«Σμυρνη, συγνωμη»

Οι εκδόσεις Καστανιώτη και το βιβλιοπωλείο Παπασωτηρίου Κομοτηνής παρουσίασαν το βιβλίο «Σμύρνη, συγνώμη», την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου στις 19.30, στο χώρο του βιβλιοπωλείου. Από τα αρώματα της Ανατολής έως τους προσφυγικούς καταυλισμούς της Κοκκινιάς και από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τη Μικρασιατική καταστροφή: ένα ταξίδι σε χρόνους και τόπους μεγάλων ανατροπών. Μια ιστορία μέσα στην ιστορία. Ένα μυθιστόρημα για τις πιο έντονες, τις πιο ελπιδοφόρες, αλλά και τις πιο ζοφερές στιγμές μιας πόλης που αγαπήθηκε και υμνήθηκε. Για το βιβλίο μίλησαν ο υπεύθυνος των καταστημάτων της Θράκης Ανδρέας Καφετζής και ο συγγραφέας του βιβλίου, Θεόδωρος Δεύτος, ο οποίος είχε επικοινωνία με τους αναγνώστες και υπέγραψε τα βιβλία του. Συζητήσαμε με τον συγγραφέα στο περιθώριο της εκδήλωσης για την αρχή της έμπνευσης, τη διαδρομή και τα σχέδιά του.

ΠτΘ: Να μιλήσουμε κ. Δεύτο για το βιβλίο.

Θ.Δ.: Είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που αναφέρεται στην περίοδο 1890 – 1930. Αφορά δυο οικογένειες που συμμετέχουν στην ιστορία. Είναι η οικογένεια ενός ψαρά που ξεκινά από το Κορδελιό κι ενός γιατρού που μένει στη Σμύρνη. Κάποια στιγμή τα παιδιά τους ερωτεύονται – παντρεύονται και η καταστροφή τις βρίσκει αυτές τις δυο οικογένειες ενωμένες. Έρχονται στην Ελλάδα και εγκαθίστανται στην Κοκκινιά, η κάθε μία με τις απώλειές της. Η ιστορία φτάνει μέχρι το 1930, δηλαδή οκτώ χρόνια μετά την καταστροφή, κατά συνέπεια βιώνουν τις δυσκολίες της εγκατάστασης και της βιοπάλης τα πρώτα χρόνια μετά την καταστροφή.

ΠτΘ: Η ιστορία προέκυψε από προσωπικές μαρτυρίες που συγκεντρώσατε ή από έρευνα;

Θ.Δ.: Έχει προκύψει μέσα από μελέτη. Το βιβλίο αυτό είχα προγραμματίσει να το γράψω λίγο αργότερα αλλά με προκάλεσε πάρα πολύ εκείνη η ιστορία με την κ. Ρεπούση και τον συνωστισμό στην παραλία της Σμύρνης. Το επέσπευσα γιατί κάποιο καμπανάκι χτύπησε μέσα μου ότι κάτι δεν πάει καλά και νομίζω ότι δικαιώθηκα γιατί η κ. Ρεπούση είναι σήμερα στην Κύπρο κι επιχειρεί νʼ αλλάξει τα βιβλία της ιστορίας. Ας το ερμηνεύσει ο καθένας όπως θέλει.

ΠτΘ: Έχετε κάποια καταγωγή από την Σμύρνη;

Θ.Δ.: Όχι, η καταγωγή από την πλευρά του πατέρα μου είναι από τη Βόρεια Ήπειρο, επομένως κατάγομαι από μια αλησμόνητη πατρίδα και τα θέματα αυτά με πονάνε όπως έναν Σμυρνιό, έναν Μικρασιάτη, έναν Πόντιο ή έναν Κύπριο.

ΠτΘ: Πώς προέκυψε νʼ ασχοληθείτε με την ιστορία;

Θ.Δ.: Η ιστορία είναι ένα κομμάτι που πάντοτε μού άρεσε και μελετούσα αλλά το πρώτο μου βιβλίο ήταν λαογραφικό, αν και μαθηματικός, «Ο ηπειρώτικος γάμος», ένα βιβλίο που αναφέρεται στα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις του παραδοσιακού ηπειρώτικου γάμου. Έκανε μεγάλη επιτυχία κι αυτό μού έδωσε το έναυσμα νʼ ασχοληθώ με το ιστορικό μυθιστόρημα. Το πρώτο ήταν το «Μη ρωτάς γιατί», ένα μυθιστόρημα που πήρε επίσης πολύ καλές κριτικές κι αναφερόταν στην περίοδο του Παιδομαζώματος.

Μαθαίνοντας την ιστορία

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι οι έλληνες μαθαίνουν πιο εύκολα ιστορία διαβάζοντας ένα μυθιστόρημα ιστορικό όπως το δικό σας ή μέσα από ένα καθαρά ιστορικό βιβλίο;

Θ.Δ.: Να σας δώσω ένα παράδειγμα. Μού τηλεφώνησε ένας δάσκαλος από τη Νίσυρο και μού είπε «κάνω φέτος μάθημα στην Έκτη Δημοτικού και πήρα το βιβλίο σας στην τάξη και διάβασα εκτεταμένα αποσπάσματα στους μαθητές μου γιατί θεωρώ πως η ιστορία έτσι πρέπει να διδάσκεται».

Επομένως, θεωρώ πως η ιστορία είναι πιο κατανοητή μέσα από ένα στόρυ.

ΠτΘ: Ήρθατε σε επαφή με νέους και μεγαλύτερους αναγνώστες σας που διάβασαν το βιβλίο;

Θ.Δ.: Με νέους όχι, αλλά έχω πάρα πολλές κριτικές, mail, επιστολές, από ανθρώπους που τους άρεσε πολύ το βιβλίο. Πριν από 15 μέρες μού τηλεφώνησε μια κυρία από την Ηλιούπολη κι έκλαιγε κι όταν την ρώτησα γιατί μού είπε. «Μού θυμίσατε ιστορίες από τη Σμύρνη που μού αφηγούνταν ο παππούς και η γιαγιά μου». Ακούω πολλές μαρτυρίες κι εγκωμιαστικά σχόλια.

ΠτΘ: Έχετε πάει στη Σμύρνη;

Θ.Δ.: Δυστυχώς, δεν έχω πάει γιατί η γυναίκα μου είναι Κύπρια και δεν έχω καταφέρει να την πείσω. Ό,τι έχω συγκεντρώσει στο βιβλίο είναι μέσα από μελέτη αλλά νομίζω πως έχω αποδώσει πάρα πολύ καλά το κλίμα της εποχής εκείνης, με πιστότητα και σεβασμό.

ΠτΘ: Υπάρχουν σχέδια για κάποιο άλλο ιστορικό μυθιστόρημα;

Θ.Δ.: Βεβαίως, έχω ξεκινήσει από το καλοκαίρι κα δουλεύω ένα μυθιστόρημα για την περίοδο 1950 – 1974. Προσπαθώ να πείσω την γυναίκα μου να γράψουμε κάτι μαζί για την Κύπρο.

ΠτΘ: Αρκετά δύσκολο.

Θ.Δ.: Ναι, γιατί είναι αρκετά πρόσφατη περίοδος, υπάρχουν μνήμες, άνθρωποι που έζησαν εκείνη την περίοδο. Το ιστορικό μυθιστόρημα προϋποθέτει σεβασμό στα ιστορικά γεγονότα. Εάν κάποιος τα παραποιεί μένει έξω.

ΠτΘ: Τα αρχεία σας έχουν σχέση και με τον Τύπο της εποχής εκείνης;

Θ.Δ.: Τα πάντα, Τύπος, ιστορικές μελέτες, βιβλία, αρχεία.

ΠτΘ: Πόσο χρόνο χρειάστηκε η «Σμύρνη» για να γραφτεί;

Θ.Δ.: Δυο καλοκαίρια αλλά είχε προηγηθεί μεγάλη ιστορική και πολιτιστική μελέτη.

Μαρία Αμπατζή

Αρχή εκδηλώσεων

Ο κ. Καφετζής αναφέρθηκε σε μια άλλη κίνησή τους. «Τον Οκτώβριο θα είμαστε στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Κωνσταντινούπολης. Έχουμε δημιουργήσει εταιρία εκεί. Μεταφράζουμε κάποια βιβλία, όπως του Αμέτ Ουμίτ που είναι από τους μεγάλους τούρκους συγγραφείς κι έχει γράψει ένα βιβλίο για τον Μεβλανά (ο δάσκαλός μας σε μετάφραση), τον Τζελαλεντίν Ρουμί, τον ιδρυτή του τάγματος των Δερβίσηδων, αυτής της αίρεσης του μουσουλμανισμού που παίρνει πολλά από την αρχαία Ελλάδα και τον χριστιανισμό.

Το βιβλίο γίνεται τώρα ταινία στην Τουρκία κι έχει πουλήσει γύρω στις 100.000 αντίτυπα» είπε.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.