«Οι κλασικες σπουδες ειναι για ανθρωπους που θελουν να καλλιεργησουν το μυαλο, την ψυχη, το συναισθημα και την αισθητικη τους»
Τον προηγούμενο μήνα, τον Νοέμβρη του 2014, το τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης διοργάνωσε μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εκδήλωση με θέμα: «Το παράπονο μιας παρ’ ολίγον (;) συζύγου: Oβίδιος, Heroides 14» και ομιλητή τον Αναπληρωτή Καθηγητή Λατινικής Γλώσσας και Γραμματείας του τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου κ. Βάιο Βαϊόπουλο.
Μια εκδήλωση που μας έδωσε την ευκαιρία όχι μόνον να μάθουμε με ιδιαίτερα εμπεριστατωμένο αλλά και γλαφυρό τρόπο για τον μύθο των Δαναϊδων και το παράπονο μιας παρ’ ολίγον συζύγου όπως το αφηγείται ο Οβίδιος, αλλά, το σπουδαιότερο, συνομιλώντας με τον καθηγητή κ. Βαϊόπουλο, να συνειδητοποιήσουμε ότι πολλές αντιλήψεις στο χώρο της κλασικής φιλολογίας περί της λατινικής γραμματείας στην ανώτατη εκπαίδευση έχουν αλλάξει, παρέχοντάς μας την ευκαιρία να αποτινάξουμε εμείς κυρίως από επάνω μας την στερεότυπη άποψη που μεταφέρουμε από τα γυμνασιακά μας χρόνια ότι εάν γνωρίζουμε την αρχαία ελληνική γραμματεία ουδόλως χρειάζεται να εντρυφήσουμε στη λατινική…
Και όχι μόνον, αφού ο κ. Βαϊόπουλος, κλασικός σαφώς φιλόλογος, αλλά χωρίς κανενός είδους σκουριασμένους «επιστημονισμούς» μορφής, ήθους και ύφους, μας περιέγραψε, με σύγχρονο κριτικό λόγο, διανθισμένο με χιούμορ και λέξεις ορμώμενες από την κοινωνική και πολιτική καθημερινότητά μας, τόσο την ημετέρα, κλασική αντιπαραγωγική μας αυταρέσκεια όσο και την εν τοις πράγμασι εσωστρέφειά μας, την οποία και ευτυχώς, όπως από τη συνομιλία μας κατανοήσαμε, ένας ικανός αριθμός νέων κλασικών φιλολόγων και λατινιστών, με σπουδές στην Ευρώπη και καθόλου εσωστρεφής και εσώκλειστος στα κληρονομημένα ημέτερα κλέη, ανανεώνει, και αυτό ήδη συμβαίνει στο χώρο της μελέτης και έρευνας της λατινικής γραμματείας, αρχίζοντας από το μείζον: τις μεταφράσεις και τη γνωστοποίηση του έργου μεγάλων μορφών της λατινικής γραμματείας, τις οποίες οι περισσότεροι εξ ημών γνωρίζουμε μόνον ως ονόματα, όπως του Οβίδιου, του Οράτιου, του Βιργίλιου, του Προπέρτιου, του Κάτουλλου κ.ά
Βάιος Βαϊόπουλος όμως και λατινική γραμματεία σήμερα, με ιδιαίτερη αναφορά και στα λατινικά του Λυκείου, που, στο πλαίσιο του Νέου Λυκείου, εκσυγχρονίζονται, κι αυτό είναι είδηση… Όπως είδηση είναι ότι στην ομάδα εργασίας του Υπουργείου για το νέο πρόγραμμα Λατινικών συμμετέχει ο «συμπολίτης» πλέον φιλόλογος Σπύρος Κιοσσές, και εξίσου είδηση η επικείμενη έκδοση των «Ηρωίδων» του Οβίδιου από τον ίδιο και σε συνεργασία με τους «δικούς» μας καβαλιώτες καθηγητές, Ανδρέα και Χάρη Μιχαλόπουλο…
«Είναι μεγάλη παγίδα η χρονολογική προτεραιότητα της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας μας κάνει να νομίζουμε ότι κλασικά γράμματα είναι μόνο τα αρχαία»
ΠτΘ: κ. Βαϊόπουλε η λατινική γραμματεία είναι εξίσου σημαντική με την ελληνική;
B.B.: Αυτό είναι ένα ερώτημα που το θέτουμε μόνο στην ανατολική πλευρά της Μεσογείου. Αν βρεθούμε στο κέντρο της, το ερώτημα έχει απαντηθεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Λόγω ιστορικής ιδιομορφίας πάντοτε είχαμε τα λατινικά ως κάτι δεύτερο. Κοιταζόμασταν στον καθρέφτη πολύ αυτάρεσκα και λέγαμε πόσο όμορφοι είμαστε και «γιατί να κάνουμε Βιργίλιο αφού κάνουμε Όμηρο;», «γιατί να κάνουμε Οράτιο αφού κάνουμε Σαπφώ και Αλκαίο;», «γιατί να κάνουμε Πλαύτο και Τερέντιο αφού κάνουμε Αριστοφάνη;». Ούτε αυτούς κάναμε βέβαια αλλά υποκρινόμασταν ότι τους ξέραμε. Στην Ευρώπη δεν νοούνται κλασικές σπουδές κουτσές, μόνο με το ένα σκέλος. Όσο για το θέμα της μίμησης, είναι μεγάλη παγίδα η χρονολογική προτεραιότητα της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας. Αυτό μας κάνει να νομίζουμε ότι κλασικά γράμματα είναι μόνο τα αρχαία. Βεβαίως τα αρχαία είναι πάρα πολύ σημαντικά αλλά ο πολιτισμός βασίζεται εξίσου και στα δύο σκέλη των κλασικών γραμμάτων, μάλιστα στη Δύση περισσότερο στα λατινικά. Αν θέλουμε να καμωνόμαστε ότι δεν είναι σημαντικά, τα λατινικά δεν έχουν να πάθουν τίποτα, εμείς παθαίνουμε.
«Δεν έχουμε αντιγραφή στη λατινική γραμματεία με τη στενή έννοια τουλάχιστον»
ΠτΘ: Παλαιότερα ήταν κυρίαρχο το στερεότυπο ότι «εμείς κατακτήσαμε τους Ρωμαίους δια των γραμμάτων» και ότι «δεν τους χρειαζόμαστε». Αυτό έχει αλλάξει στις μέρες μας;
B.B.: Νομίζω ότι έχει αλλάξει στον πανεπιστημιακό λόγο. Δεν νομίζω ότι υπάρχει σοβαρός επιστήμονας οποιασδήποτε ειδικότητας που να βάζει σε αξιολογικά δεύτερη μοίρα τον πολιτισμό της Ρώμης. Για την υπόλοιπη κοινωνία δεν είμαι καθόλου βέβαιος. Να πούμε ότι το ζήτημα της αντιγραφής είναι μεγάλο. Δεν πρόκειται για αντιγραφή, με τη στενή έννοια τουλάχιστον. Μπορεί να υπήρξαν κατά το πρώτο διάστημα διασκευές ελληνικών έργων αλλά αυτό άλλαξε πάρα πολύ σύντομα. Η «Αινειάδα» για παράδειγμα είναι ένα συνθετότατο έργο της αρχαίας λογοτεχνίας με πάρα πολλά στοιχεία νεωτερικότητας που θα το έφερναν πιο κοντά στον σημερινό τρόπο σύνθεσης της λογοτεχνίας, ενώ ο Όμηρος είναι μία μορφή ποίησης κοντά στη λαϊκή. Δεν λέω ότι είναι καλύτερο ή χειρότερο, αλλά είναι κάτι άλλο. Δεν μπορείς να μιλήσεις για αντιγραφή όταν έχεις να κάνεις με ένα πολιτικό κατά βάση έπος από έναν λόγιο ποιητή που κάνει ποίηση εργαστηρίου, με την καλή και την κακή έννοια, όταν παράγεται υψηλή, σύνθετη και δύσκολη λογοτεχνία.
Οι αρχαίοι Έλληνες μπορούσαν να κάνουν χωρίς λατινικά και γι’ αυτό δεν μάθαιναν. Αλλά οι κάτοικοι αυτής της χερσονήσου, όχι σε όλη της την έκταση, σε όλες τις κοινωνικές τάξεις και σε όλες τις περιόδους, βρίσκονταν σε υψηλότερη στάθμη πολιτισμού κατά την αρχαιότητα απ’ ό,τι οι κατακτητές τους Ρωμαίοι. Αν σήμερα μπορούμε να πούμε κι εμείς ότι βρισκόμαστε σε υψηλότερη στάθμη απ’ ό,τι οι Αγγλογάλλοι, οι «αντιπαθέστατοι» Αμερικανοί, οι Γερμανοί, επίσης «αντιπαθέστατοι» συγκυριακά, τότε όχι μόνο να μην μάθουμε τις γλώσσες τους αλλά ας κλειστούμε στο «καβούκι» μας.
«Ξεφύγαμε πλέον από το ότι διδασκόμαστε ή διδάσκουμε αρχαία ελληνική φιλολογία επειδή είμαστε Έλληνες»
ΠτΘ: Οι άνθρωποι που σπούδαζαν στις φιλοσοφικές σχολές παλιότερα κατακλύζονταν από το εύρος και τη δυναμική της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας. Σήμερα στα πανεπιστήμια το ενδιαφέρον για την αρχαία ελληνική και τη λατινική γραμματεία είναι τουλάχιστον ισορροπημένα;
B.B.: Υπάρχει μεγαλύτερη ισορροπία σήμερα απ’ ό,τι πριν από 15-20 χρόνια, μια ισορροπία πολύ υγιής. Τι συνέβη; Ξεφύγαμε από το ότι διδασκόμαστε ή διδάσκουμε αρχαία ελληνική φιλολογία επειδή είμαστε Έλληνες. Δεν μελετούμε αρχαία ελληνική φιλολογία επειδή είμαστε Έλληνες. Θα έπρεπε να τη μαθαίνουμε, εφόσον βρίσκουμε ότι υπάρχει σημαντικό περιεχόμενο είτε είμαστε Λάπωνες είτε είμαστε Κούρδοι είτε είμαστε «Τζιχαντιστές». Μάλιστα, αν ήμασταν «Τζιχαντιστές», θα μας έκανε και περισσότερο καλό. Συνεπώς, επειδή έχουν γεμίσει τα ελληνικά πανεπιστήμια από ανθρώπους που έχουν βγει από το ελληνικό «καβούκι» της «χαμουτζίας», που έφυγαν στην Εσπερία, πήραν ισόρροπα κλασικές σπουδές και γύρισαν, νομίζω ότι σιγά σιγά φέρνουν τις κλασικές σπουδές εκεί που πρέπει να βρίσκονται. Οι κλασικές σπουδές είναι για πολίτες του κόσμου, για ανθρώπους που θέλουν να καλλιεργήσουν το μυαλό τους, την ψυχή τους, το συναίσθημά τους και την αισθητική τους, ανεξάρτητα από το πού έχουν γεννηθεί και χωρίς να ψάχνουν κάποια εθνική δικαίωση.
«Αν και υπάρχουν εξαιρετικοί επιστήμονες σε ατομικό επίπεδο, δεν έχει διαμορφωθεί εντούτοις μια ελληνική «σχολή» σκέψης και μελέτης του αρχαίου κόσμου»
ΠτΘ: Παλιά μας έλεγαν ότι είναι ευκολότερο να μάθουμε αρχαία ελληνικά επειδή ομιλούμε, γνωρίζουμε νέα ελληνικά…
B.B.: Συμφωνώ με αυτό. Έχουμε αυτό το πλεονέκτημα, το οποίο όμως δεν εκμεταλλευόμαστε. Έχουμε το «βύσμα» ότι γεννηθήκαμε μιλώντας αυτή τη γλώσσα, που έχει πάρα πολλές ομοιότητες και μας διευκολύνει στο να οδηγηθούμε και στα παλαιότερα στρώματά της. Επειδή ακριβώς έχουμε πρόσβαση στα κείμενα με λίγο ευκολότερο τρόπο απ’ ό,τι ο Άγγλος ή ο Γάλλος, θα πρέπει να είμαστε και λίγο καλύτεροι. Είναι σήμερα όμως οι έλληνες μελετητές της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας τα πρώτα ονόματα στο παγκόσμιο στερέωμα; Υπάρχουν αρκετοί αλλά δεν δίνουμε εμείς τον τόνο. Δεν έχουμε καλή «σχολή» Κλασικών Σπουδών. Υπάρχουν βέβαια πολλοί σημαντικοί μελετητές Κλασικών Σπουδών και στην Ελλάδα και έξω, αξιόλογοι επιστήμονες με νέο πνεύμα και νέα οπτική. Όμως, ενώ είναι εξαιρετικοί επιστήμονες ατομικά, δεν έχει διαμορφωθεί μια ελληνική «σχολή» σκέψης και μελέτης του αρχαίου κόσμου. Αυτό είναι το πρόβλημα, ότι δεν έχουμε κατορθώσει να αρθρώσουμε ένα δικό μας σκεπτικό. Η γλώσσα μας θα έπρεπε να είναι το πλεονέκτημά μας σε αυτό, όμως όχι, κι έτσι έχουμε περισσότερες ενοχές.
«Αν ο νεοέλληνας δει τον εαυτό του ως μέρος του δυτικού κόσμου, τότε ίσως σταματήσει να περιφρονεί και τη λατινική γραμματεία»
ΠτΘ: Στην πράξη τώρα, στις μέρες μας έχουμε πολλές πλέον και υψηλής ποιότητας επιστημονικές εκδόσεις από τη σύγχρονη γενιά λατινιστών. Αισιοδοξείτε ότι όλα βαίνουν καλύτερα;
B.B.: Είμαι πολύ αισιόδοξος. Νομίζω ότι αυτή η ανανέωση προχωρά και εντείνεται. Έχουμε μία νέα γενιά ανθρώπων τα τελευταία είκοσι χρόνια στις Κλασικές Σπουδές –λατινικά και αρχαία ελληνικά– που είναι αναγνωρίσιμοι διεθνώς. Και δεν γίνεται πλέον να είσαι απομονωμένος στον τόπο σου, όπως γινόταν παλιά που δεν υπήρχε η δυνατότητα κυκλοφορίας περιοδικών, εύρεσης βιβλιογραφίας μέσω διαδικτύου, διεθνών συνεδρίων κ.λπ. Σήμερα μπαίνει στο διαδίκτυο ο φοιτητής σου, σε γκουγκλάρει και βρίσκει τι έχεις κάνει, αν έχεις πάει κάπου ή αν έχεις πεταχτεί για παϊδάκια στη Χασιά.
ΠτΘ: Αυτή η νέα πραγματικότητα μπορεί να οδηγήσει και το ευρύ κοινό σε νέες αναγνώσεις της λατινικής γραμματείας;
B.B.: Αυτό θέλει πολύ χρόνο και πάει μαζί με το πώς ο νεοέλληνας θα δει τον εαυτό του μέσα στον κόσμο. Θα τον δει ως μέρος του δυτικού κόσμου, ως κοινωνό μιας παράδοσης του δυτικού πολιτισμού, για τη διαμόρφωση του οποίου έχουν συντελέσει αποφασιστικά οι πρόγονοί του ή μόνο θα τους επικαλείται με έναν τρόπο γραφικό; Αν δει λοιπόν τον εαυτό του ως μέρος του δυτικού κόσμου ίσως να σταματήσει να περιφρονεί και το κομμάτι των λατινικών. Αν δει τον εαυτό του ως κομμάτι της ανατολής και συνεχίσει να βρίσκει άλλοθι για την αμάθεια και την ημιμάθειά του, τα λατινικά, όπως και τα αρχαία δεν προσφέρονται, γιατί μέσα τους δεν υπάρχει τίποτα για «ψεκασμένους» και για συνωμοσίες.
«Η κατάκτηση της γλώσσας είναι ένας αγώνας, ένας δρόμος που δεν τελειώνει»
ΠτΘ: Συναναστρέφεστε καθημερινά με φοιτητές. Αυτή η νέα γενιά πώς αντιμετωπίζει τη λατινική γραμματεία, με ενδιαφέρον ή έχει την αίσθηση ότι είναι αχρείαστα;
B.B.: Ως ευχάριστη έκπληξη, γιατί περιμένουν ότι θα βρουν ένα περιεχόμενο πολύ βαρύ. Έχει συνδεθεί οτιδήποτε το κλασικό με κάτι πολύ βαρύ και δύσπεπτο, και γι’ αυτό δυσάρεστο, και βλέπουν ότι υπάρχει μία ποικιλία και ένα ενδιαφέρον που κάνει τα λατινικά να μοιάζουν σε έναν βαθμό με τον κόσμο μιας σημερινής μεγαλούπολης όπως είναι η Νέα Υόρκη. Όταν τα παιδιά βλέπουν σιγά σιγά αυτή την κατάσταση, τη Ρώμη της Pax Romana για παράδειγμα, αυτών των δύο αιώνων που για μένα είναι παραδοσιακοί στην ιστορία της ανθρωπότητας, εκπλήσσονται ευχάριστα και «τσιμπάνε το δόλωμα». Προσπαθούμε να τα ωθήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση.
Βέβαια, η κατάκτηση της γλώσσας είναι ένας αγώνας, ένας δρόμος που δεν τελειώνει. Σε αυτόν τον δρόμο ο φοιτητής μας βρίσκεται στα πρώτα 100 μέτρα και εμείς ελπίζουμε να είμαστε λίγο πιο μπροστά για να του τον δείχνουμε. Είναι λογικό ότι όσο προχωρούμε αυτόν τον δρόμο γίνεται και πιο ευχάριστος.
«Η ρωμαϊκή ελεγεία είναι ένα προϊόν μιας συγκεκριμένης εποχής που μοιάζει πάρα πολύ με τις σημερινές δυτικές μεγαλουπόλεις»
ΠτΘ: Οι ερωτικές ρωμαϊκές ελεγείες, στις οποίες αναφερθήκατε εκτενώς στη διάλεξή σας, θα μπορούσαν να διαβαστούν με ενδιαφέρον σήμερα;
B.B.: Με μια καλή μετάφραση σίγουρα. Η ρωμαϊκή ελεγεία είναι ένα προϊόν μιας συγκεκριμένης εποχής που μοιάζει πάρα πολύ με τις σημερινές δυτικές μεγαλουπόλεις. Οπότε αυτό το είδος του ρομαντικού έρωτα είναι πάρα πολύ όμοιο με το σημερινό πνεύμα του έρωτα και έχει να πει πολλά. Ένα μοτίβο, όπως είναι αυτό του παρακλαυσίθυρου, είναι διαχρονικό και συχνό και ως μοτίβο λαϊκής ποίησης και στο σημερινό λαϊκό ερωτικό τραγούδι. Έχει πολλά τέτοια στοιχεία και συγχρόνως θεατρικότητα. Από τον Κανόνα των ελεγειακών, αυτών που το έργο έχει διασωθεί –το έργο του προπάτορα του είδους δεν διασώθηκε– είναι ο Τίβουλλος, ο Προπέρτιος και ο Οβίδιος, και λίγο ο Κάτουλλος που έχει γράψει σε ελεγειακό μέτρο. Μέσα σε τρεις δεκαετίες έχει τελειώσει το είδος. Δεν έχουμε μεγάλα σε έκταση έργα, αλλά ποιήματα των 100 στίχων, υπάρχουν δε ακόμη και συνθέσεις των 20 στίχων όπως στον Προπέρτιο. Τα ελεγειακά ποιήματα έχουν πολύ μεγάλη επίδραση στη δυτικοευρωπαϊκή φιλολογία, ιδιαίτερα μέσω του Οβίδιου.
ΠτΘ: Έχουν μεταφραστεί ρωμαϊκές ελεγείες στα ελληνικά;
B.B.: Στην Ελλάδα δυστυχώς, δυο μεταφράσεις που υπάρχουν για τον Τίβουλλο και τον Προπέρτιο δεν είναι καλές, παρά τις πολύ καλές προθέσεις του μεταφραστή τους. Εντούτοις υπάρχει μια ωραία σήμερα μετάφραση στην «Ars Amatoria» του Οβίδιου, που βρίσκεται στις παρυφές της ελεγείας, μάλλον προς το τέλος του είδους αυτού. Πρόκειται για μια ελεύθερη μετάφραση του κ. Παπαγγελή που νομίζω ότι θα αρέσει σε πολύ κόσμο…
ΠτΘ: Να σας διακόψουμε… Η δική σας μετάφραση των «Ηρωίδων» του Οβίδιου που κάνετε με τον Χάρη και τον Ανδρέα Μιχαλόπουλο σε τι στάδιο βρίσκεται;
Β.Β.: Αυτή η έκδοση των «Ηρωίδων» του Οβίδιου για πρώτη φορά, θα περιέχει εισαγωγή για τον Οβίδιο, ευρύ σχολιασμό και μετάφραση. Κάποιες από τις «Ηρωίδες» είναι η Μήδεια, η Υψιπύλη, η Φαίδρα, η Διδώ, η Πηνελόπη, η Βρησηίδα, η Ερμιόνη και η Υπερμνήστρα, η οποία είναι η παρ’ολίγον σύζυγος της διάλεξης. Σε κάθε ηρωίδα αφιερώνονται από 100 μέχρι 220 στίχοι, και για να γίνει η έκδοση χρειάζονται κάποιοι μήνες ακόμη.
«Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε κληρονόμοι κανενός, ούτε καν αυτού που μας έδωσε ο πατέρας μας μας ανήκει ό,τι έχουμε φτιάξει»
Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε κληρονόμοι κανενός, ούτε καν κληρονόμοι αυτού που μας έδωσε ο πατέρας μας. Μας ανήκει ό,τι έχουμε φτιάξει. Και αν θέλουμε να είμαστε Ευρωπαίοι πολίτες θα κοιτάζουμε αυτά που έφτιαξαν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, και τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά. Είμαστε τόσο «ηλίθιοι» που λέμε τη λέξη «ρωμιός» και τη θεωρούμε μεγάλη σφραγίδα ελληνικότητας και δεν μπορούμε να καταλάβουμε ότι αυτό το εθνικό επίθετο έχει προκύψει ακριβώς λόγω της ρωμαϊκής μας ιδιότητας. Ανοίγεις την τηλεόραση μεταμεσονύχτια με τους «εθνικάρες», ακούς βλακείες για τη «ρωμαϊκή κατοχή» που είχαμε στην Ελλάδα και νομίζεις ότι είχαμε εδώ μια ρωμαϊκή «Γκεστάπο».
Τα λατινικά στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση
«Τα λατινικά απομονώθηκαν στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου με αποτέλεσμα να διδάσκουμε σε ώριμα παιδιά πράγματα που ένας που κάνει αγγλικά τα μαθαίνει στην πρώτη δημοτικού»
ΠτΘ: Τα λατινικά στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση μένουν στους υποψηφίους της θεωρητικής κατεύθυνσης ως κάτι φευγαλέο και επιβεβλημένο, ως μια γλώσσα που διαβάζουν μόνον για τις εξετάσεις, με δύσκολη γραμματική και συντακτικό…
B.B.: Δυστυχώς ή ευτυχώς, και αναφέρομαι στη γραμματική και το συντακτικό, πρέπει να γίνουν κι αυτά. Δηλαδή δεν μπορούμε να μη μάθουμε βασικά στοιχεία της δομής της γλώσσας, της μορφολογίας, της σύνταξης και να προχωρούμε με κενά. Το πρόβλημα με τα λατινικά είναι ότι απομονώθηκαν τόσο στην τελευταία τάξη όσο και στην προτελευταία του Λυκείου και βρισκόμαστε στην ανάγκη να διδάσκουμε σε παιδιά ώριμα, 17 και 18 ετών, πράγματα που ένας που κάνει αγγλικά τα μαθαίνει στην πρώτη δημοτικού. Είναι δυνατόν αυτό το παιδί να μη μισήσει τα λατινικά; Εάν όμως τα λατινικά έμπαιναν σταδιακά από μικρότερες τάξεις και συνοδεύονταν και με κάποια άλλα στοιχεία, πώς ήταν το ρωμαϊκό σπίτι και η καθημερινή ζωή, πώς παντρεύονταν οι άνθρωποι και πώς χώριζαν, πώς διασκέδαζαν και πώς πολεμούσαν, τότε θα ήταν όλα πιο ομαλά.
ΠτΘ: Συμφωνείτε με τη συρρίκνωση της διδασκαλίας των λατινικών στον έναν χρόνο;
B.B.: Εξαρτάται από το τι περιεχόμενο θα δοθεί στις τέσσερεις ώρες. Ουσιαστικά επανερχόμαστε στο σύστημα πριν από τη λεγόμενη «μεταρρύθμιση Αρσένη». Πριν από το 2003 τα λατινικά ήταν για τουλάχιστον είκοσι χρόνια στην τρίτη Λυκείου μόνο και για τέσσερεις ώρες. Από τον Αρσένη και μετά έγιναν για δύο χρόνια και μοιράστηκε η διδασκαλία σε δύο ώρες στη δευτέρα Λυκείου, δύο ώρες στη μισή τρίτη Λυκείου και τρεις ώρες στην άλλη μισή τρίτη Λυκείου. Και το παλιό σύστημα είχε όμως πρόβλημα αλλά και το σύστημα με τις δυο τάξεις.
«Έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα για το νέο Λύκειο, που, τουλάχιστον στις προθέσεις, φαίνεται εξαιρετικό»
ΠτΘ: Το εκπαιδευτικό υλικό έχει ανανεωθεί, τα εγχειρίδια γραμματικής και συντακτικού; Το «ιστορικό» εγχειρίδιο των Πασχάλη-Σαββαντίδη υπάρχει ακόμη;
B.B.: Έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα για το νέο Λύκειο. Στις προθέσεις φαίνεται ότι είναι εξαιρετικό. Είχα την τιμή να επιλεχθώ ως συντονιστής αξιολογητών ώστε να τεθούν τα κριτήρια για το νέο πρόγραμμα. Αυτά που λέμε τώρα τα έχω γράψει και τα έχω καταθέσει επισήμως στο υπουργείο και μάλιστα κάποια έχουν δημοσιευθεί και επίσημα. Το νέο πρόγραμμα Λατινικών συντάσσεται από κάποιους πολύ αξιόλογους συναδέλφους της Μέσης Εκπαίδευσης. Από την Κομοτηνή έχουμε στην ομάδα, τον Σπύρο Κιοσσέ, έναν εξαιρετικά διαβασμένο και ανοιχτόμυαλο εκπαιδευτικό. Το τωρινό εγχειρίδιο εξακολουθεί να είναι το ίδιο από το 1983, και είναι αυτό των Πασχάλη- Σαββαντίδη που αναφέρατε. Εμείς δεν θα γράψουμε το νέο εγχειρίδιο αλλά λέμε πώς πρέπει να είναι. Επίσης καταθέσαμε την άποψη ότι δεν φτάνουν τέσσερεις ώρες.
Σύντομο βιογραφικό του αναπληρωτή καθηγητή Βάιου Κ. Βαϊόπουλου
Ο Βάιος Κ. Βαϊόπουλος είναι διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και αναπληρωτής σήμερα καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, όπου διδάσκει Λατινική γλώσσα και Λογοτεχνία. Έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με τη λατινική λογοτεχνία της αυγούστειας περιόδου αλλά και με το ζήτημα της μετάφρασης της αρχαίας ελληνικής γραμματείας στη λατινική κατά τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, καθώς και με την αρχαία ιατρική γραμματεία και την επιρροή της σε νεότερα ιατρικά και περιηγητικά κείμενα. Διδάσκει και στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα “Ιστορική Δημογραφία”
Εχει εκδώσει τα ακόλουθα βιβλία: «Η έννοια της ελπίδας στη ρωμαϊκή ελεγειακή ποίηση» (Αθήνα 1999), «Ο ελεγειακός ήρωας caelo missus» (Αθήνα 2000, εκδ. Σταμούλης), F.C.H.L. Pouqueville, «Η Πανώλη τύπου Orientalis» (Αθήνα 2005, εκδ. Παπαζήση, συνεργασία με τον καθ. Δημ. Ανωγιάτη), “The New Ways of History, Developments in Historiography”, (Επιμέλεια σε συνεργασία με τους Καθηγ. Νίκο Καραπιδάκη, Καθηγ. Τζελίνα Χαρλαύτη, Επ. Καθηγ. Κωνσταντίνο Σμπόνια), London-New York (I.B.Tauris Publishers) 2010., «Ερωτική αλληλογραφία στις όχθες του Ελλησπόντου. P. Ovidii Nasonis, Heroides 18–19: Leander Heroni, Hero Leandro». Εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, σχόλια. Υπό δημοσίευση στις εκδόσεις «Εν πλω». Επίσης μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε συλλογικούς τόμους και πολλά διεθνή και ελληνικά περιοδικά.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
