Τι ειναι το προγραμμα ΕΣΠΑ;

Χρήσιμα συμπεράσματα αναφορικά με την αναγνωρισιμότητα του ΕΣΠΑ από τους πολίτες στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης εξήχθησαν από την έρευνα, που έγινε στη διάρκεια του περασμένου Δεκεμβρίου από την εταιρία Interview σε δείγμα 2024 ατόμων, ηλικίας 18 ετών και άνω. Παρότι στην παρούσα συγκυρία το ΕΣΠΑ αποτελεί τη βασικότερη και ενδεχομένως αποκλειστική πηγή χρηματοδότησης για έργα υποδομών και για δράσεις επιχειρηματικότητας, εντούτοις ένα σημαντικό ποσοστό της κοινής γνώμης αγνοεί πλήρως το ρόλο του, κατ’ επέκταση και τη συμβολή του στην αναπτυξιακή προοπτική μιας περιοχής και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της. Ενόψει της έναρξης μίας νέας προγραμματικής περιόδου, η οποία θα διαρκέσει μέχρι το 2020, κρίσιμοι παράμετροι για την κατά το δυνατόν αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων είναι η κατανόηση και η εμπέδωση εκ μέρους των τοπικών κοινωνιών του ρόλου, που μπορεί να διαδραματίσει το πολύτιμο αυτό χρηματοδοτικό εργαλείο. Άλλωστε κανείς δε θα επιθυμούσε να επαναληφθεί η πρακτική της ένταξης αποσπασματικών έργων και παρεμβάσεων, με αυτοσκοπό την απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων, μια πρακτική ιδιαίτερα δημοφιλής κατά την περίοδο 2007-2013. Για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο, τις παρενέργειες του οποίου έχουμε διαπιστώσει σε αρκετά έργα στην περιοχή μας, επιτακτική κρίνεται η συμμετοχή των ίδιων των πολιτών στους σχεδιασμούς, συμμετοχή που προϋποθέτει γνώση των όρων λειτουργίας του προγράμματος.

Στην Ξάνθη οι πιο «διαβασμένοι», στη Ροδόπη η μεγαλύτερη άγνοια

Από την έρευνα, λοιπόν, που αφορούσε στην προγραμματική περίοδο 2007-2013 για την Περιφέρειά μας, «αδιάβαστοι» πιάστηκαν περίπου 3 στους 10 ερωτηθέντες(31%), οι οποίοι στην ερώτηση «Γνωρίζετε ή έχετε ακούσει για το ΕΣΠΑ;» απάντησαν «όχι». Από παρεμφερείς έρευνες που έχουν γίνει σε όλη την Ελλάδα, διαπιστώνεται ότι το συγκεκριμένο ποσοστό βρίσκεται περίπου στον πανελλαδικό μέσο όρο. Από τις 5 περιφερειακές ενότητες της Περιφέρειάς μας, μεγαλύτερο ποσοστό αναγνωρισιμότητας του ΕΣΠΑ εντοπίστηκε στη γειτονική Ξάνθη, ενώ ως πλέον «αδιάβαστοι» στην Ανατολική Μακεδονία-Θράκη εμφανίζονται οι Ροδοπίτες.

Η διαφοροποίηση αυτή, όπως επισημαίνεται από τους ερευνητές, έχει να κάνει με πολλές και διαφορετικές παραμέτρους. Μεταξύ αυτών ο αριθμός και το είδος των μέσων μαζικής επικοινωνίας, το πλήθος των έργων που υλοποιούνται ανά περιφερειακή ενότητα, ο προϋπολογισμός των έργων και το ποσοστό απορρόφησης των επιμέρους προγραμμάτων κ.α. Επιπλέον, σε άτομα με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, το ΕΣΠΑ δείχνει υψηλά ποσοστά αναγνώρισης, τα οποία περιορίζονται όσο χαμηλώνει το επίπεδο μόρφωσης. Μεγαλύτερα επίσης ποσοστά αναγνωρισιμότητας εμφανίζουν οι δυναμικές ηλικίες(36 έως 55 ετών), ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά περιορίζονται σημαντικά στις τάξεις των γηραιότερων.

Η τηλεόραση βασική πηγή ενημέρωσης για το ΕΣΠΑ

Σύμφωνα πάντα με την ίδια έρευνα βασική πηγή ενημέρωσης για το ΕΣΠΑ αποτελεί η τηλεόραση, ενώ η λεγόμενη «στόμα με στόμα διαφήμιση» όχι μόνο δεν επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα ως προς τη διάδοση της πληροφορίας, αλλά συχνά την παραφράζει, διαστρεβλώνοντας το περιεχόμενό της. Αποτελεσματικό πάντως εμφανίζεται και το διαδίκτυο, αφού αποτελεί τη βασικότερη πηγή ενημέρωσης για τα άτομα ηλικίας από 18 έως 35 ετών.

Μόνο το 23% γνωρίζει από πού προέρχονται τα χρήματα του ΕΣΠΑ

Αξία αναφοράς είναι η σύγχυση, που επικρατεί στους πολίτες, σχετικά με την προέλευση των χρημάτων του ΕΣΠΑ. Στη σχετική ερώτηση το 67% των ερωτηθέντων απάντησε «από την Ευρωπαϊκή Ένωση» και το 23% «από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους», ενώ το 10% προτίμησε την επιλογή «Δεν γνωρίζω/Δεν απαντώ». Η σωστή απάντηση, φυσικά, είναι εκείνη την οποία έδωσε το 23% των ερωτηθέντων, ότι τα προγράμματα του ΕΣΠΑ είναι συγχρηματοδοτούμενα. Το φαινόμενο αυτής της σύγχυσης αναφορικά με την πηγή των χρηματοδοτήσεων του ΕΣΠΑ δεν εντοπίζεται μόνο στην Περιφέρεια ΑΜ-Θ, αλλά είναι πανελλαδικό.

Μπορεί το ΕΣΠΑ να συμβάλλει στην ανάπτυξη της ΠΑΜ-Θ;

Προβληματική, πάντως, αξιολογείται και η γνώση που έχουν οι πολίτες της Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης σχετικά με την πορεία υλοποίησης του ΕΣΠΑ στην περιφέρειά τους. Η εικόνα αυτή διαπερνά σχεδόν οριζοντίως όλες τις περιφερειακές ενότητες, τις ηλικίες, τα επαγγέλματα και τα επίπεδα μόρφωσης. Απόρροια ίσως και του παραπάνω είναι τα μη ικανοποιητικά ποσοστά, που εμφανίζονται, ως προς την εμπιστοσύνη των πολιτών στις δυνατότητες συμβολής του ΕΣΠΑ στον τομέα της ανάπτυξης της Περιφέρειας ΑΜ-Θ. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, το 24% των ερωτηθέντων έκρινε ότι το ΕΣΠΑ συμβάλλει «πολύ» στην ανάπτυξη της Περιφέρειας ΑΜ-Θ, ενώ «αρκετά» ήταν η απάντηση που έδωσε το 41%. Στον αντίποδα, το 8% των ερωτηθέντων δήλωσε απόλυτη δυσπιστία, ενώ το 19% αυτών απάντησε ότι πιστεύει «λίγο» στις αναπτυξιακές δυνατότητες μέσω του ΕΣΠΑ.
Περιορισμένη η εμπιστοσύνη στις δυνατότητες βελτίωσης της ευημερίας των κατοίκων

Παρόμοια είναι όμως και η εικόνα, που διαμορφώνεται από τις απαντήσεις των ερωτηθέντων σε ερώτηση, η οποία αφορούσε στη συμβολή του ΕΣΠΑ στη βελτίωση της ευημερίας των κατοίκων. Ως θετική εκτίμησε τη συμβολή του προγράμματος το 25% και το 37% των ερωτηθέντων, το οποίο στη σχετική ερώτηση απάντησε «πολύ» και «αρκετά». «Λίγο» και «καθόλου» απάντησε το 19% και 11% των ερωτηθέντων, οι εξέφρασαν την επιφυλακτικότητά τους απέναντι στις δυνατότητες του ΕΣΠΑ να βελτιώσει την ευημερία των κατοίκων στις περιοχές παρέμβασης.

2 στους 10 έχουν αξιοποιήσει άμεσα το ΕΣΠΑ

Τέλος, στην ερώτηση «εσείς προσωπικά έχετε αξιοποιήσει τις δυνατότητες επιχορήγησης, που προσφέρει το ΕΣΠΑ», μόλις το 19% απαντά «ναι». Ωστόσο, το ποσοστό αξιολογείται ως ικανοποιητικό, αφού αναδεικνύει πως από ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού η αξιοποίηση μπορεί να είναι άμεση.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.