«Ο καθε ανθρωπος θα ηταν ωφελιμο να κανει την καθημερινοτητα του ομορφη και να δινει χρονο στον εαυτο του»

Οι διακοπές αποτελούν μια ευχάριστη απόδραση από την ρουτίνα της καθημερινότητας. Οι διακοπές και η χαλάρωση είναι απαραίτητες για τον άνθρωπο, έχουν ευεργετική δράση στον οργανισμό καθώς και στην οργάνωση της σκέψης και αυξάνουν την αποδοτικότητα. Τι γίνεται όμως όταν οι διακοπές τελειώνουν και η επιστροφή στην καθημερινότητα μας προκαλεί αισθήματα άγχους και θλίψης;
Για το σύνδρομο του άγχους και της κατάθλιψης μετά τις διακοπές και την αντιμετώπισή του μιλήσαμε με την ψυχολόγο κ. Ελισάβετ Μπάρδα, η οποία μας προτείνει τρόπους για την ομαλή μετάβαση από την ξενοιασιά των διακοπών στην καθημερινότητα της πόλης.

ΠτΘ: Η περίοδος των διακοπών τελειώνει και ο περισσότερος κόσμος επιστρέφει στην καθημερινότητά του. Συχνά όμως ακούμε για το σύνδρομο άγχους μετά τις διακοπές. Πώς εκδηλώνεται;
Ε.Μ.: Η επιστροφή στην ρουτίνα και τις απαιτήσεις της καθημερινότητας γυρνώντας από τις διακοπές είναι φυσιολογικό να δημιουργεί συναισθήματα νοσταλγίας π.χ. για τις όμορφες και ξέγνοιαστες στιγμές των διακοπών και αίσθημα μελαγχολίας.
Για κάποιους ανθρώπους οι διακοπές μπορεί να επιφέρουν ακόμα μεγαλύτερο στρες, γνωστό ως σύνδρομο του στρες μετά τις διακοπές [Post –Vacations Stress Syndrome (PVSS)]. Συχνό είναι το φαινόμενο εκδήλωσης του συγκεκριμένου συνδρόμου στις μέρες μας εξαιτίας των γρήγορων ρυθμών της καθημερινότητας όπου το άτομο πρέπει να ξαναπροσαρμοστεί και οι λόγοι των εκκρεμοτήτων που ενδεχομένως να έχουν προκύψει κατά την διάρκεια της απουσίας του π.χ. λογαριασμοί. Το σύνδρομο του στρες μετά τις διακοπές μπορεί να εκδηλώνεται με αποδιοργανωμένη σκέψη, νευρικότητα, ευέξαπτη συμπεριφορά, υπερβολικό άγχος, αρνητικές σκέψεις π.χ. οι υποχρεώσεις κάποιου να μοιάζουν βουνό και να καταβάλλεται από αίσθημα πανικού. Συχνή είναι η αδυναμία συγκέντρωσης π.χ. κάποιος να ξεχνά επανειλημμένα τα κλειδιά του σπιτιού ή του αυτοκινήτου του.

ΠτΘ: Ένα άλλο σύνδρομο που ακούμε συχνά είναι το σύνδρομο κατάθλιψης μετά τις διακοπές…
Ε.Μ.: Όταν το συναίσθημα θλίψης που βιώνει κάποιος μετά τις διακοπές είναι έντονο, διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, και συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα οι ειδικοί το έχουν ονομάσει ως σύνδρομο κατάθλιψης μετά τις διακοπές [Post-Vacations Depression Syndrome (PVDS)]. Τα συμπτώματα αυτά είναι ταχυπαλμία, πονοκέφαλος, δυσφορία, διαταραχές στο στομάχι, αϋπνία, υπνηλία κατά την διάρκεια της ημέρας, εξάντληση, και απότομη αύξηση ή μείωση σωματικού βάρους. H δυσκολία στην προσαρμογή εκδηλώνεται με παθητική συμπεριφορά π.χ. έλλειψη της διάθεσης να επιστρέψει το άτομο στην εργασία του και πολλές φόρες αργοπορία στην εργασία.

Όσο μεγαλύτερη η χρονική διάρκεια διακοπών τόσο δυσκολότερη η προσαρμογή

ΠτΘ: Πού οφείλεται η εμφάνιση αυτών των συνδρόμων;
Ε.Μ.: Ο ψυχολόγος Gary Stollack καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Michigan υποστηρίζει ότι όταν το συναίσθημα χαράς φτάσει σε υψηλό επίπεδο π.χ. κατά την διάρκεια των διακοπών τότε ακολουθούν λιγότερο ευχάριστα συναισθήματα διότι ο οργανισμός προσπαθεί να ισορροπήσει. Σε γενικές γραμμές τα αίτια διαφέρουν από άτομο σε άτομο και οφείλονται κυρίως στις αρνητικές σκέψεις. Ασφαλώς μια προδιάθεση σε αγχωτικές διαταραχές και κατάθλιψη αυξάνουν την πιθανότητα κάποιος να εμφανίσει τα σύνδρομα στρες-κατάθλιψης μετά τις διακοπές. Τα σωματικά συμπτώματα αποτελούν αμυντικούς μηχανισμούς ως προς την επιστροφή του ατόμου σε μια δυσάρεστη καθημερινότητα.
Για κάποιους ανθρώπους οι διακοπές αντιπροσωπεύουν διέξοδο από τα προβλήματα. Αυτή η αντιμετώπιση έχει ως αποτέλεσμα τα προβλήματα να πληθαίνουν και το άτομο με την επιστροφή του στην πραγματικότητα, να πελαγώνει.
Η ομαλή ψυχολογική μετάβαση του άτομου από τις διακοπές στην καθημερινότητα επηρεάζεται και από την διάρκεια των διακοπών. Όσο μεγαλύτερη η χρονική διάρκεια τόσο δυσκολότερη η προσαρμογή. Εξίσου σημαντική είναι η ποιότητα των διακοπών, που σημαίνει ότι όντως έχει ικανοποιήσει τις ανάγκες του ατόμου π.χ. ξεκούραση, ψυχαγωγία κτλ.
Η καθημερινότητα κάποιου πριν πάει διακοπές επηρεάζει εξίσου σε μεγάλο βαθμό. Ο εργαζόμενος ο όποιος είναι δυσαρεστημένος με την φύση της εργασίας του, επιστρέφοντας από τις διακοπές δεν θα έχει διάθεση να αρχίσει να δουλέψει.

ΠτΘ: Είναι επικίνδυνα το σύνδρομο στρες-κατάθλιψης μετά τις διακοπές;
Ε.Μ.: Το σύνδρομο του στρες μετά τις διακοπές συνήθως υποχωρεί μετά από κάποιες εργάσιμες ημέρες. Εάν τα συμπτώματα του συνδρόμου της κατάθλιψης μετά τις διακοπές επιμείνουν τότε είναι ανησυχητικό, διότι μπορεί να υποτροπιάσει σε καταθλιπτική διαταραχή.

ΠτΘ: Τι θα προτείνατε για να διαχειριστεί κάποιος το άγχος και την θλίψη επιστρέφοντας από τις διακοπές;
Ε.Μ.: Για να επιτύχει κάποιος ομαλή μετάβαση από μια ευχάριστη κατάσταση σε μια απαιτητική θα πρέπει να επιτρέψει στον εαυτό του λίγες μέρες να προσαρμοστεί με λιγότερο πιεστικές ασχολίες. Αυτό σημαίνει να επιστρέψει λίγες μέρες νωρίτερα πριν αρχίσει την εργασία του. Την πρώτη ημέρα στην δουλειά να ασχοληθεί με κάτι λιγότερο απαιτητικό ουσιαστικά να δώσει χρόνο στον εαυτό του να βρει τους ρυθμούς, του χωρίς να αγχωθεί. Το πρώτο διάστημα της επιστροφής, θα ήταν ωφέλιμο να κρατήσει τις όμορφες στιγμές ζωντανές στην μνήμη του μοιράζοντας τις εμπειρίες του με οικεία άτομα.

Δυστυχώς οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής ειδικά για αυτούς που ζουν σε μεγάλα αστικά κέντρα, η οικονομική κρίση, οι πολλές ώρες εργασίας κτλ περιορίζουν τον ελεύθερο χρόνο και παράλληλα δημιουργούν μεγάλη ένταση στον άνθρωπο. Πολλές φορές ακόμα και η αποφόρτιση αυτής της έντασης μπορεί να είναι δύσκολη διαδικασία.

Η Jessica De Blom και οι συνεργάτες της μελέτησαν τα οφέλη των διακοπών σε τρεις χώρες και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι διακοπές συμβάλλουν θετικά στην σωματική και ψυχική υγεία. Εν’ τούτοις, σύμφωνα με τα ευρήματα έρευνας από τον G. Strausse-Blasche και των συνεργατών του, που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης υποστηρίζουν ότι τα θετικά οφέλη των διακοπών εξασθενούν με την πάροδο του χρόνου και την επιστροφή στην εργασία. Για αυτό το λόγο αυτό που θα βοηθήσει ουσιαστικά κάποιον είναι να μην περιμένει την περίοδο των πχ καλοκαιρινών διακοπών για να επιτρέψει στον εαυτό του να χαρεί και να ξεκουραστεί. Ο κάθε άνθρωπος θα ήταν ωφέλιμο να κάνει την καθημερινότητά του όμορφη και να δίνει χρόνο στον εαυτό του είτε αυτό σημαίνει μικρές αποδράσεις π.χ. ένα σαββατοκύριακο στο χωριό, ημερήσια εκδρομή με την οικογένεια. Οι διακοπές είτε είναι πολυήμερες είτε μερικές ώρες είναι απαραίτητες για τον άνθρωπο ώστε να διαχειριστεί λειτουργικά και παραγωγικά τις απαιτήσεις της καθημερινότητας και να μοιραστεί όμορφες στιγμές με την οικογένειά του και τους φίλους του.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.