορόφου επειδή έβρισες τον σκύλο του; Είναι πολλά όλα αυτά για την ψυχολογία ενός μεσήλικα άντρα; Έχει ελπίδες να γλιτώσει τον νευρικό κλονισμό; Κι αν όλα αυτά ακούγονται τόσο πολύ τραγικά, υπάρχει περίπτωση να χωρούν σε μια τρελή κωμωδία;»

Για το ζήτημα αυτό και το τι μπορεί να χωρά τελικά σε μια κωμωδία όταν οι προσωπικές αδυναμίες φυλακίζουν τον καθένα μας στο μικρό περίκλειστο σύμπαν του απευθυνθήκαμε στον καταξιωμένο ηθοποιό της γενιάς της μεταπολίτευσης κ. Γρηγόρη Βαλτινό, συζητώντας μαζί του για την παράσταση, αλλά και για θέματα της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, ίσως γιατί και η διασκευή του έργου έχει γίνει έτσι ώστε να εναρμονίζεται με τη σημερινή πραγματικότητα. Ωστόσο αν και ο κ. Βαλτινός δηλώνει απαισιόδοξος για το μέλλον αυτού του τόπου, το έργο το οποίο σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί με την Κατερίνα Λέχου, εμπεριέχει πολλά αισιόδοξα μηνύματα… Επί των συγκλίσεων, της ανεκτικότητας και του πλούτου της συναναστροφής με τον άλλο, τον διπλανό μας, τον γείτονα…

Να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας

ΠτΘ: Ο Νηλ Σάιμον στο έργο του «Ο φυλακισμένος της Διπλανής Πόρτας» περιγράφει τη Νέα Υόρκη στην δεκαετία του 70. Θα μπορούσε όμως κάποιος να πει ότι οι εικόνες αυτές θυμίζουν την Αθήνα του σήμερα. Ποια είναι η άποψή σας;
Γ.Β.: Τα θεατρικά έργα δεν έχουν και μεγάλη σημασία ως προς τη χρονική περίοδο στην οποία διαδραματίζονται όσο ως προς τη συνθήκη που βάζουν για την μυθοπλασία τους και για να επεξεργασθούν το θέμα τους. Αυτή τη στιγμή, και από τη μια πλευρά αυτό είναι παρήγορο. Με το έργο «Ο φυλακισμένος της διπλανής πόρτας» βλέπουμε ότι και μια υπερδύναμη, όπως είναι η Αμερική, έζησε και βίωσε την ίδια κατάσταση με εμάς την δεκαετία του 70. Αυτό είναι παρήγορο για εμάς γιατί μετά έγινε υπερδύναμη και έγινε πλανητάρχης. Οπότε γίνεται κατανοητό πόσο λαμπρό είναι το μέλλον της Ελλάδος από εκεί και πέρα.

ΠτΘ: Μη κάνετε παραλληλισμούς, γιατί θεωρώ ότι έχουμε πολλούς πολιτικούς που έχουν ήδη «καβαλήσει» το καλάμι…
Γ.Β.: Εμείς θα γίνουμε πλανητάρχες, αφού θα μεταναστεύσουμε σε όλες τις χώρες του πλανήτη.

Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος για την πατρίδα μας

ΠτΘ: Αν το θέτετε έτσι καλώς. Κάπως δυσοίωνο δεν είναι αυτό;
Γ.Β.: Ναι είναι δυσοίωνο γιατί δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος για την πατρίδα μας, την οποία οι πολιτικοί των προηγούμενων δεκαετιών την βίασαν, την έκλεψαν, την κακοποίησαν, διόρισαν, διορίστηκαν, έβαζαν την πούδρα και το κουστούμι και νόμιζαν ότι είναι πολιτικοί και έβγαιναν και χαιρετούσαν στα μπαλκόνια. Τίποτα δεν έκαναν. Οι πολιτικοί μας δεν οχύρωσαν την χώρα ούτε για γρίπη όχι για οικονομική κρίση. Είναι εγκληματικό αυτό που περνά η πατρίδα αυτή τη στιγμή. Σαφώς και μια οικονομική κρίση είναι φυσικό φαινόμενο στον καπιταλισμό ο οποίος εμπεριέχει την καταστροφή στο σπέρμα του. Αυτό είναι γνωστό στους οικονομολόγους. Αλλά εδώ φάνηκε η γύμνια της πατρίδας μας. Δεν έχουμε υποδομές, έχουν διώξει τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την βιομηχανία, βαριά ή ελαφριά, δεν υπάρχει παιδεία, νοσοκομεία. Υπάρχει ένα τεράστιο υδροκέφαλο κράτος το οποίο έχει παραπάνω υπαλλήλους από όσους χρειάζεται. Είναι διορισμένοι άνθρωποι σε πόστα που δεν τα έχουν δει καν. Αυτούς τους διόρισε το κόμμα που ψήφισαν. Μιλάμε για πράγματα τρελά, απίστευτα. Για όλα αυτά φταίνε οι πολιτικοί. Ο κ. Πάγκαλος λέει ότι μαζί τα φάγαμε, εννοώντας ότι ενώ μας διορίσανε πήγαμε και διορισθήκαμε. Τι να κάναμε;

Τα καθίκια που μας κυβερνούν έφεραν τη χώρα σε αυτή την κατάσταση για να ξαναψηφίζονται

ΠτΘ: Δεν θεωρείτε ότι υπάρχει συνευθύνη; Δεν εννοώ για ίση ευθύνη μεταξύ των πολιτών και πολιτικών…
Γ.Β.: Υπάρχει μια συνευθύνη αλλά ο Έλληνας είναι και λίγο τεμπελάκος. Όταν του πεις ότι θα παίρνεις τη συνταξούλα σου ή το μισθάκο σου, θα παίρνεις επίδομα λεωφορείου, παιδιού, τουαλέτας, επίδομα για τις κάλτσες σου, τα παπούτσια σου, δεν θα πει όχι. Κανένας δεν θα πει όχι. Το θέμα είναι ότι όλα αυτά τα καθίκια που μας κυβερνούσαν έφεραν τη χώρα σε αυτή την κατάσταση. Την έφεραν εκεί για να ξαναψηφίζονται.

ΠτΘ: Ενδεχομένως δεν μπορούσαν να προβλέψουν την εξέλιξη του φαινομένου αν και ήταν φανερό…
Γ.Β.: Ήταν βολικό. Κάποια στιγμή την δεκαετία του 80 τα λεφτά άλλαξαν χέρια, ο λαός ένοιωσε ανακουφισμένος, η χώρα ευημερούσε, μπορούσαμε να μην πηγαίνουμε στη δουλειά, να ξενυχτάμε να χορεύουμε τα τσιφτετέλια μέχρι τις 8 το πρωί, το Σαββατοκύριακο να ξεκινά από τη Δευτέρα, και όλα αυτά που λέω και φωνάζω γίνονταν όλα αυτά τα χρόνια. Ο πολιτικός όμως πρέπει να σε τραβήξει από το αυτό και να σου πει πάνε στη δουλειά σου. Στη χώρα μας το μόνο που έκανε ήταν όλα τα παραπάνω που είπα γιατί ήθελε να είναι συνεπής με τους ανθρώπους που τον διόρισαν είτε μέσα από το κράτος είτε εκτός αυτού. Πετάξτε τις ντομάτες, το γάλα, διώξτε τις βιομηχανίες, δεν υπάρχει γεωργία, δεν υπάρχει κτηνοτροφία. Τι κάνουμε τώρα; Οι μόνοι που θα ζήσουν λίγα χρόνια παραπάνω είναι οι άνθρωποι που ζούνε εκτός κέντρου, στην επαρχία γιατί είναι οι μόνοι που έχουν λίγα μέτρα γης και θα μπορούν να σπείρουν μια ντομάτα. Στην Αθήνα πρέπει να τα αγοράζεις όλα. Όμως με τι χρήμα; Έχουν φθάσει τον μισθό στα 300 ευρώ, θα έρθουν οι Γερμανοί, και όχι μόνο, θα πάρουν τους δρόμους, τα ξενοδοχεία, τις παραλίες, τα εργοστάσια και θα μας προσλάβουν με 300 ευρώ το μήνα. Τα φθάσαμε τα πράγματα εκεί που έπρεπε. Εκεί που ήθελαν.

ΠτΘ: Ακούγεστε απαισιόδοξος…
Γ.Β.: Έτσι θα γίνει. Πιστέψτε με.

ΠτΘ: Αυτό το απαισιόδοξο συναίσθημα σας ώθησε στην κωμωδία του Νηλ Σάϊμον;
Γ.Β.: Ναι. Το έργο του Νηλ Σάιμον τελειώνει αισιόδοξα. Λέει ότι πρέπει να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας, να γίνουμε κυρίαρχοι του εαυτού μας, να αντιδράσουμε ο ένας δίπλα στον άλλο, μαζί. Εμείς οι Έλληνες δεν είχαμε το μαζί. Πετάμε τα σκουπίδια έξω από το παράθυρο και τη σακούλα με τα σάντουιτς που έχουμε φάει και την κόκα κόλα που ήπιαμε την αμερικάνικη και νομίζουμε ότι έξω από το τζάμι του αυτοκινήτου δεν είναι δική μας πατρίδα. Είναι κάποιου άλλου. Πετάνε γυάλινα μπουκάλια που θα τα πατήσει μια μηχανή και θα σκοτωθεί ο αναβάτης. Έχω δει ανθρώπους να φεύγουν από δασικές περιοχές ή από παραλίες που έφαγαν τα κοψίδια τους και να αφήνουν εκεί τα σκουπίδια τους. Μα είμαστε λαός;

Οι πολιτικοί δεν επενδύουν στην παιδεία γιατί η απόδοσή της είναι μακροπρόθεσμη και όχι βραχυπρόθεσμη

ΠτΘ: Σε αυτό το κομμάτι έχουμε και εμείς την ευθύνη. Δεν είδαμε ποτέ τη χώρα μας σαν δική μας και το κράτος σαν να είμαστε εμείς…
Γ.Β.: Είναι δικό μας. Για να γίνουν κάποια πράγματα σημαίνει ότι πρέπει να έχουμε και τον έλεγχο κάποιων πραγμάτων και πρέπει να τα απαιτήσουμε. Δεν απαιτούμε τίποτα και βεβαίως φρόντισαν να λείψει και η παιδεία. Ένα πράγμα μπορεί να μας σώσει. Η παιδεία. Αλλά ποιος να επενδύσει σε αυτήν τη στιγμή που η απόδοσή της είναι μακροπρόθεσμη και όχι βραχυπρόθεσμη. Οι πολιτικοί επενδύουν σε βραχυπρόθεσμα πράγματα και αυτά που θα τους εκλέξουν για την προηγούμενη τετραετία.

Πάντα σε περιόδους κρίσης ο κόσμος τρέχει στην πηγή για να πιει νερό

ΠτΘ: Το θέατρο μπορεί να αναπληρώσει το ρόλο της παιδείας;
Γ.Β.: Δεν μπορεί να τα αναπληρώσει όλα το θέατρο. Μπορεί όμως να λειτουργήσει επικουρικά, μπορεί να ερεθίσει το μυαλό, μπορεί να ερεθίσει τη σκέψη, τη γνώση, την αισθητική, την φαντασία, πράγματα που είναι απαραίτητα για την καθημερινότητά μας και έχουν λείψει. Έφυγαν όλα από τη ζωή μας, η παιδεία, η αισθητική, η φαντασία, η πολιτική σκέψη. Πώς θα ζήσουμε χωρίς αυτά; Τώρα προσπαθούμε να τα ανακαλύψουμε. Είναι αργά. Τα έχουν ανακαλύψει άλλοι και έχουν φροντίσει να τα εφαρμόσουν.

ΠτΘ: Ωστόσο κ. Βαλτινέ, οι συνάδελφοί σας υποστηρίζουν ότι το θέατρο τουλάχιστον στην Αθήνα δεν αντιμετωπίζει κρίση και ότι ο κόσμος βρίσκει διέξοδο σε αυτό.
Γ.Β.: Πάντα εύρισκε. Το θέατρο στηρίζεται στο λόγο, στην ιδεολογία και στη συγκίνηση, στη σκέψη. Πάντα σε περιόδους κρίσης ο κόσμος τρέχει στην πηγή για να πιει νερό. Ως πότε όμως θα μπορεί να πληρώνει αυτό το εισιτήριο, το οποίο βεβαίως είναι πενιχρό, είναι και αυτό στο πλαίσιο της συμπίεσης και στο πλαίσιο εναντίον του πληθωρισμού. Αλλά το θεατρικό εισιτήριο δεν μπορεί να κατέβει πολύ. Στο θέατρο δουλεύουν καθημερινά πενήντα άτομα τα οποία πρέπει να πληρωθούν με μεροκάματο. Δεν είναι ένα DVD που το βάζεις και παίζει.

Είναι τόσο ηλίθιοι οι πολιτικοί που το πρώτο που κόβουν είναι ο πολιτισμός

ΠτΘ: Ακούγεστε ιδιαίτερα απαισιόδοξος ακόμη και για το μέλλον του θεάτρου.
Γ.Β.: Δεν ξέρω αν το έχετε παρατηρήσει αλλά το πρώτο που κόβουν όλες οι κυβερνήσεις είναι ο πολιτισμός. Είναι τόσο ηλίθιοι. Το πρώτο που κάνουν είναι οι περικοπές στον πολιτισμό. Πρωτεύον για αυτούς είναι τα όπλα γιατί συνεχώς μας βάζουν και τσακωνόμαστε με τους Τούρκους και αφήνουν στην άκρη την παιδεία, τον πολιτισμό. Προτιμούν να οχυρωθούμε και να πάρουν και τις μίζες τους από το υπουργείο.

ΠτΘ: Βρίσκετε λύση σε αυτό το αδιέξοδο. Πιστεύετε ότι λύση είναι αυτό που λέει ο Νηλ Σάιμον να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας;
Γ.Β.: Να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας. Τον βοήθησα και εγώ σε αυτή τη φράση γιατί συνεργαστήκαμε συγγραφικά. Θέλω να πω ότι το προσάρμοσα στην εποχή μας αυτό το έργο. Πάνω από όλα όμως πρέπει να συνειδητοποιήσουμε τι συμβαίνει. Αυτή η κρίση δεν πρέπει να φύγει αβρόχοις ποσί. Πρέπει να βρέξουμε τα πόδια μας και να μουσκέψουμε και να κυλιστούμε στη λάσπη αλλά όλα αυτά πρέπει να αφήσουν ένα θετικό όφελος. Πρέπει να συνειδητοποιηθούμε, να πολιτικοποιηθούμε ουσιαστικά, όχι να κομματικοποιηθούμε αλλά να αποκτήσουμε πολιτική σκέψη, να γίνουμε πολιτικά όντα να ξέρουμε τι ψηφίζουμε, να απαιτήσουμε να εφαρμόζονται οι νόμοι. Πρέπει να απαιτούμε ακόμη και τη δική μας τιμωρία. Οι Έλληνες θέλουν να τιμωρούνται όλοι εκτός από αυτούς.

ΠτΘ: Έχετε την αίσθηση ότι τουλάχιστον ότι από τη νέα γενιά αυτό μπορεί να συμβεί;
Γ.Β.: Αν τα παιδιά είναι στη χώρα μας ναι, αλλά νομίζω ότι τα χάσαμε. Τι να κάνουν εδώ;

ΠτΘ: Θα ζήσουμε στιγμές των δεκαετιών του 50 και του 60;
Γ.Β.: Φρόντισε η παιδεία και η οργάνωση όλη να τους κάνει δικηγόρους και γιατρούς. Δεν φρόντισε για την οικονομία, τη βιοτεχνία, να βγουν και νέες ειδικότητες, να προοδεύσουν τα παιδιά και να επανδρώσουν την επαρχία. Ερήμωσε η επαρχία, χάθηκαν οι ειδικότητες. Ο μικρός μου γιος θέλει να γίνει δικηγόρος. Προσωπική μου επιλογή θα ήταν υδραυλικός. Δεν είναι καθόλου άσχημο επάγγελμα και στη ζωή θα βγάλεις περισσότερα χρήματα από ό,τι με την δικηγορία. Ο μεγάλος θέλει να φύγει στο εξωτερικό. Δεν μπορώ να τον εμποδίσω. Για να τον εμποδίσω πρέπει να του προσφέρω ένα μεροκάματο.

ΠτΘ: Δεν πιστεύετε ότι πρέπει να μείνουμε εδώ και να παλέψουμε;
Γ.Β.: Πόσο κάνει αυτό; Τι θα μου δίνετε να παλέψω; Τα κατάφεραν είτε οι μέσα είτε οι έξω. Μια τόσο όμορφη πατρίδα, ένα τόσο όμορφο παρελθόν. Δεν υπάρχει πια.

Πρέπει να βρούμε λύσεις ατομικές και πρέπει να βελτιωθούμε ατομικά γιατί αν δεν βελτιώσεις τον εαυτό σου δεν θα βελτιωθεί ποτέ το σύνολο

ΠτΘ: Στην πορεία φαίνεται πως χάσαμε το παρελθόν και οι περισσότεροι την επαφή μας με αυτό αφήσαμε άλλους να την διαχειρισθούν…
Γ.Β.: Πάρα πολύ, γιατί όλα αυτά που λέτε είναι φράσεις από το έργο. Λέγονται όλα μέσα στην παράσταση και πάνω από όλα το έργο κάνει μια πρόταση, δίνει μια αισιοδοξία. Προτείνει πώς να διαχειρισθούμε καλύτερα το θυμό μας, πώς να τον εκμεταλλευτούμε. Δεν ωφελεί να βγαίνεις στο σύνταγμα και να μουντζώνεις. Το θέμα είναι αυτό να γίνει ενέργεια και να στραφεί θετικά προς κάπου και κυρίως προς τον κόσμο που υποφέρει. Πρέπει να βρούμε λύσεις ατομικές και πρέπει να βελτιωθούμε ατομικά γιατί αν δεν βελτιώσεις τον εαυτό σου δεν θα βελτιωθεί ποτέ το σύνολο. Εμείς κάνουμε το αντίθετο. Οι Έλληνες θέλουμε πρώτα να βελτιωθεί το σύνολο, το κράτος και μετά να βελτιώσουμε και τον εαυτό μας. Δεν γίνεται αυτό. Πρέπει να απαιτούμε τιμωρία. Δεν γίνεται αλλιώς. Είμαστε ραγιάδες. Πρέπει να νοιώθει την απειλή ο Έλληνας πάνω του. Θυμάμαι τη δεκαετία του 60 και 70 που φώναζε το παιδί που είχε μια γνώση είτε από τους γονείς του είτε από οπουδήποτε αλλού στο άλλο παιδί να μην πετά τα σκουπίδια κάτω γιατί στην Ελβετία ή στην Αμερική ή στην Αγγλία αν πετάξεις ένα σκουπίδι ο αστυνομικός μπορεί να σε πάει φυλακή. Κοιτάξτε από πότε είχε επιβληθεί η τιμωρία σε αυτές τις καθαρές χώρες. Εδώ δεν υπήρχε τέτοια κουλτούρα. Αυτός που πετά κάτι κάτω να συλλαμβάνεται και να οδηγείται στο τμήμα.

ΠτΘ: Από την άλλη ο αντίλογος που υπάρχει είναι γιατί επειδή πέταξα ένα σκουπίδι να φυλακισθώ και να μη φυλακισθούν αυτοί που έκλεψαν τόσα…
Γ.Β.: Δεν γίνεται να βοηθά ο ένας στον άλλο στα αρνητικά αλλά στα θετικά. Δεν γίνεται να χρησιμοποιεί ο ένας την κλοπή του άλλου γιατί δεν τιμωρείται κανένας από τους δύο. Βρήκαν τώρα τον Άκη. Θα έπρεπε να μπουν πάρα πολλοί μέσα. Κι αν είναι μάγκες να τους βάλουν μέσα. Τότε μόνο θα νοιώσει δικαιωμένος ο λαός. Όταν κάτι υπάρχει, όπως η δικαιοσύνη να λειτουργεί. Είμαι σε μια διάθεση επαναστατική με τον «Φυλακισμένο της διπλανής πόρτας». Συγχωρέστε με.

Μαζί με τον Γρηγόρη Βαλτινό και την Κατερίνα Λέχου στο έργο «Ο φυλακισμένος της διπλανής πόρτας» συμπρωταγωνιστούν και η Υβόννη Μαλτέζου, ο Κώστας Φλωκατούλας, η Αλεξάνδρα Παντελάκη, η Φωτεινή Ντεμίρη και ο Στάθης Νικολαϊδης.
Σκηνοθεσία–μετάφραση–μουσική επιμέλεια: Γρηγόρη Βαλτινού
Σκηνικά–κοστούμια : Γιώργου Πάτσα και
Φωτισμοί: Μελίνας Μάσχα.
Βοηθός σκηνοθέτη Χαρά Μπαλτά, βοηθός σκηνογράφου Λουκία Μινέτου.
Φωτογραφίες Θωμά Χρυσοχοϊδη.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.