Αναπαρασταση του αναμματος του Φανου στη Δραμα

Αναπαράσταση του ανάμματος του Φανού θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2009 στις 18:30 μ.μ. στην πλατεία Ελευθερίας της Δράμας. Την εκδήλωση διοργανώνουν τα Εκπαιδευτήρια Ελληνικής Παράδοσης με τη συνεργασία του συλλόγου Ποντίων Δράμας “Οι Κομνηνοί” και του Συλλόγου Φίλων Γραμμάτων και Τεχνών Κοζάνης.

Εκπαιδευτήρια Ελληνικής Παράδοσης

Τα Εκπαιδευτήρια Ελληνικής Παράδοσης ξεκίνησαν τη λειτουργία του πριν από δυόμισι περίπου χρόνια στη Δράμα. Προς το παρόν φιλοξενούνται σε χώρο που έχει παραχωρηθεί από ένα άλλο ιστορικό σύλλογο της Δράμας «Οι Κομνηνοί». Πρόκειται κυρίως για πολιτιστικό σύλλογο που διατηρεί και λειτουργεί τμήματα χορού, ασχολούμενος με την παράδοση όλων των Ελλήνων. Μιλώντας για τη φιλοσοφία της ομάδας ο πρόεδρός της κ. Κωνσταντίνος Γκούτας τονίζει ότι «δεν είμαστε μια συγκεκριμένη πολιτισμική ομάδα. Έχουμε βασικό σύνθημα στον τόπο που ζούμε και εργαζόμαστε να προωθούμε το σεβασμό στην πόλη και στους θεσμούς και φυσικά ασχολούμαστε με χορούς και παραδόσεις που αφορούν κυρίως την περιοχή. Καλύπτουμε ένα ευρύ φάσμα χορών σε επίπεδο παράδοσης και η αλήθεια είναι ότι στο ταξίδι μας, γιατί πρόκειται για ταξίδι, προσπαθούμε μαζί με άλλα πνευματικά όντα, όπως θεωρούμε τους συνχορευτές και μέλη μας, γιατί οι χορευτές μας είναι και μέλη, να διερευνήσουμε τι είναι παράδοση, τι σχέση έχει αυτό που μαθαίναμε ότι είναι παράδοση χορεύοντας κάποτε με το σήμερα και με ποιους τρόπους μπορούμε να παρέμβουμε στην πόλη και να την αναδείξουμε, ιδίως τα καλά της στοιχεία αλλά και τα αρνητικά της να τα μειώσουμε».

Τρίπτυχο «Βυζάντιο – Ορθοδοξία – Ελληνισμός»

Σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα και τους Έλληνες τα Εκπαιδευτήρια Ελληνικής Παράδοσης λειτουργούν ένα τρίπτυχο που ονομάζεται «Βυζάντιο – Ορθοδοξία – Ελληνισμός». Μέσα στο πλαίσιο αυτό έχουν διοργανώσει ομιλίες με εγνωσμένου κύρους ανθρώπους. Το ξεκίνημα έγινε με την κ. Αρβελέρ πέρσι τον Οκτώβρη, η οποία μίλησε με θέμα το Βυζάντιο και ο σύλλογος την βράβευσε ως ποιήτρια. «Η εκδήλωση επαναλήφθηκε στην Αθήνα στο Μέγαρο Μουσικής με την προσθήκη του Γιώργου Νταλάρα. Η ουσία είναι ότι χάρη σε αυτή την εκδήλωση δώσαμε και ένα στίγμα σε ό,τι αφορά τουλάχιστον τις εκδηλώσεις λόγου», δήλωσε ο κ. Γκούτας. Για τον Οκτώβριο έχει προγραμματιστεί ομιλία με τον Πατέρα Μεταλληνό με θέμα «το Σχίσμα των δύο εκκλησιών και οι επιπτώσεις του στην άλωση της Κωνσταντινούπολης».

Εκπαίδευση χορών

Όσον αφορά στην εκπαίδευση χορών, ο σύλλογος ξεκίνησε με μία διημερίδα που έγινε στο Βώλακα της Δράμας όπου προσκλήθηκε η ειδικότητα χορού των ΤΕΦΑΑ του Δημοκριτείου, εφόσον ο δάσκαλος του Συλλόγου, κ. Καρατζόγλου διδάσκει σε αυτά. «Με τη συνδρομή των αντίστοιχων διδασκάλων διδάξαμε χορούς από τις πολιτισμικές ομάδες ντόπιων, συγκεκριμένα του Βώλακα, κατ’ επέκτασιν της Δράμας, ποντίων και βλάχων, γιατί βλάχους έχουμε και εμείς στην περιοχή μας. Δεν μείναμε βέβαια σε αυτό, προχωρήσαμε σε ειδικό τμήμα εκπαίδευσης με καθηγητές φυσικής αγωγής που διδάσκουν στα δημοτικά όπου, συν τοις άλλοις, διδάσκουν και μεθόδους διδασκαλίας αυτών των χορών. Προχωρήσαμε σε σεμινάρια για καθηγητές μέσης εκπαίδευσης μετά από αίτημα του αντίστοιχου συμβούλου μέσης Εκπαίδευσης και το επόμενο βήμα είναι να οργανώσουμε ένα πολύ μεγαλύτερο σεμινάριο ή συνέδριο μετά από πρόταση του καθηγητή του ΤΕΦΑΑ του Δημοκριτείου κ. Σερμπέζη σε παγκόσμιο επίπεδο διερεύνησης διδασκαλίας του χορού μέσα στα σχολεία. Εξετάζουμε βέβαια το χρόνο υλοποίησής του καθώς και τους τρόπους». Πέρα από αυτά ο σύλλογος διοργανώνει εκπαιδευτικές εκδρομές για τα μέλη και τους φίλους του κατά τη διάρκεια των οποίων «μαθαίνουμε χορούς, ιστορία, παραδόσεις από συγκεκριμένες περιοχές. Διδασκόμαστε όχι μόνο την ιστορία της περιοχής αλλά όλης της διαδρομής και στο σημείο προορισμού μας περιμένουν οι αντίστοιχοι δάσκαλοι ειδικευμένοι στη συγκεκριμένη πολιτισμική ομάδα και εμβαθύνουμε περισσότερο στα της περιοχής. Γίνεται δηλαδή μια συνεχής προσπάθεια ενημέρωσης των ανθρώπων που μας ακολουθούν, να πάρουν τη γνώση. Να μην πάρουν έτοιμη τροφή αλλά να δουλέψουν για αυτό».

Παράδοση και φολκλόρ

«Είναι δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ φολκλόρ και παράδοσης», τονίζει ο κ. Γκούτας. «Να σας θέσω ένα παράδειγμα. Παρότι δεν είμαι πόντιος θεωρώ ότι χορεύω λίγο σωστά τα ποντιακά, εν τούτοις όμως δεν μπορώ να τα χορέψω, όπως ένας που χορεύει χρόνια. Αν λοιπόν κάποιος δει εμένα ένα άχαρο χορευτή να χορεύει ποντιακά μετά από πενήντα χρόνια μπορεί να θεωρήσει ότι αυτός είναι ο σωστός τρόπος να χορεύεις ποντιακά. Για αυτό και εμείς λέμε ότι τα ζητήματα αυτά πρέπει να τα διερευνούμε και πρέπει να φιλοξενούμε ανθρώπους που τα έχουν μελετήσει, έστω κι αν υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις. Αυτές οι απόψεις οφείλουν να αναδεικνύονται και ο καθένας που παρακολουθεί να σχηματίζει τη δική του άποψη. Δεν μπορούμε δηλαδή να επιβάλλουμε γνώμη ούτε γνώση μπορούμε όμως να την προσφέρουμε».

Αποκριάτικο έθιμο ανάμματος του Φανού

Στις 14 Φλεβάρη ο σύλλογος αναβιώνει το αποκριάτικο έθιμο ανάμματος του Φανού. «Όπως είναι γνωστό την περίοδο του Δωδεκαημέρου σε πάρα πολλές περιοχές διοργανώνονταν λατρευτικού τύπου γιορτές προκειμένου να έχουμε καλή σοδειά, να ανθίσει η γη και μαζί με αυτήν και ο σπορέας που καλλιεργεί τη γη, που έχει τα ζώα. Συνήθως οι γιορτές αυτές γίνονταν τότε. Στην Κοζάνη λοιπόν υπάρχουν δύο εκδοχές επάνω σε αυτό το θέμα. Σύμφωνα με τη μία εκδοχή τότε στα αρχαία χρόνια διοργανώνονταν τριήμερες γιορτές. Κατά μία δεύτερη άποψη λέγεται ότι δεν έχουν τόσο μεγάλη καταγωγή, αυτό βέβαια δεν έχει διερευνηθεί, το γεγονός όμως είναι ότι περίπου το 1200 με 1300 εμφανίστηκε το έθιμο των κουδουνοφόρων, άνθρωποι ντυμένοι με προβιές, φορούν προσωπίδες και έχουν κρεμασμένα κουδούνια που λειτουργούν αποτρεπτικά για το κακό. Το έθιμο διακόπηκε περίπου στα 1700 μια περίοδο, διότι όπως ακριβώς διοργανώνονταν αυτές οι ομάδες κατά γειτονιές συνήθως φορώντας προσωπίδες, γιατί αυτές έκρυβαν κλέφτες, αρματολούς της εποχής, ανθρώπους που ήθελαν να επικοινωνήσουν με τους δικούς τους και ήταν φυγόδικοι, όταν κάποια στιγμή ανταμωνόντουσαν αυτές οι ομάδες, αντιμάχονταν. Σύμφωνα με την παράδοση σε μία από αυτές σκοτώθηκαν δύο αδέρφια τα οποία ήταν σε διαφορετικές ομάδες, οπότε ο τούρκος πασάς αναγκάσθηκε να κόψει τότε το έθιμο το οποίο επανήλθε και αναβίωσε γύρω στο 1670, επετράπη δηλαδή να γίνεται την περίοδο των Απόκρεω και από τότε έχει μείνει να γιορτάζεται τη συγκεκριμένη περίοδο. Δηλαδή ουσιαστικά την επόμενη εβδομάδα από τις 14 Φεβρουαρίου αλλά εμείς για ευνόητους λόγους πρέπει να το παρουσιάσουμε τη συγκεκριμένη ημερομηνία, γιατί θα παρουσιασθεί και στην Κοζάνη. Ουσιαστικά πρόκειται για μια πομπή από το κεντρικό σημείο της πόλης με τα χάλκινα, τα όργανα, φθάνουμε στην πλατεία όπου υπάρχει ένας βωμός γύρω από τον οποίο περιστρέφονται και τραγουδούν τα μέλη της Ομάδας του Συλλόγου Φίλων, Γραμμάτων και Τεχνών Κοζάνης, η οποία αποτελείται από 42 άτομα, τραγουδούν τα δικά τους σκωπτικά τραγούδια, αυτά που είναι γνωστά, περισσότερο ή λιγότερο σκωπτικά, που μπορεί να περιέχουν βωμολοχίες ή όχι είναι όμως των ημερών, διακόπτονται από την ορχήστρα κατά διαστήματα η οποία δίνει το έναυσμα συμμετοχής του κόσμου».

Α.Π.

Σημ: Οι φωτογραφίες είναι από δραστηριότητες του Συλλόγου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.