«Λαληταδες της Ροδοπης»

«Λαλητάδες της Ροδόπης». Μια παρέα μουσικών που γεννήθηκαν και ζουν στην ακριτική Θράκη και που τα τελευταία δέκα χρόνια συμμετέχουν σε δεκάδες εκδηλώσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αποδίδοντας μοναδικά τη λαϊκή παραδοσιακή μουσική με αριστοτεχνικό τρόπο, θυμίζοντας στον ακροατή τις παλιές ορχήστρες και μεταφέροντας εκπληκτικά τον γνήσιο ήχο και το χρώμα της τοπικής παραδοσιακής μουσικής. Μία παρέα μουσικών που μέσα από το έργο τους μεταδίδουν τα χρώματα της πολυπολιτισμικότητας της περιοχής αναγνωρίζοντας τον πλούτο της. Πέρα από διαχωρισμούς, από θρησκείες, από φυλετικές διακρίσεις μας γεμίζουν με τα χρώματα της μουσικής τοπικής πανδαισίας της περιοχής μας.

«Λαλητάδες», ονομάζονταν οι βυζαντινοί λαϊκοί οργανοπαίχτες που διασκέδαζαν το λαό. Οι ίδιοι, στην ερώτηση πώς προέκυψε αυτό το όνομα, απαντούν ότι ήταν μία ονομασία που προέκυψε εξ ανάγκης. «Χρησιμοποιήσαμε παλαιότερα τον όρο «μουσικό εργαστήρι» ή «Εργαστήρι Συλλόγου Καππαδοκών» ή «Εγνατία Οδός». Κάποια στιγμή τέθηκε ως ιδέα και αυτό το όνομα και το δέχθηκε όλη η παρέα».

Η βασική ομάδα ξεκίνησε πριν πολλά χρόνια και συνεχίζει να αποτελεί τον πυρήνα της ομάδας. Την αποτελούν ο Γιώργος Παγκοζίδης, που παίζει κρουστά, ο Γιάννης Παγκοζίδης, που παίζει λύρα και ούτι, ο Κυριάκος Πετράς, που παίζει βιολί, και ο μαέστρος, όπως λένε οι ίδιοι της παρέας, Θανάσης Μουσμουλίδης που παίζει λαούτο και ακορντεόν. Μία παρέα ανθρώπων που έχουν περίπου την ίδια ηλικία που μεγάλωσαν στην ίδια γειτονιά, που έχουν τα ίδια βιώματα. Ανάλογα με τις ανάγκες των εκδηλώσεων που συμμετέχουν η παρέα διευρύνεται. Έτσι για εκδήλωση στην Αθήνα τους ακολούθησε η Καππαδόκισσα Κατερίνα Φραντζοπούλου. Στην τελευταία εκδήλωση στην Ολλανδία συμμετείχε με το κλαρίνο του και ο Σόλ Χασάν από τον Ήφαιστο. «Υπάρχει ένας βασικός πυρήνας και ανάλογα με τις ανάγκες της εκδήλωσης όπου μας καλούν διευρύνεται. Η βάση είναι η παρέα μας και ανάλογα με τις ανάγκες μας απλώνεται».

Το ρεπερτόριό τους είναι αποκλειστικά το παραδοσιακό τραγούδι. Εκ καταγωγής όλοι έχουν μέσα τους τη Μικρά Ασία και τη Θράκη και τα τραγούδια που λένε βγαίνουν μέσα από την ψυχή τους. «Όταν πριν από είκοσι χρόνια ο Χρόνης Αηδονίδης ξεκίνησε να τραγουδά θρακιώτικα, οι μουσικοί που τον συνόδευαν ήταν από την Αθήνα. Όταν ξεκινήσαμε εμείς μαζί του όλοι έλεγαν ότι βγάζουμε κάτι διαφορετικό και αυτό πιστεύουμε ότι οφείλεται στο γεγονός ότι ο τόπος και η καταγωγή παίζουν σημαντικό ρόλο. Εμείς επιλέξαμε να ζούμε εδώ. Ο καθένας μας είχε ευκαιρίες να δράσει κάπου αλλού, αλλά προτιμήσαμε να μείνουμε στη Θράκη. Η Κομοτηνή στο παραδοσιακό τραγούδι έχει υψηλό δείκτη. Και πιστεύουμε ότι σε αυτό βάλαμε και εμείς ένα λιθαράκι. Και αυτό το καταλαβαίνει ο απλός λαός».

Γι΄ αυτούς καλύτερη επιβράβευση είναι το χτύπημα των απλών ανθρώπων στην πλάτη και το «μπράβο παιδιά, σήμερα γλεντήσαμε». Υπήρξαν μαθητές του Χρόνη Αηδονίδη, με τον οποίο παλαιότερα είχαν στενή συνεργασία, τώρα σε αραιά πλέον διαστήματα.

Ταξίδι στην Ολλανδία

Πριν από λίγες ημέρες οι Λαλητάδες της Ροδόπης βρέθηκαν στην Ολλανδία συμμετέχοντας σε εκδηλώσεις που οργάνωσε η εταιρεία «Στροφή» της κ. Άννας Ιωσηφίδου.

Όπως μεταφέρουν οι ίδιοι, στην Ολλανδία υπάρχει ένα άλλο επίπεδο πολιτιστικής παιδείας. Οι διάφορες εκδηλώσεις είναι τέλεια οργανωμένες, καθημερινά γίνεται κάτι και όχι μόνο στις μεγάλες πόλεις, αλλά και στις μικρές, όπως η πόλη μας. «Το σημαντικό είναι ότι υπάρχει υποδομή. Υπάρχουν ιδιωτικοί φορείς, οι οποίοι όμως πατρονάρονται και χρηματοδοτούνται από τους κατά τόπους δήμους. Οι Ολλανδοί ενδιαφέρονται ζεστά για τον πολιτισμό και δεν υποκρίνονται.

Από άποψη υποδομών υπάρχει άρτια οργάνωση, έχουν τα καλύτερα μέσα, τους καλύτερους χώρους, τα καλύτερα μηχανήματα. Αίθουσες καταπληκτικές και κάθε μέρα έχει και κάποια εκδήλωση, και κατά διαστήματα και ελληνικές.

Τα πολιτιστικά τους κέντρα λειτουργούν ως πολυχώροι. Οι νέοι πηγαίνουν στο καφενεία που λειτουργεί στο πολιτιστικό κέντρο, πίνουν τον καφέ τους και στη συνέχεια παρακολουθούν σε άλλη αίθουσα κάποια εκδήλωση. Εδώ οι νέοι πού μπορούν να περάσουν έτσι; Ποιον πολιτιστικό χώρο έχουμε στην Κομοτηνή; Ένα Ίδρυμα Παπανικολάου και αυτό είναι ανενεργό».

Ένας τέτοιος φορέας ιδιωτικός, η «Στροφή» της κ. Άννας Ιωσηφίδου, ήταν αυτός που κάλεσε και τους «Λαλητάδες της Ροδόπης» για να συμμετέχουν σε εκδηλώσεις. Η κ Ιωσηφίδου κατάγεται από το Παρανέστι Δράμας. Πριν από τέσσερα χρόνια και συγκεκριμένα το 1999 είχε γνωρίσει το μέλος του συγκροτήματος τον Κυριάκο Πετρά, που συμμετείχε σε εκδηλώσεις στην Ολλανδία με ένα άλλο γκρουπ. Η κ. Ιωσηφίδου ζήτησε από τον κ. Πετρά να τη φέρει σε επαφή με τσιγγάνικο γκρουπ της περιοχής. «Εδώ όμως στην περιοχή μας δεν υπάρχουν συγκροτημένα συγκροτήματα, αλλά μόνο σόλο όργανα. Η κ. Ιωσηφίδου ήρθε πριν δύο χρόνια εδώ για να γνωρίσει τον τόπο και τον πολιτισμό της. Έτσι πριν από δύο χρόνια προγραμμάτισε και τη συμμετοχή μας στις εκδηλώσεις με μουσικές από την Ελλάδα οι οποίες διοργανώνονται κάθε χρόνο. Απαραίτητη προϋπόθεση συμμετοχής είναι η ύπαρξη CD. Είμαστε το μόνο συγκρότημα που συμμετείχε χωρίς να γυρίσει CD. Πριν από ένα χρόνο ξεκίνησε η απαραίτητη διαφήμιση μέσω των Μαζικών Μέσων Ενημέρωσης».

Οι εκδηλώσεις κράτησαν εννέα μέρες και το συγκρότημα της πόλης μας έδωσε πέντε παραστάσεις σε μεγάλες πόλεις Το πρόγραμμα που παρουσιάστηκε αναδείκνυε τα στοιχεία της περιοχής, περιελάμβανε θρακιώτικα, τσιγγάνικα, τούρκικα τραγούδια. «Παρουσιάσαμε ένα πρόγραμμα που αναδείκνυε τα στοιχεία της περιοχής. Μπορεί να εκπροσωπούσαμε τη Θράκη, αλλά δεν είχε μόνο Θρακιώτικα, αλλά και τσιγγάνικα και τούρκικα. Ο Σολ Χασάν από τον Ήφαιστο εκτιμήθηκε πάρα πολύ και καταχειροκροτήθηκε. Εδώ δεν τον υπολογίζει κανείς. Είναι ένας πολύ καλός μουσικός και όλα αυτά συνδυασμένα και με άλλους καλούς μουσικούς. Παρουσιάσαμε ένα πρόγραμμα με χρώμα. Συμμετείχαν ο Κυριάκος Πετράς με κλαρίνο, ο Σούλης ο Μουσμουλίδης, ο Χασάν Σολ, ο Γιώργος Παγκοζίδης και επειδή οι συγκεκριμένες συναυλίες ήθελαν δεξιοτέχνες μουσικούς ο Σάκης Γεωργίου και ο Άλκης Ζαπόγλου από την Καβάλα.

Το πρόγραμμα κατέγραψε η Ολλανδική Ραδιοφωνία και θα το μεταδώσει σε εθνικό επίπεδο. «Δεκάξι εκατομμύρια Ολλανδοί θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τις συναυλίες από το κρατικό ραδιόφωνο. Αυτό είναι ο καλύτερος πρεσβευτής για τη Θράκη».

Ιδιαίτερη εντύπωση τους προκάλεσε ο σεβασμός προς τους καλλιτέχνες. «Δεν ακουγόταν τίποτα. Νέα παιδιά αλλά και οι υπόλοιποι παρακολουθούσαν με ευλάβεια, χειροκροτούσαν, προσπαθούσαν να πιάσουν το ρυθμό. Οι αίθουσες ήταν κατάμεστες. Υπήρχε τόση ησυχία, σε αντίθεση με αυτό που γίνεται εδώ». Όπως επίσης εντύπωση προκάλεσε το πόσο ελληνομαθείς είναι οι Ολλανδοί. «Το πρόγραμμα το έχει επιμεληθεί ένας καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κρόνιγκεν ο κ. Κίρο, ο οποίος μιλά άψογα τα ελληνικά και κάθε εβδομάδα διαβάζει απαραίτητα το «Βήμα» και είναι ενημερωμένος για τα συμβαίνοντα στην Ελλάδα και ειδικά στη Θράκη. Υπάρχουν επίσης ρεμπέτικα συγκροτήματα με ονόματα ελληνικά όπως «Παλιοπαρέα», «Άνω κάτω» όπου παίζουν ελληνική ρεμπέτικη μουσική. Παίξαμε το τραγούδι «Πέργαμος» και μας πλησίασε μέλος από κάποιο συγκρότημα και ζήτησε να του γράψουμε τους στίχους».

Στο «Εν χορδαίς και οργάνοις»

Πριν από λίγο καιρό ξεκίνησε την λειτουργία του το «Εν χορδαίς και οργάνοις». Οι Λαλητάδες της Ροδόπης, συνδεόμενοι φιλικά με τους ιδιοκτήτες τους υποδέχθηκαν ότι κάποιες βραδιές θα συμμετέχουν. Έτσι την Κυριακή στις 9 Μάρτη θα εμφανιστούν σ΄ αυτό και θα προσφέρουν στους θαμώνες μία γνήσια θρακιώτικη βραδιά, έτσι όπως μόνο αυτοί γνωρίζουν να κατακτούν τα μέρη της ψυχής που είναι δοσμένα στην παράδοση και στη μουσική.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.