«Οι Εβριτες μεταφερουν ατοφια την λαικη παραδοση στην Κομοτηνη»

Γνωστός σε όλους τους Θρακιώτες ο λαογράφος, εκπαιδευτικός κ. Δημήτρης Βραχιόλογλου, δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Καλεσμένος στο χορό του Συλλόγου των Εβριτών δέχθηκε την πρόσκληση να συνομιλήσει μαζί μας για τους Εβρίτες, για τη μουσική παράδοση της Θράκης και το μέλλον της.

ΠτΘ: Κύριε Βραχιόλογλου ο χορός των Εβριτών της Κομοτηνής, κρίνοντας από τη συμμετοχή του κόσμου, αποτελεί γεγονός για την πόλη. Τι θα έπρεπε να γνωρίζουν οι Κομοτηναίοι για τους Εβρίτες που είναι μόνιμα, σχεδόν οι περισσότεροι, εγκαταστημένοι στην πόλη τους;

Δημήτρης Βραχιόλογλου: Ο Σύλλογος Εβριτών Νομού Ροδόπης έχει μια πολύ σημαντική παρουσία στην πόλη της Κομοτηνής. Τα μέλη του συλλόγου και όχι μόνο, δραστηριοποιούνται και πολιτισμικά και επαγγελματικά στην Κομοτηνή και ουσιαστικά θεωρούνται Κομοτηναίοι. Νομίζω ότι οι κάτοικοι της Κομοτηνής ξέρουν πάρα πολλά για τους Εβρίτες, γιατί όπου και να γυρίσουν, όπου και να σταθούν, θα συναντήσουν κάποιον Εβρίτη, είτε μέσα στο κέντρο της πόλης, είτε στους οικισμούς. Εκείνο όμως που θα πρέπει να τονίσουμε ιδιαίτερα είναι η πολιτιστική παρουσία των Εβριτών, που θέλοντας και μη την περνάνε σε όλους τους Κομοτηναίους.

Κι ας μη γελιόμαστε, αν σήμερα μιλάμε για το λαϊκό πολιτισμό αυτόν θα το βρούμε κυρίως στην περιοχή του Έβρου και για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι στην περιοχή του Βόρειου Έβρου. Άρα λοιπόν οι εξ Έβρου καταγόμενοι πραγματικά μεταφέρουν τα πολιτιστικά αυτά στοιχεία, τα τηρούν με ευλάβεια και αυθεντικότητα, τόσο στο χορό όσο και στα έθιμα. Άρα λοιπόν οι Εβρίτες είναι πάρα πολύ γνωστοί στους Κομοτηναίους, μια και τους δίνονται πάρα πολλές ευκαιρίες για να παρουσιάσουν τον λαϊκό τους πολιτισμό.

ΠτΘ: Οι Θρακιώτες, λένε ότι χορεύουν άρα πολύ… !

Δ.Β.: Πραγματικά! Στη Θράκη, λένε, και αυτό έχει περιεχόμενο και ουσία, ότι ο χορός έχει αρχή, αλλά δεν έχει τέλος! Έχει διαπιστωθεί και από πολλούς ερευνητές, αλλά και όσους ασχολούνται με τον χορό της Θράκης, ότι σε οποιοδήποτε χωριό της Θράκης, πραγματικά ξεχνούν, αρχίζοντας τον χορό, πότε πρέπει να σταματήσουν. Αυτό οφείλεται κατ΄ αρχήν στο μεράκι, στο ζήλο και στην όρεξη που έχουμε εμείς οι Εβρίτες, και οι Θρακιώτες ευρύτερα, για τον χορό, στην έμφυτη χορευτική μας τάση, αλλά και στους παραδοσιακούς μας οργανοπαίχτες, που έχουν και αντοχή και δύναμη!

ΠτΘ: Εξακολουθούν να υπάρχουν παραδοσιακοί οργανοπαίχτες που να διατηρούν ατόφια τη μουσική λαϊκή παράδοση στη Θράκη;

Δ.Β.: Από μία πρόσφατη καταγραφή που κάναμε με το Υπουργείο Πολιτισμού, το Δίκτυο Πόλεων και τη συνεισφορά του Δήμου Αλεξανδρούπολης, καταγράψαμε πάνω από 400 παραδοσιακούς οργανοπαίχτες εδώ στη Θράκη! Είναι ένας πάρα πολύ μεγάλος, σημαντικός και ελπιδοφόρος ο αριθμός των μουσικών οργανοπαιχτών που έχουμε στο χώρο της Θράκης.

ΠτΘ: Πράγμα που σημαίνει μεταλαμπάδευση της παράδοσης και στις νεότερες γενιές;

Δ.Β.: Είναι πολύ σημαντικό το ότι βλέπουμε σήμερα νέους στο χώρο της λαϊκής μουσικής! Απόψε ακούμε τον Μάνο Κοτσαγγελίδη στο παραδοσιακό τραγούδι, τον Βαγγέλη Παπαναστασίου που παίζει κλαρίνο. Είναι νεότατα παιδιά, που δραστηριοποιούνται μουσικά στη Θράκη, αλλά όμως επαγγελματικά τους κρατά το «κράτος των Αθηνών», αλλά στην Αθήνα έχουμε κι άλλους νέους Θρακιώτες που ασχολούνται με τη μουσική της Θράκης. Ακόμη, εδώ απόψε έχουμε τον Κώστα τον Φόρτσα, ένα ντόπιο παιδί με μια αξιόλογη παρουσία στη γκάιντα και στο κλαρίνο όπως επίσης κι άλλα παιδιά από την Κομοτηνή, που μεγαλουργούν θα έλεγα, και ενδιαφέρονται για τη δική μας μουσική παράδοση. Αυτό αξιολογείται πολύ θετικά για το μέλλον!

Είναι κάτι που το συναντάμε και σε άλλες πόλεις της Θράκης, ξεκινώντας από τη Ξάνθη και καταλήγοντας στην Ορεστιάδα. Είναι πόλεις, όπου υπάρχουν μουσικά εργαστήρια, στα οποία διδάσκονται τα παραδοσιακά μας όργανα.

ΠτΘ: Πώς θα μπορούσε να συνεχιστεί η διατήρηση της μουσικής παράδοσης;

Δ.Β.: Ευτυχώς υπάρχουν στους Δήμους σχολές εκμάθησης μουσικών οργάνων, έχουμε τα μουσικά γυμνάσια και λύκεια, όπως αυτό που λειτουργεί στην πόλη σας. Στην Αλεξανδρούπολη, αν και δεν έχουμε μουσικό γυμνάσιο ή λύκειο, έχουμε όμως το Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής με την διεύθυνση του Χρόνη Αηδονίδη. Γίνεται μια σοβαρή δουλειά στο επίπεδο του τραγουδιού, με τη διδασκαλία του ίδιου του Χρόνη Αηδονίδη και στο επίπεδο της εκμάθησης παραδοσιακών οργάνων διδάσκουν καταξιωμένοι, στο χώρο της Θράκης, δάσκαλοι, όπως ο Νίκος Αλβανόπουλος στο κλαρίνο, ο Γιώργος Γκερένης, αυθεντικός τραγουδιστής αλλά και εκπληκτικός οργανοπαίχτης στο ούτι, ο Γιώργος Πακοζίδης από την Κομοτηνή, που διδάσκει τουμπελέκι και μια σειρά άλλων οργανοπαιχτών που δραστηριοποιούνται στην Αλεξανδρούπολη. Το ίδιο γίνεται και στην Ορεστιάδα και στο Διδυμότειχο μέσα από μουσικές σχολές που λειτουργούν εκεί με την αρωγή των δήμων. Άρα μπορούμε να ελπίζουμε!

Βέβαια, δεν είναι τόσο αισιόδοξος ο αριθμός της συμμετοχής μικρών παιδιών που έχουμε, κυρίως στην παρακολούθηση της παραδοσιακής μουσικής, σε αντίθεση με τον παραδοσιακό χορό, όπου η συμμετοχή σ’ όλα τα τμήματα είναι εξαιρετική!

ΠτΘ: Γιατί δεν ενδιαφέρει τα παιδιά η εκμάθηση παραδοσιακών μουσικών οργάνων;

Δ.Β.: Μία πρώτη εκτίμηση είναι ότι δεν δίνουμε ευκαιρίες στα παιδιά να έχουν παραδοσιακά ακούσματα είτε μέσα από το σχολείο, είτε μέσα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία δεν δίνουν τον ανάλογο χρόνο στην παρουσίαση του λαϊκού πολιτισμού, της λαϊκής μουσικής και του δημοτικού τραγουδιού. Είναι σοβαρό και σημαντικό! Τα παιδιά έχουν ακούσματα μόνο από εκδηλώσεις του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος ή από τις αίθουσες μιας σχολής χορού ή μουσικής. Ευθύνη, βεβαίως, έχουμε και εμείς οι εκπαιδευτικοί που δεν δίνουμε την πρέπουσα σοβαρότητα στον τομέα της γνωριμίας, δεν λέω της εκμάθησης, με αυτά τα είδη.

Έφη Μωραΐτου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.