«Το οτι ονειρευομαστε δεν σημαινει οτι δεν βλεπουμε την πραγματικοτητα»

Όταν ο χρωστήρας σύρεται συχνά σε… νεραϊδόκοσμους, χωρίς ο νους να χάνει και τον ορθολογισμό, τότε μάλλον μπορούμε να μιλάμε για μια χρυσή ισορροπία τέχνης και ζωής. Πίσω της η κα Χρυσούλα Χαμαλίδου, εργαζόμενη στο εργαστήρι παραδοσιακών ενδυμάτων, χρηστικών αντικειμένων και χειροποίητων κατασκευών «Ενδύω», που λειτουργεί υπό την αιγίδα της Δημοτικής Επιχείρησης Ανάπτυξης του δήμου Βιστωνίδας στη Διομήδεια της Ξάνθης. Απασχολούμενη παράλληλα ως επιμορφώτρια σε προγράμματα ζωγραφικής της ΝΕΛΕ, των ΟΤΑ και άλλων φορέων στο νομό Ξάνθης.

Η κ. Χαμαλίδου συνεχίζει να ξετυλίγει το νήμα της τέχνης που την παρακινεί έσωθεν, λέγοντας: «Τελείωσα την τριετή γαλλική σχολή ζωγραφικής, παράλληλα έκανα άλλα τρία χρόνια σχέδιο μόδας και σε όλο αυτό εντάσσονται και μαθήματα πυρογραφίας, μπατίκ, ενασχόληση με την αγιογραφία κ.α. αφού το ένα φέρνει το άλλο. Όλα αυτά έγιναν στη Θεσσαλονίκη. Είναι κάτι που αγαπούσα από μικρούλα και θεωρώ πραγματικά ευλογία, ότι τώρα πλέον μπορώ και κάνω ως επάγγελμα πια κάτι που αγαπώ τόσο πολύ. Δεν έχει κανείς τη δυνατότητα να του συμβαίνει τόσο εύκολα αυτό στη ζωή του…».

Σε όλη την έκταση της κουβέντας μας, τα λόγια της ρέουν πηγαία κι αφοπλιστικά, καθιστώντας περιττή κάθε παρέμβασή μας: «Με τη ζωγραφική αποκτούμε γνώσεις, καλαισθησία, δεξιοτεχνία, αναπτύσσουμε κρίση κι εφευρετικότητα, εκφραζόμαστε, βγάζουμε συναισθήματα κι ανοίγεται η ψυχή μας. Όλοι έχουμε δικαίωμα να βγάζουμε την ψυχή μας προς τα έξω, δεν πρέπει να βάζουμε ταμπέλες όπως λέω άπειρες φορές. Η ζωγραφική πάνω απ’ όλα είναι αγάπη που αφουγκράζεσαι και την ακουμπάς στο χαρτί, στο πανί, στον καμβά, όπου δημιουργείς. Είναι καθρέφτης ψυχής και συναισθημάτων».

Όσον αφορά στις δράσεις της, έκανε εκθέσεις με τη σχολή και πριν από τρία χρόνια την πρώτη ατομική έκθεση στη Δημοτική Πινακοθήκη: «Το ξεκίνημα στην Ξάνθη ήταν πολύ όμορφη εμπειρία, οι εντυπώσεις θετικές κι έγινε ένα βήμα. Πρόπερσι βρέθηκα πάλι στην πινακοθήκη, αλλά σε κάτι διαφορετικό με το “Ενδύω”. Πέρυσι και φέτος παρουσιάσαμε τα έργα των “μαθητριών” μου στο ΚΑΠΗ, σε μια ακόμα σπουδαία εμπειρία για μένα και τους συμμετέχοντες (σσ. «τα κορίτσια μου» όπως λέει με αγάπη που ξεχειλίζει). Αυτές οι κυρίες έβγαλαν όντως την ψυχούλα τους, πήραν θετικά σχόλια κι απέδειξαν ότι οι άνθρωποι δεν έχουν ηλικία και ότι όλοι έχουμε δικαίωμα στο όνειρο».

Η κα Χαμαλίδου διδάσκει ζωγραφική για τρίτη χρονιά σε συλλόγους, φορείς και ομάδες ανθρώπων, «κάτι που λατρεύω» όπως λέει και συμπληρώνει: «Παίρνω πολλά απ’ όλους τους μαθητές και δίνω ό,τι μπορώ. Κάθε μέρα μαθαίνω κάτι -όχι μόνο στη ζωγραφική- με ανθρώπους που δεν έρχονται να περάσουν την ώρα τους, αλλά για να μάθουν, διψούν, σε κοιτάζουν στα μάτια και περιμένουν μια καλή κουβέντα. Ανοίγεται ένας όμορφος δρόμος για κάποιους και πολλοί τον συνεχίζουν αν πραγματικά τον αγαπούν. Ο δάσκαλος πρέπει πρώτιστα να δημιουργεί αίσθημα ενθουσιασμού κι ευφορίας, να λύνεται ο φόβος του αγνώστου. Κι είναι ωραίο να σου λένε όμορφες κουβέντες, ένα βλέμμα ή μια λέξη μπορείς να τα κάνεις χρώμα, να βγάλεις ένα κόκκινο ζεστό και να το αφήσεις πάνω στον καμβά σου…».

Όσο για τις εκθέσεις, την ενδιαφέρουν αλλά και την τρομάζουν: «Γιατί εκθέτω κι εκτίθεμαι, όμως ακόμη και το αρνητικό σχόλιο –αρκεί να μην είναι κακοπροαίρετο- θα σε βοηθήσει. Ίσως αργότερα να προσπαθήσω να πάω κι έξω από την Ξάνθη. Δεν το έχω κυνηγήσει, υπάρχει σαν σκέψη κι όταν ωριμάσει θα δούμε…».

«Οι καλλιτέχνες είναι όντως ένα βήμα πιο κοντά στον θεό…»

Αφήνουμε την κ. Χαμαλίδου να… ζωγραφίσει την τέχνη της: «Είναι ωραίο να είσαι δημιουργικός γιατί είσαι ζωντανός. Ακούγεται ίσως βαρύ, αλλά είσαι και περισσότερο υγιής ψυχικά. Όντως καλυτερεύεις την ψυχή σου, της δίνεις φτερά να πετάξει, την ανεβάζεις ψηλά, ανοίγεις δρόμους. Αυτό σε κάνει να είσαι καλά, πρώτα με τον εαυτό σου και μετά με τους γύρω. Κι είναι πάρα πολύ ωραίο ν’ αποπνέεις αγάπη. Το στηρίζω αυτό, το κάνω ηθελημένα και μ’ αρέσει, θέλω να μεταδίδω αγάπη όσο κι αν είναι ρομαντικό, ουτοπικό ή ξεπερασμένο. Μπορώ να ζωγραφίζω μερόνυχτα πρόσωπα που ν’ αποπνέουν κάτι διαφορετικό. Τα ξωτικά κι οι νεράιδες είναι το αγαπημένο μου θέμα, με εκφράζει, με συναρπάζει, με πάει σ’ άλλους κόσμους. Η ζωή μας είναι σκληρή και το ξέρουμε όλοι χωρίς αυταπάτες. Το ότι ονειρεύομαι δεν σημαίνει ότι δεν ξέρω τι γίνεται γύρω, απλά αντιστέκομαι. Όταν θα αφεθώ για να δημιουργήσω, ταξιδεύω αλλού, απευθύνομαι σ’ ό,τι ζωγραφίζω, αισθάνομαι συναισθηματική φόρτιση. Το θεωρώ δικαίωμα».

Τελειώνοντας ένα έργο, δεν είναι ποτέ απόλυτα ευχαριστημένη και πάντα υπόσχεται να το κάνει καλύτερο. Δημιουργεί περισσότερο με λάδι «γιατί έχει μια μαγεία στη μίξη των χρωμάτων, σου δίνει άπειρες δυνατότητες για να δημιουργήσεις. Ξεκινάς με κάτι και στην πορεία μπορεί να σου βγει κάτι εντελώς διαφορετικό». Λύτρας, Γκύζης, οι έλληνες ζωγράφοι, οι αναγεννησιακοί, ο Rafaello, είναι οι αγαπημένοι της: «Για κανέναν δεν θα πω ότι δεν μου αρέσει, μπορεί να μην με εκφράζει αλλά σέβομαι αυτό που νοιώθει. Με συγκινεί o σκληρός κι απάνθρωπος τρόπος ζωής πολλών ζωγράφων, που ενώ υπέφεραν και πέθαναν στην φτώχεια, σήμερα τα έργα τους πωλούνται αντί εκατομμυρίων. Όπως ο van Gogh που έζησε με δραματικό τρόπο. Το θεωρώ άδικο και τρομακτικό, ειδικά για όσους χλευάστηκαν στην εποχή τους. Οι ζωές τους ήταν τόσο τραγικές, συναισθηματικά φορτισμένες, έντονες. Χλευάστηκαν κι έρχονται μετά από αιώνες κάποιοι και τους ανεβάζουν στα ουράνια. Πάντως, οι καλλιτέχνες είναι όντως ένα βήμα πιο κοντά στο θεό, γιατί η ψυχή τους ανεβαίνει ψηλότερα. Με ένταση συχνά αγγίζουν πράγματα που είναι τρομακτικά».

Η κ. Χαμαλίδου παίρνει θαρρετά θέση απέναντι σε κάποια «στραβά»: «Μ’ ενοχλεί πολύ το γεγονός ότι κάποιοι στέκονται μπροστά σ’ ένα έργο –όχι μόνο δικό μου- και προσπαθούν να βρουν ψεγάδια. Αν η αισθητική μου δεν ταιριάζει με του άλλου, ποτέ δεν θα κατέκρινα κάποιον καλλιτέχνη. Είναι κάτι πολύ άσχημο, αφού ο καλλιτέχνης έχει ευγένεια στην ψυχή του. Κάποιος που κριτικάρει με κακή πρόθεση, δε νομίζω πως λογίζεται καλλιτέχνης. Πρέπει να σταθείς μπροστά σ’ ένα έργο κι απλά να το νοιώσεις, δεν πρέπει να πας ως κριτής, δεν έχεις λόγο. Όποιος το έφτιαξε, κάτι ένοιωσε και κάτι προσπάθησε να περάσει. Σ’ εσένα μπορεί να δημιουργήσει ένα άλλο συναίσθημα, αλλά ζήσε αυτό που σου βγάζει και προσπάθησε να το καταλάβεις, να το αισθανθείς».

«Τέχνη – διαμαρτυρία ενάντια στα “στραβά” γύρω»

Ξανθιώτισσα γέννημα-θρέμμα, η κα Χαμαλίδου θεωρεί ότι «η Ξάνθη είναι ένα κομμάτι πολιτισμού της χώρας μας και μπορεί να παίξει μεγάλο ρόλο και στον ευρωπαϊκό χώρο» υπογραμμίζοντας: «Είναι όντως αρχόντισσα της Θράκης και το εννοώ, έχει πολιτισμό ετούτη η πόλη. Ακόμα κι όταν περπατάς στα σοκάκια της οποιαδήποτε εποχή, νοιώθεις ότι αποπνέει πράγματα, έχει μυρωδιές. Έχει ομορφιά, έχει βγάλει καλλιτέχνες κι είναι όντως πόλη με όμορφα χρώματα. Εμπνέεσαι απ’ αυτή, έχει ανθρώπους αξιόλογους πέρα από τον Χατζιδάκι που σε ανατριχιάζει με την μουσική του, πηγαίνοντάς σε όντως σε άλλους κόσμους. Το δε κοινό είναι φιλότεχνο, αποδέχεται την τέχνη, θαυμάζει, έρχεται κοντά, μιλά, ενδιαφέρεται. Είναι κάποιοι που διψούν και τα μάτια τους πετούν φλόγες».

Τέλος, ζητώντας της έναν προσδιορισμό των σημερινών συντεταγμένων της τέχνης, η καλλιτέχνιδα ξεδιπλώνει σκληρούς μα εύλογους συνειρμούς: «Δεν ξέρω αν η τέχνη έχει τη θέση που της αρμόζει σήμερα, αλλά θα έπρεπε. Είναι μια διέξοδος, είναι ελευθερία, μπορείς να περνάς μηνύματα. Το να ζωγραφίσεις μια ζητιάνα με το μωρό στην αγκαλιά είναι ένας τρόπος διαμαρτυρίας, περνώντας όλα τα συναισθήματα που σου δημιουργεί η εικόνα της. Η τέχνη μπορεί να γίνει τρόπος διαμαρτυρίας ενάντια σ’ όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω. Το ξαναλέω: το ότι ονειρευόμαστε δεν σημαίνει ότι δεν βλέπουμε την πραγματικότητα, απλά την αρνούμαστε, θέλουμε να μην αποδεχτούμε κάποια πράγματα. Δεν έχω τον απαραίτητο χρόνο, αλλά η επόμενη έκθεσή μου θέλω να είναι σκληρή. Πέρα από τα ξωτικά που θα με ακολουθούν ως το τέρμα της ζωής, θέλω ν’ αποτυπώσω σκληρές εικόνες. Πόλεμο, φρίκη, αδιέξοδα, ένα μεγάλο γιατί. Δεν μπορώ να δεχτώ ένα παιδί που σκοτώνεται από βόμβα, είναι σπαρακτικό, εξωπραγματικό, δεν μπορεί να συμβαίνει στον αιώνα μας. Είναι μια μεγάλη ντροπή μας όλο αυτό. Αυτά έπρεπε να έχουν εκλείψει, τι κάνουμε, πώς είναι δυνατό να αφήνουμε να συμβαίνουν; Απλά θα βγούμε στους δρόμους, θα φωνάξουμε, θα πέσουν και πέντε σφαίρες ή πέτρες και τελείωσε; Και τι έγινε; Δεν το δέχομαι, θέλω να πιστεύω ότι η τέχνη θα μπορούσε να περνάει τα δικά της μηνύματα. Αν μαζευτούν ομάδες και συζητάνε για υπαρκτά προβλήματα, μπορούν ν’ αποκτήσουν δύναμη και να λύσουν πράγματα. Όχι ωχαδερφισμό, εσύ, εγώ, μια αλυσίδα…».

Κι εν κατακλείδι το σχόλιο της ζωγράφου, που αναγκαστικά στέλνει τη σκέψη στο «love is the answer» του John Lennon: «Η μεγαλύτερη δύναμη στον κόσμο είναι η αγάπη, όσο ουτοπικό κι αν ακούγεται. Αν την αφήσεις είναι κύμα, τσουνάμι…».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.