«Ζωρζ Νταντεν» του Μολιερου

Αλλες χρονιές περισσεύει ο Αριστοφάνης. Φέτος μοιάζει να εξαντλήθηκε η αττική κωμωδία και τη σκυτάλη πήρε ο Μολιέρος, διατρέχοντας τον χάρτη της καλοκαιρινής Ελλάδας. Ακόμη ένα έργο του Μολιέρου, ο «Ζωρζ Νταντέν», μια κωμωδία με άφθονο χιούμορ και έξυπνους διαλόγους, που παρουσιάζεται φέτος το καλοκαίρι από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Βέροιας, θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν και οι θεατρόφιλοι του Νομού μας.

Την Τετάρτη 6 Αυγούστου στις 9.15 μ.μ. στη Μαρώνεια, στο Λιμάνι του Αγίου Χαραλάμπους το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Βέροιας θα δώσει μια παράσταση με την αριστουργηματική κωμωδία του Μολιέρου «Ζωρζ Νταντέν». Πρόκειται για μια κωμωδία απαιτήσεων, που σπάνια παίζεται στη χώρα μας. Πολλές κωμικές και χαριτωμένες καταστάσεις συνθέτουν το «παζλ» της κωμωδίας αυτής του μεγάλου Μολιέρου, ερμηνευμένες από εκλεκτούς ηθοποιούς του θεάτρου μας.

Το θέμα του γερό-ζηλιάρη συζύγου που γελοιοποιείται ξεκινά από τις κωμωδίες του Μενάνδρου, διατρέχει το έργο του Τερέντιου και του Πλαύτου περνά στην Commedia dell arte και φτάνει στο νεότερο θέατρο. Ο Νταντέν όμως δεν είναι μόνο ο τραγικός κλόουν που γύρω του πλέκεται το γαϊτανάκι της ίντριγκας. Εκπροσωπεί και την ανερχόμενη αστική τάξη που έρχεται αντιμέτωπη με την αριστοκρατία. Δύο διαφορετικά μοντέλα ηθικής σε σύγκρουση. Το αναγεννησιακό ουμανιστικό, που ήδη παρουσιάζει εκφυλιστικά στοιχεία, και το αυστηρό αστικό που στηρίζει την ηθική στην ιδιοκτησία. Έργο αξιοθαύμαστης ισορροπίας που διατηρεί τα φαρσικά στοιχεία της Commedia dell arte μέσα από ένα δοκίμιο κοινωνικής ψυχολογίας.

Γάμος, έρωτες, απιστίες και «περιπέτειες» είναι στο στόχαστρο του συγγραφέα, που καταγράφει συναισθήματα, αδυναμίες, προβλήματα σχέσεων και συγκρούσεις αποδεικνύοντάς μας εν τέλει πως η ανθρώπινη φύση είναι ίδια ανεξαρτήτως εποχών.

Η μετάφραση του έργου είναι του Γιάννη Βαρβέρη και της Αννίτας Δεκαβάλλα, την σκηνοθεσία ανέλαβε η Έρση Βασιλικιώτη, τα σκηνικά και τα κοστούμια η Λαλούλα Χρυσικοπούλου, την μουσική ο Πλάτων Ανδριτσάκης, την επιμέλεια κίνησης ο Κώστας Γεράρδος και τους φωτισμούς ο Στράτος Κουτράκης. Βοηθός σκηνοθέτη είναι η Αργυρώ Γιαλαμπρίνου και βοηθός σκηνογράφου η Ελένη Δανδουλάκη. Τους ρόλους του έργου ερμηνεύουν οι: Τάσος Πεζιρκιανίδης ως Ζωρζ Νταντέν, Γεράσιμος Γεννατάς ως Κλείτανδρος, Λευτέρης Λουκάδης ως Λουμπίνος, Δημήτρης Παλαιοχωρίτης ως Κος Ντε Σοτανβίλ, Τζένη Σκαρλάτου ως Κα Ντε Σοτανβίλ, Ηρώ Κωστή ως Αγγελική, Βιβή Νικοπούλου ως Κλωντίν, Θοδωρής Προκοπίου ως Κολίνος.

Σημείωμα της σκηνοθέτιδας Έρσης Βασιλικιώτη

Σε τι διαφέρει ο Νταντέν από όλους τους κλασικούς ζηλιάρηδες και απατημένους συζύγους της φάρσας; Στο ότι τη φράση, που οι άλλοι ήρωες αφήνουν το κοινό να ψιθυρίσει στο τέλος του έργου, την λέει μόνος του: «Τα ’θελες και τα ’παθες, Νταντέν, τα ’θελες και τα ’παθες…». Μέσα στην αφέλειά του ο Νταντέν συνειδητοποιεί την αιτία της γελοιοποίησής του, αλλά και τα κίνητρα των άλλων: «Πριν να συμπεθερέψουμε βρισκόσασταν σε μαύρο χάλι… Κι ήρθαν τα δικά μου λεφτά και μπάλωσαν τις τρύπες», φωνάζει θυμωμένος στα πεθερικά του. Αλλά και σαν γραφή ο χαρακτήρας του Νταντέν φαίνεται να διαφέρει από το θεατρικό του περιβάλλον. Ο λόγος του, πιο ανθρώπινος, με λογικά επιχειρήματα, σκοντάφτει στην υπερβολή και την τυποποίηση των ηρώων γύρω του. Άλλωστε, αν σκεφτεί κανείς ότι το έργο είναι στην ουσία ένα επαναλαμβανόμενο επεισόδιο σε παραλλαγές, βλέπει ότι το δραματουργικό του ενδιαφέρον έγκειται περισσότερο στην απαρχή μιας ρεαλιστικής απεικόνισης ενός ήρωα που καταγράφει, πέρα από το προσωπικό του πάθος, και κοινωνικά φαινόμενα ευρύτερα της εποχής του: Τον μαρασμό της αριστοκρατίας και την οικονομική άνοδο της αστικής τάξης. Ξεπεσμένοι τιτλούχοι και ανερχόμενοι αστοί, σ’ ένα ψυχρό αγκάλιασμα προσπαθούν να αποκομίσουν οι μεν τα αγαθά των δε. Χωρίς όμως τη συνείδηση της κοινωνικής αλλαγής, το αγκάλιασμα γίνεται αποτυχημένο πλιάτσικο. Οι Σοτανβίλ θέλουν να φάνε τα λεφτά του Νταντέν, ο Νταντέν θέλει να αποκτήσει τους τίτλους τους. Άγουρη σύζευξη που δεν κατοχυρώνεται με την αγοραπωλησία της κόρης, η οποία άλλωστε εκδικείται για τη μοίρα που της επιβάλλουν. Έχουμε, λοιπόν, μια φάρσα που δεν είναι ακριβώς φάρσα, έναν ήρωα που μας προβληματίζει γιατί ξεφεύγει από τα γνωστά πρότυπα αντίστοιχων ηρώων και τη δράση όλου του έργου να εκτυλίσσεται σε ένα και μοναδικό σημείο: «Μπροστά στο σπίτι του Νταντέν», στην επαρχία. Συστατικά που προσπαθήσαμε στην παράσταση να τονίσουμε. Αφεθήκαμε στην αφέλεια του Νταντέν, παίξαμε με τις ξαφνικές εμφανίσεις των Σοτανβίλ, παρασυρθήκαμε σε συμπάθεια για τους πανούργους νέους, ακολουθήσαμε τους κουτοπόνηρους υπηρέτες στην υπερβολή τους. Και μας άρεσε.

Μπάμπης Καλπάνης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.