Εθνικες ταυτοτητες και Πολιτικη δραση στην μεταψυχροπολεμικη Ευρωπη

Σε τρεις πολυτελείς τόμους, μια και η έκδοση χρηματοδοτήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού, παρουσιάζονται οι εργασίες των τριών Συμποσίων που διεξήχθησαν στη γειτονική Ξάνθη, από το 1999 έως και το 2001, με θέμα «Εθνικές ταυτότητες και πολιτική δράση στην μεταψυχροπολεμική Ευρώπη».

Τα Συμπόσια διοργανώθηκαν από το Εργαστήριο Ανθρωπολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και η έκδοση των εργασιών, προτάσεων και πρακτικών έγινε από το Διεθνές Ίδρυμα «Δημόκριτος».

Στόχος να ξεκινήσει μια ευρεία επιστημονική συζήτηση στο ζήτημα των εθνικών ταυτοτήτων. Οι διοργανωτές οραματίστηκαν τη διεύρυνση της αντικειμενικής επιστημονικής ανάμιξης, που θα συμβάλλει στην άμβλυνση και ομαλοποίηση της οδού προς την αμοιβαία κατανόηση, ανοχή και δημιουργική συνύπαρξη των λαών στη μεταψυχροπολεμική Ευρώπη.

Οι εισηγήσεις των επιστημόνων ενδιαφέρουσες, καθώς αφορούσαν και στα του τόπου μας και της κοντινής μας περιοχής, όπως οι «Εθνικές Ταυτότητες στη Δυτική Θράκη», «Οι Βλάχοι της Βουλγαρίας», «Εθνική ή Ευρωπαϊκή Ταυτότητα;», «Εθνικές μειονότητες των βαλκανικών χωρών κάτω από το πρίσμα της Παγκοσμιοποίησης», «Ταυτότητα, θρησκεία και δημοκρατία: η περίπτωση των Πομάκων», «Η ελληνική εκκλησία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα», «Η πολιτική της εθνικής ταυτότητας στην Ελλάδα» και άλλα πολλά κι ενδιαφέροντα.

Οι καθηγητές Νίκος Ξηροτύρης και Μάνος Μαραγκουδάκης, που επιμελήθηκαν κι εξέδωσαν τους τρεις τόμους, σημειώνουν μεταξύ άλλων στον πρόλογο των εκδόσεων τα ακόλουθα.

«Είναι σε όλους μας γνωστό ότι οι κοινωνικοί επιστήμονες απέτυχαν να προβλέψουν την κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ.

[…] Δυστυχώς οι δυτικοί κοινωνιολόγοι τείνουν να παρατηρούν τον κόσμο μέσα από δυτικοκεντρικούς φακούς. Αυτοί οι φακοί θεωρούν αληθές εκ προοιμίου ότι η Δύση είναι η avant-garde της κοινωνική δράσης και ότι, αν οι εθνικές ταυτότητες και ο εθνικισμός έχουν πάρει την κατιούσα εκεί, θα έπρεπε παντού να συμβαίνει το ίδιο. Σε μια μεταμοντέρνα εποχή, η σκέψη ότι τοπικιστικές και μονολιθικές μορφές ταυτότητας, όπως ο εθνικισμός, μπορεί να έχουν οποιαδήποτε σχέση και ότι μπορούν να πυροδοτούν πάθη και να προκαλούν αιματοχυσίες απλά αποκλειόταν! Αλλά το πολιτικό κενό που άφησε η κατάρρευση του κομουνισμού ήταν αρκετό για να δημιουργήσει εθνικούς δεσμούς με μια από καιρό λησμονημένη βαρύτητα.

[…] Μολαταύτα, θα ήταν λάθος να «κατηγορήσουμε» το τέλος του Ψυχρού Πολέμου για τις εθνικές διαμάχες που μας αιφνιδίασαν από τα τέλη της δεκαετίας του ΄ 80. Σύμφωνα με τα επιχειρήματα των εισηγητών του Συμποσίου, η εθνική ταυτότητα δεν είναι ένα φάντασμα από το παρελθόν, αλλά μια απάντηση σε νέες κοινωνικές καταστάσεις, όπως η «παγκοσμιοποίηση», η «διεθνοποίηση» ή η «νομιμοποίηση των προνομιούχων». Σημειώνουν δε ότι η ταυτότητα παραμένει ένα εργαλείο δύναμης, ένα ευέλικτο μέσο διασφάλισης των πολιτικών πόρων στο κυνήγι της εξουσίας. Ο τρόπος επίτευξης τούτου μεταβάλλεται ανάλογα με την περίσταση.

[…] Μια ημι-φονξιοναλιστική και ημι-εξελιξιαρχική ανάλυση θα έπρεπε να τονίζει ιδιαίτερα το εξής σημείο: Η ταυτότητα είναι μια εξαρτημένη μεταβλητή που χρησιμοποιείται για να προωθήσει γενικές επιδιώξεις. Κι είναι επιτυχής μόνο όταν θεωρείται ως τέτοια».

Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.