Συμβουλες για την αντιμετωπιση της στρεπτοκοκκικης αμυγδαλιτιδας – φαρυγγιτιδας

Με σπουδές στο εξωτερικό, και συγκεκριμένα στο Πανεπιστήμιο G. D’ Annunzio της Ιταλίας από το οποίο αποφοίτησε με βαθμό 100/110 (άριστα) η βιοπαθολόγος κ. Ανθή Ρωμανά έλαβε την ειδικότητά της, καθώς και εξειδίκευση στην ανδρική υπογονιμότητα στο 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών ενώ έχει εργαστεί στα Γενικά Νοσοκομεία Λειβαδιάς, Δράμας, Διδυμοτείχου, στο Αρεταίειο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αθηνών, καθώς και στη Σχολή Δημόσιας Υγείας. Επιπλέον έχει λάβει μέρος με εργασίες, ομιλίες και ανακοινώσεις σε πλήθος συνεδρίων και ημερίδων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Από τον περασμένο Αύγουστο διατηρεί το δικό της μικροβιολογικό εργαστήριο σε κεντρικό σημείο της Κομοτηνής και συγκεκριμένα στην οδό Θάσου 3. Το ιατρείο βρίσκεται σε ισόγειο, γεγονός που διευκολύνει την πρόσβαση σε εμποδιζόμενα άτομα, ενώ, όπως μαρτυρούν και οι εικόνες, είναι πλήρως εξοπλισμένο.

Δεδομένου ότι κατά τη φθινοπωρινή μετάβαση από τις υψηλές στις σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες, εγκυμονούν κίνδυνοι ασθενειών, η κ. Ρωμανά δίνει, μέσα από τον «Παρατηρητή της Θράκης», τις δικές της συμβουλές όσον αφορά στην πρόληψη αλλά και την αντιμετώπιση της στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας-φαρυγγίτιδας, η οποία πλήττει τους ευαίσθητους οργανισμούς των παιδιών.

Με τον ερχομό του φθινοπώρου…

…και την έναρξη της σχολικής περιόδου καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε τις συχνές λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Οι περισσότερες από αυτές οφείλονται σε κάποια ιογενή λοίμωξη. Το κύριο σύμπτωμα της λοίμωξης είναι συνήθως ο βήχας, ο πυρετός, ο πονοκέφαλος και διάχυτα άλγη. Τα συμπτώματα κορυφώνονται κατά κανόνα ύστερα από δύο τρεις ημέρες και στη συνέχεια σταδιακά υποχωρούν.

Κύριος στόχος της θεραπείας είναι να μετριαστούν τα συμπτώματα την ώρα που το ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζει τη λοίμωξη. Οι πιο ωφέλιμες θεραπείες είναι τα αναλγητικά ή αντιπυρετικά, η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων υγρών και η ανάπαυση.

Το Μάρτιο του 2009 η ρυθμιστική αρχή των φαρμάκων και προϊόντων υγείας αναφέρει χαρακτηριστικά ότι οι γονείς δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν μη συνταγογραφούμενα φάρμακα για το κρυολόγημα και το βήχα σε παιδιά κάτω των 6 ετών. Για τις ηλικίες 6-12 ετών τα φάρμακα αυτά διατίθενται μόνο στα φαρμακεία με σαφείς οδηγίες στη συσκευασία και με συστάσεις από το φαρμακοποιό. Τα αντιβιοτικά συνήθως δεν συνιστώνται εάν η υγεία του ατόμου είναι καλή. Το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του τη λοίμωξη. Τα αντιβιοτικά δεν εξολοθρεύουν τους ιούς.

Στρεπτοκοκκική Αμυγδαλίτιδα-Φαρυγγίτιδα

Η φαρυγγοαμυγδαλίτιδα είναι μια συνήθης λοίμωξη των παιδιών ηλικίας άνω των 3 ετών. Σε ένα ποσοστό 50-80% των περιπτώσεων υπεύθυνοι είναι οι ιοί. Το ποσοστό αυτό είναι ακόμη μεγαλύτερο σε παιδιά ηλικίας μικρότερης των 3 ετών. Από τις φαρυγγοαμυγδαλίτιδες που οφείλονται σε μικρόβια, κυρίαρχο παθογόνο είναι ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος ομάδας Α. Έχει υπολογιστεί ότι το 10% των παιδιών σχολικής ηλικίας επισκέπτονται κάθε χρόνο τον κλινικό ιατρό λόγω φαρυγγοαμυγδαλίτιδας και στο 25% έως 50% εξ’ αυτών ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος ομάδας Α είναι το υπεύθυνο αίτιο. Αυτή η λοίμωξη μεταδίδεται συνήθως από άτομο σε άτομο με τα αναπνευστικά σταγονίδια. Μετά από μία περίοδο επώασης συνήθως 1-4 ημερών, ο ασθενής αναπτύσσει πονόλαιμο, πυρετό, ρίγη και κακουχία και μερικές φορές κοιλιακά συμπτώματα και έμετο. Τα συμπτώματα ποικίλουν αρκετά, κυμαινόμενα από ελαφρά με ελάχιστα ευρήματα έως σοβαρά με εκσεσημασμένη διόγκωση των αμυγδαλών, πυώδες εξίδρωμα και επώδυνους διογκωμένους τραχηλικούς λεμφαδένες. Συνήθως η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα χωρίς επιπλοκές διαρκεί 3-5 ημέρες.

Η οστρακιά, μια λοίμωξη από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α, συνήθως έχει τη μορφή φαρυγγίτιδας συνοδευόμενης από ένα χαρακτηριστικό εξάνθημα. Το εξάνθημα εμφανίζεται τυπικά εντός 2 ημερών από τον πονόλαιμο. Ξεκινά από τον λαιμό, το άνω μέρος του θώρακα και τη ράχη, και στη συνέχεια εξαπλώνεται στο υπόλοιπο σώμα, εξαιρουμένων των παλαμών και των πελμάτων. Το εξάνθημα υποχωρεί με την πίεση. Η περιοχή γύρω από το στόμα είναι ωχρή. Υπολογίζεται ότι 25% των αδελφών και 5%-20% των ενηλίκων μέσα στην οικογένεια ενός πάσχοντος από στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα θα μολυνθούν από το στρεπτόκοκκο και ότι 50%-80% από αυτούς θα αναπτύξουν τη νόσο τις επόμενες εβδομάδες. Το αποτελεσματικότερο μέτρο για τον περιορισμό των στρεπτοκοκκικών λοιμώξεων αποτελεί η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των πασχόντων. Οι πιο ανησυχητικές επιπλοκές της στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας είναι ο οξύς ρευματικός πυρετός και η οξεία σπειραματονεφρίτιδα. Η διάγνωση της στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας μόνο με κλινικά κριτήρια είναι αναξιόπιστη. Στην εργαστηριακή διάγνωση της νόσου από στρεπτόκοκκο χρησιμεύουν:

Α) το strep-test: είναι ένα τεστ ανοσοχρωματογραφίας με το οποίο ανιχνεύουμε το αντιγόνο του β-αιμολυτικού στρεπτόκοκκου ομάδας Α σε φαρυγγοαμυγδαλικό επίχρισμα. Η απάντηση δίνεται σε 10 λεπτά. Όταν η εξέταση γίνεται από εκπαιδευμένο προσωπικό έχει σχετικά καλή ευαισθησία (55%-75%).

Β) η καλλιέργεια φαρυγγικοαμυγδαλικού επιχρίσματος, η οποία είναι απαραίτητη όχι μόνο για την επιβεβαίωση του παθογόνου μικροβίου αλλά και για τον έλεγχο της ευαισθησίας του.

Γ) οι ορολογικές εξετάσεις:

1. Ο προσδιορισμός του τίτλου της αντι-Ο- στρεπτολυσίνης (ASTO).

2. Ο προσδιορισμός του τίτλου της αντιDΝάσης-Β (antiDNASE-β). Οι ορολογικές εξετάσεις έχουν αξία για την διάγνωση, αλλά κυρίως για την παρακολούθηση του ρευματικού πυρετού και της οξείας σπειραματονεφρίτιδας. Η θεραπεία εκλογής για την αντιμετώπιση στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας από β-αιμολυτικό στρεπτόκοκκο ομάδας Α είναι η χορήγηση πενικιλίνης από το στόμα για 10 ημέρες. Η χορήγηση του αντιβιοτικού πολύ γρήγορα ελαττώνει τον αριθμό των στρεπτοκόκκων στο φάρυγγα και έτσι τα παιδιά, εφ’ όσον βελτιωθούν και κλινικά, μπορούν να επιστρέψουν στη σχολική τάξη 24 ώρες μετά την έναρξη της θεραπείας. Δεν χρειάζεται να επαναληφθεί η καλλιέργεια φαρυγγικού μετά το τέλος της θεραπείας, παρά μόνον στην περίπτωση που συμβεί υποτροπή των συμπτωμάτων ή σε άτομο με αυξημένο κίνδυνο για ρευματικό πυρετό. Δεν ενδείκνυται καμία παρέμβαση διαγνωστική ή θεραπευτική, σε αυτούς που ήρθαν σε επαφή με πάσχοντα, εφ’ όσον είναι ασυμπτωματικοί. Καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος συνιστάται αν πολλά μέλη της οικογένειας παρουσιάζουν πολλαπλά, συμπτωματικά επεισόδια φαρυγγίτιδας ή άλλης στρεπτοκοκκικής λοίμωξης.

Είναι σαφές ότι στην τελευταία περίπτωση ελέγχονται με καλλιέργεια φαρυγγικού τα άτομα, έστω κι αν είναι ασυμπτωματικά. Σε κάθε περίπτωση πάντως, θα δοθεί θεραπεία σε αυτούς που η καλλιέργεια θα βρεθεί θετική. Όσον αφορά το σχολικό περιβάλλον, όπου μεγάλος αριθμός παιδιών έρχεται σε πολύ στενή επαφή και το ποσοστό της φορείας μπορεί να είναι 5%-15% σε μη επιδημικές περιόδους και έως 50% σε επιδημικές, δεν χρειάζεται να γίνει καλλιέργεια φαρυγγικού στα παιδιά, εκτός και αν υπάρχουν ένα ή περισσότερα κρούσματα με ρευματικό πυρετό, οξεία σπειραματονεφρίτιδα ή στρεπτοκοκκικό τοξικό shock.

Επιμέλεια: Γρηγόρης-Δημήτρης Κολώνης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.