Μια τεχνη για τρεις καλλιτεχνες

Τους ενώνει η γυναίκα, ως φιγούρα κι ως έμπνευση. Τους χωρίζει ο χρόνος, ενίοτε ο τόπος, και η τεχνική. Η Όλγα – Μαρία Αγγελίδου, ο Πασχάλης Αγγελίδης κι ο Δημήτρης Φόρτσας συνυπάρχουν σε μια σημαντική έκθεση που φιλοξενείται αυτήν την περίοδο στο Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης. Η έκθεση διοργανώνεται στο πλαίσιο των ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ ΘΡΑΚΗΣ 2007 και περιλαμβάνει τα πιο όψιμα έργα της νεαρής ζωγράφου Όλγας – Μαρίας, που θέμα έχουν ένα και μοναδικό: τη γυναίκα.
Ο ΠτΘ συνάντησε τους τρεις καλλιτέχνες στο χώρο της έκθεσης στην Αλεξανδρούπολη και τους απέσπασε εξομολογήσεις της… παλέτας και της ψυχής.

Όλγα – Μαρία Αγγελίδου: «Ένας ζωγράφος εξελίσσεται μαζί με τη ζωή του»

ΠτΘ: κ. Αγγελίδου, είναι η δεύτερη έκθεσή σας στην Αλεξανδρούπολη. Η πρώτη ήταν στο Μικρό Καφέ. Ωστόσο τώρα βλέπουμε μια πιο ολοκληρωμένη κατάθεσή σας. Ζωγραφίζετε γυναίκες. Γιατί τις επιλέγετε; Τι έχουν να πουν οι γυναίκες σε εσάς;
Ο.Α.: Μου βγαίνει αυθόρμητα. Ίσως είναι αυτό που ξέρω καλύτερα. Μέσα από τις δικές μου εμπειρίες και από αυτά που νιώθω πιστεύω ότι μόνο μέσα από το γυναικείο σώμα μπορώ να τα εκφράσω.

ΠτΘ: Στα έργα σας μπορεί κάποιος να δει γυναίκες σε διάφορες εκφράσεις. Σας απασχολεί ο συναισθηματικός κόσμος της γυναίκας;
Ο.Α.: Κυρίως το συναίσθημα είναι αυτό που θέλω να εκφράσω δίνοντας βάση στο χρώμα, στις κινήσεις του πινέλου και της πινελιάς μέσα από το στάξιμο της χροιάς της μπογιάς και πιστεύω ότι αυτά συντελούν στο να αναδειχθεί το συναίσθημα της γυναίκας, που είναι πάντα μοναχική.

ΠτΘ: Όταν πάντως βλέπει κάποιος τις πρώτες σας γυναίκες και αυτές έχει την αίσθηση ότι πρόκειται για ένα θέμα το οποίο, για σας, είναι ακόμη στην αρχή του. Βλέπει ότι σε κάθε δουλειά σας βγαίνουν περισσότερα, όπως και καταθέτετε περισσότερα, εμβαθύνετε στην προσωπικότητα των γυναικών και παράγετε δυναμικό έργο. Είστε στην αρχή αυτής της υπόθεσης;
Ο.Α.: Πιστεύω ότι πάντα θα είμαι στην αρχή. Όσο περνάνε τα χρόνια και μέσα από τις εμπειρίες που αποκτώ, πιστεύω ότι θα βγάζω όλο και περισσότερα. Ένας ζωγράφος εξελίσσεται μαζί με τη ζωή του, τη ζωγραφική του. Χαίρομαι πάντως που αυτό περνά στον κόσμο και παίρνει αρκετά μέσα από τη ζωγραφική μου.

ΠτΘ: Οι γυναίκες σας, παρόλο που είναι μοναχικές, έχουν όμως τρομακτική ένταση και περιεχόμενο. Έτσι τις βλέπετε και στην πραγματική τους ζωή; Είναι ένας κόσμος με πολλές αρχές και συνέχειες;
Ο.Α.: Με πολλές αρχές, με πολλά προβλήματα, με πολλά πράγματα που νιώθει η γυναίκα και ίσως μέσα από τη ζωή της δεν μπορεί να τα βγάλει, έχει μπει και αυτή μέσα σε ένα καλούπι, είτε είναι το καλούπι της μητέρας είτε της εργαζόμενης γυναίκας, γενικά της ζωής που επικρατεί σήμερα. Βλέπω γύρω τον κόσμο μου να τρέχει. Μιλώ με πολλούς ανθρώπους, είτε μέσα από παρέες είτε μέσα από δουλειά, και ανακαλύπτω ότι υπάρχει μεγάλη μοναξιά.

ΠτΘ: Στη ζωγραφική σας χρησιμοποιείτε και μία ιδιαίτερη τεχνική, αυτό που είπατε σταγόνα. Μπορεί κάποιος να σας εντάξει στους εξπρεσιονιστές, δεν υπάρχουν σαφή περιγράμματα, ωστόσο οι σταγόνες φωτίζουν το έργο με πολύ διαφορετικό τρόπο και καμιά φορά δημιουργούν τη δική τους ανάγνωση. Αυτόν τον πειραματισμό σκέφτεστε να τον εξελίξετε;
Ο.Α.: Η σταγόνα δεν είναι κάτι καινούργιο στη ζωγραφική, απλά προσπάθησα να το εντάξω στη φιγούρα. Μέχρι τώρα υπήρχε σε πιο αφηρημένη μορφή στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό. Εγώ θέλοντας να εκφρασθώ στη δουλειά μου κυρίως μέσα από τη γυναικεία φιγούρα, ήθελα να αναμείξω και αυτό το παιχνίδι που γίνεται με τη σταγόνα για να γίνει πιο δυναμική η ζωγραφική και δυναμικό το χρώμα.

ΠτΘ: Σε παραπλανούν καμιά φορά οι σταγόνες. Διηγούνται τη δική τους ιστορία σε σχέση με τον τρόπο που τις βάζετε στον χώρο που τις βάζετε…
Ο.Α.: Αισθάνομαι ότι μπαίνω και εγώ περισσότερο μέσα στον πίνακα. Δεν είναι απλά η πινελιά, το έχουν ίσως συνηθίσει όλοι και αυτό δίνει και μια πιο αφηρημένη απόδοση στο έργο. Έτσι και αλλιώς δεν μπορώ να ασχοληθώ μόνο με το περίγραμμα.

ΠτΘ: Είστε πολύ νέα. Σας ξαφνιάζει να ακούτε καλές κουβέντες;
Ο.Α.: Με ξαφνιάζει. Δεν περίμενα να ακούσω τόσο καλές κριτικές. Όλοι κρίνουν το γεγονός ότι είμαι νέα. Δεν πιστεύω ότι έχω φθάσει στη ζωγραφική σε αυτό που θα ήθελα να φθάσω. Για μένα είναι πολύ νωρίς ακόμα.

ΠτΘ: Είστε όμως εξοικειωμένη με τον καλό λόγο πλέον;
Ο.Α.: Και με τον καλό και με τον κακό. Ακούω όλα τα σχόλια και τα δέχομαι. Πρέπει εξάλλου να μάθω να συγκρατώ σχόλια και από τις δύο πλευρές.

ΠτΘ: Είναι ατέλειωτος ο κόσμος της ζωγραφικής; Αξίζει τον κόπο να τον ψάξετε; Πιστεύετε ότι θα σας ανταμείψει; Οι γυναίκες σας έχουν πολλά να πουν στον αποδέκτη, είτε είναι γυναίκα είτε άνδρας. Είστε αποφασισμένη να μην εγκαταλείψετε αυτόν τον κόσμο; Τον βλέπετε τόσο μαγικό όσο τον βλέπει κάποιος απ’ έξω;
Ο.Α.: Αν ήταν να τον εγκαταλείψω θα το είχα κάνει ήδη – γιατί έχω ήδη τελειώσει τη σχολή, έχουν περάσει τέσσερα χρόνια – και βλέπω όλους τριγύρω μου στην ίδια κατάσταση με μένα που ήδη την έχουν εγκαταλείψει. Το θεωρούν δύσκολο όπως δύσκολο είναι και να εκτεθείς και να σε κριτικάρουν. Εμένα μ’ αρέσει. Όταν περνά καιρός και δεν ζωγραφίζω μου λείπει.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ.
Ο.Α.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Πασχάλης Αγγελίδης: «Αν δεν υπήρχε η ματαιδόξια στην τέχνη, δεν θα υπήρχαν καλλιτέχνες»

ΠτΘ: Μία ακόμη επιστροφή στην Έβρο, αλλά αυτή τη φορά με μια νέα σηματοδότηση. Συντροφιά με μία συνεργάτη γυναίκα, που τυχαίνει να είναι και κόρη σας. Τελικά πόσο μέσα ή έξω είστε από την υπόθεση;
Π.Α.: Είναι λογικό να λέει τις δικές της ιστορίες. Αυτό που με ικανοποιεί είναι ότι η κόρη μου είναι καλύτερη από μένα και από νωρίς. Βλέπω τη δυναμική της και γι’ αυτό το λόγο απαιτώ σε κάποιες εκθέσεις να συμμετέχει η κόρη μου μαζί και με κάποιους άλλους καλλιτέχνες. Βλέπω τη δυναμική ενός νέου καλλιτέχνη και επειδή είναι και γυναίκα, για μένα πρέπει να είναι πιο δυναμική η παρουσία της.

ΠτΘ: Μαζί σας είναι και ο Δημήτρης Φόρτσας, ο οποίος είναι σχεδόν συνομήλικός σας. Εφόσον στην τέχνη δεν υπάρχει δημοκρατία, πώς καταφέρνετε να κάνετε διάλογο και με τις νεότερες γενιές;
Π.Α.: Με το Δημήτρη τον Φόρτσα είμαστε φίλοι, σχεδόν συνομήλικοι. Στην τέχνη, όπως και στον έρωτα, υπάρχει μόνο δικτατορία. Ο καθένας για το έργο του δρα δικτατορικά, απλώς δεν επεμβαίνει ο ένας στο έργο του άλλου. Παρουσιάζουμε ό,τι θέλουμε. Απλά μπορούμε και συνυπάρχουμε. Δεν υπάρχει ούτε έρωτας ούτε τίποτα στο πεδίο της τέχνης, αλλά δεν υπάρχει και ο άκρατος ανταγωνισμός, τουλάχιστον από πλευράς μου.

ΠτΘ: Πάντως, αν και η Όλγα είναι νεαρή θα έλεγε κανείς ότι σε αυτό το χώρο τέχνης ζει κανείς τρεις ποιοτικές κορυφώσεις, αλλά βλέπει ότι όλες έχουν την αγωνία και τη δύναμη που τους αρμόζει για να συγκαταλέγονται στα έργα τέχνης. Εσείς αυτό που αποπνέει αυτή η έκθεση το αντιλαμβάνεσθε;
Π.Α.: Φυσικά, αφού εγώ την οργάνωσα. Εγώ επέλεξα αυτούς τους καλλιτέχνες. Η πρόταση ήταν να έρθω εγώ, αλλά δεν ήθελα να έρθω μόνος μου, ήθελα να παρουσιάσω καινούργια πράγματα που δεν είχαν παρουσιασθεί ποτέ σε αυτή την πόλη. Γι’ αυτό διάλεξα να υπάρχει όγκος υλικού από τη νέα γενιά, που είναι η Όλγα, γιατί ήξερα τη δυναμική που έχει, και γι’ αυτό μίλησα και με το Δημήτρη Φόρτσα, για να παρουσιασθεί η δυναμική του, που είναι ένα άλλο υλικό και εξελίχθηκε πολύ μετά από εμένα. Γι’ αυτό και στην έκθεση διακρίνει κανείς τρεις χρονικές περιόδους. Εγώ ήρθα με πολύ λίγα έργα. Ούτως ή άλλως είναι γνωστό το έργο μου εδώ. Δεν ήταν εξάλλου ατομική η έκθεση. Προτιμώ να παρουσιάζονται νέες απόψεις.

ΠτΘ: Είναι άρα μια έκθεση η οποία έχει το χαρακτηριστικό της συνύπαρξης…
Π.Α.: Είναι μια επαγγελματική έκθεση, από το στήσιμο μέχρι και το φως. Και οι τρεις μαζί επιμεληθήκαμε το στήσιμο, υπήρξε άψογη συνεργασία στο πώς θα προβληθούν καλύτερα τα έργα όλων μας. Αυτό μόνο επαγγελματίες το κάνουν.

ΠτΘ: Πάντως συγκλίνετε όλοι στη γυναίκα…
Π.Α.: Φυσικά, το θέλουμε, το αναζητούμε, το επιζητούμε, αλλά το ζήτημα είναι η γυναίκα να βοηθήσει τον εαυτό της.

ΠτΘ: Είναι δημοκρατικός ο πολιτισμός των ανδρών καλλιτεχνών;
Π.Α.: Δεν είναι ζήτημα ανδρών ή γυναικών. Είναι ζήτημα αγοράς. Είναι μια νοοτροπία που έχει άμεση σχέση με τη θρησκεία και την πολιτική. Είναι τα δύο ταμπού που συνυπάρχουν. Αυτοί είναι εναντίον της γυναίκας και όχι εγώ. Ούτε οι άνδρες είναι εναντίον της γυναίκας. Είναι η διαπαιδαγώγηση που γίνεται από τη μάνα στη γυναίκα και προς το παιδί.

ΠτΘ: Πάντως θα μπορούσε να επικρατήσει και το ένστικτο της αγοράς ή του ανταγωνισμού…
Π.Α.: Μεταξύ των τριών αδύνατον. Εγώ και ο Φόρτσας συνυπάρχουμε πάνω από είκοσι χρόνια. Χαίρομαι όταν ο Δημήτρης έχει επιτυχίες όπως και ο ίδιος όταν έχω εγώ και τώρα χαιρόμαστε και οι δύο για την Όλγα.

ΠτΘ: Εκτός από την ματαιοδοξία του χώρου σας υπάρχουν και θετικά μηνύματα…
Π.Α.: Η ματαιοδοξία είναι το κυρίαρχο στην τέχνη. Αν δεν υπήρχε ματαιοδοξία δεν θα υπήρχαν καλλιτέχνες.

ΠτΘ: Η ματαιοδοξία του ωραίου…
Π.Α.: Όχι η ματαιότητα της ύπαρξης του ξεχωριστού.

ΠτΘ: κ. Αγγελίδη σας ευχαριστούμε πολύ.
Π.Α.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Δημήτρης Φόρτσας: «Σαν εργαλείο της δουλειάς μου έχω το μετά»

ΠτΘ: κ. Φόρτσα πώς αισθάνεστε γι’ αυτή την επιστροφή στην Αλεξανδρούπολη;
Δ.Φ: Μπορώ να πω ότι μου άρεσε. Ουσιαστικά είναι η πρώτη φορά που έρχομαι εδώ και παρουσιάζω δουλειά μου. Πιστεύω ότι είναι η αρχή και ότι θα υπάρξει συνέχεια. Το θέλω κι εγώ και πιστεύω ότι θα υπάρξει. Είναι και θέμα χρόνου.

ΠτΘ: Σε αυτή την έκθεση έχετε την τύχη να συνυπάρχετε με δύο άλλους Εβρίτες καλλιτέχνες, τον Πασχάλη Αγγελίδη και την Όλγα – Μαρία Αγγελίδου. Επειδή συνήθως είστε φίλαυτα άτομα, πού είναι ο ναρκισσισμός του καλλιτέχνη;
Δ.Φ.: Τον πολεμάμε, αλλά δεν μπορώ να πω ότι δεν υπάρχει. Γνωριζόμαστε χρόνια, γνωρίζει ο ένας του άλλου τη δουλειά, τους αγώνες του, οπότε όλο αυτό γίνεται με μια αίσθηση παρέα κι αγάπης για τον τόπο.

ΠτΘ: Εβρίτες που καταφέρατε να έχετε τη δική σας διαδρομή, τη δική σας επώνυμη υπογραφή στο χώρο ξαναγυρίζετε στην Αλεξανδρούπολη παρουσιάζοντας μια δουλειά που μάλλον της έχει συγκατανεύσει ο χρόνος. Αισθάνεστε περηφάνια που ξαναγυρίζετε στο χώρο που σας γέννησε;
Δ.Φ.: Αγαπώ τον τόπο μου και δεν κρύβω ότι κάποια στιγμή θέλω να έρθω και να εκθέσω. Αυτό είναι σημαντικό. Και γίνεται σε χρόνο που υπάρχει μια ωριμότητα. Αυτό κάνει τη διαφορά.

ΠτΘ: Πώς αντιλαμβάνεσθε και πώς εισπράττετε τα σχόλια των συμπολιτών σας;
Δ.Φ.: Είναι ένα από τα ενδιαφέροντα να ακούς τη γνώμη του άλλου, έστω και με πολλά ερωτήματα. Για άλλους είναι μια προσπάθεια να κατανοήσει τα πράγματα, για άλλους τα γνωρίζει και εισπράττει καλό ή κακό. Είναι πάντα ωραίο αυτό.

ΠτΘ: Γυρίζετε ωστόσο φτασμένος στον Έβρο…
Δ.Φ.: Δεν ξέρω αν είμαι φτασμένος γιατί το φτάσιμο σημαίνει και τέλος, αλλά ωριμότητα υπάρχει. Τουλάχιστον εγώ σαν εργαλείο της δουλειάς μου βάζω το ότι υπάρχει και το μετά. Πρέπει να κάνω κάτι καλύτερο. Κάτι δυνατότερο. Αυτό βέβαια έχει κι ένα βάσανο, αλλά εκεί νομίζω ότι είναι και η γοητεία του να διερευνάς ένα πεδίο για το οποίο δεν γνωρίζεις πώς ακριβώς θα εμφανιστεί.

ΠτΘ: Μια τούρκικη παροιμία λέει «δεν είναι τίποτα η πέτρα μακριά από τον τόπο της». Τώρα που ξαναγυρίσατε και είναι η χαρά ολοφάνερη στο πρόσωπό σας αντιλαμβάνεσθε ότι έχει ισχύ η παροιμία;
Δ.Φ.: Δεν ξέρω τι θα βγάλει αυτό… Είναι καλό όμως που γύρισα…

ΠτΘ: Εμείς οι απ’ έξω, οι μη Αλεξανδρουπολίτες και μη Εβρίτες, αισθανόμαστε πραγματικά λίγο ζηλόφθονα από όλα αυτά που κατακτήσατε εσείς…
Δ.Φ.: Νομίζω ότι και εδώ βρίσκεις δυνάμεις που είναι άξιες, απλά ίσως λείπει αυτογνωσία και πίστη στο έργο.

ΠτΘ: Θα έρχεστε συχνότερα λοιπόν, τώρα που ανακαλύψατε τον Έβρο, μετά από μακρά παραμονή στην Αθήνα;
Δ.Φ.: Σίγουρα, βέβαια δεν τον ανακάλυψα τώρα, γιατί έρχομαι πολύ συχνά. Ήρθα όμως με το έργο μου εδώ…

ΠτΘ: κ. Φόρτσα σας ευχαριστούμε πολύ.
Δ.Φ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Τ.Β. – Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.