Ενα χωροχρονικο ταξιδι σε πολιτισμους

Το «European Taxim» είναι η πρώτη ανεξάρτητη παραγωγή του Μάριου Στρόφαλη, ενός βραβευμένου Έλληνα συνθέτη που μένει σταθερός στην ποιότητα, γράφει μουσική για θέατρο, κινηματογράφο και τηλεόραση (σήριαλ και ντοκιμαντέρ), αλλά και διδάσκει μουσική γι’ αυτές τις κατηγορίες.

Το European Taxim είναι ένα μουσικό και κινηματογραφικό ταξίδι «στα λιμάνια του νότου», όπως μεταφέρει ο συνθέτης, ανιχνεύοντας τον ευρωπαϊκό πολιτισμό και το τάνγκο. Από το Nocturne, στο Valse Isabelle κι από το Eros Bolero στο Astor Tango και το Eroica, το ταξίδι του European Taxim περιλαμβάνει δυο κομμάτια που στηρίζονται στην παραδοσιακή σούστα και το μπάλο. Το κουαρτέτο – δυτικών καταβολών και τάσεων του European Taxim – συνθέτουν οι: Μάριος Στρόφαλης στο πιάνο, Βαγγέλης Βεργωτής στο ακορντεόν, Λαέρτης Κοκολιάνης στο βιολί και Μιχάλης Πορφύρης στο βιολοντσέλο.

Ο Μάριος Στρόφαλης μίλησε στην εκπομπή «Βομβιστές Δυτικών Προαστίων» του Ράδιο «Παρατηρητής» για την αφετηρία, την έμπνευση αλλά… και την καταγωγή του από την Ανατολική Θράκη.

Το ταξίμι και τα λιμάνια

ΠτΘ: Το ταξίμι, που είναι μουσικό είδος, ποια θέση έχει στο European Taxim;

Μ.Σ.: Το Taxim το χρησιμοποιώ μάλλον ποιητική αδεία, δεν ακολουθεί τους κανόνες της Ανατολής, όπως έχουμε συνηθίσει να το ακούμε από την τούρκικη μουσική, αλλά και τις δικές μας μουσικές. Έχω, όμως, την αίσθηση ότι η λέξη ταξίμι είναι από το «ταξινομώ», επομένως είναι κατά πάσα πιθανότητα ελλαδικής προελεύσεως. Έχει καθιερωθεί το ταξίμι να αφορά περισσότερο σε ανατολικού τύπου μουσικές. Εδώ πρόκειται για μια ξεκάθαρα δυτική μουσική. Η όλη σκέψη της συγκεκριμένης δουλειάς είναι μάλλον μια δική μου οπτική εικόνα σε διάφορα λιμάνια της Νοτίου Ευρώπης, ξεκινώντας από τα λιμάνια της Σμύρνης, της Κωνσταντινούπολης, της Θεσσαλονίκης, του Πειραιά, της Κέρκυρας και προχωρώντας μέχρι και το Μπουένος Άιρες, το οποίο θεωρώ ευρωπαϊκό λόγω της πληθυσμιακής του σύστασης, γιατί οι κάτοικοι προέρχονται κύρια είτε από την Ιταλία είτε από την Ισπανία.

ΠτΘ: Το γεγονός είναι ότι η μουσική σας παρασέρνει τον ακροατή σε μια πολύ ευχάριστη διαδρομή και ανασύρει ταυτόχρονα από την ψυχή συναισθήματα και από τις μνήμες εικόνες, κάτι πολύ όμορφο.

Μ.Σ.: Μακάρι να συμβαίνει κάτι παρόμοιο. Ούτως ή άλλως κάτι παρόμοιο είχα στο μυαλό μου, δηλαδή ένα χωροχρονικό ταξίδι σε πολιτισμούς, το οποίο εκτείνεται και πριν το 1900, όπως το δηλώνει και η φωτογραφία μέχρι και σήμερα. Χαίρομαι που μού δίνεται η ευκαιρία να μιλήσουμε, γιατί η καταγωγή μου είναι από την Ανατολική Θράκη. Αυτό που έχει πολύ μεγάλη σημασία για μένα είναι η αφετηρία μας να έχει μεγάλη δυναμική. Η συγκεκριμένη δουλειά θα ήθελα να υποδηλώνει τη «ρίζα». Σαφώς και το συγκεκριμένο κουαρτέτο είναι ξεκάθαρα δυτικό, μ’ ένα βιολί, μ’ ένα βιολοντσέλο, μ’ ένα ακορντεόν κι ένα πιάνο, τα οποία δε μπορούν να παίξουν σε ανατολίτικους δρόμους και να δώσουν πιο έντονα πράγματα. Πιθανόν στο μέλλον να πειραματιστώ και να προσθέσω ανατολικά ακούσματα, αλλά θέλω να πιστεύω ότι έστω και μ’ αυτό τον τρόπο δώσαμε μια αίσθηση αυτής της αφετηρίας.

ΠτΘ: Η μουσική ενός κουαρτέτου ταιριάζει συνήθως σ’ ένα κλειστό χώρο, αλλά η συγκεκριμένη δουλειά είναι «ταξιδιάρικη» κι επιπλέον αφετηρία της είναι οι ρίζες και τα λιμάνια θα μπορούσε να είναι και μουσική δρόμου;

Μ.Σ.: Σαφώς και θα μπορούσε να είναι μουσική δρόμου και πολλά κομμάτια νομίζω ότι έχουν να κάνουν με δρόμο, τουλάχιστον αυτά που αφορούν το Παρίσι είναι ξεκάθαρα μουσική δρόμου.

ΠτΘ: Στη δουλειά αυτή περιλαμβάνονται δυο κομμάτια, ο μπάλος και η σούστα, που έχουν ως αφετηρία δυο γνωστούς νησιώτικους χορούς.

Μ.Σ.: Με βάση έναν επτανησιακό μπάλο έχει προκύψει ένα κομμάτι με μια ενδιάμεση επεξεργασία, το οποίο δένει μια πιο κλασσική φόρμα. Η επιμονή μου ήταν να μη χαθεί σε καμία περίπτωση η αίσθηση του μπάλου. Σε ό,τι αφορά τη σούστα, δεν ξέρω εάν το διαπιστώσατε, στη μέση μεταλλάσσεται σε εννιάρι, δηλαδή αποκτά μορφή ζεϊμπέκικου. Αυτό που θέλω να δώσω μ’ αυτά τα δυο κομμάτια είναι ότι καταλήγω ξανά πίσω από εκεί που ξεκίνησα. Ξεκινήσαμε, δηλαδή, από το European Taxim και μέσω του μπάλου και της σούστας ξαναγυρίζουμε στο τελευταίο κομμάτι που είναι λίγο παραλλαγμένο, έχει λίγο περισσότερο ταξίμι. Η αίσθηση είναι ότι το ταξίδι τελειώνει από εκεί που ξεκίνησε, δηλαδή μια πολύ μεγάλη βόλτα με άγνωστο προορισμό, ο οποίος έχει τον προορισμό του.

ΠτΘ: Στην Ελλάδα, οι συνθέτες που γράφουν μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο δεν είναι τόσο γνωστοί. Έχετε γράψει μουσική για πολλές ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους κι ανάμεσά τους είναι «Οι Γενναίοι της Σαμοθράκης». Σ’ αυτή τη δουλειά μάλιστα τραγουδήσατε μαζί με το Ρένο Χαραλαμπίδη. Έχετε επισκεφθεί τη Σαμοθράκη με αφορμή την ταινία;

Μ.Σ.: Δεν έχω πάει, αλλά είναι στους επόμενους στόχους και ενδέχεται να βρεθώ και μέσα στο καλοκαίρι.

ΠτΘ: Στο βιογραφικό σας, πέρα από τις πλούσιες μουσικές σπουδές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, διαβάζω ότι διδάσκετε μουσική θεάτρου και κινηματογράφου. Το ζήτημα είναι εάν υπάρχει εκπαίδευση για τη μουσική θεάτρου και κινηματογράφου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα…

Μ.Σ.: Νομίζω ότι γενικότερα δεν υπάρχει εκπαίδευση για τη συγκεκριμένη ειδικότητα, πλην κάποιων σεμιναρίων που γίνονται στην Ελλάδα. Αυτό το κομμάτι το έχω σπουδάσει στη Γαλλία.

Βέβαια, πριν μιλήσω για την εκπαίδευση του μουσικού επενδυτή, θα πρέπει να πω ότι είναι ένα πολύ αδικημένο επάγγελμα γιατί ακόμη και οι ίδιοι άνθρωποι του χώρου δεν έχουν μια σοβαρή στάση απέναντί του. Να αναφέρω μονάχα ότι αυτή τη στιγμή στο 90% των ελληνικών σειρών γίνεται μουσική επιμέλεια και δε γράφεται πρωτότυπη μουσική. Αυτό στερεί από την Ελλάδα πολλές πρωτότυπες μουσικές που θα έδιναν την ευκαιρία σε πολλούς συνθέτες ν’ αναδειχθούν, όπως αναδείχθηκαν στο παρελθόν από τον παλιό ελληνικό λαϊκό κινηματογράφο. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίμης Πλέσσας και πολλοί άλλοι ξεκίνησαν από τον κινηματογράφο, αλλά και στη διεθνή μουσική σκηνή έχουν αναδειχθεί πολλοί σπουδαίοι συνθέτες μέσα από τον κινηματογράφο.

ΠτΘ: Θα υπάρξει συνέχεια στο «European Taxim»;

Μ.Σ.: Είναι κάτι το οποίο με προβληματίζει πάρα πολύ. Το κουαρτέτο σαφώς και θα συνεχίσει να υπάρχει, μετρά ήδη τρία χρόνια κι έχει μια σοβαρή παρουσία στις μουσικές σκηνές της Αθήνας. Σκέφτομαι πολύ σοβαρά την επόμενη δισκογραφική δουλειά και ήδη υπάρχουν αρκετά κομμάτια που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα των συναυλιών μας και δεν τα έχουμε στο European Taxim. Κατά μία έννοια θα υπάρχει το επόμενο «European Taxim», αλλά δεν θα ήθελα να του αποδώσω τον αριθμό 2, γιατί «European Taxim» είναι το συγκεκριμένο έργο. Θα ήταν λιγάκι άκομψο για το συγκεκριμένο έργο να χρησιμοποιήσουμε εκ νέου για εμπορικούς λόγους τον ίδιο τίτλο. Για σκεφτείτε – και το παράδειγμα είναι υπερβολικό – να έβγαινε το «Χαμόγελο της Τζοκόντα 2». Θα προτιμούσα να σώσω την αξιοπρέπεια αυτού του έργου και να μην το βεβηλώσω, προκειμένου να έχω μια δισκογραφική συνέχεια.

ΠτΘ: Ετοιμάζεστε για κάποια περιοδεία;

Μ.Σ.: Το cd κυκλοφόρησε πρόσφατα και τώρα τέλειωσα τη «Δέκατη Εντολή» με τον Πάνο Κοκκινόπουλο, οπότε χρειάζομαι διακοπές.

ΠτΘ: Καλή πορεία και καλή ξεκούραση και ίσως κάποια στιγμή να έρθετε και στην Κομοτηνή.

Μ.Σ.: Είναι στους επόμενους στόχους μου να κάνω περιοδεία σε όλη τη Θράκη. Σας ευχαριστώ.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.