Διεθνες συνεδριο για το Νικολα Καλας

Σήμερα το απόγευμα στις 5.30 ανοίγουν οι εργασίες του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου για τον έλληνα στοχαστή και επαναστάτη Νικόλα Κάλας που γεννήθηκε στη Λοζάνη το 1907, έζησε στην Αθήνα, το Παρίσι, τη Λισσαβόνα και τη Νέα Υόρκη όπου πέθανε σε ηλικία 81ενός ετών, έχοντας αποκτήσει την ελληνική υπηκοότητα το 1945. Ο Νικόλας Κάλας γεννήθηκε με το όνομα Νικόλας Καλαμάρης, πρωτοεμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα με το ψευδώνυμο Σπιέρος ενώ κείμενο σταθμός θεωρείται το «Εστίες πυρκαγιάς», γραμμένο στα γαλλικά. Τροτσκιστής, σύντροφος του Μιχάλη Ράπτη (Πάμπλο), πίστευε ότι ο υπερρεαλισμός πρέπει να συνδυαστεί με μια δυναμική επαναστατικότητα. Ο Ελύτης έλεγε ότι «τα κείμενά του μοιάζουν με ωρολογιακές βόμβες έτοιμες να εκραγούν», ο ίδιος προκαλούσε τους αναγνώστες ν’ ανακαλύψουν την ουσία πίσω από τις λέξεις του και ο Ανδρέας Εμπειρίκος του ευχόταν. «Μακάρι να βρει φεύγοντας τη δική του Ατλαντίδα».

Στο συνέδριο – ολοκληρώνεται την Κυριακή και γίνεται στο ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής – θα συμμετέχουν επιστήμονες που έχουν προσεγγίσει το έργο του Νικόλας Κάλας και όπως σχολίασε η λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Ελισάβετ Αρσενίου «μ’ ένα τέτοιο συνέδριο επανεγγράφεται ο Κάλας στην Ελλάδα».

Διεθνές συνέδριο για το Νικόλα Κάλας

Ο δήμαρχος Κομοτηνής Τ. Βαβατσικλής μίλησε για το συνέδριο που διοργανώνεται για το Νίκο Καλαμάρη.

«Ο Δήμος Κομοτηνής συμμετέχει με ευφρόσυνη διάθεση στο τριήμερο των εκδηλώσεων που συνδιοργανώνει το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το πνευματικό περιοδικό «Μανδραγόρας», και είναι αφιερωμένο στη μνήμη και το έργο του υπερρεαλιστή ποιητή και συγγραφέα Νίκου Καλαμάρη, του περισσότερου γνωστού στους ελληνικούς και διεθνείς πνευματικούς κύκλους ως Νικόλας Κάλας.

Πρόκειται για μια εξέχουσα μορφή της νεοελληνικής λογοτεχνίας που άφησε εποχή με την ακεραιότητα της πνευματικής ιδιοσυστασίας του, και των πολιτικών του «πιστεύω», μέσα και έξω από την Ελλάδα και διακρίθηκε κυρίως ως πνευματικός έλληνας της διασποράς που ποτέ δεν ξέκοψε τις ρίζες του από τον εσωτερικό περίγυρο της Ελλάδας. Ενώ, αντιστάθηκε με πείσμα σε κάθε προσπάθεια να μεταλλαχθεί η πνευματική λειτουργία και ειδικότερα ο πολιτισμός, η λογοτεχνία, σε προϊόν σκοπιμοτήτων και αγοράς.

Να σημειωθεί ότι ο Νικόλας Κάλας που πρωτοεμφανίστηκε στο νεοελληνικό λογοτεχνικό στερέωμα ως «Νικήτας Ράντος», υπήρξε υποστηρικτής κάθε νεοτερικής κίνησης και κάθε πρωτοποριακού έργου και συνέβαλε καθοριστικά τόσο στην εξέλιξη της σύγχρονης πνευματικής δημιουργίας της χώρας μας, όσο και στην προβολή της στο εξωτερικό.

Χαρακτηριστικό είναι ότι στα πρώτα χρόνια της πνευματικής παρουσίας του στον ελληνικό χώρο έγραψε κριτικά και άλλα δοκίμια υιοθετώντας το ψευδώνυμο «Μ. Σπιέρος» εμπνευσμένο από το όνομα του ηγέτη της Γαλλικής Επανάστασης Μαξιμιλιανού Ροβεσπιέρου και τις ριζοσπαστικές αντιλήψεις του.

Να σημειωθεί ακόμη ότι όταν λίγο αργότερα μετώκησε στο Παρίσι και ήλθε σε επαφή με τους γάλλους υπερρεαλιστές, το βιβλίο που εξέδωσε με περιεχόμενο και τίτλο «Εστίες πυρκαγιάς», το αποδέχθηκε και το αξιολόγησε ο ιδρυτής του υπερρεαλιστικού κινήματος Αντρέ Μπρετόν, ως το πολιτικό Μανιφέστο του Κινήματος στη δεύτερη περίοδο του υπερρεαλισμού.

Πολιτικά ο Νικόλας Κάλας ανήκε στους Τροτσκιστές και μελέτησε βαθιά τον Μαρξισμό. Αυτό λέει πολλά από μόνο του. Έχει σημασία επίσης να τονιστεί ότι δραστηριοποιήθηκε σημαντικά, στο εξωτερικό, για την καταδίκη του δικτατορικού καθεστώτος των πραξικοπηματιών της 21ης Απριλίου».

Η πρόεδρος της ΔΕΠΑΚ Σοφία Μενεσελίδου μετέφερε την ικανοποίησή της για την τρίτη κατά σειρά συνεργασία με το περιοδικό «Μανδραγόρας» μετά το αφιέρωμα στον υπερρεαλισμό και το αφιέρωμα στον Ηλία Πετρόπουλο.

Η Ελισάβετ Αρσενίου θέλησε να τονίσει αρχικά ότι ο Κάλας δεν είναι μόνο ποιητής αλλά κι επαναστάτης, διανοούμενος, αγωνιστής, λόγιος, ιδεολόγος, αναρχικός, ψυχαναλυτής και κύρια ταξιδιώτης.

Ανέφερε ότι κάνει την εμφάνισή του στις αρχές της δεκαετίας του ’30 σε περιοδικά πρωτοποριακά και αριστερά. «Το 1932 κάνει την πρώτη εμφάνισή του στο περιοδικό «Νέοι Πρωτοπόροι» που ήταν από τα πρώτα περιοδικά της Αριστεράς μέσα στη δεκαετία του ’30. Από τότε ξεκινάει μια πορεία που είναι συγχρόνως μοναχική και συντροφική, γιατί από τη μία πλευρά συνδέεται με τους υπερρεαλιστές ποιητές Ανδρέα Εμπειρίκο, Οδυσσέα Ελύτη, αλλά συγχρόνως ακολουθεί και τη δική του πορεία που είναι ιδιάζουσα γιατί συνδυάζει τον υπερρεαλισμό στην πιο μαχητική του εκδοχή, που συνδέεται με το γαλλικό υπερρεαλισμό και συγχρόνως συνδυάζει και μία έντονη πολιτική του στράτευση. Το συνδυασμό πολιτικής στράτευσης και υπερρεαλιστικής πορείας είναι από τους λίγους διανοούμενους που τον τηρεί στη διάρκεια της ζωής του.

Έχοντας γεννηθεί το 1907 κι έχοντας πεθάνει το 1988 έχει καλύψει σε μία μακρά ζωή ολόκληρο τον 20ο αιώνα κι έχει ακολουθήσει τις πιο ριζοσπαστικές πλευρές της διεθνούς πρωτοπορίας».

Η κ. Αρσενίου στάθηκε στην επιλογή του να φύγει για την Αμερική με το ξέσπασμα του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, κίνηση που έγινε από πολλούς υπερρεαλιστές του Παρισιού. Τόνισε ότι ο Κάλας είναι ένας ευρωπαίος διανοητής και ιδεολόγος.

«Κάθε του λέξη είναι σαν ένα συρτάρι που κρύβει μέσα της πολλές άλλες λέξεις, πολλά νοήματα». Τα «συρτάρια» εξάλλου λειτούργησαν πολλαπλά στους υπερρεαλιστές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Νταλί.

Έγραφε ποίηση μόνο στα ελληνικά. «Ένιωθε ότι θα πρόδιδε την ταυτότητά του ως έλληνα επαναστάτη ποιητή εάν δεν έγραφε στην ελληνική γλώσσα, ενώ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την γαλλική ή την αγγλική» σημείωσε η κ. Αρσενίου.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.