Συγχωνευσεις, υποχρηματοδοτηση και εφεδρεια απειλουν τα Κεντρα Προληψης του ΟΚΑΝΑ

Η αβεβαιότητα των ημερών έπληξε καθώς φαίνεται και τα Κέντρα Πρόληψης του ΟΚΑΝΑ, δομές του οποίου απειλούνται με συγχωνεύσεις, το προσωπικό του με εφεδρεία ή απολύσεις και ο προϋπολογισμός της χρηματοδότησης τους με περιστολή κατά 50%. Οι εργαζόμενοι στα Κέντρα Πρόληψης ΟΚΑΝΑ και Τοπικής Αυτοδιοίκησης πραγματοποίησαν 48ωρη απεργία χθες και προχθές, διεκδικώντας να μην υλοποιηθούν τα σχέδια του Υπουργείου Οικονομικών. Παρά το γεγονός ότι τα Κέντρα Πρόληψης δραστηριοποιούνται σε έναν εξαιρετικά ευαίσθητο τομέα, αυτόν της απεξάρτησης από τα ναρκωτικά, δε φαίνεται να γλιτώνουν από την απειλή των νεοεφαρμοζόμενων μέτρων. Ο επιστημονικός διευθυντής του Κέντρου Πρόληψης της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών Νομού Ροδόπης «Ορφέας», κ. Γκάρο Εσαγιάν, μίλησε στον «ΠτΘ» για τις επιπτώσεις των νέων μέτρων στη λειτουργία και την προσφορά των Κέντρων Πρόληψης, ενώ σχολίασε φυσικά και τις αλλαγές του Υπουργείου Δικαιοσύνης, κατά τις οποίες αποποινικοποιείται η χρήση ναρκωτικών.

ΠτΘ:Ποια είναι τα μέτρα, που επηρεάζουν την εύρυθμη λειτουργία των Κέντρων Πρόληψης και ποιες οι επιπτώσεις τους στο έργο σας;
Γ.Ε.: Το πρώτο μέτρο, που υποστήκαμε είναι ότι ο ΟΚΑΝΑ μειώνει κατά 50% τη χρηματοδότησή του στα κέντρα πρόληψης. Αυτό σημαίνει ότι γίνονται σοβαρές περικοπές και μας βάζει σε πολύ δύσκολη θέση, στο βαθμό, που ενδεχομένως κάτι παρόμοιο ακολουθήσει κι από την πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ξέρουμε ότι κατά 50% τα Κέντρα Πρόληψης χρηματοδοτούνταν από τον ΟΚΑΝΑ και το άλλο 50% από την τοπική αυτοδιοίκηση. Η συμφωνία ορίζει ότι όσα προσφέρει ο ΟΚΑΝΑ, τόσα προσφέρει και η τοπική αυτοδιοίκηση. Αφού ο ΟΚΑΝΑ λοιπόν κάνει περικοπές κατά 50%, επομένως αντίστοιχα θα γίνει και από την πλευρά των δήμων. Αυτό θα συρρικνώσει πάρα πολύ την χρηματοδότηση.
Μετά από την μείωση της χρηματοδότησης έρχεται και δεύτερη ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία μπαίνει σε καθεστώς εφεδρείας και ο φορέας του ΟΚΑΝΑ, όπως και άλλοι φορείς, κι επιπλέον μπαίνει σε εφεδρεία και το Κέντρο Πρόληψης στη Θεσσαλονίκη. Είναι το πρώτο Κέντρο Πρόληψης το οποίο στοχοποιούν μέσω της εργασιακής εφεδρείας.
Δεν ξέρουμε τελικά κατά πόσο τα παραπάνω θα επηρεάσουν την βιωσιμότητά μας. Εμείς έχουμε σκοπό να περιορίσουμε όσο γίνεται τα έξοδά μας, ώστε να μπορέσουμε να επιβιώσουμε.

«Οι περικοπές εντάσσονται στη μνημονειακή λογική»

ΠτΘ: Με τι επιχειρήματα αποφασίζοντας οι εν λόγω περικοπές στα κέντρα πρόληψης; Μήπως δεν υπάρχει πεδίο δραστηριότητας σε ορισμένα κέντρα;
Γ.Ε.: Τα επιχειρήματα εντάσσονται στη μνημονειακή λογική, ότι πρέπει να κόψουμε κεφάλια για να επιβιώσουμε. Σε ό,τι αφορά στο Κέντρο Πρόληψης στη Θεσσαλονίκη, είναι ένα από τα πλέον δραστήρια και δυναμικά κέντρα σε πανελλαδικό επίπεδο. Δεν είναι ότι διαλέγουν ένα κέντρο, το οποίο δε δουλεύει. Το σωματείο εργαζομένων βρίσκεται σε μεγάλη επαγρύπνηση και ακολουθούμε και εμείς, εξετάζοντας τις αντιδράσεις μας ανάλογα με τις εξελίξεις. Το τελευταίο, που ειπώθηκε είναι ότι θέλουν να βάλουν σε εφεδρεία ή να συνταξιοδοτηθεί το 10% του ΟΚΑΝΑ και του ΚΕΘΕΑ.

«Ικανοποιητική κατάσταση στο προσωπικό, αλλά αβέβαιο το μέλλον»

ΠτΘ: Όσον αφορά το προσωπικό των Κέντρων Πρόληψης επαρκούν για τις ανάγκες των δραστηριοτήτων τους; Στην Κομοτηνή πόσοι είναι οι εργαζόμενοι;
Γ.Ε.: Στην Κομοτηνή έχουμε συνολικά 7 άτομα προσωπικό. Αυτή τη στιγμή είμαστε σε μια ικανοποιητική κατάσταση. Σύμφωνα με τα παλαιότερα δεδομένα είχαμε την πολυτέλεια να ελπίζουμε ότι θα παίρναμε ακόμα ένα στέλεχος, διότι όσο αυξάνει η δουλειά, τόσο αυξάνονται και οι ανάγκες. Θα έλεγα ότι αυτή τη στιγμή δεν έχουμε ουσιαστικό πρόβλημα εργασιακής πληρότητας, απλά δε φιλοδοξούμε για το εγγύς μέλλον να ενισχυθούμε σε προσωπικό, λαμβάνοντας υπ’ όψιν αυτές τις συνθήκες. Θεωρούμε ότι είμαστε καλά, αλλά εκτιμούμε ότι αν αρχίσουμε και κόβουμε προϋπολογισμούς και προσωπικό, όπως καταλαβαίνετε, η ποιότητα της εργασίας μας δε θα είναι η ίδια.

«Η αποποινικοποίηση κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλα προς το παρόν λείπουν οι δομές»

ΠτΘ: Ποια είναι η γνώμη σας για τις αλλαγές στο νόμο περί ναρκωτικών και την αποποινικοποίηση της χρήσης;
Γ.Ε.: Η πρώτη εντύπωση είναι ότι κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση η αποποινικοποίηση της χρήσης. Ο χρήστης πρέπει να αντιμετωπιστεί σαν ασθενής, σαν ένα άτομο, που πάσχει και υποφέρει κι όχι σαν ένας εγκληματίας του κοινού ποινικού δικαίου. Αυτό βοηθάει πολύ. Οπότε είναι προς τη σωστή κατεύθυνση στο βαθμό που αποενοχοποιείται ο χρήστης, όμως ο αποδεδειγμένος. Είναι κάτι, που διευκολύνει την κατάσταση, γιατί μέχρι τώρα οι χρήστες, στο βαθμό που συλλαμβάνονταν και αποδεικνυόταν ότι έχουν ποσότητα παράνομων ουσιών κατέληγαν στη φυλακή, όπου εκεί μέσα τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο. Επομένως θέλουν ειδική αντιμετώπιση και σαν πρώτο βήμα είναι σωστό. Βέβαια προς το παρόν λείπουν οι δομές. Κατά την προσωπική μου γνώμη, αν και προβλέπονται στα χαρτιά, δυστυχώς στην πράξη θα αργήσουν να υλοποιηθούν. Δυστυχώς παλεύουμε ως κράτος για την επιβίωσή μας, γιατί είμαστε μεταξύ ζωής και θανάτου, οπότε αυτά κατά κάποιον τρόπο θεωρούνται πολυτέλειες. Στο βαθμό, που θέλουμε να θεωρούμε τη χώρα μας ως ένα πολιτισμένο κράτος, ενταγμένο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οφείλουν να τα υλοποιήσουν οι κρατούντες, ό,τι προβλέπεται. Γιατί δεν πρέπει να καταλήξουμε στην άλλη πλευρά, όπου αποποινικοποιείται ο χρήστης και από εκεί και πέρα αφήνεται μόνος. Θέλει ο άνθρωπος μια υποστήριξη. Και προς αυτή την κατεύθυνση ενδεχομένως είναι σωστή η πρόθεση του Υπουργείου Υγείας να δημιουργηθούν επιπλέον μονάδες χορήγησης υποκατάστατων μεθαδόνης. Η αίσθησή μου όμως είναι ότι στήνεται πρόχειρα μέσα στα νοσοκομεία. Σαν πρώτο βήμα το θεωρώ σωστό, μπορεί να έχει τις ατέλειές του, αλλά είναι ενθαρρυντικό.

«Δεν πρόκειται να καταλήξουμε σε ολλανδοποίηση λόγω της αποποινικοποίησης»

ΠτΘ: Αν και ένα συνεχώς αυξανόμενο κομμάτι της κοινωνίας τάσσεται υπέρ της αποποινικοποίησης, υπάρχουν ωστόσο πολλοί δύσπιστοι που φοβούνται τυχόν ολλανδοποίηση της χώρας μας. Ποια είναι η γνώμη σας;
Γ.Ε.: Δεν πρόκειται να γίνει αυτό. Ήμουν κι εγώ αρχικά από την πλευρά των δύσπιστων. Φοβόμουν κι εγώ μια ολλανδοποίηση ή και μια ελβετοποίηση ακόμη. Γιατί υπάρχει ένα περίφημο πάρκο στη Ζυρίχη στην Ελβετία, στο οποίο δινόταν η δυνατότητα να πάνε οι χρήστες να πάρουν τη δόση τους χωρίς να τους ενοχλήσει κανείς. Και έγινε αποθήκη ψυχών και κουφαριών εκεί μέσα. Ωστόσο νομίζω ότι είναι καλό το μέτρο, δεν προβλέπει ολλανδοποίηση, γιατί δε σημαίνει ότι όταν αποποινικοποιείται ο χρήστης και θεωρείται ασθενής, ότι θα καταλήξουμε στην ολλανδοποίηση. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο. Άλλωστε εξ όσων γνωρίζω η Ολλανδία πλέον επισήμως έχει παραδεχτεί ότι το μοντέλο της δεν καρποφόρησε και οδηγούνται σε άλλες λύσεις.

«Αν και ανήκουμε στο Υπουργείο Παιδείας, δε μας έχει πιστοποιήσει ακόμη σαν ειδικούς επαγγελματίες της πρόληψης»

ΠτΘ: Θεωρείτε πως η πρόθεση της πολιτείας να αντιμετωπίσει καίρια τη μάστιγα των ναρκωτικών αντιβαίνει με τη στάση και τις πολιτικές της έναντι των κέντρων πρόληψης;
Γ.Ε.: Υπάρχει μια μεγάλη θεμελιακή αντίφαση όλα αυτά τα χρόνια λειτουργίας των κέντρων πρόληψης σε πανελλαδικό επίπεδο. Τα κέντρα πρόληψης έχουν σχεδιαστεί και έχουν δημιουργηθεί από τον ΟΚΑΝΑ, ο οποίος είναι ένα κρατικό όργανο και είναι σε άμεση συνεργασία και εποπτεία από το Υπουργείο Παιδείας. Ενώ λοιπόν σε τελική ανάλυση είναι το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας, που έχει αποδεχτεί την αναγκαιότητα ύπαρξης αυτών των φορέων, ωστόσο θεσμικά δεν τους έχει πιστοποιήσει ακόμη σαν ειδικούς επαγγελματίες της πρόληψης. Αν γίνει αυτό και είμαστε πιστοποιημένοι φορείς, αμέσως -αμέσως λύνονται τα χέρια μας σε όλες μας τις δράσεις, κυρίως στην εκπαιδευτική κοινότητα. Γιατί στο βαθμό, που δεν έχουμε αυτήν την πιστοποίηση, κάθε φορά που πρόκειται να κάνουμε δράσεις στα σχολεία, πρέπει να ζητούμε άδεια και έγκριση από το Υπουργείο Παιδείας, σαν οποιονδήποτε ο οποίος από μόνος του φιλοδοξεί να υλοποιήσει ένα πρόγραμμα στη σχολική κοινότητα. Ενώ άμα ήμασταν πιστοποιημένοι, θα είχαμε διαρκώς την έγκριση παρέμβασης. Επομένως υπάρχει μια εσωτερική αντίφαση. Αυτό πιστεύω ότι έχει γίνει αφενός από αμέλεια και προχειρότητα και αφετέρου ίσως να υπάρχουν και κάποιες σκοπιμότητες, που υποθέτω, όμως δεν έχω αποδεικτικά στοιχεία για να μπορώ να αναφερθώ σε αυτό.
Να σημειωθεί ότι αυτήν την περίοδο το Κέντρο Πρόληψης «Ορφέας» συμμετέχει σε μια επιστημονική ομάδα με έδρα τη Θεσσαλονίκη για την επεξεργασία προγραμμάτων πρόληψης του καπνίσματος στην παιδική ηλικία, ενώ συνεχίζονται οι δράσεις του στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σε παιδικούς σταθμούς, γονείς και εφήβους.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.