«Με ανησυχει η διατηρηση του 8ωρου παρα η γριπη»

Με λόγια σταράτα, αλλά χωρίς να χάνει μια στάλα από τον ρομαντισμό του, με ιδεολογικό προσανατολισμό και νοιάξιμο για τον συμπολίτη του, με αγάπη για την τέχνη, αλλά μέσα από την παιδεία και την μελέτη… Ο Χρήστος Θηβαίος που αγαπιέται από νέους όλων των ηλικιών και καταφέρνει να τους σηκώσει από την καρέκλα, βρέθηκε για κάποιες ώρες στην Κομοτηνή, καλεσμένος της ΚΝΕ να συμμετάσχει στο Φεστιβάλ Νεολαίας, ενώ η περιοδεία του συνεχίζεται για όσο θα υπάρχουν ακόμη φεστιβάλ. Μετά την απογευματινή πρόβα συζητήσαμε για την τέχνη, την πολιτική, το πώς κάποιες φορές αυτά «μπερδεύονται» για να εξυπηρετηθούν… οι πολιτικοί, αλλά και τους νέους που μέσα από τα μάτια τους βγαίνει η ελπίδα.

ΠτΘ: Ποιοι μουσικοί παίζουν σήμερα μαζί σας;

Χ.Θ.: Είναι πολύ σημαντικό για μένα, γιατί πρόκειται για τον πυρήνα του τελευταίου μου δίσκου, των «Πέτρινων Κήπων» και είναι στην ενορχήστρωση και στα πνευστά ο Δημήτρης Γιαννόπουλος, στο πιάνο και τα πλήκτρα ο Μάξιμος Δράκος, στα τύμπανα ο Γιάννης Αγγελόπουλος και στο ηλεκτρικό κόντρα μπάσο και τα φωνητικά ο Πέτρος Βαρθακούρης. Στον ήχο είναι ο Χάρης Κρεμμύδας και στα φώτα ο Γιάννης Δίπλας.

ΠτΘ: Είστε σε φάση περιοδειών ανά την Ελλάδα; Ποιοι είναι οι επόμενοι σταθμοί;

Χ.Θ.: Ναι. Μετά την Κομοτηνή παίζουμε στην Καλαμάτα, μεθαύριο στο Ηράκλειο της Κρήτης και μετά στα Χανιά. Πρόκειται για μια περιοδεία που γίνεται για τα φεστιβάλ της ΚΝΕ.

Στρατευμένη τέχνη

ΠτΘ: Στο σχολείο συζητούσαμε αν η τέχνη πρέπει να γίνεται για την τέχνη ή αν θα πρέπει να υπηρετεί κάποιες ιδεολογίες και να περνάει κάποια μηνύματα, είτε είναι η τέχνη της μουσικής που είναι εύκολα προσβάσιμη στο μέσο άνθρωπο είτε κάποια άλλη. Υποθέτω πως είστε της δεύτερης άποψης.

Χ.Θ.: Είμαι της στρατευμένης τέχνης για τον απλούστατο λόγο ότι στρατευμένοι είμαστε από την αρχή που γεννιόμαστε. Από τη φυσιολογία μας, ένας άντρας ή μια γυναίκα ανήκει κάπου αισθητικά, ταξικά, έχοντας ήδη κριθεί από μια επιλογή πριν το επιλέξει ο ίδιος. Μεγαλώνοντας μπαίνουμε σε κάποιους κοινωνικούς ρόλους μέσα στους οποίους οφείλουμε να υποστηρίξουμε τα «θέλω» μας κι όχι μόνο αυτά που πιστεύουμε ότι μάς αφορούν, αλλά και αυτά που μάς επιβάλει το ίδιο μας το σώμα. Μεγαλώνοντας πρέπει να ζήσουμε σʼ ένα κοινωνικό περιβάλλον, ειδικά όσοι ασχολούνται με το θέμα της τέχνης είτε πρόκειται για μια τέχνη πιο εύπεπτη με την έννοια του τραγουδιού που είναι κάτι γενικότερα αποδεκτό και καταναλώσιμο – ειδικά στον ελληνικό χώρο – είτε για τις εικαστικές τέχνες, όπως η γλυπτική, η ζωγραφική, είτε για τον κινηματογράφο ή το θέατρο.

Από την άλλη, είμαστε άνθρωποι και πρέπει να υποστηρίξουμε τη θέση της προσωπικότητάς μας και του σώματός μας μέσα σε μια κοινωνία. Οφείλουμε, για να μπορέσουμε να το πετύχουμε αυτό, να είμαστε σε πλήρη αρμονία ή τουλάχιστον σε συνδιαλλαγή με τους άλλους. Εδώ, μπαίνει το πολιτικό ζήτημα.

Στην ουσία, πρόκειται για ένα αυτόχθονο ιδιωτικό και δημόσιο δίκαιο το οποίο χρωστάμε ο ένας στον άλλον με αξιοπρέπεια και σεβασμό. Πρέπει να σεβόμαστε ο ένας τα δικαιώματα του άλλου κι αυτό στην ουσία είναι η πρώτη βάση του σοσιαλισμού.

Τέχνη ως αγαθό

ΠτΘ: Υποθέτω ότι αντιμετωπίζετε την τέχνη ως ένα δημόσιο αγαθό που πρέπει να είναι πιο εύκολα προσβάσιμο σε όλους. Για να επιτευχθεί, όμως, αυτό θα πρέπει να ξεκινάει από την εκπαίδευση. Αλλά στα σχολεία που πήγαμε δεν είχαμε αυτή την δυνατότητα, ειδικά όσοι μεγαλώσαμε στην επαρχία. Δεν είχαμε τα μαθήματα που συνδέουν το παιδί με το θέατρο, τα εικαστικά, τη μουσική την ίδια, αλλά και τη μουσική ως μελοποιημένη ποίηση. Ο μέσος άνθρωπος δεν είχε πρόσβαση στην τέχνη.

Χ.Θ.: Να το πω κάπως ανάποδα. Ζούμε σε μια χώρα η οποία καυχιέται για την τέχνη της και για το ότι ο ελληνικός πολιτισμός την προστατεύει και την προάγει. Στην ουσία, η πραγματική τέχνη εισάγει καινά δαιμόνια, οπότε, όταν μιλάμε για τέτοιου είδους αιρετική προβολή σκέψης, δεν έχει την ίδια βαρύτητα στο πολίτευμα που ζούμε η τέχνη με το μάθημα των θρησκευτικών, για παράδειγμα. Και ας γίνονται όλα αυτά που γίνονται στο Βατοπέδι και ας καίγονται τα δάση μας επειδή οι περισσότερες δασικές εκτάσεις ανήκουν στην εκκλησία η οποία έχει διάφορες μονές με άχρηστους ανθρώπους νʼ αντιμετωπίσουν κινδύνους ανά πάσα στιγμή. Το εκπαιδευτικό σύστημα μπαίνει σε κάποια κανάλια, ρυμοτομείται από οτιδήποτε μπορεί να χρησιμοποιηθεί, ακριβώς εναντίον του.

Τέχνη και πολιτικοί

ΠτΘ: Βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο. Πολλές φορές βλέπουμε να «χρησιμοποιούνται» από τα κόμματα κάποια άτομα πολύ γνωστά από το χώρο της τέχνης. Ο πολίτης δεν γνωρίζει ποιος έχει κάνει δυο δύσκολα διδακτορικά κι έχει πραγματοποιήσει έρευνα πάνω στο περιβάλλον, αλλά γνωρίζει έναν τραγουδιστή, αν είναι πιο εύπεπτος.

Χ.Θ.: Έκανα ένα εξώφυλλο στο ΔΙΦΩΝΟ με τον Χρήστο Ζερεφό που έχει πάρει Νόμπελ Ειρήνης για την τρύπα του όζοντος. Ποιος γνωρίζει τον Χρήστο Ζερεφό και ποιος θυμάται το πρόσωπο του Μιχάλη Μαρμαρινού ή του Λευτέρη Βογιατζή που είναι πολύ γνωστοί στο χώρο τους κι έχουν κάνει εξαιρετικές δουλειές;

Ζούμε, δυστυχώς, μια μεταμπερλουσκονική περίοδο, 20 χρόνια μετά από την πρώτη της ξεφτίλα που την έζησε η Ιταλία. Έχει τηλεοπτικοποιηθεί τελείως η πολιτική. Στο διάσημο debate, κανείς δεν καταλαβαίνει τι λέει ο άλλος. Ακούνε οι τηλεθεατές και δεν καταλαβαίνουν και κανένας από τους πολιτικούς δεν έχει ακούσει τι έχει πει ο άλλος. Μέσα σʼ αυτό το κλίμα έρχονται να μάς προταθούν σαν πρόσωπα τηλεοπτικά πρόσωπα που θʼ αντιπροσωπεύσουν την καθημερινή μας πολιτική ζωή, οπότε δεν μιλάμε για έδρανα της Βουλής, αλλά για πάνελ.

Δεν μπορώ να καταλάβω σε ποιο επίπεδο γελοιότητας μπορεί να φτάσει αυτή η χώρα.

Η μόνη μου ελπίδα, πέρα από τα μάτια των παιδιών μου, είναι τα μάτια των νέων ανθρώπων οι οποίοι μπορούν οργανωμένοι ή όχι να μπορέσουν νʼ αντισταθούν, όπως έλεγε και ο φίλος μου ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας, σʼ αυτήν την μικροαστική έκλειψη ηλίου.

Φεστιβάλ Νεολαίας

ΠτΘ: Μέσα από τα Φεστιβάλ Νεολαίας όπου συμμετέχετε νιώθετε ότι έχει μείνει κάτι από τα Φεστιβάλ που γινόταν πριν 20 και 25 χρόνια και αποτελούσαν τόπο δημιουργικής συνάντησης όχι μόνο των ανθρώπων που ανήκαν στον ίδιο ιδεολογικό χώρο αλλά και διαφορετικών; Ήταν τόποι ζύμωσης πολιτικών και πολιτιστικών ιδεών.

Χ.Θ.: Φανταστείτε πως τα προηγούμενα χρόνια δεν υπήρχε τηλεόραση. Κατʼ αρχήν υπήρχε πολύ μεγαλύτερη προσέλευση στα Φεστιβάλ Νεολαίας και από όλους τους χώρους. Πήγαινε κάποιος να δει τι είναι αυτό που πρεσβεύει ο αντίπαλός του. Αυτό συμβαίνει και με πολλούς μουσικούς. Πολλοί λίγοι πηγαίνουν να δουν συναυλίες άλλων μουσικών ή αντίστοιχα ηθοποιοί παραστάσεις ηθοποιών. Εύχομαι κι ελπίζω σε μια συνέχεια του απόηχου εκείνων των φεστιβάλ, χάρις στα νέα παιδιά που θέλουν να αισθάνονται κληρονόμοι ενός πολιτικού και πολιτιστικού παρελθόντος και να το συνεχίσουμε μέχρι σήμερα.

Με δάσκαλο τον Έκο

ΠτΘ: Σπουδάσατε φιλοσοφική στην Ιταλία και είχατε δάσκαλο μεταξύ άλλων τον Ουμπέτρο Έκο, δύσκολος σαν συγγραφέας… Σας επηρέασε;

Χ.Θ.: Πολύ χιουμοριστικός, πολύ μεταδοτικός σαν καθηγητής. Με επηρέασε, όπως με επηρέασαν και άλλοι δάσκαλοί μου, ένας εκ των οποίων ήταν ο Θάνος Μικρούτσικος, στο γεγονός ότι η έμπνευση και το ταλέντο σε οποιονδήποτε τομέα είναι κάτι το οποίο καλλιεργείται με τη μελέτη, δεν είναι αυτοφυές.

ΠτΘ: Σας βοήθησαν οι σπουδές και το συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο νʼ ανακαλύψετε το μήνυμα που υπάρχει πίσω από τις λέξεις, τα κρυμμένα μηνύματα που κάποιος πρέπει νʼ αποκωδικοποιήσει και να βρει και δικά του κομμάτια;

Χ.Θ.: Νομίζω πως ναι, αλλά αυτό θέλει μελέτη και μάλιστα ολόκληρη η ζωή. Θέλει μελέτη ο άνθρωπος που είναι δίπλα μας, από τον σύντροφό μας, μέχρι τον άγνωστο που συναντάμε στο περίπτερο.

ΠτΘ: Πηγαίνετε σε συναυλίες νέων μουσικών;

Χ.Θ.: Ναι και παρακολουθώ τα νέα παιδιά που παίζουν πριν από εμάς σε συναυλίες. Όσο μού το επιτρέπει η δουλειά μου πηγαίνω.

ΠτΘ: Έχετε ασχοληθεί με τη μελοποιημένη ποίηση, αλλά και τη μουσική επένδυση στο θέατρο και τον κινηματογράφο και είναι σχετικά πρόσφατη η δουλειά – αφιέρωμα στον Νικόλα Πιοβάνι. Είναι μουσικές που περνάνε στον κόσμο;

Χ.Θ.: Εάν έχεις τη δύναμη να τις υποστηρίξεις και να πιστέψει και ο άλλος ότι τις προστατεύεις και τις επικοινωνείς, ναι.

ΠτΘ: Είναι και θέμα παιδείας.

Χ.Θ.: Είναι θέμα παιδείας και όχι μόνο. Είναι όπως το ζήτημα του καθηγητή από έδρας, δηλαδή η έδρα είναι το μικρόφωνο, το βήμα, οπότε οφείλεις να μπορείς να κοινωνήσεις αυτό το μήνυμα της τέχνης και στους άλλους.

ΠτΘ: Σας έχει επηρεάσει η εποχή στο γράψιμό σας και δεν αναφέρομαι στην οικονομία;

Χ.Θ.: Πάρα πολύ. Με επηρεάζει το παρελθόν και η ιστορία. Η επόμενη δισκογραφική μου δουλειά θα έχει να κάνει με την πρώτη εξέγερση σε ελληνικό έδαφος, την 21η Αυγούστου του 1916. Ήταν η αιματηρή εξέγερση των μεταλλωρύχων της Σερίφου για τη διεκδίκηση του 8ώρου και καλύτερων συνθηκών εργασίας. Όπως είναι τα πράγματα με ανησυχεί περισσότερο η διατήρηση του 8ώρου παρά η γρίπη.

ΠτΘ: Έχετε δίκιο. Το οκτάωρο που επετεύχθη δεκαετίες πριν αμφισβητείται τώρα και μάλιστα τη στιγμή που συζητούσαμε για 35ωρο περάσαμε ξαφνικά στο 60ωρο, με τρόπο μαγικό!

Χ.Θ.: Ναι, γιʼ αυτό και λέμε πως είμαστε στρατευμένοι με την τέχνη μας.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.