Δημος Αβδελιωτης, σκηνοθετης: «Ο Βιζυηνος ειναι κατι που αφορα δομικα μια κοινωνια»

Mπορεί λόγω τεχνικών δυσκολιών η προγραμματισμένη παράσταση «Το Θείο Τραγί» του Γιάννη Σκαρίμπα να ακυρώθηκε αλλά στη θέση της το θεατρόφιλο κοινό της πόλης μας θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει μια εξαιρετική παράσταση, την παράσταση «ΤΟ ΜΟΝΟΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΤΑΞΕΙΔΙΟΝ»του Γεωργίου Βιζυηνού, σε σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη. Πρόκειται για το αυτοβιογραφικό «Ταξείδιον» που έκανε ο ίδιος ο συγγραφέας, ορφανός από πατέρα, το 1859 στην ηλικία των δέκα χρόνων, πηγαίνοντας στην Κωνσταντινούπολη παραγιός σ’ ένα σκληρό και τυραννικό ράφτη. Ο εγκλεισμός του στο ραφτάδικο, οι φόβοι και οι προσδοκίες του, η φαντασία του μικρού παιδιού, όταν μαθαίνει την ύστατη επιθυμία του παππού του, να ταξιδέψει μέσα στη νύχτα, πάνω σ’ ένα άλογο, για να του κλείσει τα μάτια, ενορχηστρώνονται με ποίηση, ρεαλισμό και στοχασμό, σε ένα από τα σημαντικότερα διηγήματα που γράφτηκαν ποτε στην παγκόσμια ιστορία της λογοτεχνίας. Ο Δήμος Αβδελιώδης μίλησε στον ΠτΘ, για την παράσταση, τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. και το θεατρικό λόγο.

ΠτΘ: κ. Αβδελιώδη τι μπορεί να μας πει ο Γεώργιος Βιζυηνός σήμερα;
Δ.Α.: Αυτό που συνήθως συμβαίνει σήμερα στον χώρο της τέχνης, είναι ότι πιεζόμαστε πολλές φορές να κάνουμε πράγματα συμμετρικά με όσα εκτυλίσσονται γύρω μας στην κοινωνία. Δεν θεωρώ ότι είναι σωστό το θέατρο να αναπαράγει τις εικόνες της καθημερινότητας. Για να μπορέσει να αποσυμφορεθεί η κατάσταση που βιώνουμε και να ξεκαθαρίσει το μυαλό μας, γιατί πιστεύω πως η κατάσταση που ζούμε είναι μια περιπέτεια του ανθρώπινου μυαλού κυρίως, θα πρέπει να βρει κανείς αυτές τις οάσεις που είναι άφθαρτες στο χρόνο και σαν αρχετυπικές αξίες του ανθρώπινου είδους μας δείχνουν το δρόμο. Ο Βιζυηνός πιστεύω ότι βρίσκεται μέσα στο πάνθεον των μεγάλων δημιουργών οι οποίοι φώτισαν την περιπέτεια της ανθρώπινης ζωής με τέτοιο τρόπο που παύει να είναι μια προσωπική εμπειρία αλλά είναι κάτι που αφορά δομικά μια κοινωνία. Μέσα από αυτή την περιγραφή του Βιζυηνού αλλά και άλλων σπουδαίων συγγραφέων ανακαλύπτουμε πόσο όμοιοι είμαστε, πόσο όμοιες είναι οι περιπέτειές μας και πως μέσα από την αναδιοργάνωση της σκέψης μας θα μπορέσει κάποια στιγμή η ανθρώπινη κοινωνία να βγει μέσα από αυτό το τέλμα στο οποίο βρίσκεται αιώνες τώρα. Η ζωή είναι πολύ δύσκολη πάνω στον πλανήτη γη. Ελπίζουμε ότι αυτό θα το αλλάξουν οι μελλοντικές γενιές. Για να τροφοδοτήσουμε όμως αυτό το όνειρο, θα πρέπει να στηριζόμαστε στην τέχνη η οποία δεν θα αναπαράγει την καθημερινότητα, αλλά θα δίνει αισιοδοξία, θα παρέχει συγκίνηση, που είναι βασικό υλικό της τέχνης, για να μπορέσουμε να συναθροιστούμε και να σκεφτούμε τι έχουμε να κάνουμε.

Δυστυχώς έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου υπάρχει υπέρβαρο αδικίας

ΠτΘ: Ποιος ή τι θα μας δώσει την ελπίδα ότι θα αλλάξει αυτός ο κόσμος;
Δ.Α.: Η ελπίδα μας δίνεται πάντα, όταν κρατιέται ζωντανό το όραμα για μια ριζική αλλαγή των πραγμάτων. Αν δεν τροφοδοτούμε συνεχώς αυτό το όραμα, με σκέψη και δουλειά, δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτε. Δυστυχώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το μυαλό τους αποκλειστικά για το δικό τους όφελος και δυστυχώς έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου υπάρχει ένα υπέρβαρο αδικίας.

ΠτΘ: Ποια είναι τα θεατρικά σας σχέδια;
Δ.Α.: Παίζεται ακόμη στην Αθήνα το «Μαράν Αθά», η «Νοσταλγός», τελειώνουν οι παραστάσεις της «Ερωφύλης» στο Εθνικό Θέατρο. Εντός Μαρτίου θα είναι έτοιμη και η «Γυναίκα της Ζάκυνθος». Έχουμε προσκληθεί από το Διεθνές Φεστιβάλ της Μαύρης Θάλασσας στην Τραπεζούντα, όπου θα συμμετάσχουμε με την παράσταση «Ιχνευτές» του Σοφοκλή, από 1-6 Μαΐου. Με αυτή την παράσταση συμμετείχαμε πέρσι το καλοκαίρι και στο Διεθνές Φεστιβάλ της Σμύρνης, ενώ η παράσταση αυτή θα παιχτεί και στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, όπου θα είναι ένα από τα 8 έργα αρχαίου δράματος που θα παρουσιαστούν.

Το θέατρο είναι ενσάρκωση του λόγου

ΠτΘ: Κρατώ κάποια ονόματα από τις παραστάσεις που μόλις είπατε, Γεώργιος Βιζυηνός, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Διονύσιος Σολομός. Έχετε καταπιαστεί με λογοτέχνες και όχι με θεατρικούς συγγραφείς. Αυτό γίνεται γιατί είναι πολύ δυνατά αυτά τα έργα της λογοτεχνίας ή γιατί είναι «αδύναμα» τα έργα του νεοελληνικού θεάτρου;
Δ.Α.: Τα έργα αυτά είναι πάρα πολύ δυνατά, απλώς μας λείπει ο τρόπος να τα διαβάσουμε. Είναι σαν να έχεις μια παρτιτούρα του Μότσαρτ και επειδή δεν ξέρεις μουσική να σου φαίνεται άχρηστη. Το ίδιο είναι και με τα μεγάλα έργα της λογοτεχνίας, εξάλλου πιστεύω πως μόνο όταν ακούς ένα έργο μπορείς να το καταλάβεις βαθιά. Το θέατρο δίνει τη δυνατότητα με τον σωστό χειρισμό του λόγου να κατανοήσουμε ένα κείμενο πολύ καλύτερα.

ΠτΘ: Δίνεται πολύ μεγάλη έμφαση στο λόγο και στον τρόπο με τον οποίο εκφέρεται…
Δ.Α.: Το θέατρο είναι ενσάρκωση του λόγου. Αν του δώσουμε τη σημασία που πρέπει τότε το θέατρο μπορεί να γίνει μια τελετουργία μέσα από τον ρυθμό και την πειθαρχεία που μας δίνει και την άλλη διάσταση της ύπαρξής μας.

ΠτΘ: Ο περισσότερος κόσμος σας γνωρίζει μέσα από τις ταινίες σας, όπως «Το δέντρο που πληγώναμε», «Η εαρινή σύναξις των αγροφυλάκων» κ.α. Υπάρχουν σχέδια στο μυαλό σας για κινηματογράφο, ή η εποχή είναι απαγορευτική ακόμη και για σχέδια;
Δ.Α.: Σχέδια πάντα υπάρχουν, ο κινηματογράφος δεν έπαψε ποτέ να μ’ ενδιαφέρει, μόλις τακτοποιήσω τις υποχρεώσεις του θεάτρου.

Ο πολιτισμός προηγείται της πολιτικής

ΠτΘ: Από την εμπειρία σας στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βορείου Αιγαίου, μπορείτε να μας πείτε τι μπορούν να κάνουν οι κοινωνίες για να σώσουν τα θέατρά τους, τα οποία η κρίση είχε χτυπήσει πολύ πριν από όλα;
Δ.Α.: Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να μην περιμένει τίποτα από το Υπουργείο, αν πιστέψει η τοπική αυτοδιοίκηση ότι αυτό που μας χαρακτηρίζει σαν κοινωνία είναι η παιδεία και ο πολιτισμός. Τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. ήταν ο καλύτερος θεσμός που έχει δημιουργηθεί στην περιφέρεια. Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι ο πολιτισμός προηγείται της πολιτικής. Επίσης, θα πρέπει τα περιφερειακά θέατρα να παρέχουν υψηλού επιπέδου παραστάσεις, τις οποίες να παρακολουθούν τα παιδιά, μόνο έτσι μπορεί να σωθεί ο θεσμός των ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αυτή την λειτουργία πρέπει να θέλει και γι’ αυτήν πρέπει να παλέψει κάθε κοινωνία.

Ο Δήμος Αβδελιώδης γεννήθηκε στη Χίο το 1952. Σπούδασε στη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη Δραματική Σχολή Αθηνών. Δίδαξε κινηματογράφο στο τμήμα Επικοινωνίας Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Παντείου Πανεπιστημίου από το 1993 έως το 1998. Διεύθυνση ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βορείου Αιγαίου (1997- 2000) και από το 2004 έως το 2010. Το έργο του ποσοτικά μικρό, αλλά εξαιρετικής ποιότητας και μεγάλης εικαστικής δύναμης είναι: ο Αθέμιτος συναγωνισμός (1982) μικρού μήκους βραβευμένη στο Φεστιβάλ Δράμας, το πολυβραβευμένο Δέντρο που πληγώναμε (1986) Α΄ Βραβείο στο Φεστιβάλ Βερολίνου 1987, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ταινιών Νεότητας, επίσημη συμμετοχή της Ελλάδας, στο Φεστιβάλ Κανών το 1987 στην Εβδομάδα της Κριτικής (Semaine de la critique), Χρυσός και Αργυρός Ελέφαντας καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Νέου Δελχί κ.α., Η Νικη της Σαμοθράκης (1990), Η εαρινή σύναξις των αγροφυλάκων (1999), επίσης με πολλά βραβεία στο Φεστιβάλ Βερολίνου (Caligari, Δον Κιχώτης κ.α.), Χρυσό βραβείο στο φεστιβάλ Freistadt της Αυστρίας καθώς και σκηνοθεσιας, βραβείο της ΠΕΚΚ, της Fipresci (Διεθνής Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου) και βραβείο κοινού στο 40ο Φεστιβαλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ακόμα έχει σκηνοθετήσει θεατρικές παραστάσεις: «Μορφές από το έργο του Βιζιυνού» (1993) με την Άννα Κοκκίνου, «Παράσταση με τρία ελληνικά παραμύθια»(1997), η παράσταση Καραγκιόζη «Λιγ’ απ’ όλα» (2001), «Άσμα Ασμάτων» (2003) Ιχνευτές (Σοφοκλή) (2010), Μαράν Αθά (2010), Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ (Μπέκετ), Το μόνον της ζωής του ταξείδιον (Βιζυηνός).

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.