“Η κωμωδια των παρεξηγησεων” απο το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κοζανης

Ο Σαίξπηρ συνεχίζει να απασχολεί το θεατρικό καλοκαιρινό σκηνικό, αυτή τη φορά στο Υπαίθριο Δημοτικό Αμφιθέατρο Ξάνθης σήμερα το βράδυ στις 9.30μ.μ., όπου τη δραματουργική του τέχνη υπηρετεί το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κοζάνης. “Η κωμωδία των παρεξηγήσεων” ανεβαίνει στα πλαίσια των Γιορτών Παλιάς Πόλης προσφέροντας ένα από τα πιο διασκεδαστικά ευρήματα θεατρικής πλοκής, δικαιώνοντας τον τίτλο της.

Το έργο γράφτηκε το 1952 όταν ο Σαίξπηρ ήταν 27 μόλις χρονών. Πρότυπό του οι “Μέναιχμοι” του Πλαύτου. Η κωμωδία του Σαίξπηρ αποτελεί ένα θεατρικό παιχνίδι, αυθαίρετο, γοητευτικό, εξωφρενικό, αποκαλυπτικό, σχεδόν συγκλονιστικό, όπου εφαρμόζονται με αυστηρότητα οι νόμοι της θεωρίας των πιθανοτήτων. Ο νέος Σαίξπηρ κρατάει από το πρότυπό του το βασικό εξωφρενικό εύρημα των διδύμων αδελφών που έχουν χαθεί και διασταυρώνονται στα σοκάκια μιας πόλης χωρίς να γνωρίζει ο ένας την ύπαρξη του άλλου. Αλλά η εξωφρενικότητα πολλαπλασιάζεται από τη στιγμή που οι δύο δίδυμοι έχουν ως υπηρέτες δύο επίσης διδύμους. Ο Σαίξπηρ, σε μιαν εποχή που η πατρίδα του παραδίδεται στους εμπόρους και εγκαινιάζει την αυτοκρατορική της αλαζονική περίοδο, μελετά τα ανθρώπινα ήθη ακροβατώντας στην κόψη του ξυραφιού κινώντας τα πρόσωπά του με μόνη κινητήρια δύναμη την τύχη.

Ένα θεατρικό παιχνίδι, λοιπόν, μια άσκηση ύφους του Σαίξπηρ από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κοζάνης, που δίνει σημαντικό ρόλο στη μουσική του έργου. Μια παρέα των τροβαδούρων μπαίνει στη δράση, σχολιάζει, παίζει με τους ήρωες, τραγουδάει τους έρωτες, τους καημούς, τα κωμικά επεισόδια, τις περιπέτειές τους. Η μουσική είναι αυθεντική, μάς έρχεται κατευθείαν από την εποχή του συγγραφέα και από μεγάλες διεθνείς παραστάσεις έργων του, ακούγεται για πρώτη φορά, με απόδοση των στίχων στα Ελληνικά από τον Ερρίκο Μπελλιέ.

Μαζί με τους ηθοποιούς εμφανίζεται επί σκηνής και ο τραγουδιστής Βασίλης Λέκκας, ο οποίος με τη συνοδεία τριών μουσικών αποδίδει τραγούδια του 17ου αιώνα τα οποία γράφτηκαν για έργα του Σαίξπηρ. Η σκηνοθεσία είναι της Νανάς Νικολάου, τα σκηνικά της Ασημίνας Δημητροπούλου, τα κοστούμια της Εύας Νάθενα, η κινησιολογία και οι χορογραφίες της Ελένης Γεροδήμου και οι φωτισμοί του Παναγιώτη Μανούση. Τον Βασίλη Λέκκα, που έκανε και τη μουσική προσαρμογή των τραγουδιών, συνοδεύουν οι μουσικοί Γιάννης Φιλιππουπολίτης, Σάκης Γατσιός και Γιάννης Γουμενάκης. Στην παράσταση πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Οδυσσέας Σταμούλης, Μαριάννα Τουμασάτου, Παύλος Ευαγγελόπουλος, Λίνα Μαρκάκη, Νίκος Ορφανός, Παναγιώτης Παναγόπουλος, Δημήτρης Μαυρόπουλος και συμπρωταγωνιστούν οι: Χρήστος Κελαντώνης, Πελαγία Αγγελίδου, Βαγγέλης Ζερβόπουλος και Κώστας Φλωκατούλας.

Νανά Νικολάου:

“Αν θέλουμε να είναι η αντιμετώπιση ενός έργου πιστή στην ιστορία του θεάτρου και των δημοτικών θεάτρων πρέπει αυτό να γίνει με συνέπεια

και πολλή δουλειά”

Το έργο του Γουίλιαμ Σαίξπηρ “Η κωμωδία των παρεξηγήσεων” ανεβαίνει σήμερα το βράδυ στη Ξάνθη στο πλαίσιο των εκδηλώσεων των “Γιορτών Παλιάς Πόλης”. Το έργο σκηνοθέτησε για το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κοζάνης η Νανά Νικολάου, καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Η πετυχημένη και αεικίνητη Νανά Νικολάου, η οποία προσφέρει τόσα στην Κοζάνη, στα πέριξ και πανελλαδικώς, μάς μίλησε για την παράσταση που ετοίμασε.

ΠτΘ: κ. Νικολάου, θα ήθελα να μας μιλήσετε για την σκηνοθετική σας προσέγγιση στο έργο του Σαίξπηρ ” Η Κωμωδία των Παρεξηγήσεων”.

Ν.Ν.: Δεν επιδιώξαμε να κάνουμε δήθεν νεωτεριστικά και μεταμοντέρνα πράγματα, σεβαστήκαμε τον συγγραφέα, τον τρόπο με τον οποίο φαίνεται από το διάβασμα ότι έχει δει ο ίδιος το έργο. Έχουμε κοστούμια εποχής, αλλά σε μια πιο ανάλαφρη μορφή, διότι το έργο δεν είναι ιστορία. Το έργο είναι ένα θεατρικό παιχνίδι, είναι ένα κλείσιμο του ματιού του συγγραφέα προς το θεατή και αυτό είναι από τα πιο μεγάλα του χαρακτηριστικά. Επίσης, μία μεγάλη του έμπνευση είναι η ύπαρξη των διδύμων, που εδώ δεν είναι μόνον δύο, όπως στον Πλαύτο από τον οποίο πήρε και την ιδέα, αλλά είναι τέσσερις. Αυτοί οι τέσσερις δίδυμοι, οι δύο αφέντες με τους δύο υπηρέτες τους, που διασταυρώνονται χωρίς να ξέρουν οι μεν την ύπαρξη των δε, οδηγούν σε ατελείωτες, ευφυέστατες παρεξηγήσεις. Αυτό το πλαίσιο του καλοκαιρινού, θεατρικού, ερωτικού και παρεξηγημένου παιχνιδιού, προσπαθούμε να δώσουμε στον θεατή και παράλληλα ένα καινούργιο στοιχείο, που είναι η μουσική και τα τραγούδια που ψάξαμε και βρήκαμε υπεύθυνα και αληθινά.

Τα συγκεκριμένα τραγούδια είναι ένα σπανιότατο υλικό, το οποίο πρώτη φορά ακούγεται. Πρόκειται για αυθεντικά τραγούδια, ατόφιες μουσικές της εποχής του Σαίξπηρ, δηλαδή του 17ου αιώνα, που παίχτηκαν σε παραστάσεις έργων του. Είναι τραγούδια που γράφτηκαν για παραστάσεις έργων του Σαίξπηρ, ο οποίος έπαιρνε μουσικές των σύγχρονων λαϊκών, γνωστών τραγουδιών, όπως κάνει σ΄ εμάς η επιθεώρηση, και έβαζε τα λόγια που στο κάθε έργο ταίριαζαν. Εμείς διαλέξαμε ποια τραγούδια μας ταίριαζαν, όσον αφορά το ύφος και τους στίχους από διάφορα έργα του συγγραφέα, και τα προσαρμόσαμε στο έργο αυτό πλήρως οργανικά δεμένα. Η φωνή του Βασίλη Λέκκα ταιριάζει εξαιρετικά με τα τραγούδια, αλλά και με το ύφος της παράστασης, και πραγματικά είναι ένα στίγμα εξαιρετικό μέσα στην παράσταση. Ο τραγουδιστής μαζί με τους μουσικούς του αποτελούν τους τροβαδούρους της Εφέσου. Γυρνάνε μες στην πόλη και τραγουδούν τα πάθη, τις λύπες και τους έρωτες και οτιδήποτε συμβαίνει στους ήρωες.

Από την άλλη, τα σκηνικά να τα κάναμε ιδιαίτερα λιτά, γιατί ο ίδιος ο Σαίξπηρ, ποτέ σε κανένα του έργο δεν αναφέρει σκηνικό. Μπαίνει και βγαίνει στον χώρο και τον χώρο τον φαντάζεται ο σκηνοθέτης και ο θεατής. Αυτό το κάνει γιατί θέλει την ποίησή του, το κείμενο του και τον ηθοποιό του, που εκφράζει αυτό το κείμενο, να πρωταγωνιστούν στη σκηνή και να μην πρωταγωνιστούν φιοριτούρες, εντυπωσιασμοί και ψεύτικα μεγαλεία.

ΠτΘ: Πώς έγινε η επιλογή του έργου, το ξέρατε, δηλαδή, και θέλατε κάποια στιγμή να το σκηνοθετήσετε;

Ν.Ν.: Δεν χρησιμοποιώ το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ για να ανεβάζω τα έργα που εγώ κάνω κέφι. Μπορεί το συγκεκριμένο να μου αρέσει, αλλά αποφάσισα να το ανεβάσω, αφού η επιλογή μου αποτελούσε συνέχεια του ρεπερτορίου του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ μας. Ο Σαίξπηρ είναι μία πολύ σημαντική συνέχεια αυτών που παρουσιάσαμε, όπως του Γκολντόνι, του Λόρκα ή των δικών μας σημαντικών Ελλήνων, που είναι κλασικοί στο είδος τους και στην εποχή τους. “Η κωμωδία των παρεξηγήσεων“, δεν είναι από τα βαριά Ελισαβετιανά του έργα όπως είναι ο “Μάκβεθ”, ο “Ληρ”, ο “Άμλετ”, αλλά είναι από τα ανάλαφρα, νεανικά του λαϊκότερα έργα. Φαντάστηκα, λοιπόν, ότι θα είναι μια πολύ καλή συνέχεια και από την άλλη θα έδινα την ευκαιρία για μία καλοκαιρινή παραγωγή και παράσταση που ταιριάζει στο πνεύμα των φεστιβάλ που εμείς εννοούμε κάνοντας σωστά τη δουλειά ενός περιφερειακού θεάτρου. Να μπορεί δηλαδή να δει το έργο κάθε κοινό, και το πιο ειδήμον, αλλά και το πιο απλό, λαϊκό και αγνό κοινό.

ΠτΘ: Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε κατά το ανέβασμα αυτού του έργου;

Ν.Ν.: Είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζεις σε κάθε έργο αν θέλεις να το κάνεις όσο γίνεται καλύτερα. Πρέπει να αντιμετωπίσεις σοβαρά οποιοδήποτε έργο, με την αξία που αυτό έχει και με σεβασμό στο κοινό. Όταν έχεις να υπηρετήσεις ένα κείμενο κάποιου πολύ μεγάλου θεατρικού συγγραφέα και ποιητή, υπάρχει και ένας λόγος παραπάνω που πρέπει να αντεπεξέλθεις και να βγάλεις μια παράσταση, ανάλογη με το κείμενο. Αν θέλουμε, λοιπόν, να είναι η αντιμετώπιση ενός έργου σοβαρή και πιστή στην ιστορία του συγγραφέα και στην ιστορία του θεάτρου, των δημοτικών θεάτρων και του δικού μας, πρέπει αυτό να γίνει με συνέπεια, πολλή δουλειά, με κέφι και με καλή συνεργασία ανάμεσα στους συντελεστές.

ΠτΘ: Αποτελεί, κ.Νικολάου, η δική σας παράσταση και ένα μουσικό σχόλιο;

Ν.Ν.: Ναι, διότι είναι και ιστορικό, έρχεται από την ίδια ιστορία του Σαίξπηρ. Την απόδοση των ελληνικών στίχων έκανε ο Ερρίκος Μπελιέ και τα οκτώ τραγούδια τραγουδά ο Βασίλης Λέκκας με τη συνοδεία τριών μουσικών, που παίζουν λαούτο, ακουστική κιθάρα και τσέμπαλο, μία ενορχήστρωση ανάλογη με την εποχή. Η μουσική έχει λειτουργήσει στο κοινό ευχάριστα.

ΠτΘ: Από τους ηθοποιούς τι ζητήσατε στην εν λόγω παράσταση;

Ν.Ν.: Να προσπαθήσουμε να βρούμε όλοι μαζί επάνω στη σκηνή μια ομοιογένεια, να ζήσουν με “αλήθεια” αυτές τις ιστορίες των παρεξηγήσεων που έζησαν, γιατί είναι μια σκηνική αλήθεια αυτό που έχει γράψει ο Σαίξπηρ κι ας είναι παράβαση. Το έργο δεν είναι βγαλμένο μέσα από την ζωή μας, δεν είναι νατουραλιστικό, είναι μια υπέρβαση κωμική. Όμως όλο αυτό πρέπει να παρουσιαστεί και να παιχτεί μ όλη την αλήθεια του ηθοποιού που παίζει τον ρόλο που απαιτείται σ όλες αυτές τις τρελές παρεξηγήσεις! Ζήτησα αυτή την αλήθεια, την ομοιογένεια, το κέφι και τη συνεχή συνέπεια, είτε παίζουμε στους Φιλίππους και στο Λυκαβηττό είτε παίζουμε στην περιφέρεια και στο παραμικρό χωριό.

ΠτΘ: Κ. Νικολάου είστε στο τιμόνι του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κοζάνης από το 1997, έτος ίδρυσής του. Τι απόηχο σας έχει αφήσει η συνεργασία αυτή μ ένα περιφερειακό θέατρο;

Ν.Ν.: Να σημειώσω ότι δεν υπήρχε ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ στη Κοζάνη, πριν εγώ το δημιουργήσω. Κλήθηκα να έχω το έργο του στοιχήματος αυτού του θεάτρου. Αυτό που μου έχει αφήσει είναι το ενδιαφέρον, επικίνδυνο και προκλητικό ρίσκο και πρόκληση μαζί, να πετύχεις όχι μόνο στο καλλιτεχνικό έργο, αλλά και στο πώς η περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας καλείται να υπηρετήσει το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κοζάνης. Παράλληλα, η περιοχή που εμείς καλούμαστε να υποστηρίξουμε πολιτιστικά να μη βλέπει μόνο το θέατρο, αλλά με αφορμή το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ να κάνει πάρα πολλά πράγματα, παιδευτικά και πολιτιστικά σ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Το άλλο είναι να το αγαπήσει η πόλη και η περιοχή, να το θεωρήσει δικό της θέατρο. Από πια γίνεται, το περιμένουν, το αγαπούν και το υποστηρίζουν. Νομίζω ότι αυτό αξίζει για όλο το ρίσκο που παίρνεις, για το ότι φεύγεις από το κέντρο και πας στην περιφέρεια να δουλέψεις, να προσφέρεις. Εγώ δεν έχω μετανιώσει καθόλου και τη θεωρώ μια από τις καλύτερες περιόδους της καλλιτεχνικής μου ζωής, αυτή την πενταετία στην Κοζάνη. Αν κάνεις κάτι καλό μπορεί να μείνει, ν αφήσει σημάδια στην ψυχή και στο μυαλό των ανθρώπων, αυτό είναι πολύ σημαντικό και υπεύθυνο για μένα.

ΠτΘ: Κ. Νικολάου σας ευχαριστούμε πολύ.

Ν.Ν.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Καλπάνης Μπάμπης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.