Πανηγυρι απο τα βαθη της μνημης και της ψυχης

Πόλο έλξης των πιστών της ευρύτερης περιοχής της Ροδόπης αποτελεί κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου η πανήγυρης για τον εορτασμό της αποθέωσης της Υπεραγίας Θεοτόκου στην Ιερή Μονή Παναγίας Φανερωμένης στη περιοχή που όλοι γνωρίζουμε ως «Φατήρ Γιακά» ή «Πατήρ Γιακά».

Στο «γιακά», δηλαδή στην ευρύτερη περιοχή των παρυφών της Ροδόπης, μέσα στον κάμπο της και δίπλα στα ευλογημένα αμπέλια που κάποτε έσφυζαν από τις φωνές και τη δουλειά των τρυγητών του σταφυλιού, η Μονή της Παναγίας της Φανερωμένης, χτισμένη από το 1946, δεσπόζει στο τοπίο και στις καρδιές των ανθρώπων που πίστεψαν στην Παναγία και ακούμπησαν τον πόνο τους επάνω στη θαυματουργή της εικόνα.

Για πάνω από 50 χρόνια το πανηγύρι συγκεντρώνει πλήθος κόσμου, καραβάνια ολόκληρα, για να προσκυνήσουν και για να απολαύσουν άρτον και θεάματα ενός αυθεντικού λαϊκού πανηγυριού.

Ο ζήλος της προσέλευσης δεν έχει αλλάξει στο πέρασμα των χρόνων, έχει όμως αλλάξει ο τρόπος!

Τα καραβάνια με τα κάρα

Διαστάσεις ιεροτελεστίας λάμβανε η προετοιμασία για το πανηγύρι της Παναγιάς για κάθε οικογένεια, αλλά και για κάθε χωριό. Από το προηγούμενο βράδυ της παραμονής της γιορτής όλες οι οικογένειες των χωριών στους πρόποδες της Ροδόπης ετοίμαζαν τα κάρα τους, που θα τους μετέφεραν στον χώρο του πανηγυριού. Τα καλύτερα ασπροκέντητα σεντόνια έβγαναν από τα μπαούλα και οι νοικοκυρές σεντόνιαζαν με αυτά τα καλύτερά τους παπλώματα. Σε περίοπτη θέση για να καταδεικνύουν την προκοπή και τη νοικοκυροσύνη της κάθε μιας, οι δαντέλες κοσμούσαν τα στρωσίδια των κάρων. Έφτιαχναν, επίσης, και την «κουρκούλα», το σκέπαστρο του κάρου, με τα καλύτερα κιλίμια και υφαντά. Βράδυ ακόμη, πολύ πριν ξημερώσει, τα καραβάνια των κάρων ξεκινούσαν από κάθε χωριό για να συναντηθούν όλα μαζί στον περίβολο και στο μεγάλο ξέφωτο τριγύρω από την εκκλησιά. Βασικό μέλημα η τροφή των ζώων, την οποία μετέφεραν μαζί τους μπάλες από χόρτο, στην άκρη της καρότσας. Το φαγητό θα ετοιμάζονταν επί τόπου την άλλη μέρα. Γι΄ αυτό το λόγο όλα τα υλικά έπρεπε να μεταφερθούν με το κάρο. Καζάνια για τη φωτιά, πουλερικά ζωντανά που θα τα έσφαζαν εκεί και όλες οι πρώτες ύλες για το γεύμα φορτώνονταν στο κάρο. Και η πομπή ξεκινούσε.

Όταν όλες οι οικογένειες έφταναν εκεί, όλα τα κάρα του χωριού παρατάσσονταν σε κύκλο, αφήνοντας στη μέση ελεύθερο χώρο. Το κάθε χωριό είχε λοιπόν τον κύκλο του. Λέγεται ότι τα παιδιά που απομακρύνονταν από τον κύκλο του χωριού τους δυσκολεύονταν να ξαναβρούν το κάρο της οικογένειάς τους καθώς όλα έμοιαζαν μεταξύ τους. Έβαζαν, λοιπόν, σημάδι ζώα που έσερναν τα κάρα (π.χ. το κάρο μπροστά από τα πέντε γαϊδούρια είναι το δικό μας!). Από νωρίς το πρωί οι φωτιές άναβαν, με ξύλα που μαζεύονταν από τον γύρω χώρο, για να προετοιμάσουν την όρεξη για το φαγητό, το οποίο συχνά ήταν το παραδοσιακό «αρμιά με όρνιθα».

Τριγύρω οι πραματευτάδες έστηναν τις πραμάτειές τους. Λούνα πάρκ, κούνιες, σκοποβολή, κρίκοι και η απαραίτητη ατραξιόν της μέρας, ο Γορίλας, ήταν και είναι μερικές από τις αποδράσεις για μικρούς και μεγάλους, για να μην ξεχνάμε και το ποπ κορν, τον χαλβά Φαρσάλων, τα κάθε είδους μικροαντικείμενα, από χτενάκια για τα μαλλιά ως και είδη οικιακής χρήσης. Μετά το τέλος του πανηγυριού, λέγεται επίσης ότι τα μικρά παιδιά επέμεναν να μείνουν ως αργά, μέχρι να φύγουν όλοι οι επισκέπτες. Ο λόγος ήταν ότι ο γύρω χώρος ήταν γεμάτος από κέρματα που έπεφταν από τον κόσμο που είχε επισκεφθεί το πανηγύρι.

Πλούσια, λοιπόν, η συγκομιδή των νεαρών επισκεπτών και λόγος για να ξαναπάν την επόμενη χρονιά που όλοι περίμεναν με ανυπομονησία!

Η Παναγία των πάντων

Μέσα σε όλη αυτή την προετοιμασία, οι κατασκηνωτές της εποχής δεν ξέφευγαν από την κατανυκτική ατμόσφαιρα της περίστασης και τον ιερό λόγο της προσέλευσής τους, τη χάρη της Παναγίας. Με περισσή αγάπη και πίστη για την μητέρα του Θεανθρώπου, που εκείνη την ημέρα περνά στους ουρανούς, δίπλα στο Θεό, προσέρχονταν γονατιστοί ή κρατώντας τάματα υπέρ υγείας των αγαπημένων τους προσώπων.

Η Παναγία, όμως, είναι ο άνθρωπος που αξιώθηκε τη Χάρη Του Θεού για να προστατεύσει όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φυλής ή ακόμα και θρησκείας. Λέγεται ότι κατά τον πόλεμο του ΄40 οι στρατευμένοι Μουσουλμάνοι της περιοχής έβλεπαν σε όραμα την Παναγιά να τους ζητά να έχουν ένα κομμάτι από την θαυματουργή της εικόνα – που πρωτοβρέθηκε εκεί που σήμερα είναι χτισμένο το εκκλησάκι της Παναγίας των Ρόδων. Πολλοί Μουσουλμάνοι λέγεται ότι έστελναν γράμματα στις γυναίκες τους ζητώντας τους να κόψουν ένα κομμάτι και να τους το στείλουν για να έχουν το απυρόβλητο.

Κομμάτι – κομμάτι, λοιπόν, η εικόνα της Παναγίας καταστρεφόταν σιγά – σιγά. Έτσι, με τον καιρό η εικόνα μπήκε σε δίφρακτο για να προστατευθεί. Το γεγονός, πάντως, είναι ότι πολλοί Μουσουλμάνοι πιστεύουν στη δύναμη και τη σπάνια μορφή της Παναγιάς, κυρίως οι γυναίκες που μέχρι σήμερα προσκυνούν τη χάρη Της.

Η Παναγία των Ρόδων

Μουσουλμάνα λέγεται ότι ήταν και η γυναίκα που βρήκε την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας στη θέση όπου σήμερα είναι χτισμένη η Παναγία των Ρόδων.

Το ΄46 η εικόνα μεταφέρθηκε στην καινούργια Μονή, αλλά κάθε βράδυ έφευγε και πήγαινε εκεί όπου είχε βρεθεί.

Αυτός είναι άλλος ένας λόγος για τον οποίο η εικόνα τοποθετήθηκε σε δίφρακτο, μετά από δέηση που έγινε για να μένει η εικόνα στη θέση της.

Παράδοση που θέλουμε να διατηρούμε; Κατάλοιπο περασμένων εποχών; Πίστη βαθιά και καλά ριζωμένη στις καρδιές; Μνήμη που δεν θέλει να λησμονηθεί;

Ό,τι και να σημαίνει, γεγονός είναι ότι η προσέλευση στην Ιερή Μονή της Παναγίας της Φανερωμένης κάθε χρόνο στις 22 και 23 Αυγούστου είναι μεγάλη.

Την άκρα κατάνυξη και πίστη καταδεικνύει και η πεζοπορία μέχρι τη Μονή που κάθε χρόνο πολύς κόσμος κάνει ως τάμα στη χάρη της Παναγιάς.

Της Παναγιάς όλων μας, της Παναγιάς της Φανερωμένης, της Παναγιάς των Ρόδων…

Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.