«Η κριση θα μας αφυπνισει για να καταλαβουμε οτι η λυση μπορει να ερθει απο το περιβαλλον»
Το Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης, όπως ορίστηκε το 2008 περιλαμβάνει τις προστατευόμενες περιοχές των υγροτόπων Δ. Νέστου, Λ. Βιστωνίδας, Λ. Ισμαρίδας και της ευρύτερης περιοχής τους, με χερσαία και υδάτινη συνολική έκταση 726.000 στρέμματα περίπου. Το υγροτοπικό σύμπλεγμα του Εθνικού Πάρκου είναι ένα από τα σημαντικότερα της Ελλάδας, λόγω της μεγάλης έκτασής του και της μεγάλης βιολογικής, αισθητικής, επιστημονικής, γεωμορφολογικής και παιδαγωγικής του αξίας. Σκοπός του Εθνικού Πάρκου είναι η αποτελεσματική προστασία των οικοτόπων και των σπάνιων ειδών χλωρίδας και πανίδας που ενδημούν και αναπαράγονται στην περιοχή. Ο Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Νέστου Βιστωνίδας- Ισμαρίδας (Φ.Δ.) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και συστάθηκε τον Απρίλιο του 2003, ως θεσμοθετημένο όργανο διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Οι κύριοι σκοποί του Φ.Δ. είναι, η διατήρηση των φυσικών πόρων και της βιοποικιλότητας, η αποκατάσταση και η διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των πολιτών της περιοχής, η τοπική ανάπτυξη ανθρώπινων δραστηριοτήτων, η περιβαλλοντική εκπαίδευση και η ανάπτυξη του οικοτουρισμού και η κοινωνική, οικονομική και η πολιτιστική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής.
Μιλήσαμε με τον κ. Βασίλη Τερζή από τον Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Νέστου Βιστωνίδας- Ισμαρίδας, ο οποίος μας ενημέρωσε για την επισκεψιμότητα του Εθνικού Πάρκου και τις δυνατότητες που έχει όσον αφορά τον οικοτουρισμό.
ΠτΘ: κ. Τερζή, ποια είναι τα προγράμματα που έχει αναπτύξει ο Φορέας Διαχείρισης μέσα στο Εθνικό Πάρκο;
Β.Τ.: Μέσα στα πλαίσια της διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου είναι και η ανάδειξη και ανάπτυξη της περιοχής, εξάλλου η προστασία της περιοχής συνεπάγεται και την ανάπτυξή της. Στο Εθνικό Πάρκο μπορεί να αναπτυχθεί ο εναλλακτικός τουρισμός, μια μορφή τουριστικής ανάπτυξης. Με τον τρόπο αυτό αποδεικνύουμε και στους κατοίκους της περιοχής ότι υπάρχει και οικονομική ανάπτυξη από τη διατήρηση και προστασία του Εθνικού Πάρκου. Έτσι λοιπόν μέσα από τα κέντρα πληροφόρησης, που βρίσκονται το ένα στην Κεραμωτή και το άλλο στο Πόρτο Λάγος εφαρμόζουμε κάποια προγράμματα, τα οποία απευθύνονται σε σχολεία, αλλά και σε μεμονωμένους επισκέπτες, αλλά και ομάδες ενήλικων επισκεπτών.
ΠτΘ: Ποιες είναι οι ώρες λειτουργίας των κέντρων πληροφόρησης;
Β.Τ.: Καθημερινά από τις 9:30 το πρωί έως 3:30 μετά το μεσημέρι, τώρα το χειμώνα. Η επίσκεψη στο κέντρο περιλαμβάνει την προβολή ενός εικοσάλεπτου βίντεο που αποτελεί την πρώτη γνωριμία με την περιοχή και μετά ακολουθεί επίσκεψη, συνοδεία ξεναγού του φορέα, σε σημεία του υγροτόπου όπου με τα τηλεσκόπια του φορέα ή με κιάλια μπορούν οι επισκέπτες να δουν τους φτερωτούς επισκέπτες της περιοχής μας.
Επίσης υπάρχει δυνατότητα για διαδρομές με 4×4 και από το κέντρο πληροφόρησης του Πόρτο Λάγους πηγαίνουμε μέχρι την λίμνη Ισμαρίδα, ενώ από το κέντρο πληροφόρησης της Κεραμωτής ακολουθούν μια διαδρομή μέχρι το ανάχωμα του Νέστου. Για όσους επιθυμούν να κινηθούν μόνοι τους, υπάρχει ενημέρωση και μέσω του βίντεο αλλά τους δίνουμε και ενημερωτικά φυλλάδια με χάρτη, όπου τους σημειώνουμε τις περιοχές με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τα σαββατοκύριακα τα κέντρα είναι κλειστά, ανοίγουν μόνο για κάποια περίοδο το καλοκαίρι, αλλά μπορούν οι επισκέπτες να έρθουν τα σαββατοκύριακα κατόπιν ραντεβού.
ΠτΘ: Περισσότερους επισκέπτες έχετε το χειμώνα ή το καλοκαίρι;
Β.Τ.: Εξαρτάται από τις ομάδες των επισκεπτών. Τα σχολεία έρχονται κατά τη διάρκεια του χειμώνα μέχρι την άνοιξη. Μάιο και Ιούνιο έχουμε πολλούς ξένους επισκέπτες, είναι μικρές ομάδες ορνιθοπαρατηρητών που έρχονται ειδικά για να δουν τα καλοκαιρινά είδη τα οποία βλέπουν σπάνια ειδικά οι βορειοευρωπαίοι.
ΠτΘ: Η παρατήρηση των πουλιών είναι διαδεδομένη στην Ελλάδα;
Β.Τ.: Όχι, εμείς είχαμε αναπτύξει μέχρι τώρα τον κλασσικό τουρισμό, λόγω θέσης και κλίματος. Τα τελευταία χρόνια ωστόσο παρατηρούμε ότι μας επισκέπτονται άνθρωποι που έρχονται π.χ. στο Φανάρι για διακοπές, αλλά θέλουν να γνωρίσουν και την ενδοχώρα.
ΠτΘ: Ο οικοτουρισμός ταιριάζει πιο πολύ στη δική μας περιοχή;
Β.Τ.: Σίγουρα με τον οικοτουρισμό έχουμε το πλεονέκτημα ότι γίνεται όλες τις εποχές και όχι μόνο το καλοκαίρι. Εξάλλου δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε τις θάλασσες των νησιών ή της Χαλκιδικής. Από την άλλη ο οικοτουρισμός δεν χρειάζεται μεγάλες εγκαταστάσεις και το σημαντικότερο διαθέτουμε πλούσια φύση και σε φυτά και σε πουλιά.
ΠτΘ: κ. Τερζή αλλάζει η νοοτροπία των κατοίκων της περιοχής, βλέπουν τις δυνατότητες ανάπτυξης που τους δίνει το περιβάλλον τους;
Β.Τ.: Δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει θεαματική αλλαγή της νοοτροπίας. Κάποιοι που έχουν αρχίσει να ασχολούνται με τον οικοτουρισμό, δείχνουν να ευαισθητοποιούνται περισσότερο με το περιβάλλον. Έρχονται σε επαφή μαζί μας, πιέζουν τους δήμους όσον αφορά στην καθαριότητα του εθνικού πάρκου. Δημιουργούνται λοιπόν μικροί πυρήνες ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες που προσπαθούν να αλλάξουν τα πράγματα.
ΠτΘ: Η περίοδος της οικονομικής κρίσης θα κατευθύνει τις τοπικές κοινωνίες στις εναλλακτικές μορφές ανάπτυξης;
Β.Τ.: Σίγουρα η κρίση θα αφυπνίσει, θα καταλάβουν ότι η λύση είναι γύρω μας, η λύση μπορεί να έρθει από το περιβάλλον.
ΔΕΛΤΑ ΝΕΣΤΟΥ
Το Δέλτα Νέστου βρίσκεται στα νότια σύνορα των Ν. Καβάλας και Ξάνθης με συνολική έκταση περίπου 500.000 στρέμματα. Αποτελεί τμήμα του Εθνικού Πάρκου Α.Μ.- Θ. και είναι ένας από τους σημαντικότερους υγροτόπους της χώρας αλλά και της Ευρώπης, λόγω της έκτασης και της ποικιλίας των βιοτόπων του.
Οι βιότοποι του Δέλτα Νέστου παρουσιάζουν μια εξαιρετική ποικιλία και συνθέτουν ένα μωσαϊκό που ευνοεί την άγρια ζωή. Οι πιο διακριτοί είναι οι: λιμνοθάλασσα Ερατεινού, λιμνοθάλασσα Αγιάσματος, λιμνοθάλασσα Κοκάλας, λιμνοθάλασσα Χαϊδευτού, λιμνοθάλασσα Κεραμωτής, λιμνοθάλασσα Μοναστηριακιού, λιμνοθάλασσα Μαγγάνων καθώς και το παραποτάμιο Μεγάλο Δάσος (Κοτζά-Ορμάν).
ΛΙΜΝΗ ΒΙΣΤΩΝΙΔΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ
Η λίμνη Βιστωνίδα είναι ένας από τους ομορφότερους υγροβιότοπους της Ελλάδας, με λιμνοθαλάσσια και λιμναία χαρακτηριστικά. Εκτείνεται στους νομούς Ξάνθης και Ροδόπης , με έκταση 42.400 στρέμματα και μέσο βάθος 2,5 μέτρα (ελάχιστο 1,5 μέτρα, μέγιστο 3,7 μέτρα).
Η ιδιαιτερότητα της λίμνης, έγκειται στο γεγονός, ότι στο βόρειο τμήμα της έχει γλυκό νερό, ενώ στο νότιο αλμυρό ή υφάλμυρο. Αυτό συνεπάγεται σε μεγάλη ποικιλία σε είδη χλωρίδας και πανίδας. Αλμυρίκια, καλαμώνες, κατακλυσμένα έλη αλμυρού και γλυκού νερού περιβάλλουν τη Βιστωνίδα. Μέχρι σήμερα στη λίμνη έχουν καταγραφεί 21 είδη ψαριών, ενώ από τα στόμια επικοινωνίας με τη θάλασσα εισέρχονται και θαλασσινά είδη, με αποτέλεσμα ο αριθμός τους να ανέρχεται στα 37. Ο φτερωτός κόσμος των πτηνών που συναντάμε στην περιοχή είναι εντυπωσιακός, τόσο στον αριθμό των πληθυσμών, όσο και στη μεγάλη ποικιλία των ειδών του. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί σχεδόν 326 είδη.
Τέλος, οι λιμνοθάλασσες που εκτείνονται στις ακτές του όρμου της Βιστωνίδας είναι η Λάφρη, Λαφρούδα, Πόρτο-Λάγος, Νταλιάνι, Ξηρολίμνη, Αρωγή, Αλυκή, Πτελαία και Έλος.
ΛΙΜΝΗ ΙΣΜΑΡΙΔΑ
Η λίμνη Ισμαρίδα ή αλλιώς λίμνη Μητρικού είναι η μοναδική λίμνη γλυκού νερού στη Θράκη, νότια του Ν. Ροδόπης, με έκταση περίπου 3.200 στρέμματα και μέσο βάθος 1,5 μέτρα. Είναι ένας από τους σημαντικούς τακτικούς σταθμούς στην Ελλάδα για διάφορα είδη πτηνών. Μεγάλο μέρος της καλύπτεται από νούφαρα και στο ΒΑ τμήμα της απλώνονται εκτεταμένοι καλαμώνες.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
