Μουσειο Καπνου στην Ξανθη

Δυο «κοσμήματα» πολιτισμού θα φιλοξενεί στο μέλλον η πόλη της Ξάνθης κατόπιν πρωτοβουλιών του νομάρχη Γιώργου Παυλίδη. Και οι δύο χώροι συνδέονται με την ιστορία της Ξάνθης, ο ένας θα φιλοξενήσει το Μουσείο Καπνού και ο άλλος, ο οποίος αποτελεί αρχιτεκτονικό μνημείο, θα στεγάσει ένα χώρο πολυσύνθετης παρουσίας, αφιερωμένο στο Μάνο Χατζιδάκι, ο οποίος γεννήθηκε στην Ξάνθη κι εκεί έκανε τα πρώτα του βήματα στη μουσική με δασκάλα πιάνου μια αρμένισα.

Η νομαρχία αναδεικνύει την ιστορία της

Ο Γιώργος Παυλίδης εξηγεί ότι αποφάσισαν να αποκαταστήσουν μια κατεστραμμένη, μετά από πυρκαγιά, αποθήκη για να δημιουργηθεί Μουσείο Καπνού. «Η αποθήκη δεν είναι πλέον επικίνδυνη και κατεδαφιστέα και προχωρεί η μουσειολογική μελέτη η οποία θα ανατεθεί τις επόμενες μέρες. Θα γίνει Μουσείο Καπνού σ’ ένα χώρο 2.000 τ.μ. διότι ο καπνός συνόδευε την ιστορία του νομού και είναι το προϊόν που δημιούργησε έναν ολόκληρο πολιτισμό. Υπάρχουν σπίτια που είναι προσαρμοσμένα στην παραγωγή του, οι δομές της αγροτικής παραγωγής στην ορεινή περιοχή, η Παλιά Πόλη φιλοξενεί σπίτια καπνεμπόρων, τα καπνομάγαζα έχουν γίνει αυτή την εποχή.

Όλη η περιοχή ωφελήθηκε ιστορικά. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο που ο καπνός είναι υπό αμφισβήτηση και είναι καιρός να υπάρξει στο φυσικό του χώρο ένα Μουσείο Καπνού διεθνούς εμβέλειας. Μεγάλες εταιρείες παραγωγής τσιγάρων ενδιαφέρονται να δημιουργήσουν μέσα εκεί δικές τους πτέρυγες».

Η πρώτη χρηματοδότηση για την αποκατάσταση του κτιρίου έγινε από πόρους της Ν.Α. Ξάνθης με μια πολύ μικρή ενίσχυση του υπουργείου Πολιτισμού πριν 2 – 3 χρόνια. «Έχουμε ξεπληρώσει ό,τι έχει να κάνει με την αποκατάσταση και τη διάσωση αυτού του κτιρίου στην αρχική του μορφή. Η μουσειολογική μελέτη θα προσδιορίσει επακριβώς το τι χρειάζεται από πλευράς ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, εγκαταστάσεων ύγρανσης, κλιματισμού και θέρμανσης γιατί χρειάζονται ειδικές συνθήκες για να διασωθούν δια μέσου των αιώνων τα εκθέματα».

Πλούσια εκθέματα

Ο κ. Παυλίδης εξηγεί το μεγάλο εύρος του καπνού από πλευράς εργαλείων και υποδομών. «Πέρα από τα εργαλεία του πρωτογενούς τομέα, υπάρχουν τα εργαλεία της επεξεργασίας σε δεύτερη φάση, η οποία γίνεται μέσα στο σπίτι. Στη συνέχεια έχουμε την πρώτη βιομηχανική επεξεργασία, ακολουθεί η μετατροπή σε τσιγάρα. Ήδη έχουμε στα χέρια μας την πρώτη τσιγαρομηχανή που ήλθε στην Ελλάδα, μάς την έχει παραχωρήσει η ΣΕΚΑΠ. Υπάρχουν επίσης πολλά χειροποίητα εργαλεία, βιομηχανικά και άλλα. Υπάρχει ένα τεράστιο υλικό στο χώρο της διαφήμισης και της τέχνης, γιατί η διαφήμιση παρήγαγε τέχνη.

Υπάρχει επίσης μια τεράστια γκάμα στο τσιγάρο, στον τομέα του καπνιστού, της αρχιτεκτονικής». Ο κ. Παυλίδης μεταφέρει ότι θα αναζητήσουν όλα τα πρώτα τσιγάρα που κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα.

Πολυχώρος ευρωπαϊκών προδιαγραφών

Ο χώρος που θα αφιερωθεί στη μνήμη του Μάνου Χατζιδάκι θα είναι πολυσύνθετος κι όπως επισημαίνει ο νομάρχης Ξάνθης δε θα είναι μουσείο. «Στον πάνω όροφο θα δημιουργηθεί ένας χώρος μνήμης για το μεγάλο συνθέτη, δημιουργό και άνθρωπο της σκέψης, το Μάνο Χατζιδάκι. Είναι ο χώρος στον οποίο γεννήθηκε, έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του κι έκανε τα πρώτα του βήματα στη μουσική. Υπήρχε ένα πιάνο πάνω στο οποίο μια αρμένισα τού δίδαξε πιάνο και τον καθοδήγησε. Κάτω ακριβώς υπάρχει ένας μεγάλος χώρος, με μεγάλο εξώστη, όπου θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα καφέ – εστιατόριο (θα το υποδείξουν οι μελετητές της αποκατάστασης). Θέλουμε να αναβιώσουμε το καφέ – θέατρο του Μάνου Χατζιδάκι, το «Πολύτροπο». Θα είναι ένας χώρος μνήμης, αλλά με ζωή, με παρουσία ανθρώπων πολλές ώρες το 24ωρο γιατί δεν επιθυμούμε κλειστούς και απομονωμένους χώρους, αλλά κάτι σύγχρονο που να έχει δυναμική και να προσφέρει στη βιωσιμότητά του. Θα δημιουργηθεί επίσης εκτενής μουσική βιβλιοθήκη, έκθεση με μουσικά όργανα, χώρος συγγραφής έργων για όποιον ενδιαφέρεται, χώρος συζητήσεων». Στο κυρίως κτίριο περιλαμβάνεται και υπόγειο 600 περίπου τ.μ. Ο κ. Παυλίδης εξηγεί ότι το συγκεκριμένο κτίριο είναι αρχιτεκτονικό μνημείο, με επίσημο χαρακτηρισμό από το υπουργείο Πολιτισμού.

Το κτίριο έχει ένα μοναδικό πλεονέκτημα, όπως αποκαλύφθηκε από το πρώτο στάδιο της μελέτης. «Όλοι οι τοίχοι είναι τοιχογραφημένοι σε έκταση περίπου 2.000 τ.μ. Η αποκατάσταση στις τοιχογραφίες θα είναι πλήρης» διαβεβαιώνει.

Η ιστορία

Την ιδέα για την αξιοποίηση του κτιρίου την είχε ο Γ. Παυλίδης το 2000, οπότε και επεδίωξε να παραχωρηθεί από την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, κάτι που επετεύχθη με συνεχείς κρούσεις και με στόχο να μην υποστεί ανεπανόρθωτες ζημιές το κτίριο. «Περισώσαμε το κτίριο για να μη σαπίζει από τα νερά που έμπαιναν από την οροφή και τώρα βρήκαμε αυτές τις εκτεταμένες τοιχογραφίες πίσω από πολλές στρώσεις βαφής. Οι τοιχογραφίες θα πρέπει να είχαν καλυφθεί πριν από 70 ή 80 χρόνια. Η συντήρηση και αποκατάσταση από ειδικούς σημαίνει μεγάλο κόστος και ίσως πολλά χρόνια δουλειάς».

Η μελέτη αποκατάστασης του κτιρίου προχωράει, εξηγεί ο νομάρχης. «Ο γ.γ. της περιφέρειας υπέγραψε την οριστική αποδοχή και την ένταξη στο σχετικό πρόγραμμα των μελετών. Η μελέτη είναι στο Γ΄ ΚΠΣ εδώ και τρία χρόνια. Το έργο έχει το προσωπικό ενδιαφέρον του περιφερειάρχη κ. Αγγελόπουλου αλλά και του υφυπουργού Πολιτισμού Πέτρου Τατούλη. Το κτίριο πέρα από μνημείο συνδέεται με το πρόσωπο του μεγάλου δημιουργού Μάνου Χατζιδάκι, ενός ανθρώπου που η φήμη του και η παρουσία του ξεπέρασε κατά πολύ τα σύνορα αυτής της χώρας. Είναι τιμή για την Ξάνθη και τη Θράκη το γεγονός ότι κατάγεται από την περιοχή μας».

Ο νομάρχης Ξάνθης θυμάται ότι ο Μάνος Χατζιδάκις τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης είχε δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για την πόλη της Ξάνθης. «Είχε στενή συνεργασία με την Αρχιτεκτονική Σχολή της Φλωρεντίας και μάλιστα είχε αγοράσει και ο ίδιος το 1978 ένα σπίτι στη Μητρόπολη. Το πούλησε το 1980, χρονιά που είχαν δημιουργηθεί προστριβές με παράγοντες της τοπικής κοινωνίας, γεγονός που οδήγησε στην απομάκρυνσή του. Ποτέ δεν έπαψε να είναι δημότης και μάλιστα είχε μεγάλα σχέδια εκείνη την περίοδο. Ο Μάνος Χατζιδάκις ξαναγύρισε γιατί είχε αφημένο ένα κομμάτι της σκέψης και της καρδιάς του, αν και είχε πικραθεί το 1980». Το σπίτι που γεννήθηκε ο μεγάλος συνθέτης είναι στην οδό Βενιζέλου, στο δρόμο προς την Παλιά Πόλη.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.