ΑΜΗΝ

Δύο συστήματα: Η ναζιστική μηχανή – το Βατικανό και η Συμμαχική διπλωματία. Και δύο άνδρες να αντιμάχονται τα συστήματα από μέσα. Από τη μια μεριά, ο Κουρτ Γκερστάιν, υπαρκτό πρόσωπο, χημικός και αξιωματικός των Ες Ες. Προμηθεύει τα στρατόπεδα συγκέντρωσης με το φονικό Zyclon B, ενώ ταυτόχρονα καταγγέλλει τα εγκλήματα, ενημερώνοντας τους Συμμάχους, τον Πάπα και τη γερμανική εκκλησία, ρισκάροντας την ασφάλειά του και αυτή της οικογένειάς του. Από την άλλη, ο Ρικάρντο, ένας νεαρός Ιησουίτης, φανταστικός χαρακτήρας, που ενσαρκώνει όλους τους κληρικούς που είχαν το σθένος να αντιταχθούν στην αγριότητα, πληρώνοντας συχνά το θάρρος τους με τη ζωή τους.

Καιρό έχει που έφτασε και στη χώρα μας ο απόηχος του σάλου που ξεσήκωσε η ταινία του Κώστα Γαβρά «Αμήν», η οποία ασχολείται με τη σιωπηρή στάση του Βατικανού κατά τη διάρκεια του Ναζισμού. Η ταινία προκάλεσε τις διαμαρτυρίες χριστιανικών οργανώσεων, κυρίως λόγω της αφίσας, που παρουσιάζει ένα σταυρό που μετατρέπεται σε σβάστικα, την οποία φιλοτέχνησε ο Ολιβέιρο Τοσκάνι, γνωστός για τις προκλητικές καμπάνιες της Μπένετον. Κάποιοι, ωστόσο, διαμαρτυρήθηκαν και για το timing της παραγωγής και της κυκλοφορίας της ταινίας, τη στιγμή που ο ισραηλινός στρατός σφάγιαζε το λαό της Παλαιστίνης και τα τανκς του Σαρόν σημάδευαν τον Αραφάτ.

Με αφορμή την έναρξη των προβολών της ταινίας και στην πόλη μας, καταδεικνύεται για άλλη μια φορά ότι ο Κώστας Γαβράς εξακολουθεί να είναι ένας πολιτικός σκηνοθέτης, με άποψη απέναντι στα σημεία των καιρών αεί.

Το θέμα της ταινίας είναι, ως γνωστόν, η σιωπή του Βατικανού απέναντι στην εξολόθρευση των Εβραίων στην Ευρώπη στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Αφηγείται την αληθινή ιστορία του αξιωματούχου των Ες-Ες, που προσπαθεί να πει στον κόσμο, και ιδιαίτερα στο Βατικανό, για το Ολοκαύτωμα, ενώ ταυτόχρονα προμηθεύει με δηλητηριώδη αέρια τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί.

«Η ταινία βασίζεται σε τρία θεμελιώδη στοιχεία που υπάρχουν στο έργο του Χόχουθ: στον πραγματικό χαρακτήρα του Γκερστάιν, φανατικό προτεστάντη, στον φανταστικό χαρακτήρα του Ρικάρντο, εμπνευσμένο από υπαρκτούς καθολικούς ιερείς, και στον τρίτο χαρακτήρα, την ίδια την Ιστορία, που ενσαρκώνεται από τον κυνικό γιατρό, που επιβιώνει πέρα από όλα και από όλους. Όπως και η Ιστορία», λέει ο ίδιος ο Γαβράς.

Η σιωπή του Βατικανού στις φρικαλαιότητες του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου αποτελεί μία από τις πιο αμφισβητούμενες στιγμές στην ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας. Άστραψε και βρόντηξε, λοιπόν, η Καθολική Εκκλησία και δεν πέρασε και λίγα η ταινία, όταν προβλήθηκε εν μέσω πολεμικού κλίματος στις γαλλικές αίθουσες, παραμονές των προεδρικών εκλογών τον περασμένο Φεβρουάριο.

Η ταινία στηρίζεται σε ιστορικά γεγονότα και ντοκουμέντα, παρ όλο που υπάρχει έντονο και το μυθοπλαστικό στοιχείο.

Σε μια εποχή που με αδιαφορία προσπερνάμε τα δραματικά γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στον πλανήτη, σε μια εποχή που μιλάμε πολύ και πράττουμε λίγο, η Εκκλησία και οι ηγέτες της παρουσιάζονται εμμέσως πλην σαφώς να ενδιαφέρονται πάντα περισσότερο για το δόγμα παρά για την αληθινή ευτυχία των ανθρώπων.

Εξάλλου, όπως ο ίδιος δήλωσε, όλος ο κινηματογράφος είναι πολιτικός, από τη στιγμή που κάθε ταινία δεν είναι παρά ένας μονόλογος του σκηνοθέτη απέναντι σε ένα ακροατήριο.

ΚΩΣΤΑΣ ΓΑΒΡΑΣ

Γεννημένος στις 13 Φεβρουαρίου του 1933 στην Αρκαδία, o πολυβραβευμένος Έλληνας σπούδασε φιλολογία και κινηματογράφο στο Παρίσι. Παίρνοντας την απόφαση να μείνει στη Γαλλία, ξεκίνησε την καριέρα του ως βοηθός γνωστών σκηνοθετών (Ρενέ Κλερ, Ιβ Αλεγκρέ, Ρενέ Κλεμάν κ.α.), ώσπου χάραξε τον προσωπικό του εντυπωσιακό δρόμο στη σκηνοθεσία και τη σεναριογραφία. Έχει διατελέσει πρόεδρος της Εταιρείας Σκηνοθετών και της Γαλλικής Ταινιοθήκης, ενώ έχει τιμηθεί, μεταξύ άλλων, με την διάκριση του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.