Παραθυρο στη γνωση, τη φαντασια, την ευαισθησια και τη δημιουργικοτητα

Εδώ και 8 χρόνια εφαρμόζει για όγδοη συνεχή χρονιά το πρόγραμμα «Μονάδων Κινητών Βιβλιοθηκών και Αισθητικής Αγωγής» με μεγάλη επιτυχία. Το υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης, έχοντας σκοπό την ανάπτυξη και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στις παραμεθόριες περιοχές της Βόρειας Ελλάδος εφαρμόζει το πρόγραμμα που απευθύνεται σε σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης των νομών Δράμας, Ξάνθης και Ροδόπης. Η επίσκεψη σε κάθε σχολείο περιλαμβάνει την προβολή ενημερωτικών cd –rom, το δανεισμό βιβλίων και τη διδασκαλία του προγράμματος αισθητικής αγωγής. Η μονάδα της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, διαθέτοντας τον απαραίτητο υλικοτεχνικό εξοπλισμό όπως και το κατάλληλο προσωπικό, προσπαθεί ισόρροπα και ισόβαθμα να εκπληρώσει τους σκοπούς που έχουν τεθεί σε χριστιανικά και μουσουλμανικά σχολεία. Ο ΠτΘ συνάντησε τους ανθρώπους που δίνουν ζωή στην κινητή σχολική βιβλιοθήκη σε μία από τις τελευταίες διαδρομές τους για τη φετινή σχολική χρονιά, τον οδηγό Νίκο Αλεξίου, τη δασκάλα – εμψυχώτρια Κυριακή Μιζαμίδου και τη βιβλιοθηκονόμο Δήμητρα Παφλιώτου.

Η βιβλιοθήκη

Η βιβλιοθήκη αριθμεί 2.700 τόμους βιβλίων. Εκτός από μυθιστορήματα και διηγήματα περιλαμβάνει ιστορίες εικονογραφημένες και παραμύθια, καθώς και βιβλία που αφορούν διάφορες κατηγορίες όπως είναι η μυθολογία, η ψυχολογία, η φιλοσοφία, η θρησκεία, οι κοινωνικές και οι φυσικές επιστήμες, οι θετικές και οι εφαρμοσμένες επιστήμες, οι τέχνες, η γεωγραφία.

Ν. Αλεξίου:

«Ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα»

Ο Νίκος Αλεξίου συμμετέχει στο πρόγραμμα από την πρώτη του μέρα και θυμάται ότι στην αρχή υπήρχε αγωνία γιατί ήταν πιλοτικό. «Οι συνεργάτες ήταν όλοι εξαιρετικοί. Τα παιδιά συμμετέχουν με ενθουσιασμό. Το ζήτημα είναι η αρχική επίσκεψη στο σχολείο γιατί δεν γνώριζαν τι είναι η κινητή βιβλιοθήκη. Μετά τη δεύτερη – τρίτη επίσκεψη καταλάβαιναν ότι δουλειά της κινητής βιβλιοθήκης δεν είναι να παραδώσει τα βιβλία και να φύγει αλλά να παραμείνει όλη την ημέρα και να παρουσιάσει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα».

Ήταν ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα και τα μόνα εμπόδια που συνάντησε είχαν να κάνουν με την κατάσταση των δρόμων. «Μερικές φορές πηγαίναμε σε χωριά όπου δεν χωρούσε να περάσει το λεωφορείο. Η Ξάνθη παρουσίασε οδικά τα περισσότερα προβλήματα. Το λεωφορείο κατασκευάστηκε έτσι ώστε όταν σ’ ένα χωριό δεν υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης να μπορούν να έρθουν οι μαθητές μέσα στο λεωφορείο το οποίο έχει αυτόνομη λειτουργία παροχής ρεύματος, ώστε να μπορούν να δουλεύουν τα μηχανήματά του για δύο με τρεις ώρες».

Το λεωφορείο είναι πλήρως εξοπλισμένο με ηλεκτρονικό υπολογιστή, προτζέκτορα, βίντεο, κάμερα, φωτοτυπικό, στερεοφωνικό».

Κ. Μιζαμίδου:

«Η κινητή βιβλιοθήκη πλάθει χαρακτήρες»

Η κ. Μιζαμίδου διαθέτοντας τριετή εμπειρία εξηγεί ότι το πρόγραμμα διαφοροποιούνταν ανάλογα με την περίοδο. Έχουν πραγματοποιήσει, για παράδειγμα, ένα πρόγραμμα για το περιβάλλον με θέμα το νερό με τη συμμετοχή των μαθητών. «Το δουλέψαμε μαζί με τα παιδιά. Είδαν το cd –rom, συζητήσαμε μαζί τους, ζωγραφίσαμε, φτιάξαμε παραμύθια παίζοντας με τις λέξεις, με στόχο να εμπλουτιστεί το λεξιλόγιο των παιδιών. Η ώρα των παιδιών περνούσε ευχάριστα από το πρωί μέχρι τη 1.30 και ορισμένες φορές μέχρι τις 4.00 το απόγευμα γιατί δεν ήθελαν να φύγουν.

Είχαμε ένα γραμματοκιβώτιο όπου έβαζαν τα γράμματα που έγραφαν για το πρόγραμμα κι εκεί διαπιστώναμε τον ενθουσιασμό τους. Κάποια παιδιά ήθελαν να πηγαίνουμε κάθε μέρα, όπως ήταν οι μαθητές του Θρυλορίου.

Για να συμβεί όμως κάτι τέτοιο θα έπρεπε να υπάρχει σε κάθε νομό κινητή μονάδα για να μπορούν να την επισκέπτονται τα παιδιά που στερούνται τη δημόσια βιβλιοθήκη, το καλό και λογοτεχνικό βιβλίο, το παραμύθι».

Η κ. Μιζαμίδου παρατηρεί ότι δεν γίνεται η δημιουργική απασχόληση στα σχολεία αλλά και όταν γίνεται ο τρόπος δεν είναι ο σωστός. «Δεν έχει η πρωτοβάθμια τους κατάλληλους ανθρώπους σ’ αυτή τη θέση ώστε πέρα από τις φωτοτυπίες που δίνουν να μπορούν να κάνουν κάτι πιο δημιουργικό. Αυτό προσφέρουμε από την πλευρά μας. Η ώρα της αισθητικής αγωγής είναι ώρα δημιουργίας και απελευθέρωσης των παιδιών. Συνήθως επιλέγω ένα παραμύθι το οποίο το διαβάζουμε, το δραματοποιούμε, το ζωγραφίζουμε και στη συνέχεια κάνουμε ένα καινούριο παραμύθι επιλέγοντας κάποιες λεξούλες ή τον ίδιο τον ήρωα. Πολλές φορές το ζωγραφίζουν τα ίδια τα παιδιά κάνοντας σκίτσα κι εκδίδουμε την εφημεριδούλα της κινητής βιβλιοθήκης όπου βάζουμε τα παραμύθια και τα γράμματα που μάς στέλνουν τα παιδιά».

Στις περιπτώσεις που δεν μπορούσαμε να φτάσουμε στα σχολεία όλη η δουλειά γινόταν μέσα στο λεωφορείο, το cd rom, η μουσική, η ζωγραφική. Η κ. Μιζαμίδου σημειώνει ότι μέσα στις δραστηριότητες είναι η επαφή των παιδιών με τη μουσική και η επικοινωνία τους μέσα από αυτήν και δίνει το παράδειγμα του σχολείου των Αρριανών. «Μιλήσαμε για τη μουσική, για την κατασκευή μουσικών οργάνων, κάναμε τυμπανάκια, αρμόνια, φτιάχναμε ποιήματα, ανάλογα με την περίοδο. Όταν πλησίαζαν, για παράδειγμα, τα Χριστούγεννα φτιάξαμε με τα παιδιά ένα παραμύθι «Ο ξεχασιάρης Αϊ Βασίλης». Όταν πέρασε αυτή η περίοδος βγάλαμε το παραμύθι «Ο γίγαντας με τις μυρωδιές» το οποίο δουλεύτηκε από τα ίδια τα παιδιά, τα οποία και το ζωγράφισαν, σε σημείο που πολλά παιδιά της Α΄ και Β΄ τάξης να πιστεύουν ότι υπάρχει ο γίγαντας. Πίστευαν ότι κοιμάται στη λίμνη Βόλβη και έλεγαν ότι όταν θα πάνε στη Θεσσαλονίκη και περάσουν θα ρίξουν ψωμάκι για να μην ξυπνήσει».

Παρατηρεί ότι η φαντασία των παιδιών είναι ατελείωτη και κάθε φορά η δημιουργικότητά τους είναι και μια νέα έκπληξη.

Πολύ καλή ήταν και η συνεργασία που είχαν με τους δασκάλους και μάλιστα αρκετοί από αυτούς παρακολουθούσαν το πρόγραμμα της αισθητικής αγωγής. «Καλό θα ήταν όλοι οι συνάδελφοι να μπαίνουν μέσα στην τάξη όταν γίνεται η δραματοποίηση παραμυθιού και η παραγωγή ενός νέου παραμυθιού» σημειώνει η κ. Μιζαμίδου.

Τα συναισθήματα είναι πιο έντονα στα μειονοτικά σχολεία, όπου πολλές φορές η επικοινωνία γίνεται με τα μάτια λόγω των προβλημάτων της γλώσσας. «Από το βλέμμα των παιδιών καταλαβαίναμε ότι μας περίμεναν. Στα μειονοτικά σχολεία στερούνται σε μεγαλύτερο βαθμό τις νέες τεχνολογίες, το βιβλίο, την αισθητική αγωγή γι’ αυτό και τα συναισθήματα ήταν έντονα, όπως στα Αρριανά. Όταν δουλέψαμε πάνω στα μουσικά όργανα πρότεινα σε μαθητές της Α΄ δημοτικού να τραγουδήσουν. Ήξεραν όλα τα ελληνικά τραγούδια που διδάσκονται σε όλα τα δημόσια σχολεία κι αυτό με συγκίνησε.

Κάναμε παιχνίδια, κατασκευές, δουλέψαμε ό,τι έχει σχέση με τα αποκριάτικα, μάσκες, πλαστική με πηλό και ζωγραφική. Τα παιδιά συνέχιζαν το παιχνίδι και στην αυλή».

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται σε δύο εβδομάδες για τη φετινή σχολική χρονιά και διοργανώνεται μια αποχαιρετιστήρια γιορτή στη Δράμα για την παγκόσμια μέρα περιβάλλοντος. «Θα γίνει στο φαράγγι της Πετρούσας για να φέρουμε τα παιδιά σε επαφή με τη φύση και να δουν από κοντά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το περιβάλλον».

Η Κυριακή Μιζαμίδου τονίζει ότι η κινητή βιβλιοθήκη πλάθει χαρακτήρες, θεωρεί ότι στα παιδιά θα μείνει ανεξίτηλη η παρουσία της βιβλιοθήκης κι εξηγεί ότι γι’ αυτό το λόγο τους έδωσαν τον τίτλο «Το λεωφορείο της χαράς».

Δ. Παφλιώτου:

«Προτιμούν τις εικονογραφημένες ιστορίες»

Η κ. Παφλιώτου εξηγεί ότι ο κάθε τίτλος υπάρχει σε τέσσερα αντίτυπα για να δίνεται η ελευθερία δανεισμού στους μαθητές και μιλάει για τις κατηγορίες βιβλίων που φιλοξενεί η κινητή βιβλιοθήκη. «Τα περισσότερα είναι εικονογραφημένες ιστορίες με μεγάλα γράμματα κι έντονες εικόνες – ώστε να προσελκύει το βιβλίο το παιδί – παραμύθια, μυθιστορήματα ξένα και ελληνικά και λογοτεχνία. Έχουμε εκπαιδευτικές εγκυκλοπαίδειες, βιβλία τέχνης, ιστορίας, όλα βιβλία γραμμένα για παιδιά.

Τα γράμματα είναι μεγάλα, τα χρώματα έντονα, δεν έχουν πολλές σελίδες για να μην απογοητεύουν τα παιδιά με την πρώτη επαφή. Οι μαθητές της Α΄ και Β΄ τάξης επιλέγουν τις εικονογραφημένες ιστορίες».

Η κ. Παφλιώτου δίνει τις σχετικές οδηγίες προς ναυτιλλόμενους κάθε φορά που τα παιδιά επισκέπτονται το λεωφορείο – βιβλιοθήκη. «Εξηγώ ότι το βιβλίο δεν είναι δικό τους και θα επιστραφεί, ότι πρέπει να το διατηρήσουν σε καλή κατάσταση, ότι μπορούν να ξανάρθουν να δανειστούν εκ νέου βιβλία.

Τους δίνουμε επίσης ένα φυλλάδιο για να ζωγραφίσουν κάτι από το βιβλίο που διάβασαν ή τις εντυπώσεις τους. Οι ζωγραφιές των παιδιών είναι πάρα πολύ ωραίες και μάλιστα πρόθεση του υπουργείου είναι να γίνει ένα λεύκωμα με τις ζωγραφιές των παιδιών».

Αγαπημένος συγγραφέας έλληνας είναι ο Ευγένιος Τριβιζάς, ενώ αγαπούν πολύ και τον Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Τα κλασσικά παραμύθια όπως η «Σταχτοπούτα» και η «Κοκκινοσκουφίτσα» παραμένουν τα αγαπημένα τους, όπως επίσης και τα

ιστορικά, οι εγκυκλοπαίδειες που έχουν σχέση με το περιβάλλον, τις εφευρέσεις.

Η Κυριακή Μιζαμίδου θυμάται ένα παραμύθι που αγαπούν πολύ τα παιδιά «Η Μέλπω η μοναδική», η ιστορία μ’ ένα κοριτσάκι που φορούσε καπέλα στο σχολείο που ήθελε να ξεχωρίσει. «Όταν διδάσκουμε αυτό το παραμύθι στο μάθημα της αισθητικής αγωγής γίνεται ανάρπαστο» σημειώνει.

Η κ. Παφλιώτου μεταφέρει ότι στα αγόρια αρέσουν πολύ οι ιστορίες του Ιουλίου Βερν και οι ιστορίες μυστηρίου.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.