Προγραμμα του ΚΕΕΛΠΝΟ σε συνεργασια με την 4η ΥΠΕ
Το καλοκαίρι του 2012 η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτέλεσε για αρκετές μέρες πρώτο θέμα σε εφημερίδες και κανάλια πανελλήνιας εμβέλειας. Ο λόγος της ξαφνικής δημοσιότητας δεν ήταν άλλος από τη μεταφορά των παράνομων μεταναστών, εξ Αθηνών μεταφερομένων, στα θρακικά εδάφη και τη μετατροπή των αστυνομικών σχολών Ξάνθης, Διδυμοτείχου και Κομοτηνής σε κέντρα κράτησής τους.
Οχτώ μήνες μετά και ενώ οι αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας έχουν κατευναστεί και η ίδια έχει επανέλθει στην απλή καθημερινότητά της- με τα τότε δημοσιεύματα να μένουν μόνο προς υπενθύμιση εκείνων των γεγονότων – και παρά το γεγονός ότι οι σχολές της Ξάνθης και της Κομοτηνής τελούν ακόμη ως κέντρα κράτησης, οι παράνομοι μετανάστες σταμάτησαν να αποτελούν θέμα συζήτησης και ενδιαφέροντος.
Την παρουσία τους στην περιοχή έρχεται να υπενθυμίσει το ΚΕΕΛΠΝΟ το οποίο εδώ και δύο μήνες διεξάγει σε συνεργασία με την 4η ΥΠΕ, ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα κάλυψης των υφιστάμενων αναγκών των παράνομων μεταναστών, παρέχοντας υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας καθώς και υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής στήριξής, μέσω της λειτουργίας πλήρως εξοπλισμένων ιατρείων στους χώρους των Κέντρων Κράτησης.
Το πρόγραμμα αυτό τίτλος του οποίου είναι η «Υλοποίηση Δράσεων Ιατρικών και Ψυχοκοινωνικών αναγκών Αλλοδαπών Υπηκόων Τρίτων Χωρών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα που ενδεχομένως χρήζουν διεθνούς προστασίας στις περιοχές των περιφερειακών ενοτήτων Έβρου, Ροδόπης και Ξάνθης» λαμβάνει χώρα από τις αρχές Μαρτίου και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων και το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας.
Το πρόγραμμα αυτό και τα έως τώρα αποτελέσματα της υλοποίησής του, ανέλυσαν στον «ΠτΘ» οι κύριοι Γιώργος Αναστόπουλος και Σπύρος Σαπουνάς, συντονιστής και υπεύθυνος ιατρικών παρεμβάσεων του προγράμματος αντίστοιχα. Το ΚΕΕΛΠΝΟ όπως δήλωσε ο κος Αναστόπουλος, αποτελεί τον κινητήριο μοχλό για την προώθηση της Δημόσιας Υγείας στη χώρα μας, όντας ο Εθνικός της φορέας, όπως καταδεικνύουν ο σχεδιασμός, το καινοτόμο θεσμικό του πλαίσιο, και η αναγνώριση του έργου του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξωτερικούς εμπειρογνώμονες και την κοινωνία των πολιτών. Παράλληλα, εργάζεται στην κατεύθυνση της προαγωγής της δημόσιας υγείας, της χρηστής διοίκησης και επεξεργάζεται αποφάσεις και προτάσεις για το πλαίσιο της δημόσιας πολιτικής του, τη διαχείριση των και τη διαδικασία επιλογής των έργων που άπτονται των αρμοδιοτήτων του.
Όπως εξήγησαν οι συντονιστές του προγράμματος, το πρόγραμμα αυτό υλοποιείται στα πλαίσια των επειγόντων μέτρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων για το έτος 2012. «Υπήρξε μία περίοδος επιλογής προγράμματος, διάρκειας τριών μηνών, από 1 Φεβρουαρίου μέχρι και 30 Απριλίου. Η οριστική έγκριση του προγράμματος από τον Υφυπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, κ. Παναγιωτόπουλο, πραγματοποιήθηκε στις 4 Μαρτίου.
Υλοποιώντας δράσεις στο πλαίσιο των Επειγόντων Μέτρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων καταθέσαμε για ακόμη μία φορά, έπειτα από πρόσκληση του Τμήματος Προστασίας Προσφύγων & Αιτούντων Άσυλο του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Πρόνοιας, σχετική πρόταση με θέμα: «Υλοποίηση δράσεων ιατρικών και ψυχοκοινωνικών αναγκών αλλοδαπών υπηκόων τρίτων χωρών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα που ενδεχομένως χρήζουν διεθνούς προστασίας στην περιοχή του Έβρου». Η σχετική έγκριση εδόθη από το Υπουργείο Εργασίας την 4η Μαρτίου 2013. Είναι αυτονόητο ότι δεν ήταν δυνατόν να ξεκινήσει το πρόγραμμα πριν την έγκριση. Ημερομηνία έναρξης ορίστηκε η Τρίτη 12 Μαρτίου 2013».
Τα ποσά από το εν λόγω πρόγραμμα διατίθενται από την Ε.Ε. για τους συγκεκριμένους λόγους, δηλαδή την ιατρική και ψυχοκοινωνική παρέμβαση στον πληθυσμό της ομάδας στόχου, και δεν δύναται να χρησιμοποιηθούν για έτερους, κατανοώντας απολύτως τις δύσκολες ώρες που βιώνει ο ελληνικός λαός και η χώρα. Ο προσδιορισμός της θεραπευτικής ομάδας δράσης καθορίζεται από Ευρωπαϊκές πρακτικές κατά τις οδηγίες της διαχειριστικής αρχής (γιατρός, νοσηλευτής, ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός κλπ…).
Το πρόγραμμα αυτό αφορά στην παροχή υγειονομικών και ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών στις πληθυσμιακές ομάδες των κέντρων στις περιοχές του Έβρου (Φέρες, Τυχερό, Σουφλί & Φυλάκιο), Ξάνθης και Κομοτηνής, με την κατάλληλη στελέχωσή τους αλλά και στην ενίσχυση του επιστημονικού προσωπικού των τοπικών Νοσοκομείων Διδυμοτείχου & Αλεξανδρούπολης ώστε να ανταποκριθούν στις ανάγκες του προγράμματος, με στόχο τη διασφάλιση της υγείας των εισερχομένων μεταναστών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα και κατ’ επέκταση τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας της χώρας.
Κατά την διάρκεια λειτουργίας του προγράμματος καλύπτετε από πόρους του προγράμματος το κόστος περίθαλψης των μεταναστών στα νοσοκομεία. «Σε αυτό το πρόγραμμα εταίρος μας είναι η 4η Υγειονομική Περιφέρεια στην οποία υπάγονται το Π.Γ.Ν Αλεξανδρούπολης, το Γενικό Νοσοκομείο Διδυμοτείχου, το Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής καθώς και το Γενικό Νοσοκομείο Ξάνθης».
Μέχρι τώρα οι μεταναστευτικοί πληθυσμοί λάμβαναν υπηρεσίες που παρείχαν τα νοσοκομεία, ωστόσο το κόστος αυτό δεν μπορούσε να καλυφθεί καθώς οι άνθρωποι αυτοί στερούνταν όχι μόνο ασφάλισης αλλά και των απαραίτητων νομιμοποιητικών εγγράφων. Κατά την διάρκεια λειτουργίας του Προγράμματος το κόστος των υπηρεσιών υγείας που παρέχεται στους μετανάστες των κέντρων υποδοχής από τα τέσσερα αυτά νοσοκομεία καλύπτεται πλήρως από τους πόρους του Προγράμματος. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στον ένα μήνα περίπου λειτουργίας του προγράμματος το ύψος της δαπάνης των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στους μετανάστες των κέντρων υποδοχής ανέρχεται περίπου στα 30.000 ευρώ για το σύνολο των νοσοκομείων.
«Δεχτήκαμε 146 βιογραφικά για τις 47 θέσεις του προγράμματος»
Σύμφωνα με τους συντονιστές του προγράμματος από την στιγμή έγκρισής του, στο στάδιο της επιλογής του προσωπικού για πρώτη φορά οι ιατρικοί σύλλογοι της περιοχής Έβρου, Ροδόπης και Ξάνθης είχαν ενημερωθεί εγγράφως από τον πρόεδρο του ΚΕΕΛΠΝΟ, την ιστοσελίδα του ΚΕΕΛΠΝΟ αλλά και μέσω newsletter που εστάλησαν στα μέλη των συλλόγων. Επίσης η προκήρυξη αναρτήθηκε στο δικτυακό κόμβο του ΚΕΕΛΠΝΟ και αναγγέλθηκε και στον πλέον γνωστό ηλεκτρονικό τύπο του Έβρου. Αποτέλεσμα της κινητοποίησης αυτής ήταν ότι κατατέθηκαν 146 βιογραφικά για τις 47 θέσεις εργασίας που προσέφερε το πρόγραμμα.
Η επιλογή των εργαζομένων έγινε από τριμελή επιτροπή και με άρτιες διαδικασίες, εκτιμώντας τα ουσιαστικά, τυπικά και κοινωνικά προσόντα των υποψηφίων και καλώντας το σύνολο των υποψηφίων σε συνέντευξη, επιλέγοντας τους καλύτερους.
Ο σχεδιασμός του προγράμματος περιελάμβανε την οργάνωση και λειτουργία ιατρείου σε κάθε ένα από τα Κέντρα Υποδοχής με βάση τα διεθνή επιστημονικά πρότυπα. Το κάθε ιατρείο στελεχώθηκε από ομάδα υγείας αποτελούμενη από: ιατρό, νοσηλευτή, διερμηνέα, ψυχολόγο ή κοινωνικό λειτουργό. Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στα δυο μεγαλύτερα κέντρα υποδοχής στην Ξάνθη και την Κομοτηνή, που φιλοξενούσαν και τους μεγαλύτερους πληθυσμούς μεταναστών. Στα ιατρεία αυτά τοποθετήθηκαν δυο ομάδες υγείας και λειτουργούσαν δώδεκα ώρες ημερησίως καλύπτοντας τις ανάγκες των Κέντρων και πρωί και απόγευμα.
Αυτή τη στιγμή στο πρόγραμμα δουλεύουν 47 άτομα εκ των οποίων 10 ιατροί, 12 νοσηλευτές, 3 ψυχολόγοι, 2 κοινωνικοί λειτουργοί, 4 διοικητικοί υπάλληλοι, 1 λογιστής, 3 οδηγοί, 7 διερμηνείς-πολιτισμικοί διαμεσολαβητές, 2 τεχνολόγοι ιατρικών εργαστηρίων, 2 τεχνολόγοι ακτινολόγοι αλλά και ένας οδοντίατρος. Η οδοντίατρος του προγράμματος έχει σαν έδρα το Νοσοκομείο του Διδυμοτείχου, εξυπηρετεί εκτός από ανάγκες των μεταναστών και τα περιστατικά του νοσοκομείου.
«Στόχος του προγράμματος η παροχή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας των αλλοδαπών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα και η προάσπιση της δημόσιας υγείας»
Το πρόγραμμα εν συντομία αφορά στην ιατρική εξέταση όλου του πληθυσμού των μεταναστών και στον εμβολιασμό τους. Όπως εξήγησε ο κ. Σαπουνάς, υπεύθυνος ιατρικών παρεμβάσεων του προγράμματος, στόχος του προγράμματος είναι «η παροχή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας των ανθρώπων αυτών και η προάσπιση της δημόσιας υγείας της ευρύτερης περιοχής, καθώς αυτοί οι άνθρωποι προέρχονται από χώρες στις οποίες ενδημούν νοσήματα τα οποία είχαν εξαλειφθεί και δεν υπήρχαν στην Ελλάδα. Χώρες όπως το Μπαγκλαντές, το Πακιστάν, η Ινδία, το Αφγανιστάν, η υποσαχάρια Αφρική, από τις οποίες προέρχεται το 70-80% των μεταναστών στην χώρα μας και στις οποίες ενδημούν νοσήματα όπως για παράδειγμα η ελονοσία.
«Αυτοί οι άνθρωποι οι οποίοι κρατούνται είναι διοικητικοί κρατούμενοι, κρατούνται δηλαδή στη διαδικασία αναγνώρισης των δικαιωμάτων τους, αν είναι πρόσφυγες, αν έχουν δικαίωμα να αιτηθούν άσυλο κτλ. Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία η αστυνομία έχει δικαίωμα να τους κρατήσει 12 μήνες και με κάποια ίσως παράταση να φτάσει το διάστημα αυτό τους 18 μήνες. Η ψυχολογία ενός ανθρώπου όπως καταλαβαίνετε, καθώς και η υγεία του, σε παραμονή έως και 18 μήνες σε έναν συγκεκριμένο χώρο, αλλάζει πάρα πολύ. Ο άνθρωπος αυτός αποκτά ψυχολογία εγκλεισμού, ψυχολογία κρατουμένου. Εκεί σε αυτό το σημείο παρεμβαίνουμε εμείς, με ιατρική και ψυχοκοινωνική φροντίδα».
Η ιατρική φροντίδα, περιλαμβάνει προληπτικό έλεγχο όλων των κρατουμένων, με αδρή φυσική κλινική εξέταση, εμβολιασμό όλων με δύο τύπους εμβολίων και από κει και πέρα πλήρη ιατρική κάλυψη κατ’ επίκληση όποιου ζητάει να επισκεφθεί γιατρό για οποιαδήποτε λόγο.
«Για ακόμη μια φορά πρέπει να τονίσουμε ότι το πρόγραμμα αυτό είναι διπλής ανάγνωσης, καταρχήν να βοηθήσει τους ανθρώπους αυτούς να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας- κάτι που δεν είχαν μέχρι τώρα, καθότι είναι ανασφάλιστοι και χωρίς πρόσβαση στις δομές του κράτους όπως το Εθνικό Σύστημα Υγείας- και αφετέρου να προστατευτεί η δημόσια υγεία της περιοχής από νοσήματα που προλαμβάνονται μέσω του εμβολιασμού, όπως είναι η διφθερίτιδα, ή νοσήματα που μεταφέρονται μέσω διαβιβαστών όπως είδαμε νωρίτερα ελονοσία ή η φυματίωση η οποία μεταδίδεται αερογενώς» δήλωσε ο κ. Σαπουνάς.
Σε κάθε έναν από τους παράνομους μετανάστες που κρατούνται, δίνεται μία κάρτα υγείας, στην οποία αναγράφονται τα εμβόλια και τις αγωγές που τους έχουν χορηγηθεί. «Κατ’ αυτόν τον τρόπο όταν οι άνθρωποι αυτοί αφεθούν ελεύθεροι, θα μπορούν να συνεννοούνται με τον οποιοδήποτε γιατρό που στέκεται απέναντί του, χωρίς καν να μιλάν την ίδια γλώσσα».
Το πρόγραμμα που υλοποιείται στα Κέντρα Υποδοχής λειτουργεί και ως ένα είδος προστατευτικού «φραγμού» για τα τοπικά νοσοκομεία, γιατί αποφεύγονται οι άσκοπες επισκέψεις και τα περιστατικά τα οποία μπορούν σε πρώτο βαθμό να αντιμετωπιστούν. Παράλληλα, μέσω του προγράμματος δημιουργείται και η αναγκαία διασύνδεση των υπηρεσιών διότι ο ασθενής που μεταφέρεται στο νοσοκομείο, μεταφέρεται με έγγραφο παραπεμπτικό ιατρού όπου περιγράφει αναλυτικά την κατάσταση της υγείας του, διευκολύνοντας έτσι τον γιατρό που τον παραλαμβάνει. Επιπροσθέτως καλύπτεται και το κόστος της περίθαλψης αυτών των ανθρώπων για οποιοδήποτε νόσημα έχουν, το οποίο δεν καλυπτόταν προηγουμένως.
«Τέλος πρέπει να αναφέρουμε ότι καλύπτεται και το ψυχοκοινωνικό κομμάτι της «περίθαλψής» τους, με συνεδρίες, συνεντεύξεις, παιχνίδια, βιβλία και γενικότερα με διαφόρους τρόπους ψυχαγωγίας», τόνισε ο κ. Αναστόπουλος.
«Εύλογη η αναγκαιότητα της ύπαρξης ιατρείων μέσα στα ίδια τα κέντρα»
Σε ό,τι αφορά τα συμπεράσματα της λειτουργίας του προγράμματος έως τώρα οι δύο συντονιστές του, δήλωσαν πως σε όλα τα κέντρα κράτησης γίνεται ό,τι καλύτερο είναι δυνατόν από πλευράς των διοικητών, ενώ ειδικότερα τα Κέντρα Κράτησης Ξάνθης και Κομοτηνής βρίσκονται σε πολύ καλή κατάσταση κτιριακών υποδομών λόγω της προηγούμενης χρήσης τους. Από κει και έπειτα ένα εύλογο συμπέρασμα είναι αυτό της αναγκαιότητας της ύπαρξης ιατρείων μέσα στα ίδια τα κέντρα καθώς σε διαφορετική περίπτωση «αναγκάζεται ο αστυνομικός να γίνει ιατρός και να κάνει διαλογή στα περιστατικά που βλέπει μπροστά του ανάλογα με τη σοβαρότητα τους». Όπως τόνισε ο κ. Αναστόπουλος στον ένα μήνα λειτουργίας του ιατρείου στο κέντρο της Ροδόπης, οι διακομιδές που έχουν γίνει προς το νοσοκομείο της Κομοτηνής είναι μόνο είκοσι σε αντίθεση με το προηγούμενο διάστημα που οι διακομιδές έφταναν τις είκοσι την ημέρα.
«Για τη συνέχιση του προγράμματος η τεχνογνωσία και η βούληση υπάρχει, τα χρήματα δεν υπάρχουν, λόγω μη ύπαρξης μέχρι στιγμής περαιτέρω έγκρισης»
Το πρόγραμμα αυτό ολοκληρώνεται στις 30 Απριλίου, όπως προβλέπει και ο αρχικός προϋπολογισμός. Από και έπειτα όπως είπε ο κ. Αναστόπουλος «το υπουργείο μας έχει ζητήσει να καταθέσουμε εκ νέου την πρόταση μας για ένα νέο πρόγραμμα εφάμιλλου περιεχομένου και εφόσον υπάρχουν διαθέσιμα χρήματα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων, ελπίζουμε άμεσα να επιστρέψουμε και στα έξι Κέντρα Κράτησης.
Όσο καθυστερήσουμε τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η διάρκεια διακοπής του προγράμματος. Τα νοσοκομεία και η Υγειονομική Περιφέρεια προσπαθούν να βρουν ένα έργο γέφυρα ούτως ώστε αυτό να συνεχιστεί, έστω και με μικρότερο όγκο προσλήψεων και παροχών, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τίποτα».
«Η τεχνογνωσία και η βούληση εκ μέρους του ΚΕΕΛΠΝΟ υπάρχει, χρήματα όμως δεν υπάρχουν από τον δικό του προϋπολογισμό. Από την Ευρωπαϊκή Ένωση δε τα κονδύλια υπάρχουν, ωστόσο δυστυχώς είναι φοβερά γραφειοκρατική η διαδικασία».
«Στην πλειοψηφία τους οι παράνομοι μετανάστες που κρατούνται αισθάνονται διωκόμενοι»
Τέλος όσον αφορά στους παράνομους μετανάστες και στο πώς οι ίδιοι αντιδρούν στην βοήθεια αυτή, ο κ. Σαπουνάς τόνισε πως «όταν αυτοί οι άνθρωποι μας βλέπουν, βλέπουν στο πρόσωπο οποιουδήποτε επαγγελματία μπαίνει εκεί μέσα, τη βοήθεια, την υποστήριξη και την πρόσβαση στην υγεία που δεν είχαν ως τώρα. Επειδή δε στην πλειοψηφία των περιπτώσεων αισθάνονται διωκόμενοι, μας αντιμετωπίζουν με συναισθήματα χαράς και ανακούφισης».
«Ο κόσμος της Θράκης εισπράττει λεφτά από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων γιατί υπάρχουν κάποιοι που υλοποιούν σε κεντρικό επίπεδο αυτές τις δράσεις»
Σε ό,τι αφορά την κοινωνική έκταση του προγράμματος, ο κ.Σαπουνάς υπογράμμισε πως τα χρήματα τα οποία χρησιμοποιούνται είτε για τον εξοπλισμό είτε για την στελέχωση του νοσοκομείου, είτε για τον υπόλοιπο εξοπλισμό, εκταμιεύονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων, το οποίο σημαίνει ότι τα χρήματα αυτά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν πουθενά αλλού πλην των μεταναστών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα που ενδεχομένως χρήζουν βοήθειας. «Δεν μπορούμε δηλαδή να πούμε ότι τα χρήματα αυτά μπορούν αντίθετα να χρησιμοποιηθούν στον τομέα της υγείας ή στην κατασκευή σχολείων. Συνέπεια αυτού είναι ότι εφόσον κάποιοι άνθρωποι από την περιοχή δουλέψουν στο τέλος του προγράμματος θα ωφεληθούν σχετικά. Να γίνει λοιπόν σαφές ότι ο κόσμος της περιοχής της Θράκης εισπράττει χρήματα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων γιατί υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που υλοποιούν σε κεντρικό επίπεδο αυτές τις δράσεις».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
