Ακτινογραφωντας τον πολιτισμο της μειονοτητας

«Πολυπολιτισμικότητα στη Δυτική Θράκη» ήταν το θέμα του πρώτου συμποσίου πολιτισμού και τέχνης της μειονότητας που οργάνωσαν το περασμένο Σάββατο, η «Τουρκική» Ένωση Ξάνθης, ο Σύλλογος Επιστημόνων μειονότητας Δ.Θράκης και σειρά από μειονοτικούς φορείς και συλλόγους.

Ομιλητές του συμποσίου ήταν πολιτικοί, επιστήμονες, δημοσιογράφοι και στελέχη πολιτιστικών ομάδων της μειονότητας.

Την διοργάνωση χαιρέτισαν εκτός των άλλων, ο βουλευτής Ροδόπης κ. Ιλχάν Αχμέτ, ο Δήμαρχος Κομοτηνής κ. Τάσος Βαβατσικλής, κι ο αναπληρωτής Νομάρχης κ. Παναγιώτης Γρηγορόπουλος. Τις εργασίες του συμποσίου παρακολούθησαν, ο Νομάρχης κ. Γιαννακίδης, οι Αντινομάρχες κ.κ Δεβετζήογλου και Χατζηοσμάν, ο νομαρχιακός σύμβουλος κ. Αθανασιάδης, η Πρόεδρος της ΔΕΠΑΚ κ. Μενεσελίδου, ο Γενικός Πρόξενος της Τουρκίας κ. Ουμίτ Γιαρντίμ, Πρόεδροι και μέλη μειονοτικών συλλόγων.

«Η πολυπολιτισμικότητα θα πρέπει να παίξει ενωτικό και όχι διαχωριστικό ρόλο»τόνισε σε σχετικές δηλώσεις του, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Επιστημόνων της μειονότητας κ. Μουράτ Γιουνούς, εκ των οργανωτών της συνάντησης. Ο ίδιος αναγνώρισε την σημασία της τέχνης και του πολιτισμού στη ζωή των δύο σύνοικων στοιχείων στη Θράκη, σχολιάζοντας παράλληλα και το θέμα της διοργάνωσης. Διευκρίνισε δε ότι το συμπόσιο θα έπρεπε να διοργανωθεί από καιρό, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν κατορθώθηκε λόγω «εξωτερικών επεμβάσεων» κι από τις δύο πλευρές. « Όπου και να σταματήσουμε τη ζημιά είναι κέρδος» σημείωσε ο κ. Γιουνούς προβλέποντας ότι η συγκεκριμένη εκδήλωση ανοίγει δρόμους.

«Για πρώτη φορά στην ιστορία της μειονότητας διοργανώνεται ένα συμπόσιο για τον πολιτισμό και την τέχνη της μειονότητας, το χαιρετίζουμε και το στηρίζουμε γιατί μέσα από αυτό, πιστεύουμε ότι θα αναδειχτεί η χρησιμότητα του πολυπολιτισμού» δήλωσε ο βουλευτής Ροδόπης κ. Ιλχάν Αχμέτ. Ο ίδιος πρόσθεσε πως θα πρέπει να επιδιωχθούν κοινές καλλιτεχνικές διοργανώσεις οι οποίες είναι σίγουρο ότι θα ωφελήσουν συνολικά τους πολίτες της Θράκης.

Με θέρμη χαιρέτισε την πρωτοβουλία διοργάνωσης του συμποσίου ο Δήμαρχος Κομοτηναίων κ. Τάσος Βαβατσικλής επισημαίνοντας ότι αποτελεί «μια πρώτη αφετηρία να ειπωθούν πολλά. Με εφαλτήριο καταρχήν τις γλώσσες της Θράκης να διαλέγονται, να επικοινωνούν και να απελευθερώνονται». Ο ίδιος σημείωσε ταυτόχρονα ότι το συμπόσιο « έπρεπε να έχει γίνει χρόνια πριν και θα συνέβαινε αν πολιτικοί, θεσμικοί, οικονομικοί, κοινωνικοί και πολιτιστικοί παράγοντες κι από τις δύο πλευρές αντιμετώπιζαν τα πράγματα με καθαρό βλέμμα. Δυστυχώς δεν έγινε έτσι. Ως Θρακιώτες πρέπει κάποτε να μιλήσουμε και για αυτό. Να μιλήσουμε για τους ενδοιασμούς, για τους φόβους, τις καχυποψίες, τις αμφιβολίες που όλοι έξω από εμάς, φρόντισαν να έχουμε». Ο κ. Βαβατσικλής ανέφερε κατά τον χαιρετισμό του ότι τα χαρακτηριστικά της πολιτιστικής ταυτότητας της μειονότητας παραπέμπουν έμμεσα σε πολλά γεγονότα της πραγματικότητας όπως επίσης είναι αυτά που οδηγούν και στην ιστορία του τόπου μας.

Χαιρετισμό εκ μέρους του Νομάρχη Ροδόπης- ο οποίος δεν παρακολούθησε την έναρξη των εργασιών λόγω της παρουσίας του στη Νομαρχία για τον συντονισμό της αντιμετώπισης της κακοκαιρίας- απηύθυνε ο αναπληρωτής Νομάρχης κ. Παναγιώτης Γρηγορόπουλος. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η διοργάνωση του συμποσίου χαροποιεί όλους όσους πιστεύουν στη δημιουργική συνύπαρξη των σύνοικων στοιχείων στην περιοχή και πως τα πρακτικά της συνάντησης θα μελετηθούν δεόντως από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.

«Ο πολιτισμός δεν μπορεί να λειτουργεί διχαστικά»

Τον πολιτισμό της μειονότητας ως στοιχείο διαφορετικότητας και πολυπολιτισμικότητας, προσέγγισε στην ομιλία του ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Κομοτηνής και δημοσιογράφος κ. Δάμων Δαμιανός. Υποστήριξε ότι όλα εκείνα τα στοιχεία που έχουν να κάνουν με την παράδοση, τη θρησκευτική λατρεία, τα ήθη και τα έθιμα της μειονότητας, μεταλαμπαδεύτηκαν από γενιά σε γενιά διατηρώντας την ταυτότητα της και εξασφαλίζοντας την διακριτή παρουσία της στην περιοχή. Ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι η πολιτισμική και θρησκευτική διαφορετικότητα στη Θράκη υπήρξε αφορμή για έγερση εθνικισμών και αμοιβαίας καχυποψίας ανάμεσα στα σύνοικα πληθυσμιακά στοιχεία, με αποτέλεσμα η συνύπαρξη να οδηγεί σε παράλληλες κι όχι σε τεμνόμενες διαδρομές. Το αρνητικό αυτό κλίμα επιτάθηκε μετά το 1967 και την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας αλλά και από τα γεγονότα που σημάδεψαν το κυπριακό ζήτημα από το 1963 κι ιδιαίτερα μετά το 1974.

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην συνεισφορά της μειονότητας της Δυτικής Θράκης στη διαχρονική εξελικτική πορεία του τόπου, μιλώντας για την αποφασιστική της στάση στην ενσωμάτωση της περιοχής στον εθνικό κορμό το 1920, την συμμετοχή στο αλβανικό μέτωπο, στην Εθνική Αντίσταση της περιόδου 1941-44 και στην συνέχεια στον εμφύλιο πόλεμο στις τάξεις του Δημοκρατικού στρατού όπως επίσης στην σθεναρή αντίσταση της μειονότητας στη βουλγαρική κατοχή της Θράκης.

Ο κ. Δαμιανός τόνισε ακόμη ότι η μειονότητα ουδέποτε έπαψε να διατηρεί τα ιδιαίτερα πολιτιστικά της χαρακτηριστικά υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι «ο πολιτισμός δεν μπορεί να λειτουργεί διχαστικά αλλά μόνο ενοποιητικά σε μια σύγχρονη και δημοκρατικά δομημένη κοινωνία». Σημείωσε επίσης ότι η παιδεία αποτελεί το ασφαλές μονοπάτι μέσα από το οποίο η μειονότητα της Θράκης θα κατοχυρώσει την ιδιαίτερη πολιτισμική και εθνική της ταυτότητα, παράλληλα όμως θα αντιμετωπίσει με άλλους πολύ πιο θετικούς όρους, την συνύπαρξη της με την πλειονότητα.

Σε άλλο σημείο της εισήγησης του ο κ. Δαμιανός αναφέρθηκε στις θεατρικές ομάδες, τα μουσικά σχήματα που δημιουργήθηκαν από φορείς της μειονότητας καθώς επίσης στα εργαστήρια ζωγραφικής του Συλλόγου επιστημόνων και στην προσπάθεια του λογοτεχνικού περιοδικού Σαφάκ. Πρότεινε ακόμη την διοργάνωση κοινών φεστιβάλ ελληνικής και τουρκικής μουσικής, ποίησης και λογοτεχνίας που θα τελούν υπό την αιγίδα του Δήμου ή οποιουδήποτε κοινά αποδεκτού πολιτιστικού ή κοινωνικού φορέα ή οργάνωσης.

Καταλήγοντας στην ομιλία του ο Πρόεδρος του Δ.Σ Κομοτηνής εξέφρασε την αίσθηση ότι «θα αποδειχθούμε πολύ κατώτεροι του ιστορικού μας χρέους και των προσδοκιών των παιδιών μας αν δεν οικοδομήσουμε ένα μέλλον που θα ανταποκρίνεται στις δικές μας ανάγκες και δεν θα υποτάσσεται σε αλλότριες σκοπιμότητες που το φαλκιδεύουν. Το στοίχημα είναι ανοιχτό.. Είναι το στοίχημα των ενεργών πολιτών και των ανοιχτών κοινωνιών».

Το έθιμο « Χιντρελλέζ»

Η παράδοση του Χιντρελλέζ στη Δυτική Θράκη ήταν το θέμα της τοποθέτησης της κοινωνιολόγου και δημοσιογράφου κ. Ιλκνούρ Χαλήλ.

Όπως διευκρίνισε η ίδια το Χιντρελλέζ είναι το όνομα της ημέρας που συμπίπτει με την 6η Μαίου στην οποία πιστεύεται ότι συναντιούνται οι προφήτες Χιζίρ και Ηλίας, στην αρχή της Άνοιξης. Σύμφωνα με το μύθο οι δύο προφήτες που έχουν φτάσει στην αθανασία, συναντιούνται την ίδια ημέρα. Η παράδοση προβλέπει τη διοργάνωση γλεντιών για τον εορτασμό της συγκεκριμένης συνάντησης και του ερχομού της Άνοιξης.

Παλιότερα το ενδιαφέρον για το Χιντρελλέζ ήταν πολύ μεγάλο στη Δυτική Θράκη, υποστήριξε η κ. Χαλήλ. Μια εβδομάδα πριν καλούνταν οι συγγενείς και άρχισαν οι προετοιμασίες. Σε αυτή την ξεχωριστή ημέρα οι άνθρωποι πήγαιναν σε χώρους αναψυχής ενώ τα γλέντια διαρκούσαν μέχρι το βράδυ. «Αν και δεν είναι τόσο ενθουσιώδης η παράδοση του Χιντρελλέζ διατηρείται και στα τελευταία χρόνια». Η σημαντικότερη τελετή της γιορτής θεωρείται το παιχνίδι της τύχης. Τελείται «για να ευνοήσει την τύχη, να ορίσει την μοίρα και το μέλλον των νεαρών κοριτσιών».

Η κ. Χαλήλ ευχήθηκε καταλήγοντας το έθιμο να αποτελέσει το μέσο για την αδελφοσύνη, για τη φιλία, την αγάπη, την ειρήνη και την ενότητα.

Ν.Δ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.