Παρουσιαση της «Εγκυκλοπαιδειας του Ποντιακου Ελληνισμου»

Μια έκδοση που αποτελεί συμβολή στην ιστορική μνήμη που απευθύνεται σε όλους τους Έλληνες και όχι μόνο στον ποντιακό Ελληνισμό, θα ξεκινήσει να προσφέρει προσεχώς η εφημερίδα «Παρατηρητής της Θράκης» σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο «Mαλλιάρης – Παιδεία».

Μέσα από 12 τόμους η «Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού» ξεδιπλώνει με επιστημονική εγκυρότητα, αξιοπιστία και αντικειμενικότητα την ιστορική διαδρομή του Ελληνισμού του Πόντου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Η παρουσία της εγκυκλοπαίδειας θα γίνει τη Δευτέρα 16 του Μάρτη στην αίθουσα του Θρακικού Ωδείου Κομοτηνής με κύριο ομιλητή τον καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Πελαγίδη με τον οποίο σήμερα ο ΠτΘ συζητά για το συγκεκριμένο έργο και της σημασίας του…

ΠτΘ: κ. Πελαγίδη είστε ο κεντρικός ομιλητής στην παρουσίαση της «Εγκυκλοπαίδειας του Ποντιακού Ελληνισμού» των εκδόσεων «Μαλλιάρης – Παιδεία». Ποια είναι η θέση της ιστορίας του ποντιακού ελληνισμού σήμερα;

Σ.Π.: Αυτό το θέμα το έχω διαπραγματευτεί πολλές φορές και το έχω ανακοινώσει στα παγκόσμια ποντιακά συνέδρια κατ’ αποκλειστικότητα. Το μόνο που έχουμε καταφέρει τελικά, και αυτό είναι μια σπουδαία κατάκτηση, είναι στην Γ΄ Λυκείου, και μάλιστα σε ύλη που εξετάζεται πανελλαδικά, να υπάρχει ένα κείμενο περίπου πενήντα σελίδες του συναδέλφου Κώστα Φωτιάδη για τον παρευξείνιο ελληνισμό, δηλαδή του ποντιακού που διέμενε στον ιστορικό πόντο και του παρευξείνιου που είναι προέκτασή του. Αυτό είναι σημαντικό. Μάλιστα εξετάζει όλα τα θέματα, παιδεία, οικονομία, κοινωνία, γενοκτονία του εκεί ελληνισμού. Θεωρώ ότι είναι μια σπουδαία κατάκτηση χωρίς βέβαια να θεωρηθεί ότι δεν υπάρχουν και άλλα τα οποία θα μπορούσαν να προστεθούν και αποτελούν ξεχωριστά θέματα, όπως η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, ένα ξεχωριστό μεγάλο και θα έλεγα μοναδικό κεφάλαιο, όπως το αντάρτικο του Πόντου. Θεωρώ ότι είναι κατάκτηση και φοβάμαι μήπως το αφαιρέσουν αυτό το κεφάλαιο.

ΠτΘ: κ. Πελαγίδη υπάρχουν πολλά άγνωστα που αφορούν γενικότερα στη ζωή και την ιστορία των ανθρώπων στον Πόντο. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Σ.Π.: Γιατί υπάρχουν διάφορες επιλογές κάθε φορά. Η ιστορία είναι το κρισιμότερο αντικείμενο της σχολικής παιδείας το οποίο διαμορφώνει εθνική και πολιτική συνείδηση και παρεμβαίνουν διάφοροι παράγοντες που κάθε φορά τραβούν το νήμα αυτού του αντικειμένου της ιστορίας προς την πλευρά τους και έχουμε συχνές ανατροπές. Βεβαίως δεν είναι λίγα αυτά που λείπουν από αυτό το κεφάλαιο, όπως η λαογραφία, το φυσικό περιβάλλον, η οικονομία, η εκκλησία, τα τραγούδια και η μουσική του ποντιακού λαού, η αρχιτεκτονική. Όλα αυτά θέλουν την έκφρασή τους και επειδή δεν είναι δυνατόν όλα αυτά να μπουν με κανένα τρόπο και σε καμία περίπτωση σε βιβλίο σχολικής παιδείας θεωρώ ότι αυτή η εγκυκλοπαίδεια την οποία θα παρουσιάσουμε αποτελεί συνέκδοση συγγραφέων όλων των ειδικοτήτων, ιστορικών, οικονομολόγων, κοινωνιολόγων, γεωγράφων, μηχανικών, μουσικών, εκπαιδευτικών, εκκλησιαστικών παραγόντων, αποτελεί δηλαδή καρπό πνευματικής συνέκφρασης όλων αυτών των παραγόντων. Είναι μεγάλο επίτευγμα γιατί εξ όσων γνωρίζουμε δεν υπάρχει άλλη εγκυκλοπαίδεια για παράδειγμα του Θρακικού ελληνισμού, ή του καππαδοκικού, ή του μικρασιατικού, – μιλώ βέβαια για τον ελληνισμό της Ανατολής που ήρθε εδώ, – υπάρχει μόνο του ποντιακού ελληνισμού και είναι μεγάλη τιμή για αυτόν. Δεν είναι η γλώσσα που κάνει τη διαφορετικότητα αλλά και τα άλλα στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού, τα οποία υπάρχουν σε αυτή την εγκυκλοπαίδεια και τα οποία αποτελούν ξεχωριστή περγαμηνή για τον ποντιακό ελληνισμό.

ΠτΘ: Η συγκεκριμένη εγκυκλοπαίδεια αποτελεί αφετηρία γνωριμίας του αναγνωστικού κοινού με το κεφάλαιο Πόντος;

Σ.Π.: Πολύ σωστά είπατε αφετηρία επαφής του κόσμου,- και όχι μόνο των ποντίων αλλά και όλων των Ελλήνων γιατί ο Πόντος είναι Ελλάδα,- για όλες τις φάσεις της ιστορίας και του πολιτισμού διαχρονικά του ποντιακού ελληνισμού. Αυτό είναι σημαντικό. Θεωρώ ότι το δωδεκάτομο, όπως διαμορφώθηκε και μάλιστα καλαίσθητο, αποτελεί ένα σφαιρικό, με την έννοια ότι καλύπτει όλες τις μορφές, όλες τις πτυχές αυτού του ελληνισμού, ιστορικά, πολιτικά και πολιτιστικά, πνευματικό θησαυρό μέσα σε ένα σπίτι. Πολλές φορές ως καθηγητής πανεπιστημίου παραπέμπω, και όχι μόνο, στην εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού ως πρώτη επαφή, ως πρώτη γνωριμία στον υποψήφιο που θέλει να κάνει μεταπτυχιακό, όπως έκαναν και σε εμένα. Τα κείμενα είναι όλα επώνυμα που σημαίνει ότι είναι υπεύθυνα. Αν ανοίξετε μια μεγάλη εγκυκλοπαίδεια ή δεν υπάρχει κάτω από τα περισσότερα κείμενα όνομα ή θα υπάρχουν αρχικά, τα οποία προσωπικά με βάζουν σε πολλές σκέψεις αν πραγματικά ανταποκρίνονται σε κάποια προσωπικότητα. Εδώ είναι υπεύθυνα. Οπότε ο φοιτητής ξεκινά από εκεί και ενημερώνεται για κάποιο στοιχείο ή τον πυρήνα του θέματος ή κάποια βασική βιβλιογραφία και προχωρά και πιο πέρα. Και για σοβαρές έρευνες είναι πολύ χρήσιμο το δωδεκάτομο αυτό έργο.

ΠτΘ: Μιλάμε δηλαδή για επιστημονική εγκυρότητα…

Σ.Π.: Βεβαίως γιατί μέσα σε αυτό συμμετέχει η αφρόκρεμα των επιστημόνων όλων των ειδικοτήτων οι περισσότεροι των οποίων είναι πόντιοι, διότι είναι καρπός αγάπης και γνώσης για τον πόντο, και μάλιστα εξειδικευμένης γνώσης. Άρα έχει επιστημονική εγκυρότητα.

ΠτΘ: Το έργο αποτελεί ιστορική αναδρομή του ποντιακού ελληνισμού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα;

Σ.Π.: Αποτελεί ιστορική αναδρομή από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Δεν θέλω να κάνω εμπορική ή οικονομική διαφήμιση έναν επιχειρηματία, είναι ασυμβίβαστο με τη θέση μου ως πανεπιστημιακού καθηγητή. Δεν λιβανίζω κανέναν, δεν διαφημίζω κανέναν. Λέω τα πράγματα με το όνομά τους ακριβώς. Προβάλλω και αναδεικνύω ένα επιστημονικό επίτευγμα στο οποίο όμως πρέπει να πούμε η συμβολή κάποιου φορέα εφόσον η πολιτεία είναι απούσα, που λέγεται Μαλλιάρης – Παιδεία είναι πολύ μεγάλη. Έπαιξε τον ρόλο του μοχλού που κινητοποίησε αυτό το διάσπαρτο δυναμικό, το συγκεκριμενοποίησε, το έβαλε σε τάξη και δημιούργησε αυτό το οποίο απαίτησε και κάποιο χρηματικό κεφάλαιο. Δεν θα κάνω διαφήμιση αλλά το γεγονός ότι έπαιξε το ρόλο του κύριου μοχλού, της κεντρικής εστίας για να γίνει αυτό το έργο πρέπει να λεχθεί.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι το έργο καλύπτει μεγάλο κενό της ιστορίας του ποντιακού ελληνισμού;

Σ.Π.: Καλύπτουμε ένα μεγάλο κενό της ιστορίας αλλά και γενικά της κουλτούρας μας. Μέσα στην εγκυκλοπαίδεια υπάρχουν στοιχεία για τον χορό, το τραγούδι, το έθιμο, τη μουσική, το θέατρο και τη γλώσσα την ποντιακή και υπάρχουν κείμενα ως μελέτη της γλώσσας από ειδικούς γλωσσολόγους αλλά και η ίδια η γλώσσα ως μνημείου λόγου. Θα λέγαμε ότι πρόκειται για αναπαράσταση μιας ζωής, μιας ιστορίας και ενός πολιτισμού.

ΠτΘ: κ. Πελαγίδη σας ευχαριστούμε πολύ.

Σ.Π.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.