Πρεμιερα με την παρασταση «Οψομεθα τις Φιλιππους»

Το 51ο Φεστιβάλ Φιλίππων ξεκίνησε εφέτος με την παράσταση των ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Σερρών και Κομοτηνής με τίτλο «Οψόμεθα εις Φιλίππους». Εμείς είχαμε την σπουδαία τύχη να παραβρεθούμε σ’ αυτή και να συνομιλήσουμε για το Φεστιβάλ Φιλίππων με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Καβάλας Δημήτρη Ιωάννου, τους προέδρους των διοικητικών συμβουλίων των δύο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ, την Καλλιόπη Ευαγγελίδου και τον Γιώργο Ναβροζίδη για την παράσταση, τον μουσικό της Γιώργο Ανδρέου, αλλά και τον σκηνοθέτη της Θοδωρή Γκόνη…
Ας τους ακούσουμε να μας μιλούν γι’ αυτή, μια παράσταση που κανένας δεν πρέπει να χάσει, αλλά και για το προσωπικό τους στίγμα αυτή τη στιγμή, στο χώρο της τέχνης που υπηρετεί ο καθένας…
«Οψόμεθα εις Φιλίππους» όμως, στους χώρους των παραστάσεων του έργου, εδώ, στη Θράκη…
Καλή απόλαυση…

Δημήτρης Ιωάννου, Καλλιτεχνικός διευθυντής ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Καβάλας «Το θέατρο είναι η «τροφή» για την ψυχή μας»

• Οι τοπικές κοινωνίες να αναλάβουν τις ευθύνες τους για τη διατήρηση των ΔΗΠΕΘΕ • Το Φεστιβάλ Φιλίππων το στήριξε πρώτα το κοινό

Πτθ: κ. Ιωάννου, εδώ και μια εξαετία είστε υπεύθυνος ως καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και για το Φεστιβάλ Φιλίππων, έναν κατά γενική ομολογία επιτυχημένο θεσμό. Εντούτοις, βλέπουμε σήμερα ότι τα φεστιβάλ πλήττονται και δεν έχουν τη δέουσα φροντίδα από το Υπουργείο Πολιτισμού. Παρόλα αυτά που συμβαίνουν σε γενικό επίπεδο, βλέπουμε ότι το φετινό φεστιβάλ είναι πολύ καλά δομημένο, επιλεκτικό, πλουραλιστικό και «τολμάει». Για παράδειγμα, η έναρξη του Φεστιβάλ με το «Οψόμεθα εις Φιλίππους»» σ’ ένα χώρο εκτός αρχαίου θεάτρου, στο χώρο που έγινε η μάχη των Φιλίππων, δύσκολο και τεχνικά εγχείρημα.
Δ.Ι.: Πιστεύω ότι ο συγκεκριμένος θεσμός, κλείνοντας 51 χρόνια και λειτουργώντας όλα αυτά τα χρόνια ανελλιπώς, έχει εν πρώτοις τη στήριξη του κοινού. Καλύπτει, δηλαδή, τις ανάγκες ενός κοινού, που ξεκινά από τις Σέρρες και φθάνει μέχρι την Ορεστιάδα, δηλαδή καλύπτει όλο το φάσμα της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Στις ανάγκες αυτού του κοινού προσφέρεται κι ένα υπέροχο αρχαίο θέατρο, που έχει διασωθεί στην περιοχή μας. Κατά δεύτερο λόγο, όλοι οι άνθρωποι, δήμαρχοι και παντός τύπου συντελεστές, βοήθησαν, στήριξαν και ήταν αρωγοί σε αυτόν τον θεσμό. Εναπόθεσαν τις ελπίδες τους σ’ αυτόν και βρήκαν πρόσφορο έδαφος στις καρδιές, κυρίως, του κοινού. Το κοινό είναι εκείνη η κινητήρια δύναμη που, με την οικονομική και ηθική του ενίσχυση, δίνει πνοή και συνέχεια στον θεσμό.

Πτθ: Είστε παλιός «θεατράνθρωπος» στον τόπο και άνθρωπος που αγωνίζεται για τα του θεάτρου στο Ν. Καβάλας με ιδιαίτερη θέρμη. Δεν απογοητευτήκατε ποτέ; Στην επαρχία, επιπλέον, το θέατρο και τα οικονομικής φύσεως θέματά του, σαφώς και εξαρτώνται από τους Δήμους και την «πολιτική» τους, η οποία δεν είναι ούτε ενιαία ούτε πάντοτε η καλύτερη. Εν τέλει, ποια πρέπει να είναι τα προσόντα ενός καλλιτεχνικού διευθυντή; Η αντοχή;
Δ.Ι.: Χρειάζεται γερό στομάχι και η γνώση ότι θα λοιδωρηθείς, θα αμφισβητηθείς και θα ακούσεις πολλές κακίες, αλλά σημασία έχει τι νιώθει κανείς μέσα του και κατά πόσο μπορεί να ξεπεράσει τα όρια του εαυτού του και τις απαιτήσεις του, δηλαδή να κάνει τα αδύνατα, δυνατά. Εγώ αυτό προσπαθώ και εξάλλου δεν είμαι και μόνος μου. Έχω κάποιους συνεργάτες και υπάρχει και κάποιο προσωπικό, μια ολόκληρη διοίκηση, οι οποίοι αγωνίζονται γι’ αυτόν τον θεσμό και οφείλουμε να έχουμε καλές σχέσεις μεταξύ μας. Με τον καιρό βέβαια, επέρχεται και κάποιο δέσιμο ανάμεσά μας. Άρα, η όποια απογοήτευση μοιράζεται λίγο-πολύ σε όλους μας, ανεξαιρέτως. Οι δυσκολίες, όμως, έρχονται να αντισταθμιστούν με την αναγνώριση και την αγάπη του κόσμου. Είναι πολύ συγκινητικό – κι αυτό το ζούμε κάθε καλοκαίρι- όταν τελειώνει μια παράσταση κι έρχονται από τους 2000–2500 θεατές, τουλάχιστον οι δέκα, οι είκοσι ή οι τριάντα από αυτούς και μας λένε «ευχαριστώ» για την ωραία παράσταση, που δε θα είχαν, ίσως, την ευκαιρία να τη δουν κάπου αλλού..

Πτθ: Θα ήθελα να σας ρωτήσω και κάτι άλλο, μια και είναι παρών και ο Δημήτρης Παπασταμάτης. Σε μια εποχή με πληθώρα οικονομικών προβλημάτων, αν κάποιος στηριχθεί στη στερεότυπη λογική και στο ό,τι μας λέει ο αθηναϊκός τύπος, τότε εκτιμά ότι θα έχουμε κάποια «κάμψη» στην προσέλευση των θεατών στο θέατρο ή λέτε τελικά η ανάγκη της Βορείου Ελλάδας για καλές παραστάσεις θα υπερνικήσει όλη αυτήν την αντίληψη;
Δ.Ι.: Εγώ νομίζω, πως ναι. Αρχικά, γιατί αυτές οι παραγωγές είναι τόσο καλές, που όχι μόνο θα περάσουν από το αρχαίο θέατρο των Φιλίππων, αλλά κάποιες από αυτές θα περιοδεύσουν στην περιοχή. Ο αρχαίος χώρος του θεάτρου των Φιλίππων αναδεικνύει αυτές τις παραστάσεις. Το θεατρόφιλο κοινό είναι σε θέση να γνωρίζει και να καταλαβαίνει τη διαφορά. Θεατές από τη Θεσσαλονίκη έχουν δηλώσει, πώς ήταν μεγαλύτερη η συγκίνηση και η αισθητική απόλαυση που ένιωσαν όταν παρακολούθησαν μια παράσταση στο αρχαίο θέατρο των Φιλίππων, παρά την ίδια στο αρχαίο θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης. Προσωπικά, μου έχει τύχει να δω παράσταση στο θέατρο Δάσους και αμέσως μετά να τη δω στο θέατρο των Φιλίππων – γιατί θα ερχόταν εδώ αργότερα και ήθελα να πάρω κάποιες ιδέες, εικόνες κι εμπειρίες, παρακολουθώντας την στο θέατρο Δάσους – και σας διαβεβαιώνω πως η διαφορά ήταν αισθητά μεγάλη.

Πτθ: Συγκατανεύετε σ’ αυτό που είδαμε απόψε με το «Οψόμεθα εις Φιλίππους» και διατείνεται ότι και για το θέατρο κάθε τόπος έχει τη δική του ανάσα, τη δική του ιστορία και τη δική του ποιότητα;
Δ.Ι.: Το θέατρο ζει κυρίως από δύο παράγοντες, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που έρχεται κι ένα τρίτος να προστεθεί. Είναι η σκηνή, οι θεατές και τελικά, σε πολλές περιπτώσεις ο τρίτος παράγοντας είναι ο χώρος. Σήμερα είχαμε αυτό το τρίπτυχο. Υπήρχε επικοινωνία ανάμεσα στους θεατές και στους ηθοποιούς που αφηγούνταν την ιστορία, αλλά ήταν εξίσου σημαντικό – για να μην πω το σημαντικότερο – ότι μια τέτοια παράσταση έλαβε χώρα στον συγκεκριμένο αρχαίο χώρο, που κουβαλά τη μνήμη των γεγονότων. Αν και είναι σπάνιο, πιστεύω, να συμπλεύσουν και οι τρεις αυτοί παράγοντες σ’ ένα θεατρικό «γίγνεσθαι».

Πτθ: Τελικά, θα μπορούσε κάποιος να ελπίζει από το θέατρο – επειδή αυτό είχε πάντα τέτοιο ρόλο – τη σωτηρία της ψυχής μας και του μυαλού μας; Ας πούμε, σήμερα είδαμε μια πολύ καλή πολιτική «ανάγνωση»…
Δ.Ι.: Δεν είναι πολύ αισιόδοξα τα πράγματα. Αυτό το αντιλαμβανόμαστε εμείς οι άνθρωποι του θεάτρου και του χώρου, γενικότερα. Διαπιστώνουμε ότι χρόνο με το χρόνο υπάρχει ένας ευτελισμός των αξιών. Αυτό τον ευτελισμό πρέπει να τον πατάξουμε με διάφορους τρόπους και να τον αναγάγουμε σε κάτι όμορφο, γιατί πλήττει, ίσως περισσότερο, εμάς εδώ στην επαρχία, αφού στην Αθήνα όλο και θα υπάρχουν ή θα υπάρξουν ψυχές που θα «σώσουν» τους θεσμούς από την κατάντια. Στην επαρχία, αυτοί οι πυρήνες λιγοστεύουν με γοργούς ρυθμούς και τα ΔΗΠΕΘΕ αποτελούν ένα τέτοιον πυρήνα. Δεν ξέρω αν θα δοθεί κάποια λύση από το Εθνικό Κέντρο Θεάτρου και Χορού (ΕΚΕΘΕΧ), από τους αρμόδιους δηλαδή φορείς, αλλά πιστεύω πως τα πράγματα, για να μην παρουσιάζουν μια στασιμότητα και για να ευοδωθούν προς το καλύτερο, πρέπει να πάρουν την ευθύνη τους στα χέρια τους οι τοπικές αυτοδιοικήσεις, οι δήμοι. Να πιέσουν τις καταστάσεις. Να κατασκευάζουν ναι μεν κοινωφελή έργα όπως δρόμους, πλατείες, αποχετευτικά και υδρευτικά δίκτυα κ.τ.λ., αλλά να καταλάβουν ταυτόχρονα πως ο άνθρωπος έχει και ψυχή και πρέπει να δοθεί τροφή και γι’ αυτήν. Το θέατρο και άλλες παρόμοιες πολιτιστικές εκδηλώσεις αποτελούν «υγιή τροφή» για την ψυχή του ανθρώπου. Θα είναι αργά, όταν θα συνειδητοποιήσουμε ότι χάσαμε κάτι πολύτιμο που έχει η χώρα μας και οι άνθρωποί της.

Πτθ: Πάντως κ. Ιωάννου, απόψε είδαμε πώς δύο κλασικά κείμενα του Πλουτάρχου και του Σαίξπηρ μπορούν να εκσυγχρονιστούν και να προσελκύσουν και τους νέους στο θέατρο μέσα από τους δικούς τους κώδικες… Ακόμη κι όταν αφορούν σε μεγάλα ζητήματα, όπως αυτά της φύσεως της εξουσίας, για τα οποία λένε πως οι νέοι δεν ενδιαφέρονται…
Δ.Ι.: Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι κάποιος που παρακολούθησε αυτήν την παράσταση, πρέπει να έχει κάποια «εφόδια», κάποιες στοιχειώδεις γνώσεις, έτσι ώστε να είναι σε θέση να κατανοήσει σε βάθος το ιστορικό πλαίσιο της παράστασης. Πιστεύω, όμως, πως και να μην έχει κάποιος διαβάσει και να μην έχει ασχοληθεί με το αντικείμενο, κερδίζει μία-κάποια αίσθηση του γεγονότος.

Πτθ: Πιστεύετε, δηλαδή, πως η αίσθηση που μένει, ακόμη και χωρίς να υπάρχει πλήρης κατανόησή της, μπορεί να είναι και σωτήρια;
Δ.Ι.: Ακριβώς!

Γιώργος Ανδρέου, συνθέτης «Αν με τη μουσική μου σύνθεση στην παράσταση άνοιξα ένα καινούριο παράθυρο, τόσο το καλύτερο»

Πτθ: Θέλετε να μας πείτε πώς «διαβάσατε» από την άποψη της μουσικής το έργο; Ήταν μια πραγματικά πολύ ωραία σύνθεση…
Γ.Α.: Θέλαμε να αποφύγουμε αφενός τις φανφάρες, αφετέρου την «χολιγουντιανή» λογική, ειδικά στην Ε΄ πράξη του «Ιουλίου Καίσαρα» του Σαίξπηρ, στην οποία γίνεται λόγος για μια μάχη. Ο μόνος τρόπος, για να προσεγγίσουμε μια μάχη με διαφορετικό τρόπο, είναι μέσα από μια μεγάλη «ενεργειακή φόρτιση». Εκεί, λοιπόν, πήγε το δικό μου μυαλό και του Θοδωρή Γκόνη, στο πώς δηλαδή ενεργούν, στο πώς διασκεδάζουν – όχι όμως με τον απλοϊκό τρόπο διασκέδασης – και τελικά γίνονται ένα «σώμα» οι νέοι. Γίνονται ένα «σώμα» μέσα από τη δική τους ένταση, μέσα από το χορό, μέσα από τα δικά τους αντανακλαστικά. Εκεί βρήκαμε τη σύνδεση. Αυτή η επιθετική αλλά ταυτόχρονα ρυθμική μουσική, που αποτελεί σήμερα ένα είδος τελεστικής μουσικής, σε συνδυασμό με τους νέους που έρχονται σε επαφή με έναν ιστορικό χώρο, φορτίζονται συναισθηματικά από αυτόν και τελικά ενσαρκώνουν τον ρόλο τους στην Ε΄ πράξη του «Ιουλίου Καίσαρα».

Πτθ: Ήταν και για εσάς κάτι καινούριο αυτή η μουσική σύνθεση σε σχέση με τους ήχους και το διακριτό της «μουσικής» σας μέχρι τώρα ως συνθέτη;
Γ.Α.: Είναι όντως κάτι καινούριο, άρχισα πλέον να το «καταλαβαίνω» κι εγώ. Έχουν γίνει μάλιστα πολλά «χαριτωμένα» σχόλια από φίλους δημοσιογράφους και αθηναϊκά μέσα ενημέρωσης που παραβρέθηκαν στις πρόβες και ρωτούσαν: «Μα είναι του Ανδρέου αυτή η μουσική;». Τους έκανε δηλαδή εντύπωση. Αλλά νομίζω ότι η δύναμη και η δυναμική του θεάτρου είναι το να πειθαρχείς σε ένα ολοκληρωμένο όραμα, το οποίο πραγματώνεις με ό,τι κι αν χρειαστεί. Κατά τη γνώμη μου, πήγα εκεί που έπρεπε να πάω. Κι αν αυτό σημαίνει ότι ανοίγω ή άνοιξα ένα «καινούριο παράθυρο», τόσο το καλύτερο.

Πτθ: Αυτή η επιλογή της μουσικής που κάνατε, είναι ένα είδος σχολίου για την εξουσία και την πολιτική, για τις οποίες οι ερευνητές των κοινωνικών πραγμάτων λένε ότι οι νέοι δεν ενδιαφέρονται. Εσείς όμως τους θέσατε εντός τους με αφετηρία τη «μουσική» σας, που ακουμπά στη μουσική τους…
Γ.Α.: Θα συμφωνήσω με αυτό που λέτε. Το γεγονός ότι διαλέξαμε δέκα εξαιρετικούς νέους ηθοποιούς και τους δώσαμε την ευκαιρία να αναδείξουν το ταλέντο τους, σημαίνει ότι τους εμπιστευόμαστε κατ’ αρχήν ως πρόσωπα. Από ’κει και πέρα, μην ξεχνάτε ότι ο πόλεμος, ο θάνατος, η ένταση αλλά και η πολιτική αφορούν στους νέους ανθρώπους. Αυτοί είναι ούτως ή άλλως ο μοχλός της ιστορίας.

Πτθ: Ποια όργανα χρησιμοποιήσατε για να «ντύσετε» το μουσικό μέρος της παράστασης;
Γ.Α.: Χρησιμοποίησα ηλεκτρονική μουσική, έναν συνδυασμό από lux όπως λέγονται, δηλαδή από προηχογραφημένα ηχητικά και ρυθμικά ντοκουμέντα, τα οποία τα επαναδιαμόρφωσα και πρόσθεσα και δικά μου μοτίβα με μεταφορικό τρόπο, όπως για παράδειγμα κραυγές, ανθρώπινες φωνές, ήχους όπλων. Το συνονθύλευμα όλων αυτών γέννησε αυτό το μουσικό αποτέλεσμα. Το είδος της μουσικής είναι η λεγόμενη «trance» (τρανς), αλλά εγώ αφαίρεσα κάποια «εφετζίδικα», όπως θα τα λέγαμε, στοιχεία που υπήρχαν και κράτησα εκείνα που, κατά τη γνώμη μου, προσδίδουν ή έχουν θεατρικά κάποιο νόημα.

Πτθ: Για να «παράξετε» τη μουσική σας, ξεκινήσατε κι εσείς από τα κείμενα; Λένε εξάλλου ότι τα κείμενα εμπεριέχουν τα ίδια τις οδηγίες για όλες τις επιμέρους τέχνες που συνδυάζονται για να προκύψει μια παράσταση. Αρκεί «να τ’ ακούς…»
Γ.Α.: Ναι, από τα κείμενα ξεκίνησα. Ξέρουμε ότι ο Σαίξπηρ αναγραμματίζει και διαβάζει με πολύ μεγάλη σοβαρότητα τον Πλούταρχο και όλα αυτά που εξιστορεί για τους βίους αυτών των μεγάλων ανθρώπων, τους οποίους μεταφέρει και ο Σαίξπηρ στο δικό του κείμενο, οι ζωές των οποίων διακρίνονται από σκληρότητα, επιθετικότητα και ωμότητα. Αυτά τα στοιχεία τα συνδυάζω και τα «διαβάζω» μέσα από τον σημερινό ωμό, ειλικρινή όμως, σκληρό νεανικό ήχο της εποχής μας.

Πτθ: Αυτή η μουσική σύνθεσή σας ήταν μια ευχάριστη ανατροπή για τη μουσική εικόνα που είχαμε σχηματίσει για εσάς μέχρι τώρα, και πραγματικά ευχόμαστε να τη δούμε να κυκλοφορεί και αυτόνομα…
Γ.Α.: Αν δείτε προσεκτικά τις δουλειές που έχω κάνει για το θέατρο, από τη «Λυσιστράτη», την «Ηλέκτρα» μέχρι την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», οι περισσότερες εκ των οποίων προέκυψαν από τη συνεργασία μου με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου, κάθε μουσική παράσταση είναι και ένας διαφορετικός ορίζοντας για μένα. Νομίζω ότι έτσι πρέπει να είναι άλλωστε, ότι πρέπει κανείς να πειθαρχήσει στο όραμα, στην αισθητική του σκηνοθέτη, στη συνολική δημιουργική ανάγνωση του έργου.

Πτθ: Στην Αμφίπολη, για την οποία ετοιμάσατε θεατρικό αναλόγιο με θέμα τη μάχη της Αμφίπολης, σε μετάφραση Ελευθερίου Βενιζέλου και με αφηγήτρια την Μαρία Χούκλη, είναι κι εκεί η μουσική σας ανάγνωση πρωτότυπη;
Γ.Α.: Στην Αμφίπολη κάναμε κάτι πιο τολμηρό. Διακόπταμε την ανάγνωση των «της Αμφιπόλεως» του Θουκυδίδη, στην καταπληκτική μετάφραση του Βενιζέλου και προσθέταμε αποσπάσματα δημοτικών τραγουδιών του βορείου άξονος, δηλαδή της Ηπείρου, της Θράκης και της Μακεδονίας, τα οποία τραγούδια έχουν ως θέμα την αλλοτρίωση από τον πόλεμο, τον πόνο, την απουσία, τη μοναξιά και την υπαρξιακή ανησυχία γενικότερα, συναισθήματα διάσπαρτα όλα τους, στα μεγάλα μας δημοτικά τραγούδια. Σ’ αυτήν έπαιξα εγώ πιάνο και τραγούδησε η Ρηνιώ Κυριαζή, η ηθοποιός που υποδύεται τον Βρούτο, μια ηθοποιός με μεγάλη εμπειρία στην απόδοση δημοτικών τραγουδιών, σχολιάζοντας τον Θουκυδίδη με έναν υπερβατικό τρόπο – όχι κυριολεκτικά – αλλά κάνοντας αναφορές στη δημοτική γλώσσα, η οποία περιέχει, κατά την άποψή μου μεγάλη σοφία και τη μεγαλύτερη σε βάθος πραγμάτωση όλων αυτών των θεμάτων που έχουν να κάνουν με τον πόλεμο, τον θάνατο, την καταστροφή, την απώλεια και τον πόνο.

Πτθ: Μια τελευταία ερώτηση. Επειδή ο Θοδωρής Γκόνης σε κάθε τόπο που πηγαίνει αναδεικνύει την ιστορία του μέσα από κείμενα, ξέρετε ποιος θα είναι ο επόμενος σταθμός;
Γ.Α.: Σαφώς και ξέρω. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι ήδη έχουμε ανακοινώσει το πρόγραμμα του Σεπτεμβρίου, το οποίο θα λάβει χώρα στο Μπεζεστένι, δηλαδή στη Σκεπαστή Μουσουλμανική Αγορά, ένα ιστορικό μνημείο, και Αρχαιολογικό Μουσείο των Σερρών σήμερα, όπου θα παρουσιαστεί ο «Μοσκώφ Σελήμ» του Γεωργίου Βιζυηνού, σε σκηνοθεσία του Δήμου Αβδελιώδη και μουσική του Γιώργου Καλαϊτζή.

Πτθ: Σας ευχαριστούμε πολύ και σας ευχόμαστε καλές «διαδρομές» με τον Θοδωρή Γκόνη στη Βόρειο Ελλάδα…
Θοδωρής Γκόνης, Σκηνοθέτης

Οι τόποι είναι που έχουν τους δρόμους της σοφίας

• «Οι λίγοι και οι δίκαιοι» που ξέρουν θα χαρούν για την παράσταση

ΠτΘ: Τον τελευταίο καιρό και δοθείσης της πορείας σας ως καλλιτεχνικού διευθυντή στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου, όπου ανακαλύψατε τόπους, όπως ο ξεχασμένος της Αγια – Μαρίνας για να ανεβάσετε παραστάσεις με λόγο ακριβό, όπως το «Ποίος ήτο ο φονεύς του αδελφού μου» ή της λίμνης Τριχωνίδας για να παίξετε σε σκηνή επί των υδάτων της το «Μελτεμάκι», και τώρα με το «Οψόμεθα εις Φιλίππους», μια παράσταση που πατάει σε κλασικά κείμενα του Πλουτάρχου και του Σαίξπηρ, και συμβαίνει στο χώρο όπου έγινε η μάχη των Φιλίππων, με αφετηρία την έλευσή σας στις Σέρρες και τη Βόρεια Ελλάδα, κάποιος σχηματίζει την εντύπωση ότι διασώζετε την ψυχή σας, ανακαλύπτοντας τόπους και κείμενα, χτίζοντας ουσιαστικά τη σχέση τους με το παρελθόν και την ιστορία τους από την αρχή. Είναι και η ουσία του ταξιδιού σας αυτή;
Θ.Γ.: Ναι, τη χτίζω από την αρχή. Νομίζω ότι αν αξιωθώ, ίσως να πάω στο ραντεβού με την σοφία. Και οι τόποι είναι που έχουν τους δρόμους της σοφίας. Αν αξιωθώ, γιατί υπάρχουν πολλά εμπόδια και, κυρίως, υπάρχει το εμπόδιο του εαυτού μας, το εμπόδιο που δεν μας επιτρέπει πολλές φορές να επικοινωνήσουμε. Τι ενδιαφέρον έχει όμως να είμαι ευτυχής μόνος μου; Τι ενδιαφέρον έχει να πηγαίνω στις Σέρρες και να κάνω τον καλλιτέχνη ότι ανεβάζω έναν Τσέχωφ με την προσωπική μου φίλη ή με δυο φίλους μου ή με δυο ατάλαντους της τηλεοράσεως;

ΠτΘ: Είστε δεν είστε ένα χρόνο στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Σερρών. Ανακαλύψατε όμως στο μεταξύ τους Φιλίππους, ως τόπο στον οποίο έγινε μια μάχη παγκοσμίως γνωστή, που στιγμάτισε την μετέπειτα εξέλιξη της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και οδήγησε στο πέρασμά της από τους δημοκρατικούς ηγεμόνες στους αυτοκράτορες, όπως μας θυμίσατε ξανά τη μάχη της Αμφίπολης, που έκρινε την τύχη της Βόρειας Ελλάδας εκείνα τα χρόνια, επιδικάζοντάς τη στους Μακεδόνες και, συγχρόνως, μας θυμίσατε τον ιστορικό που πέρασε από τα μέρη μας, με τα μεταλλεία του στη Σκαπτή Ύλη, τον μεγάλο και διαρκώς σύγχρονό μας Θουκυδίδη…Εκτός από τις δύο αυτές παραστάσεις που μας ωθούν να ξαναδιαβάσουμε τον τόπο μας, στα σχέδιά σας είναι διασφαλισμένη η συνέχεια τέτοιου είδους αναγνώσεων;
Θ.Γ.: Βέβαια, υπάρχει και τρίτη παράσταση. Θα την κάνουμε στο Μπεζεστένι, σ’ αυτόν τον χώρο που είναι μια από τις δυο σωζόμενες παλιές μουσουλμανικές αγορές που υπάρχουν στον ελλαδικό χώρο, η μια είναι στη Θεσσαλονίκη και η άλλη στις Σέρρες, και τον χειμώνα θα κάνουμε εκεί μια παράσταση που θα έχει σχέση με το εργοστάσιο Ζαχάρεως, που υπάρχει στις Σέρρες και κλείνει. Σ’ αυτήν θα εμπλακεί όλη η πόλη, θα εμπλακούν οι εργάτες της, αυτοί που θα θέλουν να παίξουν, το μουσικό γυμνάσιο της πόλης, τα ΚΑΠΗ, σχολές χορού και παιδιά. Θέλουμε οι Σέρρες να πρωταγωνιστεί τον χειμώνα. Θα ’χει πολύ χορό και πολλά θέματα, όπως για παράδειγμα, τους εργάτες που μένουν άνεργοι και τα εργοστάσια που περνούν σιγά – σιγά στις χώρες του πρώην σοσιαλιστικού μπλοκ. Διαβάζοντας, λοιπόν, γι’ αυτό το γεγονός σκέφτηκα τι πιο ωραίο να κάνω μια παράσταση που ν’ αναφέρεται σ’ αυτό. Εξάλλου, το κλείσιμο του εργοστασίου ήταν θέμα πριν μερικούς μήνες στις εφημερίδες.

ΠτΘ: Αυτό σημαίνει αλλαγή σας; Γιατί στην περίπτωση των παραστάσεων με κείμενα του Βιζυηνού ουσιαστικά υπήρχε η λατρεία για τη γλώσσα, για την προσωπικότητα του σπουδαίου αυτού συγγραφέα που παραγνωρίστηκε από το μπλοκ εξουσίας της διανόησης των Αθηνών, υπήρξε όμως μέγιστος σ’ όσα έφερε στη λογοτεχνία. Η σημερινή παράσταση είναι όμως κάτι άλλο. Πολιτικό θέατρο, σκληρό θέατρο…
Θ.Γ.: Το ξέρω. Λειτουργώ πλέον πιο πολιτικά, μετατοπίζομαι…

ΠτΘ: Είναι επιλογή αυτή; Λόγω των καιρών;
Θ.Γ.: Όχι, και λόγω του ότι μεγαλώνω. Με απασχολεί πάρα πολύ η πολιτική…

ΠτΘ: Παλιότερα ίσως να μην το λέγατε αυτό με την ίδια άνεση που το λέτε τώρα, αυτές τις δύσκολες, για τον πολύ κόσμο, μέρες…
Θ.Γ.: Ποτέ μέχρι τώρα δεν το ’λεγα. Αλλά αφού η πολιτική χρειάζεται σήμερα, έχει ενδιαφέρον. Και όταν λέω πολιτική εννοώ την παλιά κλασική έννοιά της, δεν εννοώ τα κόμματα.

ΠτΘ: Και εξ αυτού, Σαίξπηρ… σας λέει πολλά ακόμη…
Θ.Γ.: Ο Σαίξπηρ είναι μεγαλοφυής, σας λέω κάτι κοινότυπο. Όμως, αν διαβάσεις την Αγία Γραφή, τον Σαίξπηρ και τους αρχαίους κλασικούς, είσαι πλήρης.

ΠτΘ: Και από τούδε, θα είστε τόσο απερίφραστος στις επιλογές σας με θέματα που άπτονται της τύχης των πολλών, όπως το εργοστάσιο ζαχάρεως;
Θ.Γ.: Ναι. Μ’ ενδιαφέρει πάρα πολύ. Δηλαδή, το να βγαίνει το θέατρο στα σαλονάκια τα μικροαστικά, το βαριέμαι, δεν μπορώ να το παρακολουθήσω και αναγκάζομαι και φεύγω από αυτές τις παραστάσεις.

ΠτΘ: Να σας ρωτήσω κάτι για τους τόπους, όπως τους ζήσατε και όπως περνάνε και στο έργο σας, το στιχουργικό, το ποιητικό καλύτερα, το πεζογραφικό… Για παράδειγμα, η Αργολίδα και το Ναύπλιο έχει περάσει στα βιβλία σας και τους στίχους σας, οι καπναποθήκες στο Αγρίνιο, η λίμνη, η Αγία – Μαρίνα επίσης. Τους τόπους λοιπόν με τους οποίους ανταμώνετε, όταν κλείσετε την προσωπική σας ιστορία μαζί τους και μετατίθεστε σ’ έναν άλλον, τι τους κάνετε; Τους κουβαλάτε μαζί σας;
Θ.Γ.: Παλιά τους κουβαλούσα. Τώρα πια καθόλου. Δηλαδή, νομίζω ότι εδώ και κανένα εξάμηνο – χρόνο περίπου δεν κάνω τίποτα από αυτά που έκανα παλιά.

ΠτΘ: Καινούρια αρχή δηλαδή…Αυτό φάνηκε και από την αποψινή παράσταση. Μια καινούρια πραγματικά ανάγνωση…Αυτό σημαίνει συνολική ανανέωση και για σας;
Θ.Γ.: Συνολική. Εγώ είχα την τύχη να είμαι συνεργάτης, γιατί η παράσταση δεν είναι δική μου και, φυσικά, είχα την βοήθεια του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής και του Δημήτρη, που πραγματικά ήταν άψογη.

ΠτΘ: Ήσασταν και συμμαθητές μαζί;
Θ.Γ.: Ναι, αλλά δεν αρκεί μόνο αυτό! Ο Δημήτρης είχε τον τρόπο του, στήριξε αυτήν την προσπάθεια, γιατί στην αρχή δυσκολευτήκαμε να την παίξουμε ακόμα και εδώ. Μας θεωρούσαν τρελούς που πάμε να κάνουμε σ’ αυτόν τον χώρο την παράσταση, αλλά αυτή είναι μια παράσταση κυρίως ηθοποιών, μια παράσταση που έχει δέκα ηθοποιούς της νεότατης γενιάς Ελλήνων ηθοποιών, απ’ τους καλύτερους που διαθέτουμε, και όσοι βλέπουν ρεπερτόριο στην Αθήνα, το ξέρουν. Δεν είναι παιδιά που έχουν χορηγούς τον ΑΝΤ1 και το Mega. Έχουν χορηγούς το ελληνικό θέατρο και αυτούς πριμοδοτούμε και πρέπει τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα να τους στηρίζουν, να τους μεγαλώνουν, ώστε να κατεβαίνουν στην Αθήνα μεγάλοι πρωταγωνιστές, μεγάλοι ηθοποιοί, σπουδαίοι σκηνοθέτες, σπουδαία κείμενα. Να τελειώνουμε πια μ’ αυτήν την ιστορία, να φέρνουμε γνωστούς της τηλεοράσεως. Εξάλλου, αν διαβάσει κάποιος την πραγματική σύμβαση των Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων, θα δει ότι λέει άλλα πράγματα.

ΠτΘ: Εσείς, παρά τον αρνητικό λόγο που εισπράττουμε τελευταία για τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., εξακολουθείτε να τα υπερασπίζεστε;
Θ.Γ.: Μα για να είμαι εδώ… Είκοσι χρόνια είμαι ναυτικός, ταξιδεύω, θα πετάξω το ναυτικό φυλλάδιο στα χέρια των ανθρώπων που δεν έχουν ταξιδέψει έξω από το σπίτι τους;

ΠτΘ: Εκτός από το θέατρο γράφετε ακόμη στίχους;
Θ.Γ.: Ναι, αρκετούς.

ΠτΘ: Και έχετε κάτι στα σκαριά;
Θ.Γ.: Ετοιμάζουμε κάτι. Μετά τη συνεργασία με τον Παντελή τον Θαλασσινό και την Μελίνα Κανά, ετοιμάζουμε έναν δίσκο με τραγούδια τελείως διαφορετικά από αυτά που περιμένετε από μένα. Επίσης, με τον Κραουνάκη, τον Λειβαδά, τον Ανδρέου και την Τσαλιγοπούλου ετοιμάζουμε έναν δίσκο με τελείως διαφορετικά, και πάλι, τραγούδια.

ΠτΘ: Πιστεύετε στο «σημαντικό» αυτής της παράστασης, σ’ ό,τι προτείνει, ακόμα και ως προς το χώρο που παίχτηκε απόψε;
Θ.Γ.: Την θεωρώ τολμηρή.

ΠτΘ: Εννοώ σημαντικό σε σχέση με ό,τι συνωστίζεται στο θέατρο πλειοψηφικά…Υπάρχει μια διαφορετική επιλογή ως προς το χώρο, μια διαφορετική ανάγνωση κλασικών κειμένων, μια διαφορετική προσέγγιση του κλασικού με νέους τρόπους. Θα την αγκαλιάσουμε, ως κοινό, όπως πρέπει; Τι υποθέτετε;
Θ.Γ.: Εγώ υποθέτω αυτό που λέει ο Άμλετ «ότι οι λίγοι και οι δίκαιοι» που ξέρουν, θα χαρούν και δεν θα λυπηθούν, οι άλλοι αναδρομικά, θα εισπράξουν ό,τι πρέπει να εισπράξουν.
 

Το αφιέρωμα σε pdf υπάρχει και στη στήλη “Ένθετα Αφιερώματα”

http://www.paratiritis-news.gr/admin/entheta/1276724300.pdf

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.