Αναβιωσαν και φετος τα Καλογιαννια

Τα «καλογιάννια» αναβίωσε φέτος ο Μορφωτικός Σύλλογος Σαρακατσάνων Θράκης, στα πλαίσια της «διεθνούς» εκδήλωσης στο Μουσειακό Παραδοσιακό Σαρακατσάνικο Οικισμό στη διασταύρωση Φαναρίου, το βράδυ της Πέμπτης. Πλήθος Σαρακατσάνων κατέκλυσαν το χώρο του οικισμού για να παρακολουθήσουν για μια άλλη φορά το έθιμο αυτό που αναβίωσε για πρώτη φορά πριν από 12 χρόνια, το 1992, και έκτοτε αναβιώνει σχεδόν κάθε χρόνο.

Χαιρετισμοί

Με τον χαιρετισμό του προέδρου του Μορφωτικού Συλλόγου Σαρακατσάνων Θράκης κ. Γιώργου Σερμπέζη ξεκίνησε η εκδήλωση, αφιερωμένη στο γενέθλιο του Ιωάννη Προδρόμου, στα Καλογιάννια.

Αφού ευχαρίστησε όλους τους παραβρισκόμενους για την παρουσία τους στην εκδήλωση, ο κ. Σερμπέζης έκανε αναφορά στο δρώμενο που παρουσίασε ο Σύλλογος Σαρακατσάνων Θράκης. «Αυτό το έθιμο αναβίωσε για πρώτη φορά πριν από 12 χρόνια, το 1992, και έκτοτε αναβιώνει σχεδόν κάθε χρόνο χάρη στην υποστήριξη φορέων και την εθελοντική προσφορά προσώπων.

Ως νέο Δ.Σ. του Συλλόγου επιθυμούμε να προσδώσουμε νέα δυναμική, αναπτύσσοντας συνεργασίες με όλους τους φορείς του τόπου, αρχές και πολιτιστικούς συλλόγους. Η φετινή μας εκδήλωση είναι διεθνής, τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών και την προσωπική συμβολή του υφυπουργού Εξωτερικών κ. Ε. Στυλιανίδη. Έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε σήμερα τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Πολιτιστικών και Εκπαιδευτικών Συλλόγων Σαρακατσάνων της Βουλγαρίας, τον Πολιτιστικό-Εκπαιδευτικό Σύλλογο Σαρακατσάνων του Σλίβεν και τον αντιπρόεδρο και τα μέλη του Συλλόγου Σαρακατσάνων «Χελιδόνι» της FYROM».

Ο κ. Σερμπέζης δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει εκ μέρους του Συλλόγου για την υποστήριξη στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης τον δήμαρχο Ιάσμου κ. Καζάκη, τον δήμαρχο Αιγείρου κ. Λίτσο, τον δήμαρχο Κομοτηνής κ. Βαβατσικλή και την ΔΕΠΑΚ, τους επίσημους χορηγούς που συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης «Καλογιάννια 2004», τον Πολιτιστικό Σύλλογο Γυναικών Παλλαδίου, τον Πολιτιστικό-Λαογραφικό Σύλλογο Αμβροσίας «Ακρίτες» και όλους όσους βοήθησαν εθελοντικά στην προετοιμασία του χώρου, στη συμμετοχή τους στο δρώμενο και στο στήσιμο των καλυβιών. Ιδιαιτέρως δε ευχαρίστησε τον νομάρχη Ροδόπης κ. Α. Γιαννακίδη για την ως τώρα προσφορά του και την υποστήριξή του στο Σύλλογο και για την επιπλέον προσφορά του ποσού των 15.000 ευρώ που διέθεσε πρόσφατα για την περίφραξη και εν μέρει συντήρηση του Μουσειακού Παραδοσιακού Σαρακατσάνικου Οικισμού.

Στη συνέχεια, χαιρετισμούς απηύθυναν η βουλευτής Ροδόπης κ. Χ. Μανωλιά, ο νομάρχης Ροδόπης κ. Α. Γιαννακίδης, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Σαρακατσάνων κ. Κωνσταντίνος Μόσχος, ο αρχηγός της μείζονος αντιπολίτευσης της νομαρχίας Ροδόπης κ. Μιχάλης Αθανασιάδης, ο εκπρόσωπος του δήμου Κομοτηνής κ. Θ. Μούχτσης, η εκπρόσωπος του δήμου Αιγείρου και γ.γ. του Συλλόγου Σαρακατσάνων Θράκης κ. Ξανθή Μήλιογλου, ο πρόεδρος της Πανβουλγαρικής Ομοσπονδίας Συλλόγων Σαρακατσάνων κ. Νίκος Κίτσος και ο εκπρόσωπος του Συλλόγου Σαρακατσάνων «Χελιδόνι» της FYROM» κ. Γιάννης Καλός.

Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Σαρακατσάνων κ. Κωνσταντίνος Μόσχος στον χαιρετισμό του τόνισε ότι «οι σύλλογοι Σαρακατσάνων της Θράκης θα διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στα δρώμενα των Σαρακατσάνων της περιοχής σας είτε με τη διοργάνωση του 19ου Πανελλήνιου Οργανωτικού Συνεδρίου Συλλόγων Σαρακατσάνων που θα γίνει τον Μάρτιο του 2005 στην Αλεξανδρούπολη, είτε με την πραγματοποίηση της «χαράς», της αναπαράστασης δηλαδή του σαρακατσάνικου γάμου που θα γίνει στις 8 Αυγούστου στα βουνά της Ξάνθης, στο Λειβαδίτη, είτε με τη σημερινή μας εκδήλωση, η οποία μπορεί μεν να μην είναι πανελλήνιας εμβέλειας, αλλά αυτό που μας χαροποιεί ιδιαίτερα είναι ότι μετά από ένα διάλειμμα ενός έτους πραγματοποιείται ξανά και αποτελεί το πολυτιμότερο έργο, το οποίο μπορούν να προσφέρουν οι σύλλογοί μας».

Ο πρόεδρος της Πανβουλγαρικής Ομοσπονδίας Συλλόγων Σαρακατσάνων κ. Νίκος Κίτσος, με τη σειρά του, μετέφερε τη χαρά και τη συγκίνησή του για την συμμετοχή τους σ’ αυτή την εκδήλωση. «Νιώθω πολύ περήφανος που είμαι Σαρακατσάνος και ακόμα περισσότερο νιώθω περήφανος γιατί στα τόσα χρόνια στη Βουλγαρία δεν ξεχάσαμε τη γλώσσα μας, τα ήθη και τα έθιμα, την πολιτιστική μας παράδοση».

Ο εκπρόσωπος του Συλλόγου Σαρακατσάνων «Χελιδόνι» της FYROM» κ. Γιάννης Καλός στο σύντομο χαιρετισμό του ευχαρίστησε για την πρόσκληση να παραβρεθούν στην εκδήλωση. «Είμαστε από τους τελευταίους Σαρακατσάνους που μείναμε στα Σκόπια, αλλά είμαστε πάρα πολύ περήφανοι που διατηρήσαμε τη γλώσσα μας, τα έθιμά μας. Πάντα ήμασταν Σαρακατσάνοι και Έλληνες και στη Βουλγαρία και στα Σκόπια, θέλουμε κι εδώ να είμαστε έτσι».

Να σημειωθεί ότι την εκδήλωση χαιρέτησαν, εκφράζοντας τη λύπη τους που δεν μπόρεσαν να παραβρεθούν, στέλνοντας συγχαρητήρια και ευχετήρια τηλεγραφήματα και επιστολές, ο πρωθυπουργός και υπουργός Πολιτισμού κ. Κ. Καραμανλής, ο αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Γ. Σούρλας, ο υπουργός Επικρατείας κ. Θ. Ρουσόπουλος, ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφης, ο υπουργός Μακεδονίας-Θράκης κ. Ν. Τσιαρτσιώνης, ο υπουργός Εσωτερικών κ. Π. Παυλόπουλος, η αναπληρώτρια υπουργός Πολιτισμού κ. Φάνη Πετραλιά, η υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Μαριέττα Γιαννάκου, ο υπουργός Απασχόλησης κ. Π. Παναγιωτόπουλος, ο υπουργός Αιγαίου και Νησιώτικης πολιτικής κ. Α. Παυλίδης, ο υφυπουργός Εξωτερικών κ. Ε. Στυλιανίδης.

Αναπαράσταση του εθίμου Καλογιάννια

Μετά τους χαιρετισμούς ακολούθησε το πολιτιστικό μέρος της εκδήλωσης με την αναπαράσταση του εθίμου, των Καλογιαννίων. Τα «καλογιάννια» είναι αφιερωμένα στο γενέθλιο του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου. Είναι ένα έθιμο εξαγνισμού με αρχαιοελληνικές ρίζες που πέρασε και στην σύγχρονη χριστιανική παράδοση. Σχετίζεται με τα στοιχεία της φωτιάς και του νερού.

Με τραγούδια ξεκίνησαν οι νεαρές κοπέλες για τη βρύση, όπου σύμφωνα με την παράδοση μάζευαν τα καλογιάννια, ένα είδος αγριολούλουδου. Κάθε κοπέλα έφτιαχνε ένα μπουκέτο, στο οποίο κρεμούσε ένα δικό της τιμαλφές. Μετά τοποθέτησαν τα καλογιάννια μέσα σ’ ένα μικρό καζανάκι με νερό, το οποίο το μετέφερε πάνω στο κεφάλι της μια κοπέλα που είχε και τους δύο γονείς της εν ζωή. Στο χοροστάσι που στηνόταν εκεί τοποθετούσαν το καζάνι, το σκέπαζαν όλη τη νύχτα, έβλεπαν τα άστρα και χόρευαν. Η ίδια κοπέλα το πρωί της επόμενης μέρας διάλεγε ένα μπουκέτο και το έβγαζε από το καζανάκι. Όποια κοπέλα αναγνώριζε το τιμαλφές, το οποίο ήταν κρεμασμένο πάνω του εθεωρείτο ότι θα παντρευόταν πρώτη.

Επίσης, στην φετινή εκδήλωση παρουσιάστηκε και το δρώμενο του «ταψιού». Το περιφέρει μια γυναίκα κάποιας ηλικίας που φοράει δαχτυλίδι στο χέρι και παράγει κάποιον ήχο. Το ταψί το χρησιμοποιούσαν παλιότερα σαν μουσικό όργανο. Αυτό το δρώμενο έχει σχέση με τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη Προδρόμου.

Η εκδήλωση συνεχίστηκε με τους παραδοσιακούς χορούς από τους Συλλόγους Σαρακατσάνων της Θράκης και από το χορευτικό συγκρότημα του Συλλόγου Σαρακατσάνων Σλίβεν Βουλγαρίας. Μέχρι αργά το βράδυ κράτησε η εκδήλωση, η οποία έκλεισε με το σαρακατσάνικο γλέντι υπό τους ήχους της ορχήστρας του Κώστα Ζαράλη.

Να περιηγηθούν στα καλύβια του μουσειακού οικισμού, τα οποία τα στόλισαν οι γυναικείοι σύλλογοι Παλλαδίου και Αμβροσίας, αλλά και να γευθούν πλούσια εδέσματα είχαν την ευκαιρία όσοι παραβρέθηκαν στην εκδήλωση των Σαρακατσάνων.

Τέλος, να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση παραβρέθηκαν οι: νομάρχης Ροδόπης, αρχηγός της μείζονος αντιπολίτευσης νομαρχίας Ροδόπης, πρόξενος της Τουρκικής Δημοκρατίας, εκπρόσωπος του δημάρχου Κομοτηνής, εκπρόσωπος του δημάρχου Ιάσμου, εκπρόσωπος του δημάρχου Αιγείρου, νομαρχιακοί και δημοτικοί σύμβουλοι, πρόεδρος της ΝΟΔΕ Ροδόπης, εκπρόσωποι των στρατιωτικών και αστυνομικών αρχών, εκπρόσωποι των πολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών φορέων του νομού, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Σαρακατσάνων, πρόεδρος του Πολιτιστικού και Εκπαιδευτικού Συλλόγου Σαρακατσάνων του Σλίβεν, πρόεδρος της Πανβουλγαρικής Ομοσπονδίας Συλλόγων Σαρακατσάνων, εκπρόσωπος του Συλλόγου Σαρακατσάνων «Χελιδόνι» της FYROM.

Μαρία Παπαδοπούλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.