Εληξαν με επιτυχια οι εργασιες του 5ου Συνεδριου Διοικητικων Επιστημονων για την «Αναδιοργανωση της διοικησης και του κρατους στη μετα το «μνημονιο» εποχη»
Έληξε το Σάββατο το βράδυ, με απόλυτη επιτυχία, το 5ο Συνέδριο Διοικητικών Επιστημόνων που διοργανώθηκε από το Τμήμα Νομικής και τον Τομέα Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Διοικητικών Επιστημών, παρουσία του Προέδρου του Ινστιτούτου Αντώνιου Μακρυδημήτρη.
Ένα συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στο μεγάλο αμφιθέατρο της Νομικής Σχολής και για το οποίο εργάστηκαν ο Διευθυντής του Τομέα Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης του Δ.Π.Θ. Άλκης Δερβιτσιώτης, με τη συνεργασία του επίκουρου καθηγητή του Δ.Π.Θ. Χρήστου Δετσαρίδη, του επίκουρου καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Χ. Κουταλάκη και του Λέκτορα του Δ.Π.Θ. κ. Αθανασίου Τσιρωνά και της λέκτορος του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μαρίας – Ηλιάνας Πραβήτα, τους οποίους ευχαρίστησε ιδιαιτέρως ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Διοικητικών Επιστημών Δημήτρης Μακρυδημήτρης.
Οι περισσότερες εκ των εισηγήσεων και των παρεμβάσεων των διακεκριμένων αλλά και των νεαρών επιστημόνων ήταν ιδιαίτερου ενδιαφέροντος και αφορούσαν στις εξής θεματικές:
1. «Μονιμότητα ή ευέλικτες μορφές απασχόλησης στη δημόσια διοίκηση, λίγο πριν τη συνταγματική αναθεώρηση»
2. «Έλεγχος της διοίκησης: Κριτική αποτίμηση»
3. «Μνημόνιο, Διακυβέρνηση και Διοικητική μεταρρύθμιση»
4. «Αναδιοργάνωση δομών ως μνημονιακή υποχρέωση»
5. «Νέα μεθοδολογία διοίκησης (New public Management) και Διοικητική μεταρρύθμιση»
6. «Οικονομική ανάπτυξη: Επενδύσεις, επιχειρηματικότητα και δημόσιος τομέας»
7. «Οικονομική κρίση και συνέπειες στα πεδία πολιτικής»
8. «Πολιτική προσωπικού και εκσυγχρονισμός της διοίκησης»
9. «Παιδεία και πολιτισμός: Σχεδιασμός και εφαρμογή πολιτικών»
10. «Τοπική αυτοδιοίκηση, επιχειρηματικότητα και ανθρώπινο δυναμικό στη μετά- μνημόνιο εποχή»
11. «Κανονιστική μεταρρύθμιση, Δημοκρατική Διακυβέρνηση και Ηλεκτρονική δημοκρατία»
12. «Μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης και των διοικητικών διαδικασιών».
Από τις εισηγήσεις που μπορέσαμε να παρακολουθήσουμε, ό,τι συμπεράναμε, και καθίσταται σαφές όχι μόνον από τον τίτλο του Συνεδρίου αλλά και τις θεματικές που προαναφέρθηκαν, είναι ότι το Συνέδριο είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον και για την κοινωνία των πολιτών και τους ενεργούς εν γένει πολίτες που υφίστανται τα πάνδεινα στη μετά το μνημόνιο εποχή και θέτουν κάθε είδους ερωτηματικά σε σχέση μ’ ό,τι βαφτίζεται ως αναδιοργάνωση του κράτους, στην πραγματικότητα όμως εκλαμβάνεται ως διάλυσή του.
Ενδιαφέρον είχε το Συνέδριο και για όλους όσους έχουν σχέση με τη δημόσια διοίκηση, στελέχη, προϊσταμένους – υφισταμένους και υπαλλήλους, που υπηρετούν σήμερα στις κρατικές υπηρεσίες, αλλά και όσους ασκούν διοίκηση, όλους δηλαδή εν γένει τους πολιτικούς προϊσταμένους και τα πολιτικά τους στελέχη σε περιφέρεια και δήμους, οι τελευταίοι σ’ όλην την έκταση της Περιφέρειάς μας, και όχι μόνον της Ροδόπης. Το ίδιο αφορά βέβαια και στους δημοσιολογούντες και καθοδηγητές της κοινής γνώμης, για να μην παραλείπουμε τις ημέτερες ευθύνες. Κι αυτό γιατί πολλά θα εννοούσαν και για πολλά θα ενημερώνονταν, και μάλιστα με έγκυρο και επιστημονικό τρόπο, ακούγοντας για ζητήματα και θεσμούς που τίθενται εν αμφιβόλω, όπως ο ίδιος ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοικήσεως και η μετατροπή του σε τοπική δημόσια διοίκηση, αλλά και ζητήματα όπως ο ευρύς και παράλληλος θεσμός των ειδικών συμβούλων στα υπουργεία που ουσιαστικά καταργεί και αποδιοργανώνει την υφισταμένη κρατική διοίκηση, ο θεσμός των ανεξάρτητων αρχών και η συνταγματικότητά του, ο στόχος της οικονομίας και οι εξ αυτού επενέργειες στην άσκηση εγκληματικής πολιτικής, το «τραυματικό βίωμα» της νέας γενιάς των ανέργων, η τάση της «υπερδιόρθωσης», η καταφυγή δηλαδή λόγω κρίσης στο άλλο άκρο της αυταρχικότητας και της εκπαραθύρωσης κάθε είδους ατομικών δικαιωμάτων. Εν ολίγοις το 5ο Συνέδριο Διοικητικών Επιστημόνων υπήρξε ένα μείζον συνέδριο στο πεδίο της Διοικητικής Επιστήμης.
Ένα ακόμη από τα θετικά που χαιρέτισαν μεταξύ άλλων και οι σύνεδροι ήταν η θρακιώτικη φιλοξενία, η οποία μεταφράζεται σε ευχαριστίες προς τον Περιφερειάρχη, Άρη Γιαννακίδη και τον δήμαρχο Κομοτηναίων Γιώργο Πετρίδη, για τη συμμετοχή τους στην κάλυψη των εξόδων φιλοξενίας των Συνέδρων, με την προσφορά γευμάτων.
Για την ποιότητα όμως, αλλά και την αποτελεσματικότητα των εργασιών του 5ου Συνεδρίου Διοικητικών Επιστημόνων συνομιλήσαμε με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρο του Ινστιτούτου Διοικητικών Επιστημών Αντώνη Μακρυδημήτρη και τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης Μηνά Σαματά…
Ας τους ακούσουμε…
Αντώνης Μακρυδημήτρης-Μηνάς Σαματάς «Το ζητούμενο είναι ένα αξιοκρατικό κράτος, ένα κράτος πέραν των κομμάτων και μια χρηστή δημόσια διοίκηση»
– «Δημόσια διοίκηση και πολίτης είναι ομόλογα»
– «Η κοινωνία έχει τη δύναμη να απαιτήσει από τους κρατούντες να μην αυτοσχεδιάζουν και να ακούν τους επιστήμονες»
– «Εμείς συστήνουμε στις κυβερνήσεις πριν πάρουν μέτρα, να τα σταθμίσουν, να τα μελετήσουν και να δουν επακριβώς τις συνέπειές τους»
ΠτΘ: κ. Μακρυδημήτρη εκείνο που είδαμε και ακούσαμε ως τοπική κοινωνία στο Συνέδριο είναι ότι οι επιστήμονες του Δικαίου παρακολουθούν κατ’ αρχήν τα τεκταινόμενα και έχουν παρά πολλά να προσφέρουν στον εκσυγχρονισμό, στην αναδιοργάνωση της ελληνικής κοινωνίας. Η αγωνία μας είναι αν αυτή η σκέψη που παράγεται εδώ, εισακούεται και αν εσείς ως επιστήμονες προσπαθείτε να βρείτε διαύλους για να περάσει, να φθάσει στους αποδέκτες της, στον ελληνικό λαό…
Α.Μ.: Είναι πολύ σοβαρή η ερώτησή σας. Ένας από τους συνέδρους είπε ότι η χώρα μας μετά από την περιπέτεια της χρεοκοπίας, της οικονομικής, ζει σε ένα άλυτο πένθος, ζει σε μια θλίψη. Αυτή η θλίψη κυρίως καταλαμβάνει ανθρώπους που είναι πιο ευάλωτοι στην κοινωνία μας, πιο φτωχοί, εκείνους που υπόκεινται στις αρνητικές παρενέργειες. Οι επιστήμονες αισθανόμεθα μια ηθική και πνευματική υποχρέωση να δούμε το πρόβλημα, να το ανατάμουμε, και ιδίως, όπως πολύ σωστά είπατε, αν μπορούμε να βρούμε κάποιες πιθανότητες λύσεων. Αυτά τα προβλήματα που ζούμε δεν μας τα έστειλε ο Θεός, ούτε η φύση, προξενήθηκαν από ανθρώπινες συμπεριφορές, δικές μας, ξένων, άλλων, πολλών. Άρα θα λυθούν τα προβλήματα, το πένθος αυτό θα λυθεί με μια νέα, πιο αισιόδοξη στάση, εφόσον λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα. Τα μέτρα δεν μπορεί να είναι ερασιτεχνικά. Η παρέμβασή μας εδώ, όλων των εβδομήντα τόσων επιστημόνων, έχει το νόημα της προσπάθειας του καθενός από τον οβολό της δικής του εμπειρίας και σκέψης να δούμε διάφορες διαστάσεις των προβλημάτων και πώς μπορούν αυτά τα προβλήματα να αντιμετωπιστούν. Εμείς πέρα από εκείνο το οποίο μπορούμε να κάνουμε, πέρα από το ψήφισμα, το οποίο ήδη γνωρίζετε και θα το διαδώσουμε ευρύτερα, είναι να καταθέσουμε τις σκέψεις μας σε ένα τόμο. Από εκεί και πέρα βεβαίως εμείς θα κάνουμε ό,τι μπορούμε να τα διοχετεύσουμε εις τους αποφασίζοντες, αλλά έχει μεγάλη σημασία και η δύναμη της κοινωνίας και χαιρετίζω τη δική σας ευαισθητοποίηση στο θέμα αυτό. Και εσείς ως τοπικά media και οι τοπικές κοινωνίες εδώ, και στην Αθήνα και στη Λάρισα και στην Κρήτη, παντού, μπορούν να απαιτήσουν από τους κρατούντες να μην αυτοσχεδιάζουν, να ακούν τους επιστήμονες πιο προσεκτικά, όχι αποκλειστικά εμάς, δεν έχουμε τη σοφία, απλούστατα εμείς εκείνο το οποίο λέμε είναι πριν πάρεις μέτρα, στάθμισέ τα αυτά, είτε αυτό λέγεται διαθεσιμότητα είτε λέγεται έκτακτη φορολογία είτε μνημόνιο, μελέτησέ τα επακριβώς, δες τις συνέπειές τους. Αυτή είναι η δική μας στάση.
«Το μνημιακό πρόταγμα επ’ ουδενί δεν πρέπει να παραβιάσει το κράτος δικαίου και όσο γίνεται, να μην εξουδετερώσει, να μην εξαλείψει το κράτος πρόνοιας»
ΠτΘ: Στο συνέδριο αναπτύχθηκαν θέματα, και μάλιστα κριτικά, από το θεσμό του Ειδικού Συμβούλου μέχρι τη σύμπλευση Διοικητικής Δικαιοσύνης και Διοικητικού Δικαίου μέχρι τη θλίψη από την οποία πάσχουμε. Κάνατε εδώ κριτική στο μνημόνιο, στην ταχύτητα των ρυθμίσεων που συμβαίνουν στην ελληνική δικαιοσύνη, δηλαδή είχαμε μια κριτική εφ’ όλης της ύλης στα πεπραγμένα του καιρού. Είναι τόσο ευρεία η γκάμα της Διοικητικής Επιστήμης και πάντα τόσο οξείς είναι οι παρατηρήσεις σας;
Μ.Σ.: Απολογητές του συστήματος δεν είμαστε. Είμαστε θεράποντες κατ’ αρχήν της Επιστήμης μας και του δημόσιου συμφέροντος. Το έχουμε αποδείξει με τη στάση μας, η οποία δεν εκφράζει ούτε κόμματα ούτε ιδιοτελή συμφέροντα. Πραγματικά έχουμε καθιερώσει ένα θεσμό, που είναι ένα ανοιχτό πλουραλιστικό φόρουμ, από καταξιωμένους και νέους επιστήμονες, και αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί μεταλαμπαδεύουμε και επιστημονικές θέσεις αλλά και τις ανησυχίες της κοινωνίας. Εκτός από το επιστημονικό μας καθήκον να υπηρετούμε την αλήθεια, με την παρρησία που μας διακρίνει, με την ανεξαρτησία που έχουμε καθιερώσει και την επιστημονική μας αξιοπιστία, ασκούμε μια καλόπιστη κριτική σαν σύμβουλοι της κοινωνίας και δευτερευόντως της εξουσίας και εκφράζουμε τεκμηριωμένες απόψεις, επιστημονικές απόψεις, όπως είπα για το δημόσιο συμφέρον και για αυτό που έλεγε ο Αριστοτέλης, το ευ ζην, στο οποίο πρέπει να στοχεύουν όλα. Στη συγκεκριμένη συγκυρία, η οποία προκαλεί αυτό το πένθος και την θλίψη, διότι πραγματικά είναι μια περίσταση που ο κόσμος υποφέρει, και εμείς έχουμε την κοινωνική ευαισθησία να το αναγνωρίζουμε, ένα κοινό σημείο που φάνηκε ότι συναινούμε, γιατί σε διάφορα σημεία συζητούμε και διαβουλευόμαστε, είναι ότι το μνημιακό πρόταγμα, το πρόταγμα δηλαδή των δανειακών συμβάσεων, που είναι το δημοσιονομικό νοικοκύρεμα και η συρρίκνωση των δημοσίων δαπανών, επ’ ουδενί δεν πρέπει να παραβιάσει το κράτος δικαίου, όσο γίνεται και να μην εξουδετερώσει, να μην εξαλείψει το κράτος πρόνοιας. Δηλαδή το κράτος δικαίου για εμάς είναι πάρα πολύ σημαντικό, δεν το συζητούμε, αλλά και το κράτος πρόνοιας το ίδιο, γιατί έχουμε επίγνωση ότι ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα έχει αυτή τη λειτουργία, δηλαδή έδινε απασχόληση όχι για καθαρά διοικητικούς λόγους, αλλά και για λόγους πλήρους απασχόλησης, κάτι που δεν μπορούσε να γίνει στον διοικητικό τομέα. Δηλαδή το κράτος σαν εργοδότης εξυπηρετούσε πολλαπλά συμφέροντα, πέραν της πελατειακής λειτουργία του ως κομματικού κράτους, την οποία εμείς στηλιτεύουμε και καταγγέλλουμε. Αυτό το οποίο έχουμε διαπιστώσει και με τις αναλύσεις μας υπογραμμίζουμε είναι ότι το ζητούμενο είναι ένα αξιοκρατικό κράτος, ένα κράτος πέραν των κομμάτων και μια χρηστή δημόσια διοίκηση. Σ’ αυτό επιμένουμε.
«Πιστεύουμε και στην κοινωνική λειτουργία του πανεπιστημίου με ήπιο τρόπο»
ΠτΘ: Επειδή πραγματικά ήταν ρηξικέλευθα και σε κοινωνικό επίπεδο αυτά που ακούσαμε, κατ’ αρχήν αυτά που εισπράττουμε τελευταία για το πανεπιστήμιο είναι κυρίως οι αντιδικίες με το Καποδιστριακό στην Αθήνα, δεν ακούμε όμως για τη θετική σκέψη που παράγεται. Επ’ αυτού τι σχολιάζετε;
Α.Μ.: Υπάρχει ένα κλείσιμο των Πανεπιστημίων σε ένα αυτιστικό λόγο πολλές φορές στενών εξειδικεύσεων και αυτοαναφορών. Εμείς πιστεύουμε και στην κοινωνική λειτουργία του πανεπιστημίου με ήπιο τρόπο, φωτίζοντας όσο μπορούμε τα προβλήματα, δίνοντας τις σκέψεις μας στην κοινωνία, δεχόμενοι κριτική, κανείς δεν έχει το αλάθητο, αλλά προσπαθούμε να συναγάγουμε μια τάση ορθολογισμού και κριτικής ματιάς, γιατί φοβούμαστε ένα ολοκληρωτισμό των μονολιθικών απόψεων που μπορεί να έρθει, είτε είναι η αγορά είτε τα συστήματα…
«Η Διοικητική Επιστήμη είναι σαν την Ιατρική»
ΠτΘ: Εμείς αντιλαμβανόμαστε την αναδιοργάνωση ως ξήλωμα της δημόσιας διοίκησης. Ως απλοί πολίτες δεν μπορούμε να καταλάβουμε πώς το 2013 δεν υπάρχουν οργανογράμματα και ορθολογικές αλλαγές. Μήπως δεν θέλουμε τελικά δημόσια διοίκηση και πάμε σε διάφορα μορφώματα ιδιωτικής οικονομίας;
Μ.Σ.: Εμείς υπηρετούμε τη Διοικητική Επιστήμη και ο στόχος μας δεν είναι θεωρητικός αλλά είναι εφαρμοσμένος.
Α.Μ.: Η Διοικητική Επιστήμη είναι σαν την Ιατρική, τα πορίσματά της πρέπει να εφαρμόζονται να κάνουν καλό στους ανθρώπους. Δεν είναι μόνο το φάρμακο, θέλουμε να δίνουμε μεθόδους που να κάνουν καλύτερη επιλογή, καλύτερες υπηρεσίες υγείας και παιδείας.
«Παρόλη την γκρίνια, παρόλα τα προβλήματα και παρόλη την τραγωδία που ζούμε, έχουν γίνει κάποιες κατακτήσεις»
ΠτΘ: Υπάρχει κράτος που κατά την άποψή σας έχει υποδειγματική δημόσια διοίκηση;
Μ.Σ.: Ιδεατή όχι, εφόσον έχουμε ανθρώπους.
ΠτΘ: Καλή;
Α.Μ.: Ναι, στο κράτος των αγγέλων. Προς το παρόν δεν έχουμε φθάσει ακόμα.
Μ.Σ.: Υπάρχουν κοινωνίες με διαφορετικές κοινωνικές, ιστορικές οικονομικές συνθήκες, διαφορετικά προβλήματα, όπου έχουν λύσει κάποια βασικά προβλήματα διακυβέρνησης. Εδώ, μη ξεχνάμε, ότι έχουμε μια, χωρίς να λέμε ότι έχουμε μια ιδιαιτερότητα ξεχωριστή από όλους, η ιστορία μας, η εξέλιξή μας αντανακλάται και στο διοικητικό μας σύστημα. Δεν μπορείς μετά από ένα εμφύλιο πόλεμο, μια δικτατορία να περιμένεις ομαλότητα. Και να πούμε ότι έχουμε πετύχει πράγματα. Είμαστε καλύτερα από ό,τι στο παρελθόν, παρόλη την γκρίνια, παρόλα τα προβλήματα και παρόλη την τραγωδία που ζούμε, έχουν γίνει κάποιες κατακτήσεις. Μη τα εξουδετερώνουμε όλα και πρέπει να τα περιφρουρήσουμε, να μη γίνουν χειρότερα.
«Θέλουμε δημόσια διοίκηση σε συνθήκες δημοκρατίας»
ΠτΘ: Η καλύτερη δημόσια διοίκηση κάνει καλύτερο πολίτη; Αυτά τα δύο πάνε παράλληλα;
Α.Μ: Πάνε μαζί, και ο καλύτερος πολίτης κάνει καλύτερη δημόσια διοίκηση, η καλή δημόσια διοίκηση κάνει καλύτερο τον πολίτη, είναι ένα ζεύγος ομόλογο που δένει μαζί, δεν μπορεί το ένα να είναι χωρίς το άλλο, γιατί μπορεί να έχεις καλή δημόσια διοίκηση υπό συνθήκες δικτατορίας, αυταρχικού καθεστώτος, που ο πολίτης να μην έχει νόημα. Δεν θέλουμε τέτοια δημόσια διοίκηση. Θέλουμε καλή δημόσια διοίκηση υπό συνθήκες δημοκρατίας. Η έρευνα του κ. Σαματά και η δική μας είναι ότι το κομματικό κράτος έκανε τη μεγαλύτερη ζημιά. Εμείς είμαστε υπέρ μιας καλύτερης διοίκησης υπό συνθήκες δημοκρατίας. Είναι ένα δύσκολο πράγμα αυτό, άλλες χώρες στον περίγυρο δεν το έχουν πετύχει, υπάρχουν χώρες που πάνε καλύτερα από εμάς και κάποιες χώρες που πάνε χειρότερα. Το θέμα είναι τώρα σε αυτό το σταυροδρόμι, σε εφτά χρόνια έχουμε διακόσια χρόνια από την επανάσταση του 1821, πού θα πάμε, θα πάμε προς τα πίσω ή προς τα μπροστά; Θα διαλυθούμε ως κοινωνία, θα πάμε σε αυταρχικά καθεστώτα, θα πάμε σε καθεστώς μόνιμης φτώχειας;
Μ.Σ: Το θέμα είναι να πάμε προς τα μπροστά και έχουμε παρακαταθήκες, παραδόσεις οι οποίες μπορούν να μας βοηθήσουν και έχουμε και πολιτισμό και έχουμε και την κλασική αρχαία γραμματεία, δηλαδή έχουμε ένα θησαυρό παράδοσης και πολιτισμού από τον οποίο μπορούμε να πάρουμε και ιδέες και γνώσεις και κουράγιο και ευθύνη να προχωρήσουμε.
ΠτΘ: Δεν είναι μετρήσιμος και δεν αξιολογείται ο πολιτισμός ως πόρος σήμερα…
Α.Μ.: Μάθαμε να μετράμε τα πράγματα πόσο κοστίζουν και ξεχάσαμε να βλέπουμε πόσο αξίζουν. Ο πολιτισμός δεν κοστίζει, αξίζει όμως. Δεν είναι όλα χρηματιστηριακά.
Συνέντευξη: Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, Νατάσσα Βαφειάδου
[email protected], [email protected]
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
