Το παραμυθι οχημα γλωσσας και πολιτισμου

«Παλιά Πομάκικα παραμύθια για παιδιά» είναι ο τίτλος της σειράς που εγκαινίασε το Φεβρουάριο του 2006 το Πολιτιστικό Αναπτυξιακό Κέντρο Θράκης (ΠΑΚΕΘΡΑ), με στόχο να δώσει την ευκαιρία στους μικρούς Πομάκους να διαβάσουν όμορφα παραμύθια στη μητρική τους γλώσσα.

Φέτος το ΠΑΚΕΘΡΑ προχώρησε στην έκδοση ενός ακόμα δίγλωσσου ελληνοπομακικού παραμυθιού της οροσειράς της Ροδόπης που φέρει τίτλο «Τρία αδέλφια αγάπησαν ένα κορίτσι». Οι αξιόλογες αυτές προσπάθειες του Κέντρου έχουν στόχο να γνωρίσουν στο ευρύτερο κοινό τον πλούτο της προφορικής παράδοσης των Πομάκων της Θράκης.

«Παλιά Πομάκικα παραμύθια για παιδιά»

Πρόκειται για μια έκδοση που έτυχε αποδοχής από τους νέους Πομάκους, αλλά και από το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό της χώρας -όπως μετέφερε ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Αναπτυξιακού Κέντρου Θράκης (ΠΑΚΕΘΡΑ) Στέλιος Σκιάς- ενώ «δεν έλειψαν αντιδράσεις από ορισμένους» που ενοχλήθηκαν από τις προσπάθειες που γίνονται για την ανάδειξη της γλώσσας και του λαϊκού πολιτισμού των Πομάκων της Θράκης.

«Όπως γνωρίζουμε, υπάρχει μια αντίθεση στο γεγονός ότι η Πομακική γλώσσα υπάρχει κι ότι ομιλείται. Υπήρχε επίσης μια πολεμική εναντίον της προσπάθειας να υπάρχει και σε γραφική μορφή, με επιχείρημα ότι δημιουργεί μια διάσπαση στον μειονοτικό χώρο».

«Τρία αδέλφια αγάπησαν ένα κορίτσι»

Φέτος το ΠΑΚΕΘΡΑ προχώρησε στην έκδοση ενός ακόμα δίγλωσσου ελληνοπομακικού παραμυθιού της οροσειράς της Ροδόπης που φέρει τίτλο «Τρία αδέλφια αγάπησαν ένα κορίτσι». Η απόδοση του κειμένου της εν λόγω έκδοσης γίνεται τόσο στην πομακική γλώσσα, όσο και σε ελληνική μετάφραση. Το παραμύθι αυτό καταγράφηκε από Πομάκο αφηγητή στο χωριό Σμίνθη Ξάνθης και εικονογραφήθηκε από την Καίτη Σταυροπούλου-Βλάχου. Την επιμέλεια της έκδοσης έχει ο Νίκος Κόκας, μέλος του Δ.Σ. του ΠΑΚΕΘΡΑ.

Στόχος αυτής της αξιόλογης προσπάθειας, κατά τον κ. Σκιά, είναι «να δοθεί στα παιδιά η ευκαιρία να διαβάσουν παραμύθια στην μητρική τους γλώσσα. Νομίζω ότι έχει μια ελκυστική εικονογράφηση, ενώ δίνει τη δυνατότητα σε μικρούς και μεγάλους να χαρούν τη συνύπαρξη των δύο γλωσσών, ελληνικής και πομακικής, μέσα από ένα όμορφο παραμύθι». Ο κ. Σκιάς ευελπιστεί αυτή η έκδοση να αγκαλιαστεί τόσο από τους Πομάκους της Ξάνθης, αλλά και της ευρύτερης περιοχής.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η έκδοση ήδη έχει ζήτηση, καθώς είναι έντονο το ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών και όχι μόνο, προκειμένου να δουν «πώς μια μειονοτική γλώσσα μπορεί να έχει αυτού του τύπου τη διαδρομή, μέσα από το παραμύθι, για να γίνεται πιο κατανοητή και να συνυπάρχει με τη βασική γλώσσα της χώρας, την ελληνική».

Στην απόδοση του πομακικού κειμένου χρησιμοποιήθηκε το αλφάβητο της πομακικής, όπως εισήχθηκε για πρώτη φορά από τον Ριτβάν Καραχότζα το 2001 στο Πομακο-Ελληνικό Λεξικό του. Τα γράμματα του αλφαβήτου αυτού βασίζονται στη λατινική γραφή, με ορισμένους επιπλέον ειδικούς χαρακτήρες για την πιστή φωνητική απόδοση των λέξεων.

Υπόθεση του παραμυθιού

Η υπόθεση του συγκεκριμένου παραμυθιού έχει ως εξής: Τρία αδέλφια αγαπούσαν το ίδιο κορίτσι. Έφυγαν για να δουλέψουν και κανόνισαν να συναντηθούν σε ένα σταυροδρόμι. Με τα χρήματα που κέρδισαν μπόρεσαν να αγοράσουν διάφορα πράγματα. Ο ένας αγόρασε από το παζάρι ένα μήλο που γιατρεύει όλους τους αρρώστους. Ο δεύτερος αγόρασε ένα χαλί που, αν το καβαλήσεις, πηγαίνεις όπου θέλεις. Ο τρίτος αγόρασε ένα κιάλι για να μπορεί να βλέπει πολύ μακριά.

Με αυτά τα μαγικά αντικείμενα θα αγωνιστούν και οι τρεις να κερδίσουν την καρδιά του κοριτσιού.

Συνεχίζονται οι δραστηριότητες του ΠΑΚΕΘΡΑ

Με έκδοση cd με παραδοσιακά πομακικά τραγούδια, αλλά και της σειράς «Παλιά Πομακικά Παραμύθια» -πέρα από τα μαθήματα Πομακικής γλώσσας και τη γνωριμία με τον πομακικό λαϊκό πολιτισμό- συνεχίζεται η αξιόλογη προσπάθεια, που ξεκίνησε εδώ και αρκετό καιρό από το ΠΑΚΕΘΡΑ, στοχεύοντας να δώσει τη δυνατότητα σε όσους επιθυμούν να γνωρίσουν τον πλούτο της προφορικής παράδοσης των Πομάκων της Θράκης. Τα μηνύματα ήδη είναι θετικά, όσον αφορά στην αποδοχή της προσπάθειας αυτής του ΠΑΚΕΘΡΑ, σύμφωνα με τον κ. Σκιά, κάτι που τους κάνει να «συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια με άλλες εκδηλώσεις, όσο υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι ασχολούνται μ’ αυτό το αντικείμενο, όσο υπάρχει αποδοχή, αλλά κι όσο υπάρχει καινούριο διαθέσιμο υλικό, είτε αυτό αφορά παραδοσιακά τραγούδια είτε αυτό αφορά παραμύθια. Επίσης, θα διοργανώνουμε κι άλλες εκδηλώσεις που συναρτώνται με τη γνωριμία μ’ αυτό το κομμάτι του πολιτισμού της ορεινής Ροδόπης».

Μαρία Παπαδοπούλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.