Το χρονικο ενος επιτυχημενου βαθια πολιτικου φεστιβαλ

Αυλαία έριξε το βράδυ της Κυριακής το ομολογουμένως επιτυχημένο 10ο Αντιεξουσιαστικό Φεστιβάλ Κομοτηνής, το οποίο, όντας επετειακό, είχε ένα πενθήμερο πλούσιο σε πολιτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Όσον αφορά στις πολιτικές εκδηλώσεις, η αρχή έγινε την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου με μια ομιλία- συζήτηση σχετική με τις φυλακές υψίστης ασφαλείας ως όψη σύγχρονου ολοκληρωτισμού, ενώ την Πέμπτη συζητήθηκαν οι τρόποι αντίστασης στο σύγχρονο ολοκληρωτισμό με κεντρικό θέμα της εκδήλωσης τη Μάχη του Κομπανί. Την Παρασκευή το ενδιαφέρον συνεχίστηκε αμείωτο με εκδήλωση- συζήτηση που αφορούσε στο ζήτημα της αυτοδιαχείρισης, και το Σάββατο σειρά είχε η διαχείριση των «κοινών» μέσα από την «αναμέτρηση με τον παλαιό κόσμο». Το φεστιβάλ ολοκληρώθηκε με «το επίδικο της καλλιτεχνικής δημιουργίας και έκφρασης μέσα στην κρίση», μια εκδήλωση που αφορούσε στον πολιτισμό μεν αλλά με σημαντικές πολιτικές διαστάσεις.

 

Ο Πέτρος Τζιέρης από την Αντιεξουσιαστική Κίνηση Κομοτηνής αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση του φεστιβάλ, το οποίο έτυχε μεγάλης αποδοχής από το κοινό της πόλης κατά τη διάρκεια της τελευταίας πολιτικής εκδήλωσης του πενθημέρου. «Πραγματοποιήσαμε φέτος το 10ο και επετειακό Αντιεξουσιαστικό Φεστιβάλ στην Κομοτηνή και γι’ αυτό το λόγο είπαμε να δημιουργήσουμε κάτι μεγαλύτερο, κάτι που ξεφεύγει από τα όρια μια μικρής επαρχιακής πόλης όπως η Κομοτηνή. Η προσέλευση ήταν πολύ καλή. Θέλουμε αυτός ο παλμός να διατηρηθεί. Ο κόσμος που επάνδρωσε το ακροατήριο των εκδηλώσεων ήταν ως επί το πλείστον φοιτητές αλλά και Κομοτηναίοι κυρίως στις πολιτικές εκδηλώσεις», ανέφερε.

 

Γιώργος Λιερός, συγγραφέας «Το θέμα «των κοινών» είναι ένα ζήτημα το οποίο μπήκε ξανά στο τραπέζι μετά τη χρεοκοπία του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού»

 

Ένας εκ των ομιλητών της εκδήλωσης που αφορούσε στη διαχείριση των κοινών ήταν ο συγγραφέας κ. Γιώργος Λιερός, ο οποίος αναφέρθηκε στο θέμα των κοινών, ένα ζήτημα που στις πιο άμεσες εκδοχές του έχει να κάνει, σύμφωνα με τον ίδιο, με την ιδιωτικοποίηση του νερού, με τις τύχες που θα έχουν οι παραλίες, με το μέλλον που επιφυλάσσεται για τους ορεινούς όγκους και τα δάση. «Στην πραγματικότητα το θέμα «των κοινών» έχει πολύ περισσότερες διαστάσεις» ανέφερε ο συγγραφέας τονίζοντας ότι αυτό σχετίζεται πολύ στενά με την ιδέα «μιας κοινοτικής μορφής ιδιοκτησίας σε αντιπαράθεση με την κρατική ιδιοκτησία από τη μια και την ιδιωτική ιδιοκτησία από την άλλη. Μιλάμε για ανθρώπους οι οποίοι συνεργάζονται για να διαχειριστούν από κοινού μια σειρά πόρους. Αναπτύσσουν με βάση αυτό σχέσεις οι οποίες μπορούν να εκτείνονται σε πάρα πολλά επίπεδα. Αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο μπήκε ξανά στο τραπέζι μετά τη χρεοκοπία του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού, ενώ ταυτόχρονα η οικονομία της αγοράς έχει βρεθεί σε ένα αδιέξοδο και στην προσπάθεια να βρεθεί μια λύση η οποία να ξανακάνει επίκαιρη την ιδέα της κοινοκτημοσύνης, χωρίς τις αποτυχίες με τις οποίες συνδέθηκε στα τέλη του 20ου αιώνα». Ο κ. Λιερός υπογράμμισε ότι τα «κοινά» δίνουν τη δυνατότητα να μιλήσουμε ξανά για μερικές έννοιες οι οποίες είναι στη συζήτηση εδώ και πολλούς αιώνες και να τα συνδέσουμε με επίκαιρα προβλήματα όπως το ηλεκτρικό ρεύμα, η παιδεία και η υγεία, «μια σειρά αγαθών, δηλαδή, που θα μπορούσαμε χαρακτηρίσουμε ως κοινά αγαθά». Επειδή «τα κοινά» σύμφωνα με το συγγραφέα είναι μια πρωτεϊκή λέξη και στην καθομιλουμένη όταν λέμε «κοινά» εννοούμε τα πολιτικά, συζητήθηκε έντονα στην εκδήλωση τι σχέση έχουν τα πολιτικά με τις προσπάθειες που κάνουν οι άνθρωποι να διαχειριστούν από μόνοι του κάποιες πτυχές τις ύπαρξής τους, κάποια αγαθά που είναι απαραίτητα για τη ζωή τους. Ο κ. Λιερός παρατήρησε ότι «στην Ελλάδα έχουμε από το παρελθόν τέτοιες εμπειρίες, οι οποίες δυστυχώς έχουν ατονήσει, όπως για παράδειγμα η παροχή νερού στα χωριά. Είναι μεγάλο ερώτημα το πώς θα μπορέσουμε να βρούμε ξανά την παράδοσή μας την οποία έχουμε χάσει. Οι παλαιοί πετύχαιναν πολλά χωρίς να έχουν από πάνω τους την ιδιωτική πρωτοβουλία και το κράτος».

 

Χαΐνης Δημήτρης Αποστολάκης «Εύχομαι σε αυτά τα παιδιά να αμφισβητούν μέχρι να κλείσουν τα μάτια τους να μη γεράσουν, δηλαδή, γιατί το γήρας είναι ο θάνατος της αμφισβήτησης»

 

Η εκδήλωση με την οποία ολοκληρώθηκε το φεστιβάλ είχε τίτλο «το επίδικο της καλλιτεχνική δημιουργίας και έκφρασης μέσα στην κρίση» και, σύμφωνα με τον Πέτρο Τζιέρη, είχε να κάνει με το πώς, μέσα σε συνθήκες κρίσης, που καταρρέουν οι δισκογραφικές και ο χώρος του βιβλίου ατονεί, δίνεται η δυνατότητα σε νέους ανθρώπους να εκφραστούν και σε νέα εγχειρήματα από «τα κάτω», συνεταιριστικά και οριζόντια, να βγουν στην επιφάνεια. «Είναι κάτι που βλέπουμε ότι αναδεικνύεται και γι’ αυτό θέλουμε να ανοίξουμε αυτή τη συζήτηση», ανέφερε ο ίδιος.

 

Ιδιαίτερα σημαντική κρίθηκε η παρουσία του Χαΐνη Δημήτρη Αποστολάκη σε αυτή την εκδήλωση, ο οποίος αναφερόμενος στην ομιλία, με αφοπλιστική ειλικρίνεια δήλωσε ότι «η παρουσία μου σήμερα θα είναι ένα προϊόν διάδρασης. Με αφορά να είμαι εδώ με παιχνιδιάρικη διάθεση και τίποτα άλλο. Αυτό νομίζω ότι είναι κατάθεσή μου στη φυσική ροή των πραγμάτων. Η φυσική ροή των πραγμάτων εχθρεύεται τα αντίτυπα. Η φυσική ροή των πραγμάτων αγαπά την αδιάλειπτη ροή, τη διαφορετικότητα, την ποικιλότητα. Έτσι θα ακολουθήσω τη φυσική ροή των υπολοίπων. Θα συνυπάρξω όσο μπορέσω, θα συγκινηθούμε αν μπορέσουμε». Ο Χαΐνης, ο οποίο συμμετείχε και στην κεντρική συναυλία του φεστιβάλ, ευχήθηκε στα παιδιά που το διοργάνωσαν «να αμφισβητούν μέχρι να κλείσουν τα μάτια τους. Να μη γεράσουν, δηλαδή, γιατί το γήρας είναι ο θάνατος της αμφισβήτησης».

 

«Κανένα από τα προτάγματα και τα συνθήματα του Πολυτεχνείου δεν πραγματώθηκε»

 

 Ο Χαΐνης Δημήτρης Αποστολάκης αναφέρθηκε για ακόμη μια φορά με αφοπλιστική ειλικρίνεια και στην επέτειο του Πολυτεχνείου, λέγοντας ότι «δεν έχω επετείους ούτε κάνω μνημόσυνα. Το θεωρώ ένα μικροαστικό εορτολόγιο», ενώ εξήγησε γιατί θεωρεί την ημέρα αυτή αδικαίωτη. «“Ψωμί- Παιδεία- Ελευθερία”, τίποτα από αυτά δεν έγινε. Το ψωμί που τρώμε είναι από κάτι φούρνους με χρωστικές και τα σιτηρά στηρίζονται στην εκμετάλλευση ανθρώπων. Παιδεία δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει προσωποπαγής ούτε περιρρέουσα παιδεία, παρά μόνο ιδρυματοποιημένη. Δεν υπάρχει ελευθερία γιατί ακριβώς όταν πλανητικά και τοπικά το χάσμα πλουσίων μεγαλώνει, σημαίνει ότι υπάρχουν περισσότεροι σκλάβοι από την εποχή του πολυτεχνείου. Κανένα από τα προτάγματα και τα συνθήματα του Πολυτεχνείου δεν πραγματώθηκε».

 

Νίκος Κατσιαούνης, από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων «Σήμερα, αν αυτό που λέμε κράτος ή καθεστώς δεν μπορεί να εγγυηθεί τους όρους της ζωής μας, υπάρχει ένα προνομιακό πεδίο ώστε να πάρουμε εμείς τη ζωή μας στα χέρια μας»

 

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης που αφορούσε στην Αυτοδιαχείριση παρουσιάστηκε το και το ομώνυμο βιβλίο, το οποίο μάλιστα αναφερόταν κυρίως στο συλλογικό έργο. Ένας εκ των ομιλητών, ο κ. Νίκος Κατσιαούνης από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων συνομίλησε με τους Νίκο Μαλαμά και Ελίνα Ζωιτάκη στην εκπομπή Komo Sapiens και το Ράδιο Παρατηρητής 94fm για το βιβλίο που παρουσιάστηκε, για το παρόν της αυτοδιαχείρισης στη χώρα, αλλά και για τις Εκδόσεις των Συναδέλφων.

 

ΠτΘ: Σε τι αφορά το συλλογικό έργο με τίτλο «Αυτοδιαχείριση»;

Ν.Κ.: Παρουσιάζει παραδείγματα αυτοδιαχείρισης και αυτοοργανωμένων εγχειρημάτων καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας των νεότερων χρόνων μέχρι και σήμερα, που οι εργαζόμενοι πήραν την κατάσταση στα χέρια τους. Ξεκινώντας με παραδείγματα από τη Ρωσία, την Ισπανία του ’36 και φτάνοντας μέχρι σήμερα στην Αργεντινή, στην Αγγλία και στους Ζαπατίστας.

 

«Να δημιουργήσουμε χώρους ελευθερίας όχι μόνο στη δουλειά μας αλλά και σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας»

 

ΠτΘ: Τι διδάγματα μπορούμε να αποκομίσουμε από την εμπειρία εγχειρημάτων αυτοδιαχείρισης του παρελθόντος;

Ν.Κ.: Η ιστορία δεν είναι μια γραμμική διαδικασία, είναι μια διαρκής δημιουργία. Υπ’ αυτή την έννοια όλη η ιστορική εμπειρία των κοινωνικών κινημάτων, και του κινήματος εν γένει, βοηθά σήμερα, σε μια ιδιαίτερη συγκυρία, να δούμε πράγματα που προσπάθησαν άνθρωποι και συλλογικότητες να κάνουν στο παρελθόν πότε επιτυχημένα και πότε αποτυχημένα. Ειδικά σήμερα, αν αυτό που λέμε κράτος ή καθεστώς δεν μπορεί να εγγυηθεί τους όρους της ζωής μας, υπάρχει ένα προνομιακό πεδίο ώστε να πάρουμε εμείς τη ζωή μας στα χέρια μας. Αυτό πολύ απλά σημαίνει ότι μπορούμε να δούμε πράγματα από το παρελθόν, να αρνηθούμε κάποια από αυτά και να δημιουργήσουμε χώρους ελευθερίας όχι μόνο στη δουλειά μας αλλά και σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας.

 

«Υπάρχουν πάνω από 3.000 εγχειρήματα κοινωνικής και αλληλέγυας οικονομίας στην Ελλάδα, που αναπτύχθηκαν μετά το 2010 όταν εμπεδώθηκε η κρίση, και συνεχώς πολλαπλασιάζονται»

 

ΠτΘ: Ποια θεωρείτε ότι είναι τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτοδιαχείρισης του παρόντος;

Ν.Κ.: Η αυτοδιαχείριση δεν ανακαλύφθηκε τώρα. Απλά σήμερα έχει γίνει πιο έντονη με τα παραδείγματα τόσο των διάφορων κοινωνικών χώρων και κέντρων που προσπαθούν να συσπειρώσουν κόσμο. Αλλά πολύ περισσότερο, εμάς, ως Εκδόσεις των Συναδέλφων, μας ενδιαφέρουν τα εγχειρήματα της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, δηλαδή μικροί συνεταιρισμοί, συνεργατικά εγχειρήματα, χωρίς ιεραρχική αλλά με μια οριζόντια δομή και οργάνωση. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πάνω από 3.000 εγχειρήματα στην Ελλάδα, που αναπτύχθηκαν μετά το 2010 όταν εμπεδώθηκε η κρίση και συνεχώς πολλαπλασιάζονται. Είναι νωρίς, δεν ξέρουμε ποια μπορεί να είναι η κατάληξή τους αλλά αποτελούν ένα δείγμα κοινωνικού στοχασμού για το πώς μπορεί να οργανωθεί η ζωή πέρα από το κράτος και την κυρίαρχη αγορά.

 

«Η εργασία δεν συνυφαίνεται μόνον με σχέσεις παραγωγής και εκμετάλλευσης αλλά παράγει και κοινωνικές σχέσεις»

 

ΠτΘ: Τέτοιου είδους εγχείρημα είναι και οι Εκδόσεις των Συναδέλφων…

Ν.Κ.: Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων δημιουργήθηκαν πριν από 3-4 χρόνια ως μια πρωτοβουλία από το Σωματείο Βιβλίου-Χάρτου στην Αθήνα αλλά από τον Μάρτιο του 2012 αυτονομήθηκαν ως εγχείρημα και αποτελούν μια προσπάθεια από ανθρώπους στον χώρο του βιβλίου, εργαζόμενους και ανέργους –βιβλιοϋπαλλήλους, μεταφραστές, γραφίστες, βιβλιοπώληδες. Το κεντρικό μας μότο είναι ότι «μπορούμε χωρίς αφεντικά», όλοι μαζί αποφασίζουμε τον τρόπο που θα δουλεύουμε αλλά και το προϊόν που θα παράγουμε. Η αποξένωση του εργαζομένου από το προϊόν που παράγει, εξάλλου, ήταν το σημαντικότερο πρόβλημα τα τελευταία χρόνια. Εκτός αυτού, τα εγχειρήματα αυτά είναι και μια ευκαιρία, δεδομένου ότι υπάρχει μία πολιτική κρίση νοημάτων, για να ξαναδούμε σήμερα την έννοια της εργασίας, η οποία δεν είναι μόνο σχέση παραγωγής και εκμετάλλευσης, παράγει και κοινωνικές σχέσεις. Κάπως έτσι πρέπει να τη δούμε αν θέλουμε να ξεπεράσουμε αυτά που βιώνουμε σήμερα. Αυτό εφαρμόζουμε κι εμείς στην πράξη με τις Εκδόσεις των Συναδέλφων.

 

«Όπως έλεγε ο Καστοριάδης, για να αλλάξει η κοινωνία πρέπει η ίδια να το φανταστεί, να το επιθυμήσει και να το κάνει πράξη»

 

ΠτΘ: Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν αυτά τα εγχειρήματα να συμβάλουν στον κοινωνικό μετασχηματισμό;

Ν.Κ.: Κατ’ αρχάς πρέπει να το θέλουν τα ίδια. Το ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει πλήθος τέτοιων εγχειρημάτων δεν σημαίνει και ότι θέλουν να συμμετάσχουν σε έναν κοινωνικό μετασχηματισμό. Ωστόσο, ένα αρκετά μεγάλο μέρος τους, προέρχεται από έναν κόσμο που ψάχνει μια ριζοσπαστική απάντηση. Για μένα το κομβικό είναι οι άνθρωποι που συμμετέχουν να έχουν αποφασίσει ότι θέλουν να αλλάξουν την κοινωνία και μετά να το κάνουν πράξη. Από εκεί και πέρα, επειδή δεν μπορούν να λειτουργήσουν μεμονωμένα, αυτό το οποίο ήδη προσπαθούμε αρκετοί είναι να υπάρξει μια ευρύτερη δικτύωση όλων αυτών των κολεκτίβων που θα αναφέρει ρητά ότι «δεν το κάνουμε μόνο για να ζήσουμε αλλά να δώσουμε κάποια σπέρματα ώστε να μπορούμε να δούμε διαφορετικά τόσο την εργασία όσο και την κοινωνική οργάνωση».

 

ΠτΘ: Είναι εφικτό αυτό;

Ν.Κ.: Τίποτα δεν είναι εφικτό και τα πάντα είναι εφικτά. Όπως έλεγε ο Καστοριάδης, για να αλλάξει η κοινωνία πρέπει η ίδια να το φανταστεί, να το επιθυμήσει και να το κάνει πράξη. Δεν θέλω να ονειροβατώ, είμαστε ακόμα σε πολύ πρώιμο στάδιο όλες οι κολεκτίβες και τα κοινωνικά κινήματα. Αλλά και το φοιτητικό κίνημα τώρα αρχίζει να αφουγκράζεται τι συμβαίνει και να προσπαθεί να ψηλαφίσει απαντήσεις. Αν επιλεγεί από την κοινωνία θα γίνει, τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο. Σε κάθε περίπτωση, τίποτα δεν θα γίνει αν δεν το προσπαθήσουμε.

 

«Είμαστε ακόμη στην αρχή, τώρα αρχίζουμε και αντιλαμβανόμαστε τι ακριβώς συμβαίνει στο κοινωνικό πεδίο»

 

ΠτΘ: Η κοινωνία στηρίζει αυτά τα εγχειρήματα;

Ν.Κ.: Αρκετά. Στην Αθήνα, όπου, ειδικά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έχουν γίνει πολλά τέτοια εγχειρήματα –κοινωνικά καφενεία, κοινωνικά παντοπωλεία, συνεταιρισμοί που ασχολούνται με τη μεταποίηση του ξύλου–, ξέρω ότι η κοινωνία τα αγκαλιάζει. Όμως ακόμα είμαστε στην αρχή, τώρα αρχίζουμε και αντιλαμβανόμαστε τι ακριβώς συμβαίνει στο κοινωνικό πεδίο. Μέχρι τώρα υπήρχε αυτό το «σοκ», που λέει και η Ναόμι Κλάιν. Η κοινωνία και το κοινωνικό κίνημα είχαν λίγο αποσβολωθεί και περίμεναν να δουν τι θα γίνει.

 

Πάρτι, μουσικές, Alex Titkov, Ματούλα Ζαμάνη και…

 

Σημαντική ήταν και η πολιτιστική παρουσία στο 10ο επετειακό Αντιεξουσιαστικό Φεστιβάλ, με τις πολιτιστικές εκδηλώσεις να διαδέχονται καθημερινά τις πολιτικές και με αθρόα προσέλευση του κοινού. Ξεκινώντας τις πρώτες ημέρες με πάρτι στον Ελεύθερο Κοινωνικό Χώρο Adelande τη μουσική σκυτάλη πήραν την Παρασκευή, στο αμφιθέατρο της Π. Νομικής, δημοφιλή για τους λάτρεις του είδους hip hop συγκροτήματα και καλλιτέχνες από την επαρχία, με τον Alex Titkov να ανοίγει τη βραδιά με ένα ξεκαρδιστικό stand up comedy. Το φεστιβάλ απογειώθηκε το Σάββατο με την κεντρική συναυλία του πενθήμερου. Η ιδιαίτερη και συνάμα εξαιρετική Ματούλα Ζαμάνη καταχειροκροτήθηκε από το κοινό, ο Χαΐνης Αποστολάκης μάγεψε και συνεπήρε τον κόσμο με τη μουσική του, ενώ ο Εισβολέας, οποίος είχε ανάμεσα στο κοινό φανατικούς θαυμαστές πραγματικά απογειώθηκε. Το φεστιβάλ έκλεισε με ένα αποχαιρετιστήριο ως είθισται πάρτι στο Adelande, ανεβάζοντας πολύ ψηλά τον πήχη για την επόμενη διοργάνωση.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.