ΔιαΚρητικα

Αντί προλόγου…

Με χαρά και ευθύνη εγκαινιάζει σήμερα ο Σύλλογος Κρητών Φοιτητών Κομοτηνής ο «Ερωτόκριτος» την αρθρογραφική του προσπάθεια με θέματα που θα αφορούν το νησί μας, αλλά και άρθρα με ευρύτερους προβληματισμούς. Σκοπός μας η επικοινωνία με τη φοιτητική κοινότητα και την τοπική κοινωνία της Θράκης.

Σ΄ αυτό το σημείο, από αυτή εδώ τη θέση, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον «Παρατηρητή της Θράκης» που μας έδωσε την ευκαιρία αυτή.

Με εκτίμηση η συντακτική ομάδα

Δραμουντάνη Ραλλού

Μαθιουδάκης Νίκος

Μακρυγιαννάκης Γιώργος

«Το ότι γεννήθης κρητικός να μη βαρυγκωμήσεις

Ευθύνη να ΄σαι κρητικός και ελεύθερος να ζήσεις

Η λευτεριά είναι ένα δεντρί που με νερό δεν πιάνει

Μόνο με αίμα θρέφεται καρπούς και ρίζες βγάνει»

Όλα άρχισαν το Σεπτέμβρη 1908. Η Βοσνία και η Ερζεγοβίνη προσαρτήθηκαν στην Αυστρία και ανακηρύχθηκε η Βουλγαρία σε «αυτόνομο βασίλειο» με ταυτόχρονη προσάρτηση σ΄ αυτήν της ανατολικής Ρωμυλίας.

Τα γεγονότα αυτά έσκασαν σαν βόμβα σε Ελλάδα και Κρήτη και αναζωπύρωσαν την επιθυμία για ένωση. Ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας Γ. Θεοτόκης υπέδειξε στον πρόεδρο της Κρητικής Βουλής την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης με σκοπό την επίτευξη της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα. Η κινητοποίηση ήταν άμεση.

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1908 και ενώ ο ύπατος αρμοστής Αλ. Ζαΐμης βρισκόταν σε διακοπές, οι Χανιώτες πολιτικοί, Ελ. Βενιζέλος, Εμμ. Ξηρός, Χ. Πλουμιδάκης και Εμμ. Παπαγιαννάκης εξέδωσαν προκήρυξη σκοπός της οποίας ήταν η συγκέντρωση του λαού της Κρήτης στα Χανιά, για την κήρυξη της ένωσης του νησιού στην Ελλάδα.

Στις 23 Σεπτεμβρίου, λοιπόν, ο λαός της Κρήτης ψήφισε ομόφωνα την έγκριση για την ένωση του νησιού στο 1ο λαϊκό ψήφισμα. Τις ώρες που ακολούθησαν, πανομοιότυπα ψηφίσματα μοιράστηκαν σ΄ όλη την Κρήτη. Το 1ο επίσημο δημοψήφισμα που εκδόθηκε από την Κρητική πολιτεία έγινε 1 μέρα αργότερα στις 24 Σεπτεμβρίου και με την πράξη της αυτή δηλώνει πίστη στο βασιλιά της Ελλάδας αλλά και στο σύνταγμά της.

Στις μέρες που ακολούθησαν καταργείται το τοπικό σύνταγμα. Καταργεί την αρμοστεία και ιδρύθηκε νέα προσωρινή κυβέρνηση (διακομματική) η οποία σχηματίστηκε από τους Ελ. Βενιζέλο, Μ. Πιτυχάκη, Εμμ. Λογιάδη, Χ. Παυλογεωργίου και πρόεδρος της ορίστηκε ο Αντ. Μιχελιδάκης. Παρ΄ όλα αυτά, η Ελληνική κυβέρνηση, θέλοντας να αποφύγει τις διεθνείς περιπλοκές, δεν αναγνώρισε την ένωση.

Οι μεγάλες δυνάμεις δέχονταν σιωπηλά τις νέες εξελίξεις στη Κρήτη έως ότου υψώθηκε η Ελληνική σημαία στο φρούριο του Φιρκά. Τότε ένα άγημα των μεγάλων δυνάμεων που αποβιβάστηκαν στο φρούριο απέκοψε τον ιστό της ελληνικής σημαίας αφού κανείς Κρητικός δεν δέχτηκε να την υποστείλει.

Οι εκλογές της άνοιξης του 1910 έφεραν την πλειοψηφία στο κόμμα του Ελ. Βενιζέλου ο οποίος σχημάτισε νέα κυβέρνηση, η οποία αναγκάστηκε να ανασχηματιστεί λόγω της αποχώρησης του Ελ. Βενιζέλου για να αναλάβει τη διακυβέρνηση του ελληνικού κράτους.

Η ελληνική κυβέρνηση αρνιόταν να δεχτεί την ένωση του νησιού μέχρι τα τέλη του 1911 οπότε και δημιουργήθηκε επαναστατική κυβέρνηση από ένοπλα τμήματα και νέα τριμελής επιτροπή ανέλαβε να ασκήσει πίεση για την ένταξη των βουλευτών της Κρήτης στην ελληνική βουλή.

Η ένταξη ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του έτους 1912 όταν, λόγω των Βαλκανικών πολέμων, άνοιξαν οι πύλες του κοινοβουλίου για τους βουλευτές μας χωρίς αυτό να υποδηλώνει την τυπική αναγνώριση της ένωσης.

Η ευτυχής έκβαση του πολέμου ήρθε να δώσει λύση στο Κρητικό Ζήτημα. Στην πράξη η ένωση είχε ήδη πραγματοποιηθεί. Στις 14 Φεβρουαρίου 1913 αφαιρέθηκαν από το φρούριο της Σούδας οι σημαίες των μεγάλων δυνάμεων και της Τουρκίας. Στο άρθρο 4 της Συνθήκης του Λονδίνου (30 Μαΐου 1913) ο Σουλτάνος παραιτήθηκε από όλα τα δικαιώματά του στην Κρήτη.

Ετσι, την 1η Δεκεμβρίου 1913 ο Ελ. Βενιζέλος ανακοινώνει επίσημα την ένωση. Οι λαϊκές εκδηλώσεις υπήρξαν πρωτοφανείς. Αιώνες πάλης με τον κατακτητή έβρισκαν δικαίωση. Και στο σημείο όπου άλλοτε υψώνονταν η σημαία του κατακτητή στήθηκε 1 μαρμάρινη επιγραφή που έγραφε:

«ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΕΝ ΚΡΗΤΗ

1669-1913

ΗΤΟΙ 267 ΕΤΗ, 7 ΜΗΝΕΣ, 7 ΗΜΕΡΑΙ

ΕΤΗ ΑΓΩΝΙΑΣ»

Με την ανακήρυξη της Αυτονομίας έληξε ουσιαστικά η περίοδος της τουρκοκρατίας στην Κρήτη. Ο κρητικός λαός έπειτα από μακρούς και σκοτεινούς αιώνες αίματος και δακρύων, γνώριζε επιτέλους ημέρες ελευθερίας, εσωτερικής γαλήνης και ασφάλειας. Η ανακούφιση του χριστιανικού στοιχείου της Κρήτης από τις καταπιέσεις και τις αυθαιρεσίες των μουσουλμάνων επηρέασε ευνοϊκά την κίνηση του πληθυσμού, με αποτέλεσμα την μείωση των τουρκοκρητών ενώ οι χριστιανοί Κρήτες αυξήθηκαν θεαματικά. Παράλληλα, η πνευματική ζωή παρουσίασε σημαντικά στοιχεία ανάπτυξης. Η αύξηση των σχολείων, η έναρξη των αρχαιολογικών ανασκαφών, η ίδρυση βιβλιοθηκών αλλά και η σπουδαία λογοτεχνική και συγγραφική ανάπτυξη ήταν μερικά από τα σημεία απόδειξης ότι η Παιδεία στην Κρήτη βελτιώθηκε αισθητά.

Παρόλη την πληθυσμιακή κίνηση και την πνευματική δραστηριότητα, η οικονομία δεν ήταν δυνατόν να συμπορεύεται στο δρόμο της ανοδικής ανάπτυξης. Η περίοδος αυτή ήταν κρίσιμη για την Κρητική οικονομία. Πέρασαν πολλά χρόνια μέχρι η Κρήτη να ορθοποδήσει και τα σταθεροποιηθεί οικονομικά.

Μετά από χρόνια δουλείας και καταπίεσης η Κρήτη αποκτά με αγώνες το δικαίωμα να ζει ελεύθερη. Ένα δικαίωμα για το οποίο δεν έπαψε ούτε θα πάψει ποτέ να διεκδικεί μέσα από την αυτοθυσία της Κρητικής ανδρείας.

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι ένα μικρό νησί, εκεί σε κάποια θάλασσα – Μεσόγειος αν δεν κάνω λάθος λέγεται – κοντά στην ηπειρωτική Ελλάδα, θα έμελλε να αλλάξει τη ροή της ιστορικής πραγματικότητας; Ένα μικρό νησί αλλά τόσο μεγάλο σε ψυχή και περηφάνια θα έγραφε τις δικές του φωτεινές σελίδες στο βιβλίο της ιστορίας…

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.