«Η ανατολιτικη μουσικη ενωνε παντα Ελληνες και Τουρκους»

Ρεμπέτικα σμυρναίικα τραγούδια με τους Καφέ Αμάν είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε από τις φωνές του Χάρη Συμεωνίδη και της Ντιλέκ Κότς την προηγούμενη εβδομάδα στο θερινό θέατρο του Δήμου Κομοτηνής. Αν και όπως λένε οι ίδιοι ο χώρος δεν βοηθούσε στην άμεση επαφή τους με το κοινό, εν τούτοις οι τριακόσιοι περίπου θεατές που παραβρέθηκαν απόλαυσαν γνήσιο μικρασιάτικο τραγούδι και όχι μόνον.

Με την Ντιλέκ Κοτς και το Χάρη Συμεωνίδη ο ΠτΘ είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει την επόμενη ημέρα. Η συνεργασία τους ξεκίνησε πριν δύο χρόνια και ολοκληρώνεται με την έκδοση στα μέσα Φθινοπώρου CD που θα περιλαμβάνει τραγούδια σαν και αυτά που συνηθίζουν να ακούγονται στις συναυλίες τους. Ο Χάρης Συμεωνίδης και η Ντιλέκ Κότς μίλησαν για την πορεία τους, για τη βυζαντινή μουσική αλλά και για το ρόλο που παίζει αυτή στην εδραίωση της φιλίας μεταξύ των δύο λαών.

ΠτΘ: Πώς προέκυψε η ονομασία του σχήματος «Καφέ Αμάν»;

Χ.Σ..: Το σχήμα ονομάστηκε «καφέ Αμάν» ακριβώς γιατί παρουσιάζουμε μουσική η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ελλάδα στις αρχές του αιώνα στα καφέ Αμάν. Είναι μουσική φερμένη από τη Σμύρνη, από την Μικρά Ασία, Ανατολική, αλλά και αστική, γιατί βέβαια τα καφέ Αμάν ήταν ένας χώρος στον οποίο δεν ακούγονταν μόνο τα συγκεκριμένα τραγούδια, αλλά και τραγούδια της Στερεάς Ελλάδος και άλλων πολιτισμών και τάσεων.

ΠτΘ: Και φυσικά και εσείς το συνεχίζετε αυτό δένοντας με την Ντιλέκ Κοτς…

Χ.Σ..: Με την Ντιλέκ είμαστε εδώ και δύο χρόνια Προηγουμένως υπήρχε σχήμα στο οποίο είχαμε δώσει άλλες ονομασίες, όπως σε μία φάση ονομαζόταν «Εργαστήρι Ανατολικής μουσικής», παρότι χρησιμοποιούσαμε τον όρο καφέ Αμάν εξαιτίας των τραγουδιών που λέγαμε, αλλά το σχήμα ονομάστηκε έτσι μετά τη συνεργασία με την Ντιλέκ.

ΠτΘ: Πώς προέκυψε αυτή η συνεργασία;

Χ.Σ.:Την Ντιλέκ την γνωρίζαμε πριν ξεκινήσει η συνεργασία γιατί τραγουδούσε από τον πρώτο καιρό που είχε έρθει στην Θεσ/νίκη, γιατί της αρέσει το τραγούδι και εκφράζεται με το τραγούδι. Βέβαια τότε την ακούγαμε να τραγουδά με σάζια, αλλά ξέραμε ότι μπορεί να τραγουδήσει και την πιο σμυρναϊκή εκδοχή, ρεμπέτικα. Μας άρεσε η Ντιλέκ, και ξεκινήσαμε δειλά – δειλά με 5-10 τραγουδάκια και φυσικά πήρε στους ώμους της στο μισό πρόγραμμα.

ΠτΘ: Κάνετε καθημερινά πρόγραμμα;

Χ.Σ: Στην εποχή μας η λέξη καθημερινά, είναι δύσκολη. Παλαιότερα τα σχήματα παίζανε καθημερινά, τώρα πλέον όπως παίζουμε Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή.. Έχουμε ένα χώρο, το Μπαμ Τερλεμέ , είναι στη Βασιλίσσης Όλγας 285 και Αιγαίου γωνία και εκεί πέρα εμφανιζόμαστε σε εβδομαδιαία βάση. Ο κόσμος πια δεν βγαίνει καθημερινές και παρατηρώ ότι είναι φαινόμενο όλης της Ελλάδα. Φυσικά τον καιρό που κλείνουν τα χειμερινά μαγαζιά, δηλαδή από τον Ιούνιο μέχρι μέσα Σεπτεμβρίου αρχές Οκτωβρίου είμαστε σε περιοδεία.

ΠτΘ: κ. Κοτς συνεργασθήκατε με την Ευανθία Ρεμπούτσικα στην «Πολιτική Κουζίνα». Μιλήστε μας για αυτή τη συνεργασία…

Ν.Κ.: Πέρυσι τέτοιο καιρό η Ευανθία με πήρε τηλέφωνο και πολύ άνετα μου μίλησε για το γύρισμα της ταινίας και προέβλεψε ότι θα έχει μεγάλη επιτυχία. Μου ζήτησε να κατεβώ στην Αθήνα, να δω την ταινία και μου τόνισε ότι θέλει να τραγουδήσω σε αυτήν ένα τραγούδι. Εγώ, βεβαίως δεν ήξερα την Ευανθία Ρεμπούτσικα, αν και είναι πολύ γνωστή συνθέτρια. Η Ευανθία άργησε, άργησε να μου δώσει το τραγούδι, το οποίο σημειωτέον ήταν γραμμένο στα ελληνικά και έπρεπε να το μεταφράσω στα τούρκικα. Μου το έδωσε μία εβδομάδα πριν βγει ο δίσκος, Ήταν ένα πολύ ωραίο τραγούδι που είχε γράψει στα ελληνικά ο Τάσος Μπουλμέτης. Το μετέφρασα και κατέβηκα στην Αθήνα και όλα έγιναν μέσα σε μια εβδομάδα. Δεν μπορώ να πω ότι είναι ακριβώς μεταφρασμένο το τραγούδι αλλά προσπάθησα να το αποδώσω όσο πιο πιστά μπορούσα αφού είδα την ταινία, μπήκα στην ατμόσφαιρα και σε μία εβδομάδα ολοκλήρωσα τη μετάφραση και ηχογραφήσαμε.

ΠτΘ:Ήταν η πρώτη σας εκδοτική δουλειά;

Ν.Χ: Η δεύτερη. Έχω ξαναγράψει με παραγωγό τον Νταίηλι, ένα τούρκικο ασίκικο τραγούδι που δυστυχώς δεν κυκλοφόρησε. Υπάρχει όμως περίπτωση να κυκλοφορήσει στο εμπόριο. Ήταν πολύ ωραίος δίσκος και είχε ως θέμα τους τραγουδιστές από τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή που ζουν στην Ελλάδα. Μετά συνεργάστηκα με τον Σαλονικιό συνθέτη Γιώργο Καζαντζή, ο οποίος έχει στούντιο όπου γράφτηκε ο δίσκος με τον Νταίηλι όταν με άκουσε μου πρότεινε το τραγούδι της Λιζέτα Καλημέρη, να το μεταφράσω στα Τούρκικα και να το πω στον τελευταίο δίσκο του. Με τον τίτλο «Χωρισμός» ήταν το μοναδικό τραγούδι όλα τα άλλα ήταν οργανικά το έκανα απόδοση πάλι από τα ελληνικά το τραγούδησα και πήρα πολύ καλές κριτικές. Και τέλος φθινοπώρου θα κυκλοφορήσει ένας δίσκος και πάλι σε συνεργασία με τον Καζαντζή στον οποίο συμμετέχουν πολύ καλοί καλλιτέχνες από την Ελλάδα, όπως ο Παντελής Θαλασσινός, η Τσαλιγοπούλου, ο Μακεδόνας, ο Ζερβουδάκης, η Λιζέττα Καλημέρη όπου τραγουδώ ένα καινούργιο κομμάτι στα τούρκικα για το οποίο ο Γιώργος Καζαντζής πιστεύει ότι θα γίνει μεγάλη επιτυχία.

ΠτΘ: Υπάρχει αποδοχή από τον κόσμο για το συγκεκριμένο είδος τραγουδιού;

Χ.Σ.: Πάρα πολύ μεγάλη, αρέσει πάρα πολύ αυτή η μουσική, είναι και η απόδοση που γίνεται πολύ αυθεντική και με πολύ καλούς μουσικούς. Οι μουσικοί του σχήματος μας, όχι για να περιαυτολογούμε., είναι γνώστες μουσικής, είναι καθηγητές οι περισσότεροι, στο ΤΕΙ της Άρτας, σε διάφορα επίπεδα, σε μουσικά σχολεία, στο κρατικό ωδείο, και στις σχολές βέβαια, είναι παλιοί μουσικοί παρότι είναι νέοι. Όταν λέω παλιοί εννοώ ότι όλοι πίσω τους έχουν μια καριέρα μεγάλη σε διάφορα σχήματα και πετυχημένα. Οπότε μ΄ αυτούς τους μουσικούς και μ΄ αυτό το πρόγραμμα που κάνουμε υπάρχει μεγάλη αποδοχή γιατί ο κόσμος αγαπάει αυτή τη μουσική.

ΠτΘ: Και οι νέοι;

Χ.Σ.: Και οι νέοι την αγαπούν, βέβαια όχι όσο μεγαλύτερες ηλικίες, που την γνωρίζουν από τους παππούδες τους, δηλαδή μέσα στα βιώματα τους. Αλλά και οι νέοι την αγαπούν θα έλεγα όμως περισσότερο ειδικό κοινό από τους νέους. Δηλαδή υπάρχει ένα κοινό νέων που δεν ακούει τέτοια πράγματα εύκολα, υπάρχουν όμως αυτοί που έχουν ακούσει και που ενδιαφέρονται και τους αρέσει πάρα πολύ και είναι φανατικοί μάλιστα. Θέλω να πω ότι μπορεί να μην έχουμε ένα μεγάλο κοινό νέων υπάρχει όμως ένα μέρος αυτών που παρακολουθεί και αγαπάει αυτό το συγκεκριμένο είδος μουσικής. Και κάποιοι που την ανακαλύπτουν τυχαία βέβαια, και τους αρέσει και έρχονται και χορεύουν τσιφτετέλια, καρσιλαμάδες. Η συγκεκριμένη μουσική και στους νέους μπορεί να έχει αντίκτυπο, γιατί μπορούν να χορεύουν οτιδήποτε αλλά και αυτό είναι ένα είδος που και χορεύετε και γλέντι γίνεται, οπότε έχει και αποδοχή.

ΠτΘ:κ. Συμεωνίδη, πόσο επηρεασμένος είστε από τη βυζαντινή μουσική;

Χ.Σ.: Έχω επηρεασθεί , είμαι καθηγητής Βυζαντινής μουσικής και ψάλτης, αλλά η μουσική που τραγουδούσαν οι παλιοί μουσικοί, οι παλιές εκτελέσεις των Μικρασιάτικων, ρεμπέτικων, είναι σ΄ αυτό ύφος, δεν είναι στο βαρύ που είχαμε μετά από την εποχή του Βαμβακάρη και τον Μπαγιαντέρα. Πριν από αυτούς τις εποχές οι τραγουδιστές, για παράδειγμα, οι Σμυρνιοί, τραγουδούσαν σ΄ αυτό το ύφος, δεν φαινόταν κάτι παράξενο, κάτι ιδιαίτερο το να ακούγεται ότι ο άλλος γνωρίζει Βυζαντινή μουσική. Οι κλίμακες και οι δρόμοι πάνω στους οποίους λέγονταν αυτά τα τραγούδια έχουν αυτό το άκουσμα. Το δικό μας το ύφος και το σχήμα γενικά και ο τρόπος που τραγουδώ εγώ, κάνει τους άλλους να καταλάβουν ότι έχει σχέση με την Βυζαντινή αλλά δεν είμαι από αυτούς που ψάλλουν τραγουδώντας.

ΠτΘ; Ίσα – ίσα εντύπωση προκάλεσε στη συναυλία το πόσο αβίαστα έβγαινε η φωνή σας καθώς και οι διάφορες αλλαγές… Βλέπουμε καλλιτέχνες με πολύ καλή φωνή που όμως η φωνή τους δεν βγαίνει εγκεφαλικά…

Χ.Σ.: Αυτοί οι καλλιτέχνες δεν έχουν τέτοια άνεση με την Βυζαντινή μουσική, η οποία σημειωτέον είναι δύσκολη μουσική. Και η δική μου φωνή βγαίνει αβίαστα αλλά και της Ντιλέκ, η οποία ασχολείται με την Βυζαντινή αλλά και μόνο τα βιώματα που έχει και οι μουσικές που έχει ακούσει ανήκουν στους ίδιους δρόμους με τα δικά μου. Τα παραδοσιακά τραγούδια ακολουθούν τους ίδιους δρόμους ουσιαστικά , απλά εμείς τα λέμε ήχος Βυζαντινής μουσικής, αυτοί τα λένε μακάμια, όπως τα λέμε και εμείς.

ΠτΘ:Άρα η μουσική είναι ένας κοινός δρόμος μεταξύ των λαών…

Χ.Σ.:Η Ανατολική Μουσική γενικότερα είναι κοινό χαρακτηριστικό και δικό μου αλλά και της Ντιλέκ που γνωρίζει Ανατολική αλλά και Βυζαντινή. Και αυτή είναι η μουσική που μας ένωνε πάντα. Και είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα, και η μουσική και οι μουσικοί, συνεργασιών που έχουν γίνει. Και λέω οι μουσικοί, δηλαδή εμείς οι έλληνες μουσικοί με τους μουσικούς από την Τουρκία είχαμε πάντα πολύ καλές συνεργασίες και πολύ καλές φιλίες, ποτέ δεν φάνηκε να υπάρχει κάτι το οποίο να μας χωρίζει. Ίσως σε άλλους τομείς να φαίνεται αυτό το κάτι, σε μας δεν φαίνεται και δεν υπάρχει. Υπάρχουν δρόμοι που οι λαοί τα έβρισκαν πάντα, και ένας δρόμος είναι η μουσική.

Ν.Κ.: Βλέπω τον κόσμο να θέλει να ακούσει τραγούδια τούρκικα. Έχουμε δώσει συναυλίες σε μέρη που πριν ξεκινήσουμε μίλησαν για χαμένες πατρίδες και διάφορα, γεγονός που μας άγχωσε και στο τρίτο τραγούδι όλοι σηκώθηκαν και χόρευαν τούρκικα. Πιστεύω ότι η μουσική είναι ένας πολύ καλός δρόμος για να επικοινωνήσουν οι άνθρωποι.

ΠτΘ: Σας ευχαριστούμε πολύ.

Χ.Σ.-Ν.Κ.:Και εμείς σας ευχαριστούμε.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.